ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ελλάδα, η 3η πιο φτωχή της Ευρώπης, παρά τις υψηλές κοινωνικές δαπάνες

news room 5 λεπτά ανάγνωση
φτώχεια
Ως η τρίτη ευρω­παϊκή χώρα με τους υψη­λό­τε­ρους δείκτες φτώ­χειας και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού μετά τη Βουλ­γα­ρία και τη Ρου­μα­νία παρου­σιά­ζε­ται η Ελλάδα, παρά τις υψηλές κοι­νω­νι­κές δαπάνες. Πέρα από τις γεω­γρα­φι­κές ανι­σό­τη­τες μεταξύ των χωρών-μελών της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, κατα­γρά­φε­ται μια σημα­ντική ανι­σό­τητα στους δείκτες φτώ­χειας και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού μεταξύ των δύο φύλων, με τις γυναί­κες να πλήτ­το­νται περισ­σό­τερο τόσο στο σύνολο των μελών της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης όσο και σε επι­μέ­ρους χώρες, όπως είναι η Βουλ­γα­ρία, η Σλο­βε­νία, η Τσεχία και άλλες χώρες της πρώην Ανα­το­λι­κής Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον καθη­γητή Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής και Οικο­νο­μι­κών της Υγείας στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών και τ. πρόεδρο του Εθνικού Κέντρου Κοι­νω­νι­κών Ερευνών (ΕΚΚΕ) κ. Γιάννη Υφα­ντό­πουλο, το κοι­νω­νικό κράτος υπήρξε ιδιαί­τερα γεν­ναιό­δωρο στην Ελλάδα σε σύγκριση με τις άλλες χώρες. Οι κοι­νω­νι­κές δαπάνες στην Ελλάδα σε ποσοστό του ΑΕΠ ήταν υψη­λό­τε­ρες από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ. Τα πλέον πρό­σφατα στοι­χεία του ΟΟΣΑ για το έτος 2016 παρου­σιά­ζουν τη χώρα μας στην 8η θέση δια­θέ­το­ντας το 27% του ΑΕΠ για το κοι­νω­νικό κράτος, ένα ποσοστό που είναι υψη­λό­τερο από τη Γερ­μα­νία (25,3%), την Αγγλία (21,5%) και τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, που είναι 21%.
Ωστόσο, παρά τον γεν­ναιό­δωρο χαρα­κτήρα του κράτους πρό­νοιας, οι κοι­νω­νι­κές παροχές στη χώρα μας δεν φθάνουν απο­τε­λε­σμα­τικά σε αυτούς που πραγ­μα­τικά τις έχουν ανάγκη. Οι πολ­λα­πλές αδυ­να­μίες στην υλο­ποί­ηση διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων στον τομέα των Κοι­νω­νι­κών Ασφα­λί­σεων, των συντά­ξεων και της Υγείας οδή­γη­σαν σε απο­κλί­νου­σες τάσεις σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρώπης που πέτυχαν στο­χευ­μέ­νες κοι­νω­νι­κές πολι­τι­κές για την αντι­με­τώ­πιση της ανερ­γίας και του κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού.
 
«Αντί να επι­τύ­χουμε τα προσ­δο­κώ­μενα απο­τε­λέ­σματα επαρ­κούς ικα­νο­ποί­η­σης των κοι­νω­νι­κών στόχων με τις υψηλές μας κοι­νω­νι­κές δαπάνες, φθάσαμε στο έσχατο άκρο των ευρω­παϊ­κών κοι­νω­νι­κών δεικτών του “ευρω­παϊ­κού γίγνε­σθαι”» τονίζει ο καθη­γη­τής. Ενδει­κτικό στοι­χείο για την ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του κοι­νω­νι­κού κράτους στην Ελλάδα είναι τα υψηλά ποσοστά φτώ­χειας και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού.
 
Ανεργία ίσον κατά­θλιψη
Τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον μήνα Μάιο του 2016 έδειξαν ότι 588.000 εργα­ζό­με­νοι απα­σχο­λού­νται στη χώρα μας με μέσες μηνιαίες απο­δο­χές που ανέρ­χο­νται σε 394 ευρώ μεικτά, δηλαδή 331 ευρώ τον μήνα μετά τον φόρο και τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές. Θα πρέπει να σημειω­θεί ότι οι αμοιβές αυτές είναι κάτω από το κατώφλι της φτώ­χειας, το οποίο σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις της ΕΛΣΤΑΤ φθάνει στα 376 ευρώ τον μήνα. Οι χαμηλές αμοιβές συν­δέ­ο­νται και με την ανεργία, η οποία αυξή­θηκε τα τελευ­ταία χρόνια από 7,7% το 2008 στο 25% το 2016. Παράλ­ληλα, η ανεργία των νέων έφθασε το 2013 στο 50%, για να προ­σαρ­μο­στεί σε χαμη­λό­τερα επίπεδα και να φθάσει στο 41%. Ωστόσο, εξα­κο­λου­θεί να είναι η υψη­λό­τερη της χωρών της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης.
 
«Η ανεργία αφαιρεί χρόνια παρα­γω­γι­κής ζωής, ιδιαί­τερα από τους νέους. Η ανεργία επίσης δημιουρ­γεί στρες, άγχος, κατά­θλιψη» τονίζει ο κ. Υφα­ντό­που­λος. Οι μελέτες κατα­γρά­φουν αύξηση του άγχους στις νέες ηλικίες λόγω της γενι­κό­τε­ρης οικο­νο­μι­κής δυσπρα­γίας και απο­γο­ή­τευση των νέων από το εκπαι­δευ­τικό σύστημα και τις υπο­δο­μές. «Πώς είναι δυνατόν να φαντα­στούμε την αυριανή κοι­νω­νία με λιγό­τερα χρόνια επι­βί­ω­σης, με συντα­ξιού­χους στα όρια εξα­θλί­ω­σης και με παρα­γω­γι­κές γενιές που έζησαν στα νιάτα τους σε κατά­θλιψη λόγω ανερ­γίας και ελλεί­ψεις ορα­μά­των;» διε­ρω­τά­ται ο καθη­γη­τής.
 
