Μ. Βαρβιτσιώτης: «Kαμία πρόκληση δεν θα μείνει αναπάντητη»

«Η Διά­σκε­ψη για το Μέλ­λον της Ευ­ρώ­πης είναι μια εξαι­ρε­τι­κή ευ­και­ρία να αφου­γκρα­στούν οι Βρυ­ξέλ­λες τις ανη­συ­χί­ες των πο­λι­τών», το­νί­ζει σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δη­μο­κρα­τι­κή» ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών κ. Μιλ­τιά­δης Βαρ­βι­τσιώ­της, προ­σθέ­το­ντας ότι η εκ­δή­λω­ση στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο, στο ανα­το­λι­κό­τε­ρο άκρο της Ελ­λά­δας και της Ευ­ρώ­πης, έγινε για να στα­λεί το μή­νυ­μα «ότι κα­νέ­νας στην Ευ­ρώ­πη δεν πρέ­πει να μεί­νει πίσω, όσο μα­κριά κι αν βρί­σκε­ται από την εν­δο­χώ­ρα».

Σε ό,τι αφορά στην επι­θε­τι­κή ρη­το­ρι­κή κατά της χώρας μας από την Τουρ­κία, ο υπουρ­γός επι­ση­μαί­νει ότι εί­μα­στε η μόνη χώρα στον κόσμο, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, που αντι­με­τω­πί­ζου­με απει­λή πο­λέ­μου, casus belli…

«Εφό­σον η Τουρ­κία δια­τη­ρεί τον απο­βα­τι­κό στρα­τό του Αι­γαί­ου ενερ­γό και προ­βαί­νει κα­θη­με­ρι­νά σε πρά­ξεις αμ­φι­σβή­τη­σης της εθνι­κής μας κυ­ριαρ­χί­ας, οφεί­λου­με να προ­στα­τεύ­σου­με τα νησιά και τα σύ­νο­ρά μας», προ­σθέ­τει.

Εξαι­ρε­τι­κό εν­δια­φέ­ρον έχουν οι θέ­σεις του υπουρ­γού για το με­τα­να­στευ­τι­κό, την ενερ­γεια­κή κρίση και τα Δω­δε­κά­νη­σα.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη του ανα­πλη­ρω­τή υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών κ. Μιλ­τιά­δη Βαρ­βι­τσιώ­τη

• Κύριε υπουρ­γέ, με την επί­σκε­ψή σας στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο ανα­δεί­ξα­τε το θέμα της νη­σιω­τι­κό­τη­τας στο πλαί­σιο του δια­λό­γου για το Μέλ­λον της Ευ­ρώ­πης. Μήπως οι Βρυ­ξέλ­λες θα πρέ­πει να ακού­σουν πε­ρισ­σό­τε­ρο τη φωνή των νη­σιω­τών μας;

Σαφώς και πρέ­πει! Η Διά­σκε­ψη για το Μέλ­λον της Ευ­ρώ­πης είναι μια εξαι­ρε­τι­κή ευ­και­ρία να αφου­γκρα­στούν οι Βρυ­ξέλ­λες τις ανη­συ­χί­ες των πο­λι­τών. Ει­δι­κά οι νη­σιώ­τες μας πρέ­πει να συμ­με­τά­σχουν στον Διά­λο­γο και τους κα­λού­με και από εδώ να κά­νουν τη φωνή τους να ακου­στεί. Να μι­λή­σουν για τις ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες που αντι­με­τω­πί­ζουν και να πουν τι πε­ρι­μέ­νουν να κάνει η Ευ­ρώ­πη και για τα κα­θη­με­ρι­νά προ­βλή­μα­τα τους- συν­δε­σι­μό­τη­τα, συ­γκοι­νω­νια­κή κά­λυ­ψη, πρό­σβα­ση στην ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κή πε­ρί­θαλ­ψη και εκ­παί­δευ­ση, αυ­τάρ­κεια- αλλά και για τις γε­ω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις της πε­ριο­χής τους και τη με­τα­νά­στευ­ση.

Γι’ αυτό, από την πλευ­ρά μας, ορ­γα­νώ­σα­με με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου ει­δι­κή θε­μα­τι­κή εκ­δή­λω­ση για τη νη­σιω­τι­κό­τη­τα, πα­ρου­σία και άλλων Ευ­ρω­παί­ων υπουρ­γών στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο, το ανα­το­λι­κό­τε­ρο άκρο της Ελ­λά­δας και της Ευ­ρώ­πης. Θε­λή­σα­με έτσι να στεί­λου­με το μή­νυ­μα ότι κα­νέ­νας στην Ευ­ρώ­πη δεν πρέ­πει να μεί­νει πίσω, όσο μα­κριά κι αν βρί­σκε­ται από την εν­δο­χώ­ρα. Και ότι η Ευ­ρώ­πη πρέ­πει να δεί­ξει έμπρα­κτα και το εν­δια­φέ­ρον και την αλ­λη­λεγ­γύη της για τους Ακρί­τες των συ­νό­ρων της, κα­τα­στρώ­νο­ντας μια ολο­κλη­ρω­μέ­νη νη­σιω­τι­κή πο­λι­τι­κή, για να τους στη­ρί­ξει.

• Η επί­σκε­ψή σας γί­νε­ται σε μια χρο­νι­κή στιγ­μή κατά την οποία η Τουρ­κία εξα­κο­λου­θεί να χρη­σι­μο­ποιεί επι­θε­τι­κή ρη­το­ρι­κή κατά της χώρας μας, θέ­το­ντας θέμα απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών αμ­φι­σβη­τώ­ντας την ελ­λη­νι­κή κυ­ριαρ­χία. Τι απα­ντά­τε;

Επι­τρέψ­τε μου να θυ­μί­σω ότι εί­μα­στε η μόνη χώρα στον κόσμο, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, που αντι­με­τω­πί­ζου­με απει­λή πο­λέ­μου, casus belli, από τη γει­το­νι­κή Τουρ­κία. Εφό­σον η Τουρ­κία δια­τη­ρεί τον απο­βα­τι­κό στρα­τό του Αι­γαί­ου ενερ­γό και προ­βαί­νει κα­θη­με­ρι­νά σε πρά­ξεις αμ­φι­σβή­τη­σης της εθνι­κής μας κυ­ριαρ­χί­ας, οφεί­λου­με να προ­στα­τεύ­σου­με τα νησιά και τα σύ­νο­ρά μας.

Είναι φα­νε­ρό πως οι αμυ­ντι­κές συμ­φω­νί­ες στις οποί­ες προ­χώ­ρη­σε η χώρα μας με τη Γαλ­λία και τις ΗΠΑ ενι­σχύ­ουν την απο­τρε­πτι­κή μας ισχύ, γε­γο­νός που έχει προ­κα­λέ­σει εκνευ­ρι­σμό στην Τουρ­κία. Αυτό φαί­νε­ται άλ­λω­στε και από τις πρό­σφα­τες αι­τιά­σεις Τούρ­κων αξιω­μα­τού­χων για το κα­θε­στώς των νη­σιών του Αι­γαί­ου, οι οποί­ες προ­σκρού­ουν στις αρχές του Διε­θνούς Δι­καί­ου αλλά και στην κοινή λο­γι­κή, και προ­φα­νώς τις απορ­ρί­πτου­με στο σύ­νο­λό τους.

Δεν εί­μα­στε εμείς που επι­διώ­κου­με να με­τα­φέ­ρου­με τις δια­φο­ρές μας με την Τουρ­κία στο πεδίο. Η Ελ­λά­δα είναι προ­ση­λω­μέ­νη στις αρχές του Διε­θνούς Δι­καί­ου και του Δι­καί­ου της Θά­λασ­σας, θέ­λου­με να υπάρ­χουν σχέ­σεις καλής γει­το­νί­ας και έχου­με απο­δεί­ξει ότι τασ­σό­μα­στε υπέρ του εποι­κο­δο­μη­τι­κού δια­λό­γου, όμως δεν αφή­νου­με και δεν θα αφή­σου­με καμιά πρό­κλη­ση ανα­πά­ντη­τη.

• Σας ανη­συ­χεί το εν­δε­χό­με­νο μιας νέας ερ­γα­λειο­ποί­η­σης από πλευ­ράς Τουρ­κί­ας του με­τα­να­στευ­τι­κού; Ποια στάση πρέ­πει να κρα­τή­σει η Ευ­ρώ­πη;

Επα­γρυ­πνού­με πάντα για οτι­δή­πο­τε μπο­ρεί να προ­κύ­ψει στα σύ­νο­ρά μας. Εί­μα­στε και απο­φα­σι­σμέ­νοι να τα κρα­τή­σου­με ασφα­λή και προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι επι­χει­ρη­σια­κά να απω­θή­σου­με κάθε προ­σπά­θεια ερ­γα­λειο­ποί­η­σης αν­θρώ­πων για πο­λι­τι­κούς λό­γους.

Ξέ­ρε­τε, η Ελ­λά­δα είναι μια χώρα που σέ­βε­ται τα δι­καιώ­μα­τα των με­τα­να­στών, αλλά και το αί­σθη­μα ασφά­λειας των πο­λι­τών της. Προ­στα­τεύ­ει την αν­θρώ­πι­νη ζωή, αλλά είναι και πυ­λώ­νας στα­θε­ρό­τη­τας στην πε­ριο­χή, σε αντί­θε­ση με την Τουρ­κία που έχει εμπλα­κεί σε όλα τα ενερ­γά μέ­τω­πα της πε­ριο­χής, από τη Συρία ως τη Λιβύη, και από την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο ως τον Καύ­κα­σο. Με αυτές τις αρχές, έχου­με κα­τα­φέ­ρει να μειώ­σου­με τις με­τα­να­στευ­τι­κές ροές από το 2019 κατά 90%, και να απο­συμ­φο­ρή­σου­με τα νησιά μας, που σή­κω­σαν με­γά­λο βάρος τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Και πο­ρευό­με­νοι με τις ίδιες αρχές και στην Ευ­ρώ­πη, έχου­με βάλει στο ευ­ρω­παϊ­κό τρα­πέ­ζι του δια­λό­γου την ανά­γκη δη­μιουρ­γί­ας ενός ισχυ­ρού πλαι­σί­ου κυ­ρώ­σε­ων σε όποιον επι­χει­ρεί να εκ­βιά­σει την Ευ­ρώ­πη μέσω της ερ­γα­λειο­ποί­η­σης απελ­πι­σμέ­νων αν­θρώ­πων.

Όσο κι αν το με­τα­να­στευ­τι­κό έχει δι­χά­σει ση­μα­ντι­κά τα κράτη-μέλη, η Ευ­ρώ­πη δεν μπο­ρεί να μένει αδρα­νής σε όσους προ­σπα­θούν να την απο­στα­θε­ρο­ποιούν. Αυτό είναι το ισχυ­ρό μή­νυ­μα που πρέ­πει να στεί­λει σε όσους επι­βου­λεύ­ο­νται τη συ­νο­χή της. Και, αν μου επι­τρέ­πε­τε, αφε­τη­ρία για να τα­ρα­κου­νη­θεί σε αυτό το κομ­μά­τι η Ευ­ρώ­πη ήταν η Ελ­λά­δα και η σθε­να­ρή της στάση στα γε­γο­νό­τα του Έβρου το 2020. Ο Έβρος αφύ­πνι­σε την Ευ­ρώ­πη και έκανε σύσ­σω­μη την ηγε­σία της να έρθει και να εκ­φρά­σει ξε­κά­θα­ρα τη στή­ρι­ξη και την αλ­λη­λεγ­γύη της προς την χώρα μας, την οποία χα­ρα­κτή­ρι­σαν «ευ­ρω­παϊ­κή ασπί­δα». Και με την ίδια λο­γι­κή αντέ­δρα­σε δυ­να­μι­κά λίγο αρ­γό­τε­ρα η Ένωση και σε ανά­λο­γα φαι­νό­με­να στη Λευ­κο­ρω­σία.

