Από σήμερα το πλαφόν σε σούπερ μάρκετ – βιομηχανία – Τι πρέπει να ξέρει ο καταναλωτής

Στον… αστε­ρι­σμό του πλαφόν επι­στρέ­φει και επι­σή­μως η αγορά, με στόχο την αντι­με­τώ­πιση φαι­νο­μέ­νων αισχρο­κέρ­δειας στη σκιά της γενι­κευ­μέ­νης κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η κυβέρ­νηση επι­διώ­κει να «φρε­νά­ρει» πριν καν αρχίσει ένα νέο κύμα ανα­τι­μή­σεων λόγω του πολέμου, την ώρα που τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά βιώνουν έντονη οικο­νο­μική κόπωση μετά τις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις των προη­γού­με­νων ετών.

Βιο­μη­χα­νία τρο­φί­μων, σούπερ μάρκετ, χον­δρε­μπό­ριο βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι εκ νέου με την επιβολή πλαφόν, ένα μέτρο που καταρ­γή­θηκε μόλις στις 30 Ιουνίου 2025. Πλέον επα­νέρ­χε­ται λόγω των έκτα­κτων συν­θη­κών που δημιουρ­γεί η έκρυθμη κατά­σταση στη Μέση Ανατολή.

Σε συνέ­χεια των χθε­σι­νών ανα­κοι­νώ­σεων της κυβέρ­νη­σης, εκδό­θηκε αργά το βράδυ της Τετάρ­της Πράξη Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου και δημο­σιεύ­τηκε στο ΦΕΚ με ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Τι αλλάζει στην αγορά

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στο δεύτερο άρθρο της ΠΝΠ, με στόχο την ανά­σχεση φαι­νο­μέ­νων αθέ­μι­της κερ­δο­φο­ρίας ως προς προ­ϊ­ό­ντα απα­ραί­τητα για τη δια­τροφή και τη δια­βί­ωση του κατα­να­λωτή «από την έναρξη ισχύος του παρό­ντος και έως την 30ή Ιουνίου 2026 απα­γο­ρεύ­ε­ται η απο­κό­μιση μεικτού περι­θω­ρίου κέρδους από την πώληση οποιου­δή­ποτε προ­ϊ­ό­ντος, που είναι απα­ραί­τητο για τη δια­τροφή και τη δια­βί­ωση του κατα­να­λωτή, εφόσον το μεικτό περι­θώ­ριο κέρδους, υπο­λο­γι­ζό­μενο ανά κωδικό προ­ϊ­ό­ντος, υπερ­βαί­νει τον μέσο όρο του αντί­στοι­χου μεικτού περι­θω­ρίου κέρδους του έτους 2025».

Να σημειω­θεί εδώ ότι υπάρχει μια ουσια­στική διαφορά με το προη­γού­μενο καθε­στώς πλαφόν, το οποίο καταρ­γή­θηκε πριν από εννέα μήνες και διήρ­κεσε σχεδόν μια πεντα­ε­τία. Τότε είχε επι­βλη­θεί πλαφόν με σημείο ανα­φο­ράς αρχικά τον Σεπτέμ­βριο του 2021 και εν συνε­χεία τον Δεκέμ­βριο του ίδιου έτους. Πλέον, το μεικτό περι­θώ­ριο κέρδους δεν πρέπει να υπερ­βαί­νει τον μέσο όρο του 2025.

Η επιβολή πλαφόν στο περι­θώ­ριο κέρδους των επι­χει­ρή­σεων αφορά σε 61 κατη­γο­ρίες προ­ϊ­ό­ντων, ως εξής:

1. Ρύζι

2. Ψωμί για τοστ

3. Ψωμί φρα­τζόλα

4. Φρυ­γα­νιές

5. Μακα­ρό­νια τύπου σπαγ­γέτι

6. Αλεύρι για όλες τις χρήσεις

7. Όσπρια (φακές)

8. Όσπρια (φασόλια)

9. Όσπρια (ρεβύθια)

10. Πάριζα

11. Γαλο­πούλα (αλλα­ντικά)

12. Κατε­ψυγ­μένα ψάρια

13. Φρέσκα ψάρια

14. Νωπό χοιρινό

15. Νωπό κοτό­πουλο και μέρη κοτό­που­λου

16. Νωπό μοσχάρι

17. Νωπό κρέας από αρνί, κατσίκι ή πρόβατο

18. Έτοιμα γεύματα (υπε­ρα­γο­ρές)

