ΣΔΙΤ: Τα 13 σχολεία της Ρόδου βγαίνουν από το τέλμα και μπαίνουν σε τροχιά δημοπράτησης

• Η συνά­ντηση στην Αθήνα λει­τουρ­γεί ως σημείο καμπής μετά από χρόνια στα­σι­μό­τη­τας, με το πιο δύσκολο κεφά­λαιο να αφορά τα οικό­πεδα, την ωρί­μανση των φακέλων και τη δια­τή­ρηση της χρη­μα­το­δό­τη­σης των 41,7 εκατ. ευρώ

Η υπόθεση των 13 σχο­λι­κών μονάδων στη Ρόδο μέσω Σύμπρα­ξης Δημό­σιου και Ιδιω­τι­κού Τομέα δεν είναι ακόμη ένα τεχνικό έργο που μένει σε συρ­τά­ρια, ούτε μια δια­δι­κα­σία που αφορά μόνο υπη­ρε­σιακά έγγραφα.

Είναι μια δοκι­μα­σία για το αν η διοί­κηση μπορεί να μετα­τρέ­ψει μια εγκε­κρι­μένη χρη­μα­το­δό­τηση σε πραγ­μα­τικά σχολεία, σε αίθου­σες, σε υπο­δο­μές που θα αντέ­ξουν στον χρόνο και θα καλύ­ψουν ανάγκες που εδώ και χρόνια πιέζουν. Όταν ένα έργο σχο­λι­κής στέγης καθυ­στε­ρεί, η καθυ­στέ­ρηση δεν μένει στα χαρτιά. Γίνεται καθη­με­ρι­νό­τητα για μαθητές και εκπαι­δευ­τι­κούς, γίνεται ακα­τάλ­ληλη στέγαση, γίνεται αναμονή χωρίς ορατό ορί­ζο­ντα. Η νέα μετά­βαση στην Αθήνα χθες αποκτά χαρα­κτήρα κρί­σι­μης καμπής, επειδή η δημο­τική πλευρά επι­χει­ρεί να κλείσει το πιο ευαί­σθητο και πιο εκρη­κτικό κεφά­λαιο που κρα­τούσε πίσω την πρόοδο, την επιλογή οικο­πέ­δων. Η συνά­ντηση εργα­σίας στα γραφεία της Μονάδας ΣΔΙΤ του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών έχει συγκε­κρι­μένο στόχο, να παρου­σια­στεί η διορ­θω­μένη εικόνα των οικο­πέ­δων και να ληφθεί μια πρώτη έγκριση ώστε να προ­χω­ρή­σουν οι δια­δι­κα­σίες χωρίς το έργο να ξανα­κυ­λή­σει σε ακι­νη­σία.

Η δήλωση του δημάρ­χου και το μήνυμα  της απε­μπλο­κής

Στο δημόσιο μήνυμά του, ο δήμαρ­χος Ρόδου Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης περι­γρά­φει τη συνά­ντηση στην Αθήνα ως απο­φα­σι­στικό βήμα και συνδέει την εξέλιξη με την έννοια της ευθύνης απέ­να­ντι στα παιδιά.

Ακο­λου­θεί αυτού­σια η δήλωσή του:

«Με σωστό σχε­δια­σμό και επιμονή, μπο­ρούμε να ξεπε­ρά­σουμε ακόμα και τις πιο χρόνιες αγκυ­λώ­σεις.

Σήμερα στην Αθήνα, κάναμε ένα απο­φα­σι­στικό βήμα για το μέλλον των παιδιών μας.

Μαζί με την Αντι­δή­μαρχο Παι­δείας Στα­μα­τία Γιαν­νελη και τον Αντι­δή­μαρχο Τεχνι­κών Έργων Σταύρο Τσού­βαλη, συνα­ντη­θή­καμε με τον Γενικό Γραμ­μα­τέα ΣΔΙΤ, κ. Νικόλαο Σέργη.

Η υπόθεση των νέων σχο­λείων του νησιού μας ήταν μια δύσκολη εξίσωση. Από το 2018 που ξεκί­νησε η προ­σπά­θεια, το έργο έμεινε στάσιμο για χρόνια, καθώς βρέ­θη­καν σοβαρά εμπόδια.

