Η «ωραία Ελενα» από τον Γιώργο στον Γιάνη

Η κυρία Ελενα Πανα­ρίτη, «θεσμική οικο­νο­μο­λό­γος» όπως η ίδια συστή­νε­ται στο βιο­γρα­φικό της, έγινε ευρέως γνωστή στην Ελλάδα όταν ο Γιώργος Παπαν­δρέου του 2009 την συμπε­ριέ­λαβε στην δεύτερη θέση του ψηφο­δελ­τίου Επι­κρα­τείας του ΠΑΣΟΚ.

Το βαρύ βιο­γρα­φικό και οι περ­γα­μη­νές της από την Παγκό­σμια Τράπεζα και το ΔΝΤ ήταν σημα­ντι­κές, την εποχή που ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός ευαγ­γε­λι­ζό­ταν την πράσινη ανά­πτυξη και το νέο μοντέλο ανά­πτυ­ξης.

Η κυρία Πανα­ρίτη εξελέγη βου­λευ­τής, αλλά μετά την πτώση του Γιώργου Παπαν­δρέου εξα­φα­νί­στηκε – περι­πτω­σιακά μόνο έκανε αισθητή την παρου­σία της με συνε­ντεύ­ξεις και άρθρα- έτσι όπως είχε εμφα­νι­στεί.

Και αίφνης εμφα­νί­στηκε ξανά «άτυπη» σύμ­βου­λος να συνο­δεύει του Γιάνη Βαρου­φάκη στις Βρυ­ξέλ­λες για την «μητέρα των μαχών» στο έκτακτο Eurogroup.

Η κυρία Πανα­ρίτη δια­θέ­τει και εκείνη πολλές ενδια­φέ­ρου­σες ιδέες όπως ο φίλος της Γιάνης Βαρου­φά­κης για το πώς θα έπρεπε να αντι­με­τω­πι­στεί το θέμα του χρέους.

Αν και φαί­νε­ται πως επι­στρα­τεύ­θηκε όχι για τις ιδέες της αλλά για τις χρή­σι­μες γνω­ρι­μίες της στην Παγκό­σμια Τράπεζα και στο ΔΝΤ καθώς ο νέος υπουρ­γός οικο­νο­μι­κών είχε στις Βρυ­ξέλ­λες το πρώτο του ραντε­βού με την Κριστίν Λαγκάρντ.

Η Ελενα Πανα­ρίτη και η άφεση χρέους

Το Μάρτιο του 2014 μαζί με τον νομπε­λί­στα Χρήστο Πισα­ρίδη σε άρθρο, η κυρία Πανα­ρίτη μίλησε για την «άφεση χρέους» η αλλιώς στη συγ­χώ­ρεση του χρέους…

«Γίνεται κάθε μέρα της εβδο­μά­δας» είπε με τη σιγου­ριά του ειδικού και θύμισε ότι εκείνη είχε ταχθεί από το 2009 υπέρ της άφεσης του χρέους.

Η τεχνο­κρά­της κυρία Πανα­ρίτη είχε προ­κα­λέ­σει εγκε­φα­λικά στους συνα­δέλ­φους της βου­λευ­τές του ΠΑΣΟΚ όταν δήλωνε « Δεν είναι το θέμα μας να κόψουμε λίγο τους μισθούς και τις συντά­ξεις. Κι όχι λίγο, πολύ. Το θέμα μας είναι να πάψουμε να έχουμε ελλείμ­ματα».

Μπορεί να ακού­γε­ται παρά­ταιρο αλλά ή ίδια συμ­με­ρί­ζε­ται απο­λύ­τως και την θέση του ΣΥΡΙΖΑ για δια­πραγ­μά­τευση με πυγμή.

« Δεν με αφορά η Μέρκελ. Ο ελλη­νι­κός λαός ψηφίζει τον έλληνα πρω­θυ­πουργό» ανέφερε σε τηλε­ο­πτική της συνέ­ντευξη και παρα­μο­νές των ευρω­ε­κλο­γών δήλωνε « Ο έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός πρέπει να έχει μια ομάδα που να εξε­τά­ζει αυτές τις δυνα­τό­τη­τες (για το χρέος), να μην είναι γνωστή, που να οργα­νώ­νει αυτό το πράγμα».

Πώς σύστησε το ΠΑΣΟΚ την κ. Πανα­ρίτη

«Το συνο­λικό έργο της Έλενας Πανα­ρίτη ανα­γνω­ρί­ζε­ται διεθνώς σαν καλή πρα­κτική εφαρ­μογή “θεσμι­κών οικο­νομικών”. Είναι ειδική στα ιδιο­κτη­σια­κά δικαιώ­ματα και στην αντί­στοιχη δια­χείριση του δημό­σιου τομέα. Τώρα είναι κοι­νω­νι­κός επι­χει­ρη­μα­τίας και επικεφα­λής του Panel Group, ένας ειδικός συμ­βου­λευ­τι­κός όμιλος που επεν­δύει σε υπο­βαθ­μι­σμέ­νες περιο­χές και παρέχει συμ­βου­λές για τη δημόσια στρα­τη­γική πολι­τική και τη μετα­τροπή και αξιοποί­ηση, της μη ρευ­στο­ποι­ή­σι­μης ακί­νη­της περιου­σίας.

