ΕΥΠ: Οι τρεις πυλώνες της αναδιάρθρωσης – Οι νέες Διευθύνσεις και η Ακαδημία Αντικατασκοπείας

Οι αλλαγές στο­χεύ­ουν στη βελ­τί­ωση της επι­χει­ρη­σια­κής της ικα­νό­τη­τας, εστιά­ζο­ντας στην ανά­πτυξη νέων εσω­τε­ρι­κών δομών και την εισα­γωγή και­νο­τό­μων δια­δι­κα­σιών, με στόχο την επί­τευξη μεγα­λύ­τε­ρης απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας στην αντι­με­τώ­πιση των σύγ­χρο­νων απειλών στον τομέα της Εθνικής Ασφά­λειας

Σε σημα­ντική οργα­νω­τική και λει­τουρ­γική ανα­διάρ­θρωση προ­χω­ράει η Εθνική Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών μέσω του νέου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος (Π.Δ. 17/2024) που δημο­σιεύ­θηκε στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Απρι­λίου 2024.

Με το νέο Π.Δ. επέρ­χε­ται η πλήρης ανα­διάρ­θρωση της ΕΥΠ στη βάση του ν. 5002/2022, με τον οποίο εκσυγ­χρο­νί­στηκε το θεσμικό πλαίσιο για την άρση του απορ­ρή­του των επι­κοι­νω­νιών και τέθηκαν ιδιαί­τε­ρες θεσμι­κές εγγυ­ή­σεις. Παράλ­ληλα τέθηκαν και οι βάσεις για την ανα­διορ­γά­νωση της ΕΥΠ η οποία καθί­στα­ται επι­τα­κτική και ανα­γκαία για την Υπη­ρε­σία προ­κει­μέ­νου να είναι σε θέση να αντα­πο­κρι­θεί στις προ­κλή­σεις των συμ­βα­τι­κών και υβρι­δι­κών απειλών της σύγ­χρο­νης εποχής.

Πάντα, βεβαίως, η ανα­διάρ­θρωση θα γίνει στο πλαίσιο δια­τή­ρη­σης της βασικής της απο­στο­λής, προ­σαρ­μό­ζο­ντας τη λει­τουρ­γία της στις απαι­τή­σεις του σήμερα όπως υπα­γο­ρεύ­ε­ται από τις εξε­λί­ξεις και τις παγκό­σμιες προ­κλή­σεις.

Με την ανα­διάρ­θρωση η Εθνική Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών προ­βαί­νει σε μια σειρά από οργα­νω­τι­κές και λει­τουρ­γι­κές αλλαγές, που στο­χεύ­ουν στη βελ­τί­ωση της επι­χει­ρη­σια­κής της ικα­νό­τη­τας, εστιά­ζο­ντας στην ανά­πτυξη νέων εσω­τε­ρι­κών δομών και την εισα­γωγή και­νο­τό­μων δια­δι­κα­σιών, με στόχο την επί­τευξη μεγα­λύ­τε­ρης απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας στην αντι­με­τώ­πιση των σύγ­χρο­νων απειλών στον τομέα της Εθνικής Ασφά­λειας.

Οι κύριοι πυλώνες της νέας δομής μπορούν να συνο­ψι­στούν στους εξής:

1. Ενί­σχυση Επι­χει­ρη­σια­κών και Ανα­λυ­τι­κών Δυνα­το­τή­των

Κεντρι­κός πυλώνας της οργα­νω­σια­κής ανα­διάρ­θρω­σης είναι η ανα­βάθ­μιση της δια­δι­κα­σίας συλ­λο­γής πρω­το­γε­νούς πλη­ρο­φο­ρια­κού υλικού, η οποία απο­τε­λεί τη «ραχο­κο­κα­λιά» της Υπη­ρε­σίας, που ως εκ της απο­στο­λής της, δεν μπορεί παρά να έχει ως κύριο μέλημα την ανά­δειξη της αξίας της πλη­ρο­φο­ρίας, ανα­φο­ρικά με τις εξω­τε­ρι­κές αλλά και τις εσω­τε­ρι­κές απειλές που στρέ­φο­νται κατά της εθνικής ασφά­λειας της χώρας.