• Πώς πρέ­πει να απα­ντή­σει η Ευ­ρώ­πη απέ­να­ντι στην ενερ­γεια­κή κρίση; Μπο­ρεί η λύση να είναι στην αξιο­ποί­η­ση κοι­τα­σμά­των της ΝΑ Με­σο­γεί­ου;

Η απά­ντη­ση της Ευ­ρώ­πης στην αύ­ξη­ση τιμών ενέρ­γειας πρέ­πει να είναι διπλή: η ενερ­γεια­κή της αυ­το­νο­μία και η στρο­φή της στην πρά­σι­νη ενέρ­γεια. Για να γίνει αυ­τάρ­κης ενερ­γεια­κά, η Ένωση πρέ­πει κατ’ αρχάς να πάψει να προ­μη­θεύ­ε­ται την ενέρ­γειά της απο­κλει­στι­κά από συ­γκε­κρι­μέ­νες πηγές, συ­ντη­ρώ­ντας μο­νο­πω­λια­κές εξαρ­τή­σεις. Πα­ράλ­λη­λα, πρέ­πει να δια­φο­ρο­ποι­ή­σει και το ενερ­γεια­κό της μείγ­μα, στρε­φό­με­νη σε πιο φι­λι­κές προς το πε­ρι­βάλ­λον μορ­φές. Άλ­λω­στε, δεν υπάρ­χει δί­λημ­μα πρά­σι­νης και φτη­νής ενέρ­γειας, αυτό είναι αδιαμ­φι­σβή­τη­το, τα ορυ­κτά καύ­σι­μα μας στοι­χί­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο, λόγω του κό­στους των ρύπων.

Στο πλαί­σιο αυτό, λοι­πόν, η Ευ­ρώ­πη πρέ­πει να σκε­φτεί δια­φο­ρε­τι­κά και να στρα­φεί πρώτα στα δικά της κράτη-μέλη, για να κα­λύ­ψει τις ανά­γκες της. Επο­μέ­νως, ναι, τα κοι­τά­σμα­τα της Νο­τιο­α­να­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων αυτών της Κύ­πρου, θα μπο­ρού­σαν να είναι μια αξιό­πι­στη εναλ­λα­κτι­κή για την Ευ­ρώ­πη. Το ίδιο ισχύ­ει και για την ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση χωρών του Ευ­ρω­παϊ­κού Νότου με τη Βό­ρεια Αφρι­κή (όπως η συμ­φω­νία που υπο­γρά­ψα­με εμείς με την Αί­γυ­πτο για χρήση υπο­θα­λάσ­σιου κα­λω­δί­ου) ή και με­τα­ξύ τους (όπως προ­βλέ­πει ο EuroAsia Interconnector) για τη σύν­δε­ση Ελ­λά­δας-Κύ­πρου-Ισ­ρα­ήλ, την οποία θα χρη­μα­το­δο­τή­σει και η Επι­τρο­πή με 657 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, η Ελ­λά­δα και λόγω της γε­ω­στρα­τη­γι­κής της θέσης και λόγω των συ­γκρι­τι­κών της πλε­ο­νε­κτη­μά­των από άποψη γε­ω­γρα­φί­ας και κλί­μα­τος έχει να παί­ξει ση­μα­ντι­κό ρόλο στον νέο ενερ­γεια­κό χάρτη που θα δια­μορ­φω­θεί. Μπο­ρού­με να γί­νου­με, πέρα από φυ­σι­κή, και ενερ­γεια­κή πύλη της Ευ­ρώ­πης. Και προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση δου­λεύ­ου­με στην κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη.

