Στους Λειψούς δημιουργείται το πρώτο στον κόσμο καταφύγιο απελευθέρωσης αιχμάλωτων δελφινιών

Ορι­σμέ­νοι έχουν θέσει ως στόχο της ζωής τους να κάνουν περιου­σία. Κάποιοι άλλοι να δημιουρ­γή­σουν οικο­γέ­νειες με πολλά παιδιά, να γίνουν διά­ση­μοι ή να ταξι­δέ­ψουν σε όλο τον κόσμο. Μια ομάδα ανθρώ­πων εκείνο που θέλησε ήταν να σώσει το θαλάσ­σιο περι­βάλ­λον του Αιγαίου. Τα βλέμ­ματα μεγάλων προ­σω­πι­κο­τή­των από όλο τον κόσμο έχουν στραφεί προς το “Ινστι­τούτο Θαλάσ­σιας Προ­στα­σίας – Αρχι­πέ­λα­γος” και στο έργο δημιουρ­γίας του πρώτου, σε παγκό­σμια κλίμακα, κέντρου απε­λευ­θέ­ρω­σης δελ­φι­νιών που μεγά­λω­σαν σε καθε­στώς αιχ­μα­λω­σίας. Το Κέντρο δημιουρ­γή­θηκε σ’ ένα πανέ­μορφο, μικρό κόλπο, στη βόρεια πλευρά των Λειψών και απο­τε­λεί την κοιτίδα της πρω­το­βου­λίας για τον τερ­μα­τι­σμό της εκμε­τάλ­λευ­σης των δελ­φι­νιών στους ζωο­λο­γι­κούς κήπους όλου του κόσμου. Ήδη, η Booking.com άνοιξε το πορ­το­φόλι της και χρη­μα­το­δό­τησε ένα μεγάλο ποσοστό της συνο­λι­κής δαπάνης δημιουρ­γίας του κατα­φυ­γίου και παράλ­ληλα έθεσε τέρμα στην πλατ­φόρμα πώλησης εισι­τη­ρίων για τα δελ­φι­νά­ρια του κόσμου. Ταυ­τό­χρονα, εντός των προ­σε­χών ημερών, μια προ­σω­πι­κό­τητα διε­θνούς ακτι­νο­βο­λίας θα προβεί σε σημα­ντι­κές ανα­κοι­νώ­σεις σχετικά με το μέλλον αυτού του Κέντρου.

«Απο­φα­σί­σαμε να δημιουρ­γή­σουμε το πρώτο παγκο­σμίως Κατα­φύ­γιο Θαλάσ­σιας Ζωής στο Αιγαίο, θέλο­ντας με τον τρόπο αυτό να επι­τύ­χουμε ένα μεγάλο στόχο, αλλά ταυ­τό­χρονα να τιμή­σουμε και την ελλη­νική πολι­τι­σμική κλη­ρο­νο­μιά. Η Ελλάδα υπήρξε η πρώτη χώρα που θεσμο­θέ­τησε την προ­στα­σία των δελ­φι­νιών πριν 2500 χρόνια!» δήλωσε προς τη “δημο­κρα­τική” η διευ­θύ­ντρια έρευνας του Ινστι­τού­του Θαλάσ­σιας Προ­στα­σίας “Αρχι­πέ­λα­γος” κα. Ανα­στα­σία Μήλιου.

Το ζήτημα

Η εκμε­τάλ­λευση των δελ­φι­νιών για παρα­στά­σεις προς τέρψη παιδιών και ενη­λί­κων έχει αρχίσει να στη­λι­τεύ­ε­ται από περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις όλου του κόσμου. Ωστόσο, ο διεθνής Νόμος απα­γο­ρεύει την απε­λευ­θέ­ρωσή τους στην ανοικτή θάλασσα. Ο νομο­θέ­της έκρινε πως το μεγά­λωμα σε καθε­στώς αιχ­μα­λω­σίας επιδρά καθο­ρι­στικά στα ένστι­κτα ανα­ζή­τη­σης τροφής και επι­βί­ω­σης, γι’ αυτό τα αιχ­μά­λωτα δελ­φί­νια είναι σίγουρο ότι θα πεθά­νουν από ασιτία όταν αφεθούν ελεύ­θερα. Ετσι, όταν ένα δελ­φι­νά­ριο κλείσει ορι­στικά, όπως έγινε με εκείνο της Φιν­λαν­δίας, τα δελ­φί­νια θα πρέπει να μετα­φερ­θούν σε κάποιο άλλο “σόου” του κόσμου.

Το Ινστι­τούτο “Αρχι­πέ­λα­γος” απο­φά­σισε να δώσει λύση. Μετά από εκτε­τα­μέ­νες μελέτες, επέλεξε τον μακρό­στενο κόλπο της Βρου­λιάς για να δημιουρ­γή­σει ένα κέντρο όπου θα μετα­φέ­ρο­νται τα δελ­φί­νια που τελού­σαν υπό καθε­στώς αιχ­μα­λω­σίας. Εκεί εφήρ­μο­σαν μια σειρά από δράσεις, μία από τις οποίες περι­λαμ­βά­νει το κλεί­σιμο της εισόδου του κόλπου με χοντρό, μπρού­τζινο δίχτυ. Με τον τρόπο αυτό δια­μόρ­φω­σαν μια ιδιό­τυπη, προ­στα­τευ­μένη “δεξα­μενή”, μεγέ­θους πολ­λα­πλά­σιου από το μεγα­λύ­τερο δελ­φι­νά­ριο της Ευρώπης (βρί­σκε­ται στην Ολλαν­δία). Εκεί μέσα θα αφή­νο­νται τα δελ­φί­νια ώστε να συνη­θί­σουν την ανοικτή θάλασσα.Παράλ­ληλα, στη “δεξα­μενή” θα ρίχνο­νται ζωντανά ψάρια (από τις ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες Λέρου) κι έτσι σιγά – σιγά τα κητοειδή θα ανα­κτή­σουν το ένστι­κτο του κυνηγού.

«Σήμερα, σε όλο τον κόσμο τελούν υπό αιχ­μα­λω­σία 2.913 δελ­φί­νια. Αυτά θέλουμε να απε­λευ­θε­ρω­θούν, διότι είναι επι­στη­μο­νικά δια­πι­στω­μένο ότι ως πλά­σματα δια­θέ­τουν υψηλό δείκτη νοη­μο­σύ­νης και στην αιχ­μα­λω­σία υπο­φέ­ρουν» εξήγησε η κα. Μήλιου, τονί­ζο­ντας ταυ­τό­χρονα πως το «Κατα­φύ­γιο Θαλάσ­σιας Ζωής στους Λειψούς θα είναι το πρότυπο, με γνώμονα το οποίο θα μπορούν να ανα­πτυ­χθούν αντί­στοιχα σε κάθε γωνιά του πλανήτη».

Τη δημιουρ­γία του Κατα­φυ­γίου υπο­στη­ρί­ζει και η δημο­τική αρχή Λειψών. Ο δήμαρ­χος Φώτης Μάγγος μιλώ­ντας στη “δ” δήλωσε ότι «είμαστε αλλη­λέγ­γυοι με τις δράσεις του Ινστι­τού­του Αρχι­πέ­λα­γος και προ­σπα­θούμε να δίνουμε άμεσα όλες τις αδειο­δο­τή­σεις και να εκδί­δουμε τις απο­φά­σεις που χρειά­ζο­νται για τη λει­τουρ­γία του Κατα­φυ­γίου».

Ένα ιατρείο για τα

μεγάλα θαλάσ­σια είδη

Η χρη­μα­το­δό­τηση του Κατα­φυ­γίου έχει επι­τευ­χθεί μέσα από δωρεές. Η εκκί­νηση της λει­τουρ­γίας του θα γίνει εντός του επό­με­νου έτους, αφού προη­γου­μέ­νως θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί η πλήρης αδειο­δό­τηση όλων του των υπο­δο­μών.

Στο Κατα­φύ­γιο θα παρέ­χε­ται επίσης η εξει­δι­κευ­μένη κτη­νια­τρική περί­θαλψη για τα μεγάλα, θαλάσ­σια είδη, που πολλές φορές εκβρά­ζο­νται τραυ­μα­τι­σμένα στις παρα­λίες.

Ταυ­τό­χρονα, στις χερ­σαίες του εγκα­τα­στά­σεις θα λει­τουρ­γεί ερευ­νη­τικό και εκπαι­δευ­τικό κέντρο για την παροχή εξει­δι­κευ­μέ­νης κατάρ­τι­σης στην κτη­νια­τρική περί­θαλψη θαλάσ­σιων θηλα­στι­κών και χελώνων, καθώς και σε τομείς σχε­τι­κούς με τη θαλάσ­σια προ­στα­σία.

Οι φάλαι­νες ξέρουν

από οικο­λο­γία

Το αρχι­πέ­λα­γος του Αιγαίου είναι το μεγα­λύ­τερο πέρασμα των φυση­τή­ρων φαλαι­νών. Περνούν από τη Ρόδο και από κει πλέουν προς Λέβιθα, Κάλυμνο, Λέρο, Σάμο, Φούρ­νους, Τουρκία και φτάνουν μέχρι έξω από τη θάλασσα που βρέχει τα πόδια του Αγίου Όρους.

«Έχουμε ένα εξαι­ρε­τικά μεγάλο πλη­θυ­σμό φυση­τή­ρων στη Μεσό­γειο» μας λέει η κα. Ανα­στα­σία Μήλιου. «Οι ανάγκες δια­τρο­φής τους είναι τερά­στιες. Φαντα­στείτε ότι η κάθε μία χρειά­ζε­ται περίπου ένα τόνο τροφής την ημέρα. Για το λόγο αυτό τρώ­γο­ντας ακο­λου­θούν μια μεγάλη πορεία στο αρχι­πέ­λα­γος, ώστε η δια­τροφή τους να μην απο­τε­λέ­σει την αιτία κλο­νι­σμού της θαλάσ­σιας ισορ­ρο­πίας μιας συγκε­κρι­μέ­νης περιο­χής».

Έχουμε ρίξει τόσα

σκου­πί­δια στο Αιγαίο,

όσα δεν έριξαν όλες

οι προη­γού­με­νες γενεές

Το αίσθημα δια­τή­ρη­σης της ισορ­ρο­πίας στη φύση είναι ανυ­πέρ­βλητο. Ο μόνος επι­βα­ρυ­ντι­κός παρά­γο­ντας που υπάρχει είναι ο άνθρω­πος. Έχει μετρη­θεί ότι μόνο στις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες το Αιγαίο έχει δεχθεί τόσα σκου­πί­δια (κάθε είδους), όσο δεν είχε δεχθεί όλα τα προη­γού­μενα χιλιά­δες χρόνια ιστο­ρίας.

Σε αυτό το πεδίο υπάρχει σοβαρό κενό γνώσης. Το κενό αφορά στα κυτοειδή και τους φυση­τή­ρες του Αιγαίου, στη διαρκή επι­βά­ρυνση του πελά­γους μας με σκου­πί­δια, στις τρα­γι­κές επι­πτώ­σεις που ήδη κατα­γρά­φο­νται, καθώς επίσης και στο πόσο ανο­χύ­ρωτο είναι το θαλάσ­σιό μας περι­βάλ­λον στον κίνδυνο ενός ατυ­χή­μα­τος. Καθη­με­ρινά στο πέλαγός μας πλέουν μερικές χιλιά­δες σκάφη, πολλά από τα οποία είναι δεξα­με­νό­πλοια μετα­φο­ράς καυ­σί­μων κι άλλων υλικών. Η πρό­κληση ατυ­χή­μα­τος δεν απο­τε­λεί μια μικρή πιθα­νό­τητα. Ωστόσο, παρά το γεγονός αυτό, σήμερα σε ολό­κληρη τη χώρα δεν δια­μορ­φώ­θηκε οργα­νω­μένο σχέδιο, αλλά ούτε και υπάρ­χουν επαρκή μέσα για τον ουσια­στικό περιο­ρι­σμό της ρύπαν­σης σε περί­πτωση που κάτι συμβεί στην ανοικτή θάλασσα.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι μέχρι και σήμερα, έξω από τη Σαντο­ρίνη ανα­βλύ­ζουν από­βλητα, πετρε­λαιοειδή, χημικά και πολλά σκου­πί­δια από το βυθι­σμένο “Sea Diamond”. Το κρουα­ζιε­ρό­πλοιο είχε προ­σκρού­σει σε ξέρα τον Απρίλιο του 2007 και βού­λιαξε υπό το βάρος των 22.000 τόνων του. Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά, το κουφάρι του έχει εγκλω­βι­στεί ανάμεσα σε βράχια κι αν τελικά αυτά υπο­χω­ρή­σουν, τότε η περι­βαλ­λο­ντική επι­βά­ρυνση της περιο­χής θα είναι ανε­πα­νόρ­θωτη.