Ιδρύ­ε­ται στα πρότυπα ξένων ομό­λο­γων Υπη­ρε­σιών, Διεύ­θυνση Επι­χει­ρή­σεων με κύριο ρόλο τη συλλογή, αξιο­ποί­ηση και την επε­ξερ­γα­σία πλη­ρο­φο­ριών απο­σκο­πώ­ντας στην απο­τροπή απειλών κατά της εθνικής κυριαρ­χίας, στην προ­ά­σπιση των εθνικών συμ­φε­ρό­ντων, στην προ­στα­σία του δημο­κρα­τι­κού πολι­τεύ­μα­τος και των θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των του ανθρώ­που και στην αντι­με­τώ­πιση της τρο­μο­κρα­τίας και του οργα­νω­μέ­νου εγκλή­μα­τος. Παράλ­ληλα, δημιουρ­γεί­ται ενιαία Διεύ­θυνση Ανά­λυ­σης που θα εστιά­σει στη διε­νέρ­γεια εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νης ανά­λυ­σης πλη­ρο­φο­ριών, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας στοι­χεία που προ­έρ­χο­νται από το ευρύ φάσμα υπη­ρε­σιών της ΕΥΠ, καθώς και από συνερ­γα­ζό­με­νες Υπη­ρε­σίες και συναρ­μό­διους φορείς, με σκοπό την παροχή κρί­σι­μων πλη­ρο­φο­ριών και εκτι­μή­σεων στις αρμό­διες αρχές, για την καλύ­τερη αντι­με­τώ­πιση και την πρόληψη απειλών που στρέ­φο­νται κατά της εθνικής ασφά­λειας.

Στο­χεύ­ο­ντας στην ενί­σχυση της δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τας μεταξύ των υπη­ρε­σια­κών μονάδων της ΕΥΠ και στην αποφυγή του κατα­κερ­μα­τι­σμού της πλη­ρο­φο­ρίας, προ­βλέ­πε­ται η ενί­σχυση της συνερ­γα­σίας μεταξύ των δυο αυτών Διευ­θύν­σεων ώστε να απο­τε­λέ­σουν ακρο­γω­νιαίο λίθο για την προ­ά­σπιση των εθνικών συμ­φε­ρό­ντων και της ασφά­λειας της χώρας. Παράλ­ληλα, με τον κυβερ­νο­χώρο να απο­τε­λεί πεδίο έντονων απειλών, η ενί­σχυση των Διευ­θύν­σεων Κυβερ­νο­χώ­ρου και Πλη­ρο­φο­ρια­κών Συστη­μά­των και Τηλε­πι­κοι­νω­νιών της ΕΥΠ με ενσω­μά­τωση τεχνι­κών μέσων και προηγ­μέ­νων τεχνο­λο­γιών, όπως η τεχνητή νοη­μο­σύνη και τα συστή­ματα ανά­λυ­σης δεδο­μέ­νων, ενι­σχύει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της ΕΥΠ στον αγώνα κατά των κυβερ­νο­ε­πι­θέ­σεων και της κυβερ­νο­κα­τα­σκο­πείας. Τέλος, για την καλύ­τερη δια­δρα­στική αντι­με­τώ­πιση συγκε­κρι­μέ­νων απειλών κατά της εθνικής ασφά­λειας προ­βλέ­πε­ται και η σύσταση Επι­χει­ρη­σια­κών Κέντρων ορι­σμέ­νου χρόνου και σκοπού.