Από την πρώτη μέρα της θητείας μας, επι­λέ­ξαμε να μη μεί­νουμε στα λόγια. Δου­λέ­ψαμε εντα­τικά, διορ­θώ­σαμε τις αστο­χίες και κατα­φέ­ραμε να ολο­κλη­ρώ­σουμε ό,τι μας ζητή­θηκε μέσα στα αυστηρά χρο­νο­δια­γράμ­ματα που έθεσε η Γενική Γραμ­μα­τεία ΣΔΙΤ. Σε αυτή την προ­σπά­θεια, η συμβολή των στε­λε­χών των Τεχνι­κών μας Υπη­ρε­σιών ήταν καθο­ρι­στική και θέλω να τους ευχα­ρι­στήσω ακόμα μια φορά για την αφο­σί­ωση και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά τους. Δεν ήταν μια εύκολη δια­δρομή, ειδικά όταν έπρεπε να βρούμε λύσεις για ζητή­ματα που παρέ­με­ναν άλυτα για χρόνια. Όμως η ευθύνη απέ­να­ντι στα παιδιά μας δεν αφήνει περι­θώ­ρια για δικαιο­λο­γίες. Σήμερα, αυτή η προ­σπά­θεια απέδωσε. Πήραμε την έγκριση να προ­χω­ρή­σουμε στην επόμενη φάση. Το έργο απε­μπλέ­κε­ται ορι­στικά, οι μελέτες πηγαί­νουν προς έλεγχο και ανοίγει πλέον ο δρόμος για τη δημο­πρά­τηση και την υπο­γραφή των συμ­βά­σεων. Συνε­χί­ζουμε τη δουλειά μας, βήμα βήμα, για τη Ρόδο που μας αξίζει.» Η φράση κλειδί είναι ότι «οι μελέτες πηγαί­νουν προς έλεγχο» και ότι «ανοίγει πλέον ο δρόμος για τη δημο­πρά­τηση και την υπο­γραφή των συμ­βά­σεων».

Σε έργα ΣΔΙΤ αυτό πρα­κτικά σημαί­νει μετά­βαση από το στάδιο της διόρ­θω­σης και της ωρί­μαν­σης στο στάδιο όπου ο μηχα­νι­σμός του δια­γω­νι­σμού μπορεί να προ­χω­ρή­σει με μεγα­λύ­τερη ασφά­λεια, υπό τον όρο ότι δεν θα εμφα­νι­στούν νέα εμπόδια στο ιδιο­κτη­σιακό και στις αδειο­δο­τή­σεις.

Από την έγκριση του 2018 στη διοι­κη­τική  στα­σι­μό­τητα

Το έργο είχε λάβει την αρχική έγκριση της Διυ­πουρ­γι­κής Επι­τρο­πής ΣΔΙΤ στις 25/10/2018. Αντί όμως να ακο­λου­θή­σει μια καθαρή γραμμή υλο­ποί­η­σης, βρέθηκε αντι­μέ­τωπο με ανα­βο­λές, ασαφή χρο­νο­δια­γράμ­ματα και αλλε­πάλ­λη­λες εμπλο­κές. Στη ρίζα της καθυ­στέ­ρη­σης ανα­δεί­χθη­καν πολε­ο­δο­μικά ζητή­ματα, αρχαιο­λο­γι­κές αδειο­δο­τή­σεις, ανα­προ­σαρ­μο­γές προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών και οι γνωστές εσω­τε­ρι­κές καθυ­στε­ρή­σεις που γεννά η διοι­κη­τική αλυσίδα όταν οι αρμο­διό­τη­τες είναι κατα­κερ­μα­τι­σμέ­νες και οι απο­φά­σεις κινού­νται με ρυθμούς γρα­φειο­κρα­τίας. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν ένα σχέδιο ζωτικής σημα­σίας για τη σχολική στέγη να λιμνά­ζει. Και όταν ένα τέτοιο έργο λιμνά­ζει, η πίεση δεν εξα­φα­νί­ζε­ται. Μετα­φέ­ρε­ται στα σχολεία που λει­τουρ­γούν σε ακα­τάλ­λη­λες εγκα­τα­στά­σεις, στην έλλειψη χώρων, στις προ­σω­ρι­νές λύσεις που παρα­τεί­νο­νται, στις εκπαι­δευ­τι­κές κοι­νό­τη­τες που βλέπουν εξαγ­γε­λίες χωρίς παρά­δοση.

