Η μεγάλη «μάχη» για την επικράτηση στο Αιγαίο

Θρυαλ­λίδα σαρω­τι­κών εξε­λί­ξεων στην ελλη­νική ακτο­πλοϊκή αγορά απο­τε­λεί η εν εξε­λί­ξει προ­σπά­θεια εξα­γο­ράς της Hellenic Seaways (HSW) από τις Μινω­ι­κές Γραμμές, συμ­φε­ρό­ντων του ιτα­λι­κού ομίλου Γκρι­μάλ­ντι.

Το επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον, που απο­τε­λεί παράλ­ληλα και από­δειξη της συντε­λού­με­νης ανά­καμ­ψης της ακτο­πλο­ΐας, φιλο­δο­ξεί να χαράξει εκ νέου τον επι­χει­ρη­μα­τικό χάρτη του κλάδου κινη­το­ποιώ­ντας τον αντα­γω­νι­σμό αλλά και τις τρά­πε­ζες που έχουν αθροι­στικά χρη­μα­το­δο­τή­σει με κεφά­λαια που προ­σεγ­γί­ζουν το ένα δισ. ευρώ τους τέσ­σε­ρις μεγα­λύ­τε­ρους ελλη­νι­κούς ομίλους.

Με τις Μινω­ι­κές Γραμμές να έχουν ανε­βά­σει πλέον το ποσοστό που ελέγ­χουν στην Hellenic Seaways, από 33,5% πριν από ένα μήνα σε άνω του 40% σήμερα, εξα­γο­ρά­ζο­ντας τίτλους από μετό­χους μειο­ψη­φίας, και τη νέα πρότασή τους για 2,5 ευρώ ανά μετοχή που αποτιμά την Hellenic στα 194 εκατ. ευρώ, τον λόγο εχει πια η Τράπεζα Πει­ραιώς η οποία ελέγχει επίσης περί το 40% της ακτο­πλοϊ­κής.

Η πλευρά των Μινω­ι­κών έχει δηλώσει την πρόθεσή της να απο­κτή­σει και αυτό το ποσοστό και όλα δεί­χνουν πως, υπό τις κατάλ­λη­λες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, αλλά και το κατάλ­ληλο τίμημα, είναι δυνατή μια συμ­φω­νία.

Εάν το εγχεί­ρημα ευο­δω­θεί, θα σχη­μα­τι­στεί ένας πόλος ικανός να αντα­γω­νι­στεί την Attica Group, λει­τουργό των Blue Star και Super Fast Ferries και εταίρο –στις γραμμές της Κρήτης– της τέταρ­της μεγα­λύ­τε­ρης ελλη­νι­κής ακτο­πλοϊ­κής, ΑΝΕΚ. Η δια­μόρ­φωση δύο ισχυρών πόλων σε Αιγαίο και Αδρια­τική είναι ένα story που φαί­νε­ται να αρέσει και σε επεν­δυ­τικά κεφά­λαια που έχουν τοπο­θε­τη­θεί στο μετο­χικό κεφά­λαιο ή στα ομόλογα των ελλη­νι­κών εται­ρειών, όπως η Fortress Group ή και η Banca Nazionale del Lavoro που έχουν πάρει θέσεις στην Attica Group, θυγα­τρική της Marfin Investment Group.

Η έκβαση της προ­σπά­θειας των Μινω­ι­κών Γραμμών να εξα­γο­ρά­σει την HSW παρα­μέ­νει πάντως αβέβαιη, καθώς ομάδα μικρο­με­τό­χων επι­χει­ρεί να συνα­σπί­σει ικανό ποσοστό του μετο­χι­κού κεφα­λαίου, ώστε να απο­τρέ­ψει την επέ­κταση στο Αιγαίο του ομίλου Γκρι­μάλ­ντι. Κάτι το οποίο ενδέ­χε­ται να παρα­γνω­ρί­ζει το γεγονός πως η Τράπεζα Πει­ραιώς από τη φύση της δεν μπορεί να απο­τε­λεί μακρο­πρό­θε­σμο επεν­δυτή.

«Η ανά­καμψη της ακτο­πλο­ΐας, εφόσον δεν εκτρο­χια­στεί από απρό­βλε­πτες εξε­λί­ξεις, όπως η τρέ­χουσα του προ­σφυ­γι­κού, απο­τε­λεί μεγάλη ευκαι­ρία για όλες τις τρά­πε­ζες που έχουν μεγάλες θέσεις ή και χρη­μα­το­δο­τή­σεις στον κλάδο να αξιο­ποι­ή­σουν τις επεν­δύ­σεις τους αυτές χωρίς τον φόβο των χρε­ο­κο­πιών που επι­κρά­τησε την προη­γού­μενη πεντα­ε­τία», σημειώ­νει στην «Κ» ο Γιώργος Ξηρα­δά­κης, διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της XRTC Business Consultants, η οποία ειδι­κεύ­ε­ται στις ναυ­τι­λια­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις και την ακτο­πλοΐα.