2. Διοι­κη­τική Ανα­διάρ­θρωση – Εκπαί­δευση

Ανα­γνω­ρί­ζο­ντας την κρίσιμη σημασία του ανθρώ­πι­νου παρά­γο­ντα, η ΕΥΠ επι­κε­ντρώ­νε­ται στην ανά­πτυξη και εκπαί­δευση του προ­σω­πι­κού της. Η ίδρυση της Ακα­δη­μίας Πλη­ρο­φο­ριών και Αντι­κα­τα­σκο­πείας σημα­το­δο­τεί μια πρω­το­πο­ριακή εξέλιξη στην εκπαι­δευ­τική και εξε­λι­κτική δια­δι­κα­σία του προ­σω­πι­κού της ΕΥΠ, εγκαι­νιά­ζο­ντας μια νέα φιλο­σο­φία εκπαί­δευ­σης που προ­σαρ­μό­ζε­ται στις πολυ­διά­στα­τες απαι­τή­σεις της σύγ­χρο­νης εποχής.

Μια σημα­ντική και­νο­το­μία του νέου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος είναι η σύσταση νέων Κλάδων προ­σω­πι­κού της ΕΥΠ, κατά τα πρότυπα Υπη­ρε­σιών Πλη­ρο­φο­ριών του εξω­τε­ρι­κού, όπως ο κλάδος των χει­ρι­στών πλη­ρο­φο­ριών, ανα­λυ­τών πλη­ρο­φο­ριών, χει­ρι­στών κυβερ­νο­χώ­ρου, ανα­λυ­τών κυβερ­νο­χώ­ρου, κ.ά., με έμφαση στην εξει­δί­κευση της θέσης εργα­σίας.

Στενά συνυ­φα­σμέ­νες με τις ως άνω και­νο­το­μίες είναι και η ριζική αλλαγή στη δια­δι­κα­σία των προ­σλή­ψεων και στην εκπαί­δευση – μετεκ­παί­δευση του συνόλου του προ­σω­πι­κού. Για πρώτη φορά συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται διάταξη για υπο­χρε­ω­τικό χρόνο παρα­μο­νής στην Υπη­ρε­σία, ο οποίος ορί­ζε­ται στα δέκα (10) έτη, και συν­δέ­ε­ται άμεσα η ανά­κληση της εξου­σιο­δό­τη­σης ασφα­λείας για τον χει­ρι­σμό πλη­ρο­φο­ριών με τη δυνα­τό­τητα μετά­τα­ξης σε άλλες υπη­ρε­σίες για λόγους δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος.

Για πρώτη φορά εισά­γε­ται η δια­δι­κα­σία φοί­τη­σης του πολι­τι­κού προ­σω­πι­κού στην Ακα­δη­μία Πλη­ρο­φο­ριών και Αντι­κα­τα­σκο­πείας της ΕΥΠ, όπου το πολι­τικό προ­σω­πικό υπο­βάλ­λε­ται σε υπο­χρε­ω­τική θεω­ρη­τική και πρα­κτική εκπαί­δευση. Η θεω­ρη­τική εκπαί­δευση διαρκεί έως οκτώ (8) μήνες ανα­λό­γως της ειδι­κό­τη­τας. Οι δόκιμοι υπάλ­λη­λοι θα συμ­με­τέ­χουν επίσης σε τελικές εξε­τά­σεις μετά την ολο­κλή­ρωση ενός διετούς κύκλου σπουδών και για τη μονι­μο­ποί­ησή τους θα απαι­τεί­ται η επι­τυ­χής ολο­κλή­ρωση των σπουδών εντός του προ­βλε­πό­με­νου χρο­νι­κού πλαι­σίου. Αντί­στοιχα, για πρώτη φορά προ­βλέ­πο­νται και ανά­λο­γες δια­δι­κα­σίες για το προ­σω­πικό των Ενόπλων Δυνά­μεων και των Σωμάτων Ασφα­λείας που απο­σπά­ται στην ΕΥΠ.

3. Λογο­δο­σία και εξω­στρέ­φεια

Σημα­ντι­κοί άξονες της οργα­νω­σια­κής ανα­διάρ­θρω­σης είναι η σύσταση Μονάδας Εσω­τε­ρι­κού Ελέγχου και Γρα­φείου Τύπου και Επι­κοι­νω­νίας.

