Eνας στους τρεις Έλληνες δίνει φακελάκι στο δημόσιο νοσοκομείο

Αν κάποια στιγμή στη ζωή σας από φόβο, ανα­κού­φιση ή ευγνω­μο­σύνη δώσατε επι­πλέον χρήματα σε κάποιον γιατρό, ανήκετε στο ένα τρίτο των Ελλήνων που εκούσια ή ακούσια έχει δωρο­δο­κή­σει ιατρικό προ­σω­πικό. Η εν λόγω μάστιγα, που ταλα­νί­ζει εδώ και δεκα­ε­τίες τον δημόσιο βίο, είναι το θέμα της σημε­ρι­νής, 8ης επι­στη­μο­νι­κής εκδή­λω­σης «Δωρο­δο­κία – Δωρο­λη­ψία στην Υγεία» που διορ­γα­νώ­νει η Ελλη­νική Εται­ρεία Ανα­πα­ρα­γω­γι­κής Ιατρι­κής (Παπα­νι­κολή 6-10, Χαλάν­δρι). «Σύμφωνα με πρό­σφατη μελέτη των καθη­γη­τών Κ. Σου­λιώτη, Ι. Τούντα και Λ. Λια­ρό­που­λου, σε αντι­προ­σω­πευ­τικό δείγμα 2.741 πολιτών από όλη την Ελλάδα, ένας στους τρεις Ελληνες δίνει “φακε­λάκι” για περί­θαλψη σε δημόσιο νοσο­κο­μείο», ανα­φέ­ρει ο γενικός επι­θε­ω­ρη­τής Δημό­σιας Διοί­κη­σης, Λέανδρος-Σωκράτης Ρακιν­τζής, με τον οποίο κλεί­νουν οι εργα­σίες του συνε­δρίου. Συνο­λικά, 55,2% των χρη­μά­των που πλη­ρώ­νουν οι ασθε­νείς από τη τσέπη τους σε υγειο­νο­μι­κές μονάδες δεν συνο­δεύ­ε­ται από από­δειξη. «Υπο­λο­γίζω ότι ο πλη­θυ­σμός των γιατρών “τρι­χο­το­μεί­ται”: ένα τρίτο απαιτεί το φακε­λάκι, ένα τρίτο λαμ­βά­νει ό,τι του προ­σφέ­ρει ο ασθενής και ένα τρίτο δεν δωρο­δο­κεί­ται εκ πεποι­θή­σεως», σημειώ­νει ο κ. Ρακιν­τζής. Εξ ου και η συλ­λή­βδην δαι­μο­νο­ποί­ηση των γιατρών κρί­νε­ται άδικη.

Τα ποσά κυμαί­νο­νται από 200 ευρώ για έναν φυσιο­λο­γικό τοκετό ή μια απλή οφθαλ­μο­λο­γική επέμ­βαση έως και πάνω από 5.000 ευρώ για σοβαρές χει­ρουρ­γι­κές επεμ­βά­σεις. Εν μέσω κρίσης, ωστόσο, το ύψος της παρά­τυ­πης αμοιβής είναι δια­πραγ­μα­τεύ­σιμο, σύμφωνα με τον κ. Ρακιν­τζή, καθώς ακο­λου­θεί τον νόμο της… προ­σφο­ράς και της ζήτησης. «Το φαι­νό­μενο “φακε­λάκι” ήταν απόρ­ροια μιας κουλ­τού­ρας δια­φθο­ράς των περα­σμέ­νων δεκα­ε­τιών, μιας αντί­λη­ψης ότι ο πολίτης για να εξυ­πη­ρε­τη­θεί έπρεπε να κατα­βά­λει “γρη­γο­ρό­σημο”», σχο­λιά­ζει ο δικη­γό­ρος και δρ Ιατρι­κής, Χάρης Πολίτης: «Η νοο­τρο­πία αυτή αρχίζει να αλλάζει ελέω κρίσης, ασθε­νείς και γιατροί είναι περισ­σό­τερο συνει­δη­το­ποι­η­μέ­νοι στο ότι ο κρα­τι­κός λει­τουρ­γός οφείλει να εξυ­πη­ρε­τεί χωρίς αντάλ­λαγμα». Επι­πλέον, όπως προ­σθέ­τει ο ίδιος, έχουν βελ­τιω­θεί οι ελεγ­κτι­κοί μηχα­νι­σμοί του κράτους, ενώ οι δια­τά­ξεις του νόμου περί παθη­τι­κής δωρο­δο­κίας (τιμω­ρεί­ται με το άρθ. 235 του Ποι­νι­κού Κώδικα) έχουν αλλάξει τέσ­σε­ρις φορές τα τελευ­ταία δύο χρόνια, επί το αυστη­ρό­τε­ρον. «Οι δια­τά­ξεις είναι δρα­κό­ντειες και έχουν πλέον χαρα­κτήρα γενικής πρό­λη­ψης του εγκλή­μα­τος, της απο­τρο­πής δηλαδή οποιου­δή­ποτε κρα­τι­κού λει­τουρ­γού από το να παρα­νο­μή­σει», εξηγεί ο δρ Πολίτης.