Επειτα από σκληρές ανα­διαρ­θρώ­σεις, αυξή­σεις κεφα­λαίου, πωλή­σεις πλοίων, περι­κο­πές εξόδων και στήριξη των βασικών μετόχων τους, οι τέσ­σε­ρις μεγάλοι, Attica, HSW, Μινω­ι­κές και ΑΝΕΚ, επέ­στρε­ψαν όλοι το 2015 σε λει­τουρ­γική κερ­δο­φο­ρία και οι περισ­σό­τε­ροι και σε θετικό καθαρό απο­τέ­λε­σμα. Ολα αυτά ήρθαν μετά μία πεντα­ετή κρίση που συσ­σώ­ρευσε ζημίες της τάξεως του 1,2 δισ. ευρώ, χρέη κοντά στο ένα δισ. και στοί­χισε την επι­βί­ωση εννέα ακτο­πλοϊ­κών ομίλων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νό­με­νης της ΝEΛ.

Το προ­σφυ­γικό

Η τρέ­χουσα εικόνα της οικο­νο­μίας και οι νέες προ­κλή­σεις που δημιουρ­γεί το προ­σφυ­γικό δεν επι­τρέ­πουν περι­θώ­ρια εφη­συ­χα­σμού. «Οι προ­βλέ­ψεις για το 2016 είναι θετικές για τον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό, αλλά προ­βλη­μα­τι­ζό­μα­στε για τον εσω­τε­ρικό, λόγω της μείωσης της αγο­ρα­στι­κής δύναμης των Ελλήνων. Το φαι­νό­μενο αυτό δεν είναι και­νούρ­γιο, αφού παρα­τη­ρεί­ται κάθε χρόνο μετά το 2009», εξηγεί στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας (ΣΕΕΝ), Μιχάλης Σακέλ­λης.

«Συνο­λικά υπο­λο­γί­ζουμε ότι η κίνηση θα δια­τη­ρη­θεί στα επίπεδα του 2015, γεγονός το οποίο θεω­ρούμε πολύ θετικό. Ομως το μετα­να­στευ­τικό είναι ένα πρό­βλημα το οποίο μας ανη­συ­χεί ιδιαί­τερα, πρέπει ωστόσο να υπο­γραμ­μί­σουμε πως επη­ρε­ά­ζει κυρίως τα λίγα νησιά που επω­μί­ζο­νται το πρό­βλημα. Στα υπό­λοιπα δεν παρα­τη­ρούμε ανη­συ­χη­τικά φαι­νό­μενα στις κρα­τή­σεις του καλο­και­ριού», συμπλη­ρώ­νει. «Παρά τα προ­βλή­ματα, ο του­ρι­σμός δείχνει να αντέχει την πίεση και η Ελλάδα παρα­μέ­νει ένας ελκυ­στι­κός προ­ο­ρι­σμός», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο πρό­ε­δρος των ακτο­πλόων.

Επι­στροφή στα κέρδη μετά τη δύσκολη 5ετία

Tα τελευ­ταία οικο­νο­μικά στοι­χεία επι­βε­βαιώ­νουν τη συντε­λού­μενη ανά­καμψη. Ο ισο­λο­γι­σμός της Attica Group για το 2015 δείχνει καθαρά κέρδη 33,18 εκατ. ευρώ έναντι μόλις 4,27 το 2014, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση 677%. Η Hellenic Seaways εκτι­μά­ται πως κλείνει το 2015 με λει­τουρ­γικά κέρδη 23 εκατ. ευρώ. Σημα­ντική αύξηση των οικο­νο­μι­κών της μεγεθών ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νώ­σουν και οι Μινω­ι­κές Γραμμές που ήδη στο εννε­ά­μηνο του 2015 έδειξαν λει­τουρ­γικά κέρδη 31,5 εκατ. ευρώ και καθαρά 17,6 εκατ. Και η ΑΝΕΚ στο εννε­ά­μηνο κατά­φερε να κατα­γρά­ψει καθαρά κέρδη 2,4 εκατ. ευρώ έναντι ζημιών ύψους 11 εκατ. ευρώ. Το 2015 εκτε­λέ­στη­καν στην Ελλάδα 40.000 δρο­μο­λό­για πλοίων, ενώ το 2016 ο Σύν­δε­σμος Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας υπο­λο­γί­ζει πως θα εκτε­λε­στούν 41.000. Η Ελλάδα υπο­λο­γί­ζε­ται πως ελέγχει μερίδιο της τάξης του 18% της ευρω­παϊ­κής ακτο­πλοϊ­κής επι­βα­τι­κής κίνησης ενώ έχει μόνον το 2,2% του πλη­θυ­σμού της Ε.Ε. Το 97% της κίνησης αυτής καλύ­πτε­ται με ελεύ­θε­ρες δρο­μο­λο­γή­σεις και μόλις το 3% με άγονες γραμμές, οι οποίες εξυ­πη­ρε­τούν 44 μικρά νησιά. Οι κρα­τι­κές επι­χο­ρη­γή­σεις για τις άγονες θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές ανέρ­χο­νται σε 75 εκατ. ευρώ, ενώ για τις χερ­σαίες σε 260 εκατ. Η απώλεια του μετα­φο­ρι­κού έργου από το 2009 έως το 2014 ήταν τερά­στια και οι ζημίες των εται­ρειών ξεπέ­ρα­σαν το 1,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια. Ετσι εννέα ελλη­νι­κές εται­ρείες μέσα στην πεντα­ε­τία είτε πτώ­χευ­σαν, είτε δεν δρα­στη­ριο­ποιού­νται πλέον στην ακτο­πλοΐα.