Η καθιέ­ρωση ενός μηχα­νι­σμού εσω­τε­ρι­κού ελέγχου της Υπη­ρε­σίας, μέσω της σύστα­σης της Μονάδας Εσω­τε­ρι­κού Ελέγχου, η οποία θα έχει ως αρμο­διό­τητα τον εντο­πι­σμό και τη διε­ρεύ­νηση υπο­θέ­σεων δια­φθο­ράς και παρα­βί­α­σης της ακε­ραιό­τη­τας του προ­σω­πι­κού και τον έλεγχο της τήρησης των δια­δι­κα­σιών ασφα­λείας της Υπη­ρε­σίας, θα συμ­βά­λει στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη δια­σφά­λιση της νομι­μό­τη­τας, ενι­σχύ­ο­ντας τη λογο­δο­σία του προ­σω­πι­κού της.

Μέσω της σύστα­σης του Γρα­φείου Τύπου και Επι­κοι­νω­νίας επι­χει­ρεί­ται να ενι­σχυ­θεί η εξω­στρέ­φεια, πάντα στο μέτρο που επι­τρέ­πε­ται για μια Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών, και να οικο­δο­μη­θεί σχέση εμπι­στο­σύ­νης της Υπη­ρε­σίας με την κοι­νω­νία των πολιτών.

Σημα­ντικό ρόλο στην εξω­στρέ­φεια της ΕΥΠ θα δια­δρα­μα­τί­σει και η Υπη­ρε­σία Ιστο­ρι­κού Αρχείου και Ιστο­ρι­κού Μου­σείου, η οποία στο­χεύει στην ανά­δειξη του σημα­ντικό ρόλου της στην ιστορία για την ασφά­λεια της χώρας. Με τη δημιουρ­γία του Μου­σείου η Υπη­ρε­σία μεριμνά για τη δια­τή­ρηση της ιστο­ρίας της, κάνο­ντάς την προσιτή και κατα­νοητή στο κοινό.

Παράλ­ληλα, η αξιο­ποί­ηση του Ιστο­ρι­κού Αρχείου, μέσω του απο­χα­ρα­κτη­ρι­σμού εγγρά­φων, θα προ­σφέ­ρει ενδια­φέ­ρου­σες πλη­ρο­φο­ρίες για τις δράσεις της Υπη­ρε­σίας.

Η έκδοση του Π.Δ. απο­τε­λεί το πρώτο απο­φα­σι­στικό και νομικά απα­ραί­τητο βήμα για την ανα­διάρ­θρωση και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό της Υπη­ρε­σίας. Οι δια­τά­ξεις του όμως θα εξει­δι­κευ­θούν και θα εξη­γη­θούν μέσω σειράς εσω­τε­ρι­κών θεσμι­κών κει­μέ­νων και ανα­λυ­τι­κών οδηγιών, που θα υλο­ποιούν και θα προ­ω­θούν τις βασικές κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές, οι οποίες ανα­γκα­στικά, σε αρκετά σημεία, περι­γρά­φο­νται γενικά σε αυτό.

Ενδει­κτικά, ανα­φέ­ρο­νται η σύσταση Operation και Knowledge Centers, η εισα­γωγή κώδικα δεο­ντο­λο­γίας, η καθιέ­ρωση νέου βαθ­μο­λο­γίου – καθη­κο­ντο­λο­γίου κ.ά., η προ­ε­τοι­μα­σία των οποίων βρί­σκε­ται ήδη σε εξέλιξη. Συν­δυα­στικά και συμπλη­ρω­μα­τικά με τις ρυθ­μί­σεις του Π.Δ. δημιουρ­γεί­ται ένα σύγ­χρονο πλαίσιο λει­τουρ­γίας, οδη­γώ­ντας την ΕΥΠ σε μια νέα εποχή.

Ακο­λου­θεί το Προ­ε­δρικό διά­ταγμα

ΤΟ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Πηγή kathimerini.gr