Ο νέος νόμος για τις συλλογικές συμβάσεις

Μια σειρά δια­τά­ξε­ων ανοί­γει τον δρόμο για τη θω­ρά­κι­ση των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων, ωστό­σο το θέμα των ερ­γα­σια­κών εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί ση­μείο τρι­βής με τους εκ­προ­σώ­πους των δα­νει­στών.

Για την κα­τάρ­τι­ση του νο­μο­σχε­δί­ου έχει συ­στα­θεί επι­τρο­πή, ενώ την Τε­τάρ­τη ο υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας Πάνος Σκουρ­λέ­της έχει κα­λέ­σει σε διά­λο­γο τους εκ­προ­σώ­πους των ερ­γο­δο­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων και της ΓΣΕΕ. Στη συ­νά­ντη­ση με τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους θα συ­ζη­τη­θεί και το δεύ­τε­ρο νο­μο­σχέ­διο που ετοι­μά­ζει το υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας για τη στα­δια­κή επα­να­φο­ρά του κα­τώ­τα­του μι­σθού στα 751 ευρώ (σε δύο δό­σεις).

Στό­χος του υπουρ­γού Ερ­γα­σί­ας είναι τα δύο νο­μο­σχέ­δια -για τον κα­τώ­τα­το μισθό και τις συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις – να πά­ρουν τον δρόμο για τη Βουλή μέσα στον Απρί­λιο. Μία από τις βα­σι­κές δια­τά­ξεις του νο­μο­σχε­δί­ου για τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις προ­βλέ­πει την επα­να­φο­ρά του χρό­νου της με­τε­νέρ­γειας των συμ­βά­σε­ων από τους τρεις στους έξι μήνες. Πα­ράλ­λη­λα με τις προ­ω­θού­με­νες δια­τά­ξεις ρυθ­μί­ζε­ται και το θέμα της «επε­κτα­σι­μό­τη­τας» των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, με από­φα­ση που εκ­δί­δε­ται ύστε­ρα από γνώμη του Ανώ­τα­του Συμ­βου­λί­ου Ερ­γα­σί­ας ο υπουρ­γός μπο­ρεί να επε­κτεί­νει σε όλους τους ερ­γα­ζο­μέ­νους του κλά­δου συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση που δε­σμεύ­ει ήδη ερ­γο­δό­τες που απα­σχο­λούν το 50% συν ένα των ερ­γα­ζο­μέ­νων.

Ανα­βαθ­μι­σμέ­νος θα είναι και ο ρόλος του Ορ­γα­νι­σμού Με­σο­λά­βη­σης και Διαι­τη­σί­ας (ΟΜΕΔ), όπου θα επα­νέλ­θει η δυ­να­τό­τη­τα μο­νο­με­ρούς προ­σφυ­γής (δη­λα­δή δεν θα απαι­τεί­ται η σύμ­φω­νη γνώμη και των δύο μερών). Στις νέες δια­τά­ξεις προ­βλέ­πε­ται η ίδρυ­ση Σώ­μα­τος Εμπει­ρο­γνω­μό­νων που θα πα­ρέ­χει στους διαι­τη­τές του ΟΜΕΔ στοι­χεία για τα ιδιαί­τε­ρα οι­κο­νο­μι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά της επι­χεί­ρη­σης ή και του κλά­δου που εξε­τά­ζε­ται.

Το προ­ω­θού­με­νο νο­μο­σχέ­διο για τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις -που πα­ρου­σιά­ζει σή­με­ρα το «Εθνος της Κυ­ρια­κής»- έχει 17 άρθρα. Συ­γκε­κρι­μέ­να προ­βλέ­πο­νται τα εξής:

1 Αφορά όλους τους ερ­γα­ζό­με­νους

Σχε­τι­κά με την έκτα­ση εφαρ­μο­γής του νόμου (άρθρο 1) προ­βλέ­πε­ται πως «αφορά όλους όσοι ερ­γά­ζο­νται με σχέση εξαρ­τη­μέ­νης ερ­γα­σί­ας ιδιω­τι­κού δι­καί­ου σε οποιον­δή­πο­τε ερ­γο­δό­τη, επι­χεί­ρη­ση, εκ­με­τάλ­λευ­ση ή υπη­ρε­σία του ιδιω­τι­κού ή δη­μό­σιου τομέα της οι­κο­νο­μί­ας, στους οποί­ους συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και οι ερ­γα­ζό­με­νοι στη γε­ωρ­γία, κτη­νο­τρο­φία και συ­να­φείς ερ­γα­σί­ας, καθώς και οι κατ’ οίκον ερ­γα­ζό­με­νοι».