Η ανά­καμψη του κλάδου δρο­μο­λο­γεί εξε­λί­ξεις

Οι μεγάλες ακτο­πλοϊ­κές εται­ρείες, που έχουν παρα­μεί­νει όρθιες, όχι μόνο ξεπέ­ρα­σαν τη μεγάλη κρίση της περιό­δου 2009-2014, αλλά κατά­φε­ραν να ανα­βαθ­μί­σουν ποιο­τικά και ποσο­τικά τις προ­σφε­ρό­με­νες υπη­ρε­σίες. Ετσι σειρά πήραν τώρα οι κινή­σεις στην επι­χει­ρη­μα­τική σκα­κιέρα των συγ­χω­νεύ­σεων και εξα­γο­ρών.

«Είναι γεγονός ότι η ελλη­νική ακτο­πλοΐα, παρά τη δύσκολη κατά­σταση στην οποία είχε περιέλ­θει τα τελευ­ταία χρόνια, λόγω της παρα­τε­τα­μέ­νης οικο­νο­μι­κής κρίσης, αρχίζει να ανα­κάμ­πτει περ­νώ­ντας σε κερ­δο­φό­ρες χρήσεις και αντι­με­τω­πί­ζει το μέλλον με μεγα­λύ­τερη αισιο­δο­ξία» εξηγεί ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος των Μινω­ι­κών Γραμμών, Αντώνης Μανια­δά­κης. Τονίζει δε, πως «έχοντας τη στήριξη του βασικού της μετόχου, του ομίλου Grimaldi, παγκό­σμιου ηγέτη στις θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές και με σταθερή στρα­τη­γική και ευέ­λι­κτο επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό, η εται­ρεία κατόρ­θωσε να παρα­μεί­νει σε τροχιά συνε­χούς ανά­πτυ­ξης και να κατα­γρά­ψει τις σημα­ντι­κό­τε­ρες θετικές οικο­νο­μι­κές επι­δό­σεις των τελευ­ταίων ετών. Εύλογο ήταν λοιπόν το διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο των Μινω­ι­κών, μιας αμιγούς ελλη­νι­κής εται­ρείας, να προ­χω­ρή­σει σε νέες στρα­τη­γι­κές κινή­σεις, επε­κτεί­νο­ντας τις δρα­στη­ριό­τη­τές της και σε άλλες γεω­γρα­φι­κές περιο­χές της πατρί­δας μας».

Στην ερώτηση της «Κ» πώς μια ενδε­χό­μενη εξαγορά της Hellenic Seaways θα ωφε­λή­σει την εται­ρεία του αλλά και τον κλάδο, επι­λε­γεί να απα­ντή­σει ως εξής: «Η πιθανή από­κτηση του πλειο­ψη­φι­κού μερι­δίου της Hellenic Seaways είναι μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες στρα­τη­γι­κές κινή­σεις για την ενί­σχυση της ελλη­νι­κής ακτο­πλο­ΐας, θα δημιουρ­γή­σει έναν ισχυρό πόλο με σχεδόν πλήρη γεω­γρα­φική κάλυψη στο Αιγαίο και Αδρια­τική και θα οδη­γή­σει σε υγιή σχήματα και σε ανα­βάθ­μιση της ποιό­τη­τας των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών προς τους επι­βά­τες και τους συνερ­γά­τες σε αντα­γω­νι­στι­κές τιμές. Απο­τε­λεί δε βέλ­τι­στη λύση για τη στρα­τη­γική ανά­πτυξη της Hellenic Seaways, αφού θα ενι­σχυ­θεί με νέα κεφά­λαια που στην τρέ­χουσα αρνη­τική οικο­νο­μική συγκυ­ρία μόνο ένας ισχυρός μέτοχος ο οποίος δια­θέ­τει υγιή χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική διάρ­θρωση μπορεί να δια­θέ­σει».