• Με αφορ­μή την πα­ρου­σία σας εδώ, ποιο μή­νυ­μα θέ­λε­τε να στεί­λε­τε στους πο­λί­τες της Ρόδου και της Δω­δε­κα­νή­σου;

Κα­ταρ­χάς να σας πω ότι έχω προ­σω­πι­κά ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον και αγάπη για τα Δω­δε­κά­νη­σα, ει­δι­κά για τη Ρόδο και για κάθε νησί ξε­χω­ρι­στά. Είναι μια πε­ριο­χή με με­γά­λη ση­μα­σία για τη χώρα μας από πολ­λές από­ψεις. Ενώ­νουν την ελ­λα­δι­κή εν­δο­χώ­ρα με το νο­τιο­α­να­το­λι­κό άκρο του Αι­γαί­ου και φέρ­νουν τη Ελ­λά­δα στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Είναι μια πε­ριο­χή με με­γά­λη ιστο­ρι­κή και πο­λι­τι­σμι­κή βα­ρύ­τη­τα για τον Ελ­λη­νι­σμό από την αρ­χαιό­τη­τα μέχρι σή­με­ρα και έχουν αφή­σει ανε­ξί­τη­λη σφρα­γί­δα σε όλες τις φά­σεις της ιστο­ρί­ας μας. Μά­λι­στα, πρό­σφα­τα συ­νή­ψα­με δι­πλω­μα­τι­κές σχέ­σεις με το Κυ­ρί­αρ­χο Στρα­τιω­τι­κό Νο­σο­κο­μεια­κό Τάγμα του Αγίου Ιω­άν­νη των Ιε­ρο­σο­λύ­μων, της Ρόδου και της Μάλ­τας, το οποίο είχε ση­μα­ντι­κή δράση εδώ στη Ρόδο και υπε­ρα­σπί­στη­κε το νησί απέ­να­ντι στους Οθω­μα­νούς κα­τα­κτη­τές. Και βέ­βαια μην ξε­χνά­με την ξε­χω­ρι­στή ση­μα­σία που έχουν τα Δω­δε­κά­νη­σα για τη Χρι­στια­νο­σύ­νη, αφού η Πά­τμος είναι το κα­τε­ξο­χήν νησί της.

Δεν είναι όμως μόνο ο πο­λι­τι­σμός και η ιστο­ρία που κά­νουν τα Δω­δε­κά­νη­σα ση­μα­ντι­κά σή­με­ρα. Τα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου πα­ρά­γουν πολλά μο­να­δι­κά προ­ϊ­ό­ντα υψη­λής ποιό­τη­τας, είναι πα­γκο­σμί­ως γνω­στά για τις κο­ρυ­φαί­ες του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σί­ες τους, τη μο­να­δι­κή φυ­σι­κή ομορ­φιά τους, την πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά τους, τους πάρα πολ­λούς και ση­μα­ντι­κούς αρ­χαιο­λο­γι­κούς της χώ­ρους. Οι Δω­δε­κα­νή­σιοι δια­κρί­νο­νται πα­ρα­δο­σια­κά για τον πο­λι­τι­σμό τους, την παι­δεία τους, τη φι­λο­ξε­νία τους, τη ναυ­το­σύ­νη τους, και βε­βαί­ως για την αν­θρω­πιά τους, όντας σή­με­ρα στην πρώτη γραμ­μή της προ­σφυ­γι­κής κρί­σης. Όπως ξέ­ρε­τε, η Ευ­ρώ­πη βρί­σκε­ται αυτή τη στιγ­μή σε μια δια­δι­κα­σία άλ­μα­τος προς τα εμπρός, προς μια πρά­σι­νη και ψη­φια­κή οι­κο­νο­μία. Τα Δω­δε­κά­νη­σα έχουν ρόλο να παί­ξουν σε αυτό το μέλ­λον, με τα πολλά συ­γκρι­τι­κά τους πλε­ο­νε­κτή­μα­τα – τον ήλιο, τη θά­λασ­σα, τις φυ­σι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, τους αν­θρώ­πους – και πρέ­πει και μπο­ρούν να επω­φε­λη­θούν από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης, ώστε να παί­ξουν τον ρόλο που τους αξί­ζει στην Ελ­λά­δα, αλλά και στην Ευ­ρώ­πη των επό­με­νων χρό­νων.