Στη σχολή Wharton του Πανε­πι­στημί­ου της Πεν­συλ­βά­νια και στο πλαίσιο της διε­ρεύ­νη­σης της αγοράς της ακί­νη­της περιου­σίας ασχο­λεί­ται ιδιαι­τέ­ρως και διδά­σκει χρη­μα­το­δό­τηση του οικιστι­κού τομέα. Επίσης έχει διδάξει και στο Πανε­πι­στή­μιο Johns Hopkins στο τμήμα Ανω­τέ­ρων Διεθνών Σπουδών (SAIS) και Insead.

Κατά την διάρ­κεια της εργα­σίας της στην Διεθνή Τράπεζα ως οικο­νο­μολό­γος, πρω­το­στά­τησε σε σειρά θεσμι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων, όπως τη μεταρ­ρύθμι­ση Δημό­σιου Τομέα και των ιδιο­κτη­σια­κών δικαιω­μά­των στο Περού, εργασία για την οποία της απε­νε­μήθη η διά­κριση της καλύ­τε­ρης πρα­κτι­κής πρό­τα­σης και και­νο­το­μίας.

Έχει πτυχία από τα Πανε­πι­στή­μια John Hopkins School of Advanced International Studies (SAIS), Insead, Harvard.Έχει πολύ καλές γνώσεις Ισπα­νι­κής, Αγγλι­κής, Γαλ­λι­κής, Ιτα­λι­κής γλώσσας και τη βασική γνώση της Γερ­μα­νι­κής».

΄Οταν η Αυγή έλεγε «αρπα­κτικό» την Πανα­ρίτη

Όταν ο Γ. Παπαν­δρέου έβαλε την κυρία Πανα­ρίτη στο ψηφο­δέλ­τιο της Επι­κρα­τείας, στην Αυγή δημο­σιεύ­θηκε ένα άκρως ενδια­φέ­ρον άρθρο με τον τίτλο « Η κατάρα των καλών προ­θέ­σεων» που ξεσκό­νιζε την εργασία και την παρου­σία της κυρίας Πανα­ρίτη στο Περού και κατέ­ληγε « το ερώτημα για την κυρία Πανα­ρίτη παρα­μέ­νει: Είναι ένας επι­κίν­δυ­νος αδαής ιδε­ο­λό­γος ή ένα καλά κρυμ­μένο αρπα­κτικό ?».

Ολό­κληρο το άρθρο που δημο­σί­ευσε στις 22 Σεπτεμ­βρίου 2009 η Αυγή:

«Όταν ο κ. Παπα­δή­μος αρνή­θηκε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ, η αγορά άρχισε να ανη­συ­χεί. Γι’ αυτό και γρήγορα κυκλο­φό­ρησε το όνομα της Έλενας Πανα­ρίτη, που είχε δου­λέ­ψει για τη Διεθνή Τράπεζα και κατέχει τη 2η θέση στο ψηφο­δέλ­τιο Επι­κρα­τείας του ΠΑΣΟΚ.

Το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο και η Διεθνής Τράπεζα είναι οι δύο θεσμοί που, στον ανα­πτυσ­σό­μενο κόσμο, θεω­ρού­νται ελαφρώς πιο ευπρόσ­δε­κτοι από το τέρας της απο­κα­λύ­ψεως. Οι πολι­τι­κές που πρό­τει­ναν και επέ­βα­λαν οδή­γη­σαν απο­δε­δειγ­μένα την Αργε­ντινή στην απόλυτη οικο­νο­μική κατα­στροφή και τη ΝΑ Ασία στη μεγάλη κρίση του 1997. Δεν είναι τυχαίο πως, μετά το 2000, οι περισ­σό­τε­ρες χώρες φρό­ντι­σαν να απε­μπλα­κούν και από τους δύο. Μέχρι το 2007 οι μονα­δι­κοί μεγάλοι οφει­λέ­τες του ΔΝΤ ήταν η Τουρκία και το Πακι­στάν, χώρες στρα­τη­γικά συν­δε­δε­μέ­νες με τις ΗΠΑ.

Το παρά­δειγμα του Περού

Αλλά, για να μην είμαστε άδικοι με την κυρία Πανα­ρίτη, ακο­λου­θή­σαμε το σημείο εκείνο του βιο­γρα­φι­κού της που η ίδια δείχνει να προτιμά. Τη δημιουρ­γία κτη­μα­το­λο­γίου και επί­ση­μων τίτλων ιδιο­κτη­σίας στο Περού επί προ­ε­δρίας Φου­τζι­μόρι, δηλαδή στα τέλη της δεκα­ε­τίας του 1990. Η ιδέα προ­τά­θηκε κυρίως από τον οικο­νο­μο­λόγο Ντε Σότο και έλεγε ότι οι φτωχοί που δεν διέ­θε­ταν τίτλους ιδιