Δημόσιοι υπάλληλοι: Οι αλλαγές που τίθενται σε ισχύ και οι αυστηρότερες κυρώσεις

Με το ημε­ρο­λό­γιο να έχει μόλις γυ­ρί­σει, το Δη­μό­σιο περνά σε μια νέα φάση αυ­ξη­μέ­νης πει­θαρ­χι­κής αυ­στη­ρό­τη­τας. Από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2026 εφαρ­μό­ζε­ται ένα πλή­ρως ανα­μορ­φω­μέ­νο πει­θαρ­χι­κό πλαί­σιο, που επε­κτεί­νει τις ευ­θύ­νες των δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων και σκλη­ραί­νει αι­σθη­τά τις κυ­ρώ­σεις για πα­ρα­βά­σεις υπη­ρε­σια­κού κα­θή­κο­ντος.

Ο νόμος 5225/2025 επα­να­προσ­διο­ρί­ζει σε βάθος το κα­θε­στώς πει­θαρ­χι­κής ευ­θύ­νης, διευ­ρύ­νο­ντας τόσο τον κα­τά­λο­γο των πα­ρα­πτω­μά­των όσο και τις πε­ρι­πτώ­σεις που μπο­ρεί να οδη­γή­σουν ακόμη και σε από­λυ­ση. Στό­χος είναι η αυ­στη­ρό­τε­ρη επο­πτεία της διοι­κη­τι­κής λει­τουρ­γί­ας και η ενί­σχυ­ση της λο­γο­δο­σί­ας σε όλα τα επί­πε­δα.

Στο νέο πλέγ­μα πα­ρα­πτω­μά­των εντάσ­σο­νται πρά­ξεις και πα­ρα­λεί­ψεις που μέχρι σή­με­ρα αντι­με­τω­πί­ζο­νταν απο­σπα­σμα­τι­κά ή μέσω ει­δι­κών δια­τά­ξε­ων. Με­τα­ξύ αυτών πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται η μη δή­λω­ση σύ­γκρου­σης συμ­φε­ρό­ντων, κάθε μορφή βίας ή πα­ρε­νό­χλη­σης στον χώρο ερ­γα­σί­ας, η κα­θυ­στέ­ρη­ση στην έκ­δο­ση πρά­ξε­ων έκ­πτω­σης από την υπη­ρε­σία, αλλά και η συμ­με­το­χή υπαλ­λή­λου σε εται­ρεί­ες ή δρα­στη­ριό­τη­τες ασυμ­βί­βα­στες με την ιδιό­τη­τά του.

 Τι αλ­λά­ζει στην αξιο­λό­γη­ση

Η άρ­νη­ση συμ­με­το­χής στη δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης ανα­γνω­ρί­ζε­ται πλέον ως αυ­το­τε­λές πει­θαρ­χι­κό πα­ρά­πτω­μα, είτε αφορά τον ρόλο του αξιο­λο­γη­τή είτε του αξιο­λο­γού­με­νου. Η πρώτη πα­ρά­βα­ση τι­μω­ρεί­ται με πρό­στι­μο ίσο με απο­δο­χές δύο μηνών, ενώ η επα­νά­λη­ψη της άρ­νη­σης σε δύο συ­νε­χό­με­νους κύ­κλους αξιο­λό­γη­σης οδη­γεί σε ορι­στι­κή παύση από την υπη­ρε­σία.

Οι ρυθ­μί­σεις του νέου πει­θαρ­χι­κού αφο­ρούν το σύ­νο­λο των υπαλ­λή­λων του Δη­μο­σί­ου, των ΟΤΑ α’ και β’ βαθ­μού, καθώς και των νο­μι­κών προ­σώ­πων δη­μο­σί­ου δι­καί­ου.

 Ει­δι­κές προ­βλέ­ψεις για τους δή­μους

Για τους δη­μο­τι­κούς υπαλ­λή­λους θε­σπί­ζο­νται ει­δι­κά πει­θαρ­χι­κά πα­ρα­πτώ­μα­τα, όπως η άρ­νη­ση χρή­σης των μέσων ατο­μι­κής προ­στα­σί­ας που πα­ρέ­χει η υπη­ρε­σία και η μη συμ­με­το­χή στον προ­βλε­πό­με­νο προ­λη­πτι­κό ια­τρι­κό έλεγ­χο. Πα­ράλ­λη­λα, σο­βα­ρή πα­ρά­βα­ση κα­θή­κο­ντος για τη διοί­κη­ση του δήμου θε­ω­ρεί­ται η μη χο­ρή­γη­ση των απαι­τού­με­νων μέσων προ­στα­σί­ας στους ερ­γα­ζο­μέ­νους.

Για το έν­στο­λο προ­σω­πι­κό της δη­μο­τι­κής αστυ­νο­μί­ας, πει­θαρ­χι­κό πα­ρά­πτω­μα συ­νι­στά και η άρ­νη­ση χρή­σης της στο­λής ή του δια­κρι­τι­κού σή­μα­τος κατά την εκτέ­λε­ση των κα­θη­κό­ντων.

 Νέο «οπλο­στά­σιο» ποι­νών

Στο ισχύ­ον πει­θαρ­χι­κό σύ­στη­μα προ­στί­θε­νται τρεις νέες κυ­ρώ­σεις: η στέ­ρη­ση μι­σθο­λο­γι­κού κλι­μα­κί­ου για διά­στη­μα από ένα έως πέντε έτη, η αφαί­ρε­ση έως τεσ­σά­ρων μι­σθο­λο­γι­κών κλι­μα­κί­ων και η απα­γό­ρευ­ση άσκη­σης κα­θη­κό­ντων προϊ­στα­μέ­νου, προ­σω­ρι­νά ή κατ’ ανα­πλή­ρω­ση, για έως πέντε έτη.

Το πλή­ρες φάσμα των πει­θαρ­χι­κών ποι­νών, σε κλι­μα­κού­με­νη βα­ρύ­τη­τα, ξε­κι­νά από την έγ­γρα­φη επί­πλη­ξη και φτά­νει έως την ορι­στι­κή παύση, πε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας πρό­στι­μα έως 12 μηνών απο­δο­χών, στέ­ρη­ση προ­α­γω­γής, υπο­βι­βα­σμό βαθ­μού και προ­σω­ρι­νή παύση χωρίς απο­δο­χές.

 Αυ­ξη­μέ­να όρια κυ­ρώ­σε­ων

Ο νόμος αυ­ξά­νει σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις και τα ανώ­τα­τα όρια ποι­νών που μπο­ρούν να επι­βά­λουν τα πει­θαρ­χι­κά όρ­γα­να. Εν­δει­κτι­κά, το ανώ­τα­το πρό­στι­μο που μπο­ρεί να επι­βά­λει υπουρ­γός αυ­ξά­νε­ται από τρεις σε πέντε μήνες απο­δο­χών.

Για πρώτη φορά ει­σά­γε­ται ο θε­σμός της πει­θαρ­χι­κής συν­διαλ­λα­γής. Ο ελεγ­χό­με­νος υπάλ­λη­λος μπο­ρεί, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, να ζη­τή­σει ευ­νοϊ­κό­τε­ρη με­τα­χεί­ρι­ση, εφό­σον το πα­ρά­πτω­μα δεν επι­σύ­ρει ορι­στι­κή παύση και δεν έχει προ­κλη­θεί οι­κο­νο­μι­κή ζημία ή αυτή έχει απο­κα­τα­στα­θεί πλή­ρως.

Νέο Πει­θαρ­χι­κό Συμ­βού­λιο με 60 δι­κα­στές

Από το 2026 ανα­λαμ­βά­νει δράση το Πει­θαρ­χι­κό Συμ­βού­λιο Αν­θρώ­πι­νου Δυ­να­μι­κού Δη­μό­σιου Τομέα, απο­τε­λού­με­νο από 60 δι­κα­στές του Νο­μι­κού Συμ­βου­λί­ου του Κρά­τους. Θα λει­τουρ­γεί σε τρι­με­λή και πε­ντα­με­λή κλι­μά­κια, ενώ ει­δι­κό πε­ντα­με­λές όρ­γα­νο θα χει­ρί­ζε­ται υπο­θέ­σεις ιδιαί­τε­ρης βα­ρύ­τη­τας που προ­κα­λούν έντο­νο δη­μό­σιο εν­δια­φέ­ρον.

Με το νέο σύ­στη­μα, η πει­θαρ­χι­κή δι­καιο­σύ­νη στο Δη­μό­σιο απο­κτά ενιαία και τυ­πο­ποι­η­μέ­νη μορφή, με έμ­φα­ση στη δια­φά­νεια, την αντι­κει­με­νι­κό­τη­τα και —κυ­ρί­ως— την τα­χύ­τε­ρη έκ­δο­ση απο­φά­σε­ων, που στο πα­ρελ­θόν κα­θυ­στε­ρού­σαν ακόμη και πέντε χρό­νια.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Εθνι­κής Αρχής Δια­φά­νειας, εκ­κρε­μούν 3.360 ένορ­κες διοι­κη­τι­κές εξε­τά­σεις και πάνω από 5.900 πει­θαρ­χι­κές υπο­θέ­σεις υπαλ­λή­λων. Τα υφι­στά­με­να πρω­το­βάθ­μια και δευ­τε­ρο­βάθ­μια πει­θαρ­χι­κά συμ­βού­λια κα­ταρ­γού­νται από τις αρχές του 2027 και έχουν προ­θε­σμία έως το τέλος του 2026 να ολο­κλη­ρώ­σουν όλες τις υπο­θέ­σεις που εκ­κρε­μούν έως τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2025.

Πηγή: newmoney.gr