Η απά­ντηση

Τι απαντά ο ομό­λο­γός του διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Hellenic Seaways, Αντώνης Αγα­πη­τός; «Το έντονο ενδια­φέ­ρον γύρω από τη μετοχή μας, το μεγα­λύ­τερο για ελλη­νική ακτο­πλοϊκή εται­ρεία σήμερα, απο­τε­λεί ηθική αντα­μοιβή της διοί­κη­σης για τις προ­σπά­θειές της και ωφελεί όλους μας τους μετό­χους, μικρούς και μεγά­λους.

Οι σημα­ντι­κοί Ελληνες και ξένοι επεν­δυ­τές που κινού­νται για να απο­κτή­σουν μετοχές της Hellenic Seaways προ­ε­ξο­φλούν τη συνέ­χεια της ανα­πτυ­ξια­κής πορείας που έχει χαρα­χθεί τα τελευ­ταία δύο χρόνια από τη διοί­κηση με την έμπρα­κτη υπο­στή­ριξη του μεγα­λύ­τε­ρού της μετόχου, της Τρα­πέ­ζης Πει­ραιώς».

Οσον αφορά την πορεία της εται­ρείας του, ο κ. Αγα­πη­τός τονίζει πως παρά το γεγονός πως από το 2010 η ελλη­νική ακτο­πλοΐα έχει απο­λέ­σει το 30% των επι­βα­τών της, κυρίως λόγω της πτώσης του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού και των απευ­θείας πτήσεων από το εξω­τε­ρικό, η Hellenic Seaways έχει υποστεί σχετικά μικρό­τερη πτώση της κίνησης από το εξω­τε­ρικό χάρη σε πρω­το­πο­ρια­κές υπη­ρε­σίες όπως τα smart ticket και το web check-in που επι­τρέ­πουν στους ξένους επι­βά­τες να απο­κτή­σουν το εισι­τή­ριο και την κάρτα επι­βί­βα­σής τους ηλε­κτρο­νικά ακόμα και έξι μήνες πριν από το ταξίδι τους.

«Η επι­στροφή μας στην κερ­δο­φο­ρία, το άνοιγμα νέων δρο­μο­λο­γίων και η υλο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τος επέ­κτα­σης και ανα­βάθ­μι­σης του στόλου μας με ίδια κεφά­λαια που ήδη υλο­ποιεί­ται μας κάνουν αισιό­δο­ξους ότι θα είμαστε έτοιμοι να υπο­δε­χτούμε ξανά περισ­σό­τε­ρους Ελληνες επι­βά­τες μόλις ανα­κάμ­ψει η ελλη­νική οικο­νο­μία στο σύνολό της».

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως αρχικά ο ιτα­λι­κός όμιλος Γκρι­μάλ­ντι, μέσω των Μινω­ι­κών Γραμμών που ελέγχει, αύξησε τη συμ­με­τοχή του στη Hellenic Seaways από 33,5% προη­γου­μέ­νως σε 37,4% απο­κτώ­ντας προ τριών εβδο­μά­δων ποσοστό 3,9%, το οποίο δια­κρα­τούσε η ασφα­λι­στική Interamerican.

Σημα­ντική βελ­τί­ωση

Η Hellenic Seaways, με βάση στοι­χεία που απο­κά­λυψε στα τέλη Δεκεμ­βρίου το υπό τον Αντώνη Αγαπητό management της εται­ρείας, κατά την τελευ­ταία τριετία παρου­σί­ασε σημα­ντι­κό­τατη βελ­τί­ωση λει­τουρ­γι­κής κερ­δο­φο­ρίας της τάξης των 30 εκατ. ευρώ, με τα κέρδη EBITDA για το 2015 να εκτι­μώ­νται στα 23 εκατ.

Παράλ­ληλα, έχει ανα­διαρ­θρώ­σει σε συμ­φω­νία με τις πιστώ­τριες τρά­πε­ζες τον δανει­σμό της, έχει αυξήσει τις γραμμές που καλύ­πτει επε­κτει­νό­μενη στο βόρειο Αιγαίο, δρο­μο­λο­γεί νέες γραμμές φέτος, ενώ πρό­σφατα αγόρασε έναντι 3 εκατ. ευρώ επιβατηγό-οχηματαγωγό 200 μέτρων, που θα δρο­μο­λο­γή­σει στις γραμμές Πει­ραιάς – Μεστά Χίου – Μυτι­λήνη – Λήμνος – Θεσ­σα­λο­νίκη.

Καθη­με­ρινή