Μειώθηκαν κατά 34% οι δαπάνες των νοικοκυριών σε 8 έτη

Κατά 34,4% ή κατά 728 ευρώ, όσο περίπου ένας μέσος καθαρός μισθός σήμερα, έχει μειωθεί η μέση μηνιαία δαπάνη των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών το 2016 σε σύγκριση με το 2008. Και μπορεί η μείωση από το 2014 κι έπειτα να είναι μικρό­τερη ποσο­στιαία σε σύγκριση με την «ελεύ­θερη πτώση» που κατα­γρά­φηκε στη μέση μηνιαία δαπάνη την περίοδο 2010-2013, ωστόσο δεν αναιρεί το γεγονός ότι κάθε χρονιά που περνάει το λεγό­μενο «λίπος» εξα­ντλεί­ται με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται αφενός για το βιοτικό επίπεδο των νοι­κο­κυ­ριών, αφε­τέ­ρου για την αγορά.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα απο­τε­λέ­σματα της Ερευνας Οικο­γε­νεια­κών Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών (ΕΟΠ) για το έτος 2016 που ανα­κοί­νωσε χθες η Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), η συνο­λική μηνιαία δαπάνη των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών για το 2016 ανήλθε σε 5.713.151.430 ευρώ, κατα­γρά­φο­ντας μείωση 2,5% ή 147.187.565 ευρώ σε σύγκριση με το 2015.

Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών δια­μορ­φώ­θηκε το 2016 σε 1.392,03 ευρώ, μειω­μένη κατά 2,5% σε σύγκριση με το 2015 ή κατά 28,97 ευρώ. Η μέση μηνιαία δαπάνη για το άτομο ανήλθε το 2016 σε 538,94 ευρώ, μειω­μένη κατά 11,24 ευρώ σε σύγκριση με το 2015. Αξίζει να σημειω­θεί ότι το 2008 η μέση μηνιαία δαπάνη των νοι­κο­κυ­ριών ανερ­χό­ταν σε 2.120,40 ευρώ, ενώ η μεγα­λύ­τερη ετήσια μείωση σε από­λυ­τους αριθ­μούς, 186,92 ευρώ, κατα­γρά­φηκε το 2012 σε σύγκριση με το 2011.

Σε σύνολο 12 βασικών κατη­γο­ριών δαπανών, η μέση μηνιαία δαπάνη υπο­χώ­ρησε σε 10 εξ αυτών το 2016 σε σύγκριση με το 2015. Η μεγα­λύ­τερη μείωση (7,5%) παρα­τη­ρεί­ται στα διαρκή αγαθά, ενώ ακο­λου­θούν η δαπάνη για αναψυχή και πολι­τι­σμό (6,4%) και η δαπάνη για οινο­πνευ­μα­τώδη ποτά και καπνό (5,4%). Με άλλα λόγια, τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά δεν προ­βαί­νουν σε μεί­ζο­νες αγορές (όπως για παρά­δειγμα η αγορά αυτο­κι­νή­του, επίπλων, μεγάλων ηλε­κτρι­κών συσκευών), ενώ θεωρούν περιττή πολυ­τέ­λεια τη δια­σκέ­δαση και την ψυχα­γω­γία. Οι κατη­γο­ρίες για τις οποίες παρα­τη­ρεί­ται αύξηση της μέσης μηνιαίας δαπάνης το 2016 σε σύγκριση με το 2015 είναι η στέγαση (κατά 1,8%) και οι μετα­φο­ρές (κατά 0,1%).

Φυσικά, όπως συμ­βαί­νει πάντα όταν τα εισο­δή­ματα μειώ­νο­νται, το μεγα­λύ­τερο μέρος των δαπανών των νοι­κο­κυ­ριών, 20,7% κατά μέσον όρο, πηγαί­νει στην αγορά τρο­φί­μων. Στην περί­πτωση των φτωχών νοι­κο­κυ­ριών το αντί­στοιχο ποσοστό είναι 32,1%. Και μόνο τυχαίο δεν μπορεί να θεω­ρη­θεί το γεγονός ότι στην Ελλάδα και τη Βουλ­γα­ρία κατα­γρά­φε­ται το μεγα­λύ­τερο μερίδιο των δαπανών του μέσου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των νοι­κο­κυ­ριών για είδη δια­τρο­φής (στη γείτονα είναι 37,3%). Η Ελλάδα και η Βουλ­γα­ρία κατα­γρά­φουν επίσης τη μεγα­λύ­τερη ιδιω­τική δαπάνη για την υγεία, 7,4% και 6,7% του μέσου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των νοι­κο­κυ­ριών αντι­στοί­χως. Για να αντι­λη­φθεί κάποιος τη διαφορά με τις εποχές των «παχειών αγε­λά­δων», το 2008 κατευ­θυ­νό­ταν στην αγορά τρο­φί­μων το 16,4% της μέσης μηνιαίας δαπάνης. Μάλιστα τα ποσοστά είναι σε τρέ­χου­σες τιμές, έχει δηλαδή ληφθεί υπόψη το ύψος του πλη­θω­ρι­σμού που τη χρονιά εκείνη ήταν υψηλός, ειδικά στα τρόφιμα. Σε σύγκριση, πάντως, με το 2008, η μέση μηνιαία δαπάνη για είδη δια­τρο­φής (σε στα­θε­ρές τιμές) έχει μειωθεί κατά 21,2%.

Κόβουν και τρόφιμα

Ακόμη, βεβαίως, και στα είδη δια­τρο­φής παρα­τη­ρεί­ται το 2016 σε σύγκριση με το 2015 μείωση της μηνιαίας δαπάνης (σε τρέ­χου­σες τιμές) για μεταλ­λικό νερό, ανα­ψυ­κτικά, χυμούς φρούτων και λαχα­νι­κών (κατά 7,1%), για φρούτα (κατά 5,2%), για ψάρια (κατά 4%), για γαλα­κτο­κο­μικά προ­ϊ­ό­ντα και αυγά (κατά 3,9%), για λαχα­νικά (κατά 2,6%), για κρέας (κατά 1,2%), για ζάχαρη, μαρ­με­λά­δες, μέλι (κατά 0,4%) και για αλεύρι, ψωμί, δημη­τριακά (κατά 0,3%). Από την άλλη, παρα­τη­ρεί­ται αύξηση της μηνιαίας δαπάνης για καφέ, τσάι και κακάο (7,4%) και έλαια – λίπη (κατά 0,2%).

Καθη­με­ρινή