Στα 1,776 τρισ. δολάρια οι στρατιωτικές δαπάνες το 2014 – Ποιες χώρες ξόδεψαν τα περισσότερα

Οι στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες αυ­ξή­θη­καν αλ­μα­τω­δώς το 2014 στην Κίνα και στη Ρωσία, όπως και στην ανα­το­λι­κή Ευ­ρώ­πη, λόγω της κρί­σης στην Ου­κρα­νία, δεί­χνουν στοι­χεία που δη­μο­σιο­ποί­η­σε σή­με­ρα το Διε­θνές Ιν­στι­τού­το Με­λε­τών για την Ει­ρή­νη της Στοκ­χόλ­μης (SIPRI).

Οι Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες της Αμε­ρι­κής συ­νε­χί­ζουν να είναι η χώρα που δα­πα­νά τα πε­ρισ­σό­τε­ρα στο συ­γκε­κρι­μέ­νο πεδίο. Όμως οι δα­πά­νες της χώρας αυτής υπο­χώ­ρη­σαν κατά 6,5% σε ετή­σια βάση το 2014, στα 610 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια. Πα­ρέ­μει­ναν πά­ντως κατά 45% υψη­λό­τε­ρες από το επί­πε­δο όπου βρί­σκο­νταν πριν από την 11η Σε­πτεμ­βρί­ου 2001.

Με 84,5 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια, η Ρωσία κα­τα­λαμ­βά­νει την τρίτη θέση, μετά την Κίνα, οι δα­πά­νες της οποί­ας υπο­λο­γί­στη­κε ότι ανήλ­θαν σε 216 δισεκ. δο­λά­ρια (+9,7%).

Οι ρω­σι­κές στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες αυ­ξή­θη­καν 8,1% το 2014, στο πλαί­σιο των προ­σπα­θειών της Μό­σχας για τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό των ενό­πλων δυ­νά­με­ων. Προ­βλέ­πε­ται μια αύ­ξη­ση κατά 15% των στρα­τιω­τι­κών δα­πα­νών στον υπό εκτέ­λε­ση προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2015, αλλά το ποσό εν­δέ­χε­ται να συρ­ρι­κνω­θεί λόγω της οι­κο­νο­μι­κής συ­γκυ­ρί­ας.

Η ου­κρα­νι­κή κρίση ώθησε πολ­λές χώρες της κε­ντρι­κής Ευ­ρώ­πης, της χώρες της Βαλ­τι­κής και τις σκαν­δι­να­βι­κές χώρες να ανα­θε­ω­ρή­σουν άρδην την πο­λι­τι­κή τους στο πεδίο της άμυ­νας.

“Η κρίση στην Ου­κρα­νία με­τέ­βα­λε θε­με­λιω­δώς την κα­τά­στα­ση ασφα­λεί­ας στην Ευ­ρώ­πη αλλά μέχρι τώρα οι επι­πτώ­σεις στις στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες εκ­δη­λώ­νο­νται πάνω απ’ όλα στις χώρες που γει­το­νεύ­ουν με τη Ρωσία”, εξή­γη­σε σε ανα­κοί­νω­ση του SIPRI ο ει­δι­κός του Ιν­στι­τού­του Σαμ Πέρλο-Φρί­μαν.

Στην Ου­κρα­νία οι στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες αυ­ξή­θη­καν κατά 23% το 2014 σε ετή­σια βάση, στα 4 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια. Ανα­μέ­νε­ται να δι­πλα­σια­στούν το 2015.

Η Πο­λω­νία αύ­ξη­σε τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της για την άμυνα κατά 13% το 2014. Η Βαρ­σο­βία προ­βλέ­πει μια αύ­ξη­ση των στρα­τιω­τι­κών της δα­πα­νών κατά 38% το 2015 και ανα­μέ­νε­ται να ξε­πε­ρά­σει το πο­σο­στό-στόχο του NATO, του οποί­ου είναι μέλος, για τις στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες 2% επί του ΑΕΠ, υπο­γράμ­μι­σε το SIPRI.

Σε πα­γκό­σμιο επί­πε­δο πά­ντως οι στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες συρ­ρι­κνώ­θη­καν για τρίτο συ­να­πτό έτος, κατά 0,4%, στα 1,776 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια.

“Η στα­θε­ρά των τε­λευ­ταί­ων ετών με τις στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες να βρί­σκο­νται σε πτώση στις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες της Αμε­ρι­κής και τη δυ­τι­κή Ευ­ρώ­πη αλλά σε άνοδο στον υπό­λοι­πο κόσμο δια­τη­ρή­θη­κε το 2014, ωστό­σο οι δα­πά­νες στη Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή πα­ρα­μέ­νουν συ­νο­λι­κά αμε­τά­βλη­τες”, ση­μειώ­νε­ται στην έκ­θε­ση του Ιν­στι­τού­του.

Στην Αφρι­κή οι στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες αυ­ξή­θη­καν κατά 5,9%, ενώ στην Ασία και στην Ωκε­α­νία κατά 5%, καθώς πολλά κράτη στην πε­ριο­χή ανη­συ­χούν για την Κίνα, η οποία δα­πα­νά από το 2% ως το 2,2% του ΑΕΠ για την άμυνα εδώ και πάνω από δέκα χρό­νια.

Τη με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση των στρα­τιω­τι­κών δα­πα­νών με­τα­ξύ των 15 κρα­τών που βρί­σκο­νται στην κο­ρυ­φή της κα­τά­τα­ξης όσον αφορά τις στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες κα­τέ­γρα­ψε η Σα­ου­δι­κή Αρα­βία: η αύ­ξη­ση αυτή ανήλ­θε στο 17% σε ετή­σια βάση και οι στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες του Ριάντ στα 80,8 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια.

Ο Πέρλο-Φρί­μαν επι­σή­μα­νε ότι οι αυ­ξή­σεις που κα­τα­γρά­φη­καν “εν μέρει αντα­να­κλούν την επι­δεί­νω­ση της κα­τά­στα­σης ασφα­λεί­ας”, αλλά σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις οφεί­λο­νται σε πα­ρά­γο­ντες όπως “η δια­φθο­ρά”, “ τα ορ­γα­νω­μέ­να συμ­φέ­ρο­ντα”, ή μορ­φές “αυ­ταρ­χι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης”.

Το SIPRI, το οποίο δη­μιουρ­γή­θη­κε το 1966 από το κοι­νο­βού­λιο της Σου­η­δί­ας και εν μέρει χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το σου­η­δι­κό κρά­τος, πα­ρα­κο­λου­θεί συ­στη­μα­τι­κά τις στρα­τιω­τι­κές δα­πά­νες, τους εξο­πλι­σμούς και τις ένο­πλες συρ­ρά­ξεις σε διε­θνές επί­πε­δο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