19. Γάλα φρέσκο πλήρες

20. Γάλα φρέσκο με χαμηλά λιπαρά

21. Γάλα υψηλής παστε­ρί­ω­σης (μακράς διάρ­κειας) πλήρες

22. Γάλα υψηλής παστε­ρί­ω­σης (μακράς διάρ­κειας) με χαμηλά λιπαρά

23. Γάλα εβαπορέ

24. Για­ούρτι από γάλα αγε­λά­δος χωρίς γεύσεις

25. Για­ούρτι από γάλα αγε­λά­δος χωρίς γεύσεις με χαμηλά λιπαρά

26. Τυρί φέτα

27. Λευκό τυρί

28. Τυρί γκούντα

29. Τυρί με χαμηλά λιπαρά

30. Χυμός τομάτας δια­τη­ρη­μέ­νος

31. Αυγά

32. Μαρ­γα­ρί­νες

33. Βούτυρο αγε­λά­δος

34. Ελαιό­λαδο

35. Ηλιέ­λαιο

36. Κατε­ψυγ­μένα λαχα­νικά

37. Λευκή ζάχαρη

38. Γλυ­κα­ντι­κές ουσίες κατάλ­λη­λες για δια­βη­τι­κούς (π.χ. στέβια)

39. Δημη­τριακά

40. Κρέμα βρε­φι­κής ηλικίας

41. Γάλα βρε­φι­κής ηλικίας

42. Κάθε τύπου καφές (π.χ. ελλη­νι­κός, τύπου espresso σε κάψουλα, στιγ­μιαίος, γαλ­λι­κός)

43. Σοκο­λά­τες και σοκο­λα­τοειδή

44. Μπι­σκότα

45. Χυμός πορ­το­κάλι

46. Απορ­ρυ­πα­ντικά πλυ­ντη­ρίου ρούχων (υγρά και σε σκόνη – όχι ταμπλέ­τες)

47. Απορ­ρυ­πα­ντικά για σφουγ­γά­ρι­σμα και καθα­ρι­σμού επι­φα­νειών – χλω­ρί­νες

48. Απορ­ρυ­πα­ντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι

49. Χαρτί κου­ζί­νας

50. Χαρτί υγείας

51. Οδο­ντό­κρε­μες

52. Ξυρι­στι­κές μηχανές και ανταλ­λα­κτικά ξυρι­στι­κών μηχανών

53. Σαμπουάν

54. Σαπού­νια σε στερεή και σε υγρή μορφή

55. Αφρό­λου­τρα

56. Πάνες ακρά­τειας

57. Πάνες για μωρά

58. Μωρο­μά­ντηλα

59. Σαμπουάν για μωρά

60. Τροφές για σκύλους

61. Τροφές για γάτες

«Τσου­χτερά» πρό­στιμα

Σε περί­πτωση παρά­βα­σης επι­βάλ­λε­ται διοι­κη­τικό πρό­στιμο από 5.000 ευρώ έως 5.000.000 ευρώ, ενώ αρμόδια Αρχή για τη λήψη καταγ­γε­λιών και τη δια­πί­στωση παρα­βά­σεων ορί­ζε­ται η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προ­στα­σίας του Κατα­να­λωτή.

Για τον καθο­ρι­σμό του ύψους του προ­στί­μου συνε­κτι­μώ­νται, το μέγεθος της επι­χεί­ρη­σης, η βαρύ­τητα και η χρονική διάρ­κεια της παρά­βα­σης, καθώς και το οικο­νο­μικό όφελος που απο­κό­μισε ο παρα­βά­της. Σε περί­πτωση δε υπο­τρο­πής το επι­βαλ­λό­μενο πρό­στιμο διπλα­σιά­ζε­ται.

Ταυ­τό­χρονα, επι­βάλ­λε­ται σε βάρος του ελεγ­χό­με­νου προ­σώ­που διοι­κη­τικό πρό­στιμο έως 50.000 ευρώ, εάν αυτό απο­κρύ­ψει, παρα­ποι­ή­σει ή δεν προ­σκο­μί­σει τα στοι­χεία που ζητού­νται από την Αρχή ή παρε­μπο­δί­σει με οποιον­δή­ποτε τρόπο την άσκηση των ελεγ­κτι­κών αρμο­διο­τή­των.