Βάσει, πάντως, μελέτης από τον Ι. Κυριό­πουλο, οι παρα­πλη­ρω­μές σε ιατρούς στον δημόσιο και ιδιω­τικό τομέα από το 2009 έως τα τέλη του 2013, κατά τα πρώτα χρόνια της κρίσης, φαί­νε­ται ότι αυξή­θη­καν κατά 300 εκατ. ευρώ. Ως «παρα­πλη­ρω­μές» νοού­νται οι υπερ­βο­λι­κές χρε­ώ­σεις, τυπικές (σε ιδιω­τικά νοσο­κο­μεία) ή άτυπες (φακε­λάκι). Αυτό προ­κύ­πτει και από την ΕΛΣΤΑΤ, καθώς βάσει ανά­λυ­σης των οικο­γε­νεια­κών προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών, οι αμοιβές των γιατρών το εν λόγω χρονικό διά­στημα αυξή­θη­καν, παρά το γεγονός ότι τα έξοδα για τα νοσήλια μειώ­θη­καν. Μια πιθανή ερμη­νεία είναι οι επι­πρό­σθε­τες δυσλει­τουρ­γίες που επήλθαν από την κρίση, όπως οι μεγάλες λίστες ανα­μο­νής, τα δυσεύ­ρετα δια­θέ­σιμα κρε­βά­τια σε θαλά­μους, αλλά και οι μετρη­μέ­νοι στα δάχτυλα γιατροί. Ταυ­τό­χρονα, οι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι, έπειτα και από τις περι­κο­πές μισθών, μοιά­ζουν ιδιαί­τερα ευά­λω­τοι σε μια πιθανή δωρο­δο­κία. Η επι­κρα­τούσα, ωστόσο, εκτί­μηση είναι ότι από το 2014 και μετά το «φακε­λάκι» τείνει να περιο­ρι­στεί.

Καταγ­γε­λίες

Βέβαια, η εξαγωγή συμπε­ρα­σμά­των παρα­μέ­νει δύσκολη, καθώς οι ασθε­νείς σχεδόν ποτέ δεν προ­βαί­νουν σε καταγ­γε­λία, παρά μόνον σε περί­πτωση αιφ­νί­διου θανάτου ή επι­πλο­κής. Ετσι, από το 2007 έως σήμερα έχουν κατα­τε­θεί 428 καταγ­γε­λίες για για­τρούς του ΕΣΥ, από το 2009 έως σήμερα 31 για για­τρούς του ΙΚΑ και από το 2012 έως σήμερα 4 για φαρ­μα­κο­ποιούς του ΕΣΥ. Η κατά γενική ομο­λο­γία «προ­νο­μιακή» από τη Δικαιο­σύνη μετα­χεί­ριση των γιατρών, που δια­τη­ρούν το γόητρο ενός ευγε­νούς επαγ­γέλ­μα­τος, λει­τουρ­γεί ως ανα­σταλ­τι­κός παρά­γο­ντας για τη νομική διεκ­δί­κηση των ασθενών- θυμάτων. «Εξό­φθαλμη περί­πτωση είναι η πρό­σφατη εξέλιξη υπό­θε­σης παθη­τι­κής δωρο­δο­κίας χει­ρουρ­γού νοσο­κο­μείου της Αθήνας, τον Νοέμ­βριο του 2009», υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Ρακιν­τζής. Επειτα από 5ετή δικα­στική δια­δι­κα­σία, κατά την εκδί­καση της υπό­θε­σης έγινε απο­δε­κτή η ένσταση της υπε­ρά­σπι­σης για παρα­γραφή του αδι­κή­μα­τος λόγω κοι­νο­ποί­η­σης του κλη­τη­ρίου θεσπί­σμα­τος στον κατη­γο­ρού­μενο μετά την παρέ­λευση 5ετίας. «Η μη έγκαιρη κοι­νο­ποί­ηση λόγω αμέ­λειας ή ενδε­χό­με­νου δόλου των αρμο­δίων, που είχαν στη διάθεσή τους πάνω από δύο μήνες, είχε ως συνέ­πεια τη μη εκδί­καση της υπό­θε­σης, τη μάταιη κατα­σπα­τά­ληση εργα­το­ω­ρών εκ μέρους των δικα­στι­κών, αλλά πρω­τί­στως ένα βαρύ πλήγμα στην αξιο­πι­στία της Δικαιο­σύ­νης».

Καθη­με­ρινή