2 Τα είδη των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων

Σύμ­φω­να με το άρθρο 3 τα είδη των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων ερ­γα­σί­ας είναι: η εθνι­κή γε­νι­κή (που αφορά τους ερ­γα­ζο­μέ­νους όλης της χώρας), οι κλα­δι­κές, οι επι­χει­ρη­σια­κές, οι ομι­λι­κές συμ­βά­σεις, οι εθνι­κές ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τι­κές (αφο­ρούν ερ­γα­ζο­μέ­νους ορι­σμέ­νου επαγ­γέλ­μα­τος σε όλη τη χώρα) και οι το­πι­κές ομοιε­παγ­γελ­μα­τι­κές (αφο­ρούν ερ­γα­ζο­μέ­νους ορι­σμέ­νου επαγ­γέλ­μα­τος συ­γκε­κρι­μέ­νης πόλης ή πε­ρι­φέ­ρειας).

3 Δια­πραγ­μά­τευ­ση και υπο­γρα­φή

Στο άρθρο 4 πε­ρι­γρά­φε­ται η δια­δι­κα­σία των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων και ανα­φέ­ρε­ται πως «οι συν­δι­κα­λι­στι­κές ορ­γα­νώ­σεις ερ­γα­ζο­μέ­νων και ερ­γο­δο­τών και οι με­μο­νω­μέ­νοι ερ­γο­δό­τες έχουν δι­καί­ω­μα και υπο­χρέ­ω­ση να δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται για την κα­τάρ­τι­ση συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης». Στο άρθρο 5 κα­τα­γρά­φε­ται η δια­δι­κα­σία υπο­γρα­φής, η κω­δι­κο­ποί­η­ση ρυθ­μί­σε­ων και θέση σε ισχύ της συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης ερ­γα­σί­ας. Στο άρθρο 6 επα­να­κα­θο­ρί­ζε­ται ποιοι μπο­ρούν να συ­νά­ψουν συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση ερ­γα­σί­ας. Συ­γκε­κρι­μέ­να ανα­φέ­ρε­ται πως ικα­νό­τη­τα για σύ­να­ψη σύμ­βα­σης έχουν: Οι συν­δι­κα­λι­στι­κές ορ­γα­νώ­σεις ερ­γα­ζο­μέ­νων και ερ­γο­δο­τών όλων των βαθ­μί­δων στο πεδίο της δρα­στη­ριό­τη­τάς τους, ανε­ξαρ­τή­τως της ύπαρ­ξης ή μη ρητής προς τούτο πρό­βλε­ψης στο κα­τα­στα­τι­κό των ερ­γο­δο­τών. Κάθε ερ­γο­δό­της που απα­σχο­λεί πε­νή­ντα του­λά­χι­στον ερ­γα­ζο­μέ­νους.

Για τους ερ­γα­ζο­μέ­νους σε δι­κη­γο­ρι­κά ή συμ­βο­λαιο­γρα­φι­κά και άλλα γρα­φεία η σχε­τι­κή συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση θα υπο­γρά­φε­ται (ή η διαι­τη­τι­κή δια­δι­κα­σία θα διε­ξά­γε­ται) με­τα­ξύ της συν­δι­κα­λι­στι­κής ορ­γά­νω­σης των ερ­γα­ζο­μέ­νων και του οι­κεί­ου ΝΠΔΔ στο οποίο υπά­γο­νται οι ερ­γο­δό­τες.

Οι ερ­γα­ζό­με­νοι -σε πε­ρί­πτω­ση που δεν υπάρ­χουν ερ­γο­δο­τι­κές ορ­γα­νώ­σεις του κλά­δου- από με­μο­νω­μέ­νους ερ­γο­δό­τες, εκ­προ­σω­πού­νται με κοινό εξου­σιο­δο­τη­μέ­νο εκ­πρό­σω­πο, εφό­σον οι ερ­γο­δό­τες κα­λύ­πτουν το 50% συν ένα των ερ­γα­ζο­μέ­νων στον κλάδο (και μέχρι 10 ερ­γο­δό­τες).

4 Η ισχύς της σύμ­βα­σης ερ­γα­σί­ας

Στο άρθρο 7 προ­βλέ­πε­ται πως «οι κα­νο­νι­στι­κοί όροι της συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης ερ­γα­σί­ας έχουν άμεση και ανα­γκα­στι­κή ισχύ. Οι όροι ατο­μι­κών συμ­βά­σε­ων, που απο­κλί­νουν από τους κα­νο­νι­στι­κούς όρους συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σε­ων, είναι επι­κρα­τέ­στε­ροι εφό­σον πα­ρέ­χουν με­γα­λύ­τε­ρη προ­στα­σία στους ερ­γα­ζο­μέ­νους.