Το «ξεχα­σμένο» κοι­νω­νικό μοντέλο
Οπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Υφα­ντό­που­λος, η Ευρώπη του Ντελόρ και των άλλων φωτι­σμέ­νων ηγετών έχτισαν το ευρω­παϊκό κοι­νω­νικό μοντέλο. Ωστόσο, σήμερα κάπου λησμο­νή­θη­καν οι ανθρω­πι­στι­κές ιδέες και παρα­τη­ρεί­ται μια απο­δό­μηση του μοντέ­λου αυτού με μονο­μερή επι­κέ­ντρωση στη μείωση των κοι­νω­νι­κών δαπανών. Στα μνη­μό­νια που έχουν υπο­γρα­φεί από τις κυβερ­νή­σεις που βρί­σκο­νται σε κρίση δεν υπάρ­χουν ανα­λύ­σεις και ανα­φο­ρές για τις κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις των μνη­μο­νίων. Δεν υπάρχει συζή­τηση για τις αυξα­νό­με­νες ανι­σό­τη­τες υγείας, παι­δείας και ανα­δια­νο­μής του εισο­δή­μα­τος και των ευκαι­ριών απα­σχό­λη­σης. Πέρα από το οικο­νο­μικό μοντέλο, θα πρέπει να εξε­τα­στεί και η απο­τε­λε­σμα­τική υλο­ποί­ηση των κοι­νω­νι­κών στόχων του «ξεχα­σμέ­νου» ευρω­παϊ­κού κοι­νω­νι­κού μοντέ­λου.
Διά­φο­ρες έρευνες που έχουν εκπο­νη­θεί διεθνώς καθώς και στη χώρα μας για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του ευρω­παϊ­κού κοι­νω­νι­κού μοντέ­λου έδειξαν ότι υπάρχει ένας φαύλος κύκλος μεταξύ χρόνιας ασθέ­νειας, υπο­σι­τι­σμού, αλκο­ο­λι­σμού, ελλι­πούς εκπαί­δευ­σης, ανει­δί­κευ­της εργα­σίας, ανερ­γίας, περιο­ρι­σμέ­νης πρό­σβα­σης σε κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες. Τα στοι­χεία δεί­χνουν επίσης ότι όσο μεγα­λύ­τερο είναι το ποσοστό του ΑΕΠ που δια­τί­θε­ται για κοι­νω­νι­κές παροχές τόσο μικρό­τερο είναι το ποσοστό φτώ­χειας σε μια χώρα. Επο­μέ­νως, οι κοι­νω­νι­κές δαπάνες και το κοι­νω­νικό κράτος λει­τουρ­γούν ουσια­στικά στην κατα­πο­λέ­μηση της φτώ­χειας.
Οι επι­πτώ­σεις στην κοι­νω­νία και το αμεί­λι­κτο ερώτημα

Παρά τα οράματα των ηγετών της Ευρώπης, η πρό­σφατη οικο­νο­μική κρίση έχει πλήξει όλες τις χώρες της ηπείρου, με σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στις χώρες του Νότου. «Η συνε­χι­ζό­μενη κρίση τείνει να εξε­λι­χθεί σήμερα σε μια σύγ­χρονη κρυφή επι­δη­μία, με σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μία, στην κοι­νω­νία και στα υγειο­νο­μικά συστή­ματα» τονίζει ο καθη­γη­τής Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής και Οικο­νο­μι­κών της Υγείας στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών κ. Γιάννης Υφα­ντό­που­λος.

Η συρ­ρί­κνωση των κοι­νω­νι­κών δαπανών και των δαπανών υγείας κατά την περίοδο 2008-2016 έχει δημιουρ­γή­σει σημα­ντικά προ­βλή­ματα πρό­σβα­σης και χρήσης των υπη­ρε­σιών υγείας. Η Ελλάδα παρου­σιά­ζει τη μεγα­λύ­τερη μείωση των κοι­νω­νι­κών και υγειο­νο­μι­κών δαπανών σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης και ιδιαί­τερα των νοτιο­ευ­ρω­παϊ­κών χωρών που επλή­γη­σαν από την κρίση. Λόγω της μείωσης των εισο­δη­μά­των των νοι­κο­κυ­ριών και της μείωσης των κοι­νω­νι­κών δαπανών, οι δείκτες φτώ­χειας και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού έχουν αυξηθεί, τα κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα έχουν επι­δει­νω­θεί και οι χαμη­λό­τε­ρες κοινωνικο-οικονομικές ομάδες της χώρας μας πλήτ­το­νται περισ­σό­τερο από την κρίση. Και το κύριο ερώτημα που έχει τεθεί τα τελευ­ταία χρόνια και παρα­μέ­νει ανα­πά­ντητο ως σήμερα είναι κατά πόσο είναι εφικτή η υιο­θέ­τηση μιας απο­τε­λε­σμα­τι­κής κοι­νω­νι­κής και υγειο­νο­μι­κής πολι­τι­κής για την αντι­με­τώ­πιση της οικο­νο­μι­κής κρίσης.
Το ΒΗΜΑ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.