Στον «πάγο» τα μεταπτυχιακά

Ο το­μέ­ας των με­τα­πτυ­χια­κών προ­γραμ­μά­των σπου­δών στα πα­νε­πι­στή­μια έχει «πα­γώ­σει». Και αυτό, διότι το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας εξε­τά­ζει την αλ­λα­γή του πλαι­σί­ου λει­τουρ­γί­ας των με­τα­πτυ­χια­κών σπου­δών, και στο επί­κε­ντρο της συ­ζή­τη­σης βρί­σκε­ται η επι­βο­λή ή όχι δι­δά­κτρων. Πα­νε­πι­στη­μια­κοί θε­ω­ρούν ότι ο το­μέ­ας έχει κο­ρε­σθεί, όμως αντι­με­τω­πί­ζουν αρ­νη­τι­κά την προ­ο­πτι­κή της κα­τάρ­γη­σης των δι­δά­κτρων, αφού αυτά απο­τε­λούν ση­μα­ντι­κή πηγή εσό­δων για τα ΑΕΙ εν μέσω μεί­ω­σης της κρα­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης. Συ­γκε­κρι­μέ­να, από τα έσοδα του με­τα­πτυ­χια­κού το 10% απο­δί­δε­ται στον ΕΛΚΕ του ΑΕΙ, το 25% στο ΑΕΙ για κά­λυ­ψη δα­πα­νών του προ­γράμ­μα­τος και το 65% για λει­τουρ­γι­κές δα­πά­νες του προ­γράμ­μα­τος (κυ­ρί­ως αμοι­βές).

Ει­δι­κό­τε­ρα, το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα έχει ανα­βλη­θεί η έναρ­ξη πέντε με­τα­πτυ­χια­κών προ­γραμ­μά­των που είχε προ­γραμ­μα­τι­σθεί για μέσα στην άνοι­ξη, εν ανα­μο­νή των απο­φά­σε­ων του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας για το νέο πλαί­σιο λει­τουρ­γί­ας των με­τα­πτυ­χια­κών. Ο υπουρ­γός Αρι­στεί­δης Μπαλ­τάς, με­τέ­χο­ντας στη Σύ­νο­δο Πρυ­τά­νε­ων στις 14 Φε­βρουα­ρί­ου, είχε ανα­φέ­ρει στους πρυ­τά­νεις ότι για ιδε­ο­λο­γι­κούς λό­γους τα με­τα­πτυ­χια­κά προ­γράμ­μα­τα δεν πρέ­πει να έχουν δί­δα­κτρα. Ομως, καθώς είχε συ­να­ντή­σει την αντί­δρα­ση των πρυ­τά­νε­ων, πλέον εξε­τά­ζε­ται ένας συμ­βι­βα­σμός που να μην «προ­δί­δει» τις κυ­βερ­νη­τι­κές προ­θέ­σεις. Συ­γκε­κρι­μέ­να, πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ» ανα­φέ­ρουν ότι το επι­κρα­τέ­στε­ρο σε­νά­ριο είναι να γίνει η αξιο­λό­γη­ση όλων των με­τα­πτυ­χια­κών προ­γραμ­μά­των και κα­τό­πιν ο ορι­σμός κρι­τη­ρί­ων, βάσει των οποί­ων ένα με­τα­πτυ­χια­κό πρό­γραμ­μα θα μπο­ρεί να έχει δί­δα­κτρα. Για πα­ρά­δειγ­μα, υπάρ­χουν με­τα­πτυ­χια­κά που ορ­γα­νώ­νο­νται απο­κλει­στι­κά για στε­λέ­χη επι­χει­ρή­σε­ων και άρα συ­νά­δει με τον στόχο τους η κα­τα­βο­λή δι­δά­κτρων. Από την άλλη, στο ΕΜΠ, όπου δί­δα­σκε ο κ. Μπαλ­τάς, έχει απο­φα­σι­σθεί να μην υπάρ­χουν δί­δα­κτρα. Ο αντί­λο­γος πα­νε­πι­στη­μια­κών από άλλα ιδρύ­μα­τα είναι ότι το ΕΜΠ μπο­ρεί, λόγω αντι­κει­μέ­νου, να διεκ­δι­κεί και να εκ­πο­νεί πολλά και αντα­γω­νι­στι­κά ερευ­νη­τι­κά προ­γράμ­μα­τα.

Για το 2014-2015, από το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας χρη­μα­το­δο­τή­θη­καν συ­νο­λι­κά 230 με­τα­πτυ­χια­κά στα ελ­λη­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα -47- στο Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών και ακο­λου­θούν το ΑΠΘ με 42, το Παν. Κρή­της με 34, το Πα­τρών με 29. Πα­ράλ­λη­λα, ορ­γα­νώ­νο­νται με­τα­πτυ­χια­κά με δί­δα­κτρα, τόσο από τα δη­μό­σια πα­νε­πι­στή­μια όσο και από τα ιδιω­τι­κά κο­λέ­για. Μά­λι­στα, το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα που το υπ. Παι­δεί­ας «απε­λευ­θέ­ρω­σε» τα με­τα­πτυ­χια­κά προ­γράμ­μα­τα δί­νο­ντας τη δυ­να­τό­τη­τα/ευ­ε­λι­ξία στα ίδια τα ΑΕΙ να απο­φα­σί­ζουν την ίδρυ­σή τους, υπάρ­χει αύ­ξη­ση των με­τα­πτυ­χια­κών με δί­δα­κτρα, τα οποία φθά­νουν έως τις 9.000 ευρώ ετη­σί­ως.

Τέλος, σε συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στο πε­ριο­δι­κό «Επί­και­ρα», ο Αρι­στεί­δης Μπαλ­τάς ανέ­φε­ρε ότι σε δύο χρό­νια θα αλ­λά­ξει –για μια ακόμη φορά– το σύ­στη­μα των εξε­τά­σε­ων για την ει­σα­γω­γή στην τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση. Καθώς εί­θι­σται η εφαρ­μο­γή κάθε νέου συ­στή­μα­τος να ξε­κι­νά από τους μα­θη­τές της Α΄ Λυ­κεί­ου, το νέο σύ­στη­μα προ­βλέ­πε­ται να εφαρ­μο­στεί για πρώτη φορά το 2020. Οπως είπε ο κ. Μπαλ­τάς, θα απο­συν­δε­θεί το Λύ­κειο από τα πα­νε­πι­στή­μια, τα Λύ­κεια θα απο­κτή­σουν αυ­τό­νο­μο ρόλο και άξιο πτυ­χίο, ανε­ξαρ­τή­τως εάν μετά οι από­φοι­τοι θε­λή­σουν να πε­ρά­σουν ή όχι στα ΑΕΙ, ενώ η τε­λευ­ταία τάξη του Λυ­κεί­ου και το πρώτο έτος του πα­νε­πι­στη­μί­ου μπο­ρεί να έχουν πολλά κοινά.