Το μπλόκο των οικο­πέ­δων και γιατί η λάθος χωρο­θέ­τηση γίνεται αδιέ­ξοδο

Η κεντρική αιτία που οδήγησε το έργο σε εμπλοκή ήταν η ακα­ταλ­λη­λό­τητα των 13 οικο­πέ­δων που είχαν αρχικά επι­λε­γεί. Σύμφωνα με τα δεδο­μένα που έχουν τεθεί στο τραπέζι, υπήρξαν οικό­πεδα σε ρέματα, σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και σε οικό­πεδα ιδιο­κτη­σίας της ΕΤΑΔ. Αυτές οι επι­λο­γές δεν δημιουρ­γούν απλώς τεχνι­κές δυσκο­λίες. Δημιουρ­γούν ουσια­στικό αδιέ­ξοδο, επειδή σε τέτοιες περι­πτώ­σεις η αδειο­δό­τηση και η ωρί­μανση ενός έργου δεν καθυ­στε­ρούν απλώς, συχνά καθί­στα­νται πρα­κτικά αδύ­να­τες ή απαι­τούν χρόνια προ­στρι­βών. Σε ένα πρό­γραμμα ΣΔΙΤ ο χρόνος και η ωρι­μό­τητα των φακέλων δεν είναι δευ­τε­ρεύ­ο­ντα στοι­χεία. Είναι προ­ϋ­πό­θεση για να παρα­μεί­νει ζωντανή η χρη­μα­το­δό­τηση και να μην μετα­κι­νη­θεί σε άλλα ώριμα έργα. Η αστοχία της αρχικής χωρο­θέ­τη­σης λει­τούρ­γησε σαν ντόμινο, μπλό­καρε δια­δι­κα­σίες, επέβαλε επα­νε­ξέ­ταση, δημιούρ­γησε αβε­βαιό­τητα και έθεσε σε δοκι­μα­σία την αξιο­πι­στία της προ­ε­τοι­μα­σίας.

Η διόρ­θωση των αστο­χιών και η νέα βάση των φακέλων

Το βασικό επι­χεί­ρημα που παρου­σιά­ζε­ται πλέον είναι ότι έχει κατα­βλη­θεί προ­σπά­θεια ώστε οι αστο­χίες να διορ­θω­θούν και να επι­λε­γούν οικό­πεδα που μπορούν πραγ­μα­τικά να σταθούν διοι­κη­τικά και τεχνικά. Στη νέα προ­σέγ­γιση ο σχε­δια­σμός μετα­το­πί­ζε­ται σε οικό­πεδα ιδιο­κτη­σίας του δήμου ή της εκκλη­σίας, τα οποία μπορούν να δια­τε­θούν με χρη­σι­δά­νειο, ενώ παράλ­ληλα να καλύ­πτουν τις προ­βλε­πό­με­νες απο­στά­σεις από τους οικι­σμούς. Η ουσία όμως δεν βρί­σκε­ται μόνο στο ότι βρέ­θη­καν άλλα οικό­πεδα. Βρί­σκε­ται στο ότι επι­χει­ρεί­ται να κλείσει ο κύκλος των ενστά­σεων πριν αυτές γεν­νη­θούν. Να υπάρ­χουν οι απα­ραί­τη­τες βεβαιώ­σεις από την Πρω­το­βάθ­μια και τη Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Εκπαί­δευση για την ανα­γκαιό­τητα των μονάδων. Να υπάρχει τεκ­μη­ρί­ωση ωρι­μό­τη­τας. Να υπάρ­χουν καθαρές γραμμές ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος. Να μην επι­στρέ­ψει το έργο στο σημείο μηδέν επειδή ένα κομμάτι γης απο­δει­χθεί αμφι­σβη­τού­μενο ή πολε­ο­δο­μικά αδύνατο.

Σύμφωνα με τα συγκε­ντρω­μένα στοι­χεία αυτά έχουν πλέον γίνει σε μεγάλο βαθμό και τώρα ζητεί­ται η πρώτη έγκριση, το σήμα εκκί­νη­σης για να περάσει το σχέδιο από το στάδιο της διόρ­θω­σης στο στάδιο της προ­ώ­θη­σης.

Το μήνυμα για τη χρη­μα­το­δό­τηση των 41,7 εκατ. ευρώ και η πίεση του χρόνου

Το προη­γού­μενο διά­στημα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε διήμερη κινη­το­ποί­ηση στην Αθήνα με συνα­ντή­σεις που απο­τυ­πώ­νο­νται ως κομ­βι­κές, καθώς επι­βε­βαιώ­θηκε ότι η χρη­μα­το­δό­τηση των 41,7 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ δεν κιν­δυ­νεύει και δόθηκε πράσινο φως για την απε­μπλοκή σχεδόν του συνόλου των έργων. Η εικόνα που προ­κύ­πτει είναι διπλή. Από τη μία το έργο παρα­μέ­νει χρη­μα­το­δο­τικά όρθιο, κάτι που σε συν­θή­κες δημό­σιας διοί­κη­σης δεν είναι καθόλου αυτο­νό­ητο όταν οι καθυ­στε­ρή­σεις διαρ­κούν χρόνια. Από την άλλη ο χρόνος πιέζει και η δια­τή­ρηση της χρη­μα­το­δό­τη­σης δεν αρκεί από μόνη της αν δεν υπάρξει επι­τά­χυνση στη Β φάση του δια­γω­νι­σμού και συγκε­κρι­μέ­νος οδικός χάρτης.

Τι περι­λαμ­βά­νει το σχέδιο και πού σκο­ντά­φτει ακόμη

Με βάση τα επίσημα δεδο­μένα, το σχέδιο αφορά 11 σχο­λι­κές μονάδες και 2 κλειστά γυμνα­στή­ρια. Στην εικόνα των ακι­νή­των, 9 ακίνητα εμφα­νί­ζο­νται ως καθαρής δημο­τι­κής ιδιο­κτη­σίας, ενώ 2 εμπλέ­κουν το Ελλη­νικό Δημόσιο ή ιδιώτες. Σε αρκετές περι­πτώ­σεις υπάρ­χουν ήδη κρίσιμα βήματα ωρί­μαν­σης, όπως ΦΕΚ καθο­ρι­σμού χρήσης γης και εκθέ­σεις ανα­γκαιό­τη­τας, ωστόσο σε 4 περι­πτώ­σεις απαι­τού­νται τελικές τρο­πο­ποι­ή­σεις ή απο­σα­φη­νί­σεις ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος.

Δύο περι­πτώ­σεις λει­τουρ­γούν ως χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα του πόσο εύθραυ­στο γίνεται ένα σχέδιο όταν η γη δεν είναι απο­λύ­τως καθαρή. Στην περιοχή Ροδίνι υπάρχει διεκ­δί­κηση τμή­μα­τος γης από γει­το­νική ιδιο­κτή­τρια σε χώρο που έχει ζητηθεί από το 2018 να παρα­χω­ρη­θεί για δημιουρ­γία νηπια­γω­γείου. Στο Αφάντου, όπου προ­βλέ­πε­ται κατα­σκευή Γυμνα­σίου, Λυκείου και κλει­στού γυμνα­στη­ρίου, απο­μέ­νει η οριο­θέ­τηση ρέματος και η ολο­κλή­ρωση γεω­λο­γι­κής μελέτης. Αυτές οι λεπτο­μέ­ρειες δεν είναι δευ­τε­ρεύ­ου­σες. Είναι οι λεπτο­μέ­ρειες που στα δημόσια έργα μετα­τρέ­πο­νται συχνά σε πολυ­ε­τείς καθυ­στε­ρή­σεις αν δεν κλεί­σουν με καθαρό τρόπο.