Η θέση της αγοράς

Χωρίς ξεκά­θαρη αντί­δραση, αλλά με έμμεσες αιχμές, σχο­λιά­ζει την επιβολή του πλαφόν η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας. Όπως ανα­φέ­ρει σε ανα­κοί­νωσή της «με βάση τα στοι­χεία του ΙΕΛΚΑ, ο μέσος όρος του πλη­θω­ρι­σμού στα σούπερ μάρκετ δια­μορ­φώ­θηκε στο 1,29% το 2025, παρά την κατάρ­γηση του πλαφόν στο περι­θώ­ριο μεικτού κέρδους τον Ιούλιο του ίδιου έτους. Το χαμηλό αυτό ποσοστό απο­δει­κνύει πως τόσο ο υγιής αντα­γω­νι­σμός, όσο και η ομαλή λει­τουρ­γία της αγοράς, συγκρα­τούν χαμηλά τις τιμές, με τα οφέλη να είναι άμεσα και απτά για τους πολίτες-καταναλωτές».

«Η εμπει­ρία των τελευ­ταίων ετών και τα γρήγορα αντα­να­κλα­στικά του κλάδου σε περιό­δους έντονων γεω­πο­λι­τι­κών κρίσεων και οικο­νο­μι­κών πιέσεων, δεί­χνουν πως ανε­ξάρ­τητα από την επιβολή ορι­ζό­ντιων μέτρων από την πολι­τεία, τα σούπερ μάρκετ λει­τουρ­γούν καθη­με­ρινά με δια­φά­νεια, υπευ­θυ­νό­τητα, φρο­ντίδα και σεβασμό απέ­να­ντι στους εκα­τομ­μύ­ρια Έλληνες κατα­να­λω­τές που εξυ­πη­ρε­τούν σε κάθε μεριά της χώρας» ανα­φέ­ρε­ται στην ίδια ανα­κοί­νωση.

Παράλ­ληλα, η ΕΣΕ τονίζει ότι τα μέλη της παρα­μέ­νουν στο πλευρό των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών και θα συνε­χί­σουν να συμ­με­τέ­χουν στον διάλογο με την Πολι­τεία για παρεμ­βά­σεις που ενι­σχύ­ουν την αγο­ρα­στική δύναμη των κατα­να­λω­τών.

Από την πλευρά της, η Ελλη­νική Ένωση Καφέ εκφρά­ζει έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό για την επα­να­φορά του εν λόγω μέτρου. Όπως υπο­στη­ρί­ζει ο πρό­ε­δρος της Ένωσης, Τάσος Γιά­γκο­γλου, οι επι­χει­ρή­σεις του καφέ τα τελευ­ταία χρόνια λει­τουρ­γούν υπό έντονες πιέσεις, απορ­ρο­φώ­ντας αυξή­σεις στο κόστος λει­τουρ­γίας και στις πρώτες ύλες χωρίς δυνα­τό­τητα μετα­κύ­λι­σης στην αγορά. Κατά το 2025, όταν οι διε­θνείς τιμές του καφέ ήταν στα υψη­λό­τερα επίπεδα των τελευ­ταίων 70 ετών, οι επι­χει­ρή­σεις συνέ­βα­λαν στην προ­σπά­θεια συγκρά­τη­σης των τιμών με περιο­ρι­σμένα περι­θώ­ρια κέρδους.

«Η επα­να­φορά του μέτρου σε συν­θή­κες υψηλών διεθνών τιμών δημιουρ­γεί ασφυ­κτι­κές συν­θή­κες για τις επι­χει­ρή­σεις, οι οποίες αδυ­να­τούν να επω­μι­στούν το βάρος χωρίς να δια­κυ­βεύ­ε­ται η βιω­σι­μό­τητά τους. Ο κλάδος του καφέ, για δεύτερη συνε­χό­μενη χρονιά, επω­μί­ζε­ται δυσα­νά­λογο κόστος, παρά τις πρω­το­φα­νείς διε­θνείς πιέσεις, ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Γιά­γκο­γλου.

Πηγή: insider.gr