5 Ποιους δε­σμεύ­ουν οι συμ­βά­σεις

Οπως ανα­φέ­ρε­ται στο άρθρο 8 οι εθνι­κές γε­νι­κές συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις κα­θο­ρί­ζουν τους ελά­χι­στους όρους ερ­γα­σί­ας που ισχύ­ουν για τους ερ­γα­ζο­μέ­νους όλης της χώρας. Στους ερ­γα­ζο­μέ­νους αυ­τούς πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και οι ερ­γα­ζό­με­νοι με σχέση ερ­γα­σί­ας ιδιω­τι­κού δι­καί­ου στο Δη­μό­σιο, στα ΝΠΔΔ και στους ΟΤΑ.

Οι υπό­λοι­πες συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις δε­σμεύ­ουν τους ερ­γα­ζο­μέ­νους και ερ­γο­δό­τες που είναι μέλη των συμ­βαλ­λό­με­νων συν­δι­κα­λι­στι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων, τον ερ­γο­δό­τη που συ­νά­πτει συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση ερ­γα­σί­ας ατο­μι­κά και τους ερ­γο­δό­τες που συ­νά­πτουν συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση ερ­γα­σί­ας με κοινό εξου­σιο­δο­τη­μέ­νο εκ­πρό­σω­πο ή εκ­προ­σώ­πους.

Εφό­σον ο ερ­γο­δό­της δε­σμεύ­ε­ται από επι­χει­ρη­σια­κή ή ομι­λι­κή συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση ερ­γα­σί­ας, οι κα­νο­νι­στι­κοί όροι της ισχύ­ουν υπο­χρε­ω­τι­κά και στις ερ­γα­σια­κές σχέ­σεις όλων των ερ­γα­ζο­μέ­νων που απα­σχο­λού­νται από τον εν λόγω ερ­γο­δό­τη ή όμιλο αντί­στοι­χα.

6 Για ορι­σμέ­νο ή αό­ρι­στο χρόνο

Οσον αφορά τον χρόνο ισχύ­ος (άρθρο 9) οι συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις ερ­γα­σί­ας συ­νά­πτο­νται για ορι­σμέ­νο ή αό­ρι­στο χρόνο. Η διάρ­κεια της ισχύ­ος δεν μπο­ρεί να είναι μι­κρό­τε­ρη από ένα έτος. Ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά γί­νε­ται στο θέμα της με­τε­νέρ­γειας. Συ­γκε­κρι­μέ­να ανα­φέ­ρε­ται πως «οι κα­νο­νι­στι­κοί όροι συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης, που έληξε ή κα­ταγ­γέλ­θη­κε, εξα­κο­λου­θούν να ισχύ­ουν για ένα εξά­μη­νο και εφαρ­μό­ζο­νται και στους ερ­γα­ζο­μέ­νους που προ­σλαμ­βά­νο­νται στο διά­στη­μα αυτό. Η ως άνω πα­ρά­τα­ση ανα­στέλ­λε­ται σε πε­ρί­πτω­ση προ­σφυ­γής στη δια­δι­κα­σία Με­σο­λά­βη­σης και Διαι­τη­σί­ας. Μετά την πά­ρο­δο του εξα­μή­νου οι όροι ερ­γα­σί­ας εξ­κο­λου­θούν να ισχύ­ουν έως ότου λυθεί ή τρο­πο­ποι­η­θεί η ατο­μι­κή σχέση ερ­γα­σί­ας».

7 Προ­σχώ­ρη­ση και επέ­κτα­ση εφαρ­μο­γής

Το 11 είναι ένα από τα βα­σι­κά άρθρα του νο­μο­σχε­δί­ου, που αφορά τη λε­γό­με­νη «επε­κτα­σι­μό­τη­τα» των συμ­βά­σε­ων. Συ­γκε­κρι­μέ­να ανα­φέ­ρε­ται πως «με από­φα­ση που εκ­δί­δε­ται μετά από γνώμη του Ανώ­τα­του Συμ­βου­λί­ου Ερ­γα­σί­ας, ο υπουρ­γός μπο­ρεί να επε­κτεί­νει και να κη­ρύ­ξει υπο­χρε­ω­τι­κή για όλους τους ερ­γα­ζο­μέ­νους του κλά­δου ή επαγ­γέλ­μα­τος συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση ερ­γα­σί­ας, η οποία δε­σμεύ­ει ήδη ερ­γο­δό­τες που απα­σχο­λούν το 50% συν ένα των ερ­γα­ζο­μέ­νων του κλά­δου ή επαγ­γέλ­μα­τος. Ει­δι­κό­τε­ρα η επέ­κτα­ση ομοιο­ε­παγ­γελ­μα­τι­κής συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης ερ­γα­σί­ας δε­σμεύ­ει όλους τους ερ­γα­ζο­μέ­νους του επαγ­γέλ­μα­τος, ανε­ξάρ­τη­τα από το είδος της επι­χεί­ρη­σης ή εκ­με­τάλ­λευ­σης (με την επι­φύ­λα­ξη της παρ. 2 του άρ­θρου 10)».

Πα­ράλ­λη­λα προ­βλέ­πε­ται πως «την επέ­κτα­ση μπο­ρεί να ζη­τή­σει και αρ­μό­δια συν­δι­κα­λι­στι­κή ορ­γά­νω­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων ή των ερ­γο­δο­τών με αί­τη­σή της, που υπο­βάλ­λει στον υπουρ­γό Ερ­γα­σί­ας. Η επέ­κτα­ση ισχύ­ει από την ημε­ρο­μη­νία δη­μο­σί­ευ­σης της από­φα­σης του υπουρ­γού στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως».

8 Δυ­να­τό­τη­τα μο­νο­με­ρούς προ­σφυ­γής

Μία από τις κε­ντρι­κές ρυθ­μί­σεις που προ­ω­θού­νται (άρθρα 14 έως και 17) επα­να­φέ­ρει τη δυ­να­τό­τη­τα μο­νο­με­ρούς προ­σφυ­γής στον Ορ­γα­νι­σμό Με­σο­λά­βη­σης και Διαι­τη­σί­ας (ΟΜΕΔ) – πρό­κει­ται για ρύθ­μι­ση που είχε κα­ταρ­γη­θεί. Συ­γκε­κρι­μέ­να προ­βλέ­πε­ται πως «η προ­σφυ­γή στη Διαι­τη­σία γί­νε­ται σε οποιο­δή­πο­τε στά­διο των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με συμ­φω­νία των μερών. Είναι δυ­να­τή η προ­σφυ­γή στη διαι­τη­σία μο­νο­με­ρώς: από οποιο­δή­πο­τε μέρος εφό­σον το άλλο μέρος αρ­νή­θη­κε ή απέρ­ρι­ψε τη με­σο­λά­βη­ση».

Το εν­νια­με­λές ΔΣ του Ορ­γα­νι­σμού θα έχει τριε­τή θη­τεία. Θα απαρ­τί­ζε­ται από έναν εκ­πρό­σω­πο του ΣΕΒ, έναν της ΓΣΕ­ΒΕΕ, έναν της ΕΣΕΕ κι έναν του ΣΕΤΕ με τους ανα­πλη­ρω­τές τους, τέσ­σε­ρις εκ­προ­σώ­πους της ΓΣΕΕ (με τους ανα­πλη­ρω­τές τους), τον πρό­ε­δρο με τον ανα­πλη­ρω­τή του που επι­λέ­γε­ται με από­φα­ση των 2/3 των υπο­λοί­πων μελών.

Ο πρό­ε­δρος και ο ανα­πλη­ρω­τής πρέ­πει να είναι πρό­σω­πα ανα­γνω­ρι­σμέ­νου κύ­ρους και έμπει­ρα σε θέ­μα­τα ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων ή οι­κο­νο­μί­ας της ερ­γα­σί­ας ή του ερ­γα­τι­κού δι­καί­ου ή της κοι­νω­νιο­λο­γί­ας της ερ­γα­σί­ας. Ως πα­ρα­τη­ρη­τής, χωρίς δι­καί­ω­μα ψήφου, συμ­με­τέ­χει στο ΔΣ και ένας εκ­πρό­σω­πος του υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας.

Ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κή είναι και η διά­τα­ξη που προ­βλέ­πει την ίδρυ­ση «Σώ­μα­τος Εμπει­ρο­γνω­μό­νων» που υπά­γε­ται στον ΟΜΕΔ. Ο ανώ­τα­τος αριθ­μός των εμπει­ρο­γνω­μό­νων θα είναι 30. Σε αυ­τούς θα μπο­ρούν να προ­σφεύ­γουν σε κάθε στιγ­μή της δια­δι­κα­σί­ας οι με­σο­λα­βη­τές ή και οι διαι­τη­τές του Ορ­γα­νι­σμού, προ­κει­μέ­νου να λαμ­βά­νο­νται υπόψη τα ιδιαί­τε­ρα οι­κο­νο­μι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και στοι­χεία της επι­χεί­ρη­σης ή και του κλά­δου που εξε­τά­ζε­ται κάθε φορά, για τη λήψη της ορι­στι­κής από­φα­σης.

Πηγή: Real.gr