Όλα δείχνουν πρόωρη κάλπη: Τα 3+1 σενάρια του Μαξίμου

Αν και ο Αλέξης Τσίπρας επι­μέ­νει πως η κυβέρ­νηση θα εξα­ντλή­σει την τετρα­ε­τία – ή, του­λά­χι­στον, θα προ­σπα­θή­σει να το πράξει – όλοι δια­βλέ­πουν εξε­λί­ξεις νωρί­τερα. Κι η απά­ντηση στο ερώτημα «πόσο νωρί­τερα;» συναρ­τά­ται από την πορεία των πραγ­μά­των τόσο στην οικο­νο­μία όσο και στα εθνικά θέματα, τα οποία άνοιξε πατώ­ντας το γκάζι η κυβέρ­νηση αρχής γενο­μέ­νης από την ονο­μα­σία της ΠΓΔΜ.

Όπως σημειώ­νουν Τα Νέα, Κάλπες δείχνει, άλλωστε, και το ευρύ­τερο πολι­τικό κλίμα. Στον ΣΥΡΙΖΑ, οι περισ­σό­τε­ροι βου­λευ­τές σκέ­πτο­νται ήδη την επόμενη μέρα και η δια­φαι­νό­μενη υπερ­ψή­φιση του πολυ­νο­μο­σχε­δίου μαρτυρά ότι αγω­νιούν για την παρα­μονή στο πόστο τους.

Όμως μερίδα βου­λευ­τών εκτιμά πως οι πρόωρες εκλογές μπορούν να είναι «μια κάποια λύση» εάν δια­πι­στω­θεί ότι το βάρος της επό­με­νης αξιο­λό­γη­σης ή της μετα­μνη­μο­νια­κής εποχής με συνέ­χιση της επο­πτείας ή ακόμη και ένα νέο Μνη­μό­νιο είναι αβά­στα­χτο για τον ΣΥΡΙΖΑ.

Αποψη που έχουν εκφρά­σει δημο­σίως Νίκος Φίλης, Πάνος Σκουρ­λέ­της και άλλοι ή συμ­με­ρί­ζο­νται στελέχη της ομάδας των 53 προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθεί το ενδε­χό­μενο ιδε­ο­λο­γι­κής συντρι­βής και πασο­κο­ποί­η­σης του ΣΥΡΙΖΑ.

Στη ΝΔ, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης έχει σαλ­πί­σει προ­ε­κλο­γικό συνα­γερμό, βλέ­πο­ντας και επι­θυ­μώ­ντας σε κάθε περί­πτωση εκλογές το 2018. Αντί­στοιχα, στο Κίνημα Αλλαγής εκτι­μούν ότι οι εξε­λί­ξεις θα τρέξουν γρήγορα και γι’ αυτό, παρά τις οργα­νω­τι­κές δυσκο­λίες, τρέχουν αντί­στοιχα και το ιδρυ­τικό συνέ­δριο του ενιαίου φορέα. Εκλογές εντός του 2018 βλέπει και ο Βασίλης Λεβέ­ντης.

Προ­σώ­ρας, προ­τε­ραιό­τητα της κυβέρ­νη­σης θεω­ρεί­ται το κλεί­σιμο της τρίτης αξιο­λό­γη­σης, το οποίο θα συντε­λε­στεί με την ψήφιση του πολυ­νο­μο­σχε­δίου τη Δευτέρα (15/1) και το πράσινο φως από το Eurogroup ύστερα από μία εβδο­μάδα (22/1). Επειτα, οι κινή­σεις Τσίπρα θα φανε­ρώ­σουν τις προ­θέ­σεις του. Μόνον εάν προ­χω­ρή­σει, φέρ’ ειπείν, σε έναν ευρύ ανα­σχη­μα­τι­σμό, θα δείξει ότι στο μυαλό του έχει το τέλος της δια­δρο­μής.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός και το επι­τε­λείο του μελε­τούν διαρκώς τις δημο­σκο­πή­σεις, κάνο­ντας ασκή­σεις επί χάρτου για ημε­ρο­μη­νίες εκλογών. Πότε; Οταν κρίνουν πως κεφα­λαιο­ποιούν πολι­τικά τις παροχές που δίνουν ή υπό­σχο­νται την ώρα που οι εταίροι δεν φεί­δο­νται πλέον καλών λόγων για την κυβέρ­νηση – ενδει­κτικό παρά­δειγμα οι χθε­σι­νές δηλώ­σεις Νταϊ­σελ­μπλούμ στους «Financial Times» – ενώ επι­πλέον δεί­χνουν δια­τε­θει­μέ­νοι να δώσουν χώρο στην κυβέρ­νηση προ­κει­μέ­νου να υλο­ποι­ή­σει την κοι­νω­νική πολι­τική της (σε λελο­γι­σμένα δημο­σιο­νο­μικά επίπεδα).

Εξάλλου, ο δια­φαι­νό­με­νος σχη­μα­τι­σμός κυβέρ­νη­σης στη Γερ­μα­νία επι­τα­χύ­νει τις εξε­λί­ξεις και σε ό,τι αφορά τις συζη­τή­σεις των Ευρω­παίων με το ΔΝΤ για την Ελλάδα.

Μία ακόμη σημα­ντική παρά­με­τρο απο­τε­λεί η κυβερ­νη­τική συνύ­παρξη με τους ΑΝΕΛ. Ο ισχυρός δεσμός Τσίπρα – Καμ­μέ­νου δεν ευνοεί την ευόδωση σενα­ρίων διά­λυ­σης του κυβερ­νη­τι­κού συνα­σπι­σμού, αλλά το Σκο­πιανό απο­τε­λεί απρό­βλε­πτο παρά­γο­ντα. Η άρνηση του υπουρ­γού Αμυνας να συναι­νέ­σει σε χρήση του όρου «Μακε­δο­νία» και οι λεκτι­κές ακρο­βα­σίες της κυβέρ­νη­σης για ευρείες συναι­νέ­σεις στη Βουλή, ακόμη κι αν δια­χω­ρί­σουν τη θέση τους οι ΑΝΕΛ, θεω­ρη­τικά περι­πλέ­κει την κατά­σταση. Οι χαμηλοί τόνοι, ωστόσο, που δια­τη­ρεί το Μαξίμου και η εκτί­μηση ότι ο Καμ­μέ­νος «δεν θα σταθεί εμπόδιο» μαρ­τυ­ρούν μάλλον πως πρό­κει­ται για παι­χνίδι τακτι­κής.

Ετσι, όλες οι ενδεί­ξεις συντεί­νουν στο ότι αυτήν τη στιγμή στο τραπέζι υπάρ­χουν τέσσερα σενάρια για τις εκλογές:

Κάλπες τον προσεχή Ιούνιο. Το σενάριο μπορεί να γίνει πράξη εύκολα εάν ο «λογα­ρια­σμός» δεν βγαίνει και θολώσει το σχέδιο της εξόδου από τα Μνη­μό­νια και την επι­τρο­πεία μέσα από πρό­σθετα μέτρα ή τέταρτο Μνη­μό­νιο. Σε μία τέτοια περί­πτωση, δεν απο­κλεί­ε­ται το ενδε­χό­μενο διπλής κάλπης, με τη δεύτερη να αφορά σε ένα «συμ­βου­λευ­τικό» δημο­ψή­φι­σμα για τη συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση, την οποία σχε­διά­ζει να ανοίξει σύντομα ο Πρω­θυ­πουρ­γός. Η ανά­γνωση θέλει την κυβέρ­νηση και τον ΣΥΡΙΖΑ να κερ­δί­ζουν πολι­τικά με την εκτό­νωση της λαϊκής δυσα­ρέ­σκειας στη δεύτερη, «ανώδυνη» κάλπη και όχι σ’ αυτή των βου­λευ­τι­κών εκλογών.

Εκλογές το φθι­νό­πωρο (π.χ. Οκτώ­βριο). Η εκδοχή αυτή προ­ϋ­πο­θέ­τει ότι το πρό­γραμμα στή­ρι­ξης θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί με επι­τυ­χία, θα έχει προ­χω­ρή­σει η διευ­θέ­τηση του χρέους και η κυβέρ­νηση θα έχει πετύχει την έξοδο στις αγορές, επι­χει­ρώ­ντας παράλ­ληλα να δώσει ή να υπο­σχε­θεί νέες παροχές, μετα­τρέ­πο­ντας τη Διεθνή Εκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης σε προ­ε­κλο­γική φιέστα. Ηδη, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, συζη­τεί­ται με τους θεσμούς η δυνα­τό­τητα μείωσης των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών ή παγώ­μα­τος των μειώ­σεων στις κύριες συντά­ξεις που έχει συμ­φω­νη­θεί να ισχύ­σουν από το 2019.

Εκλογές τον Μάιο του 2019, δηλαδή, ταυ­τό­χρονα με τις ευρω­ε­κλο­γές. Πολλοί, εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ, ποντά­ρουν πως ο Τσίπρας θα τρα­βή­ξει αυτό το χαρτί ακόμη κι αν έχει τη δυνα­τό­τητα εξά­ντλη­σης της τετρα­ε­τίας. Η επιλογή αυτή θα ενι­σχύ­σει και το σενάριο της «δεξιάς παρέν­θε­σης» που ακού­γε­ται πέριξ του Μαξίμου, με ορί­ζο­ντα την προ­ε­δρική εκλογή του 2020 και μια ενδε­χό­μενη αδυ­να­μία της Βουλής να εκλέξει Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας.

Εάν μάλιστα η ΝΔ κερ­δί­σει τις εκλογές του 2019 και δεν βρει πλειο­ψη­φία 200 βου­λευ­τών για να καταρ­γή­σει την απλή ανα­λο­γική, η εφαρ­μογή της στις αμέσως επό­με­νες εκλογές σημαί­νει πως ο ΣΥΡΙΖΑ θα απο­τε­λεί υπο­χρε­ω­τικά κυβερ­νη­τικό εταίρο, ακόμη και ως δεύτερο κόμμα. Επι­πλέον, η δρο­μο­λό­γηση της διε­ξα­γω­γής των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών το φθι­νό­πωρο θα συμ­βά­λει επίσης στην καλ­λιέρ­γεια κλί­μα­τος πολι­τι­κής αστά­θειας που μπορεί να ευνο­ή­σει τον ΣΥΡΙΖΑ.

Εξά­ντληση της τετρα­ε­τίας και κάλπες τον Σεπτέμ­βριο του 2019. Αυτή είναι η εκδοχή για την οποία μιλούν δημο­σίως ο Πρω­θυ­πουρ­γός και τα κυβερ­νη­τικά στελέχη, υπο­στη­ρί­ζο­ντας επι­πλέον πως τότε θα διε­ξα­χθούν — αντί του Μαΐου – και οι αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές. Στην πολι­τική, όμως, ισχύει ο κανόνας πως «καις» αυτό που απεύ­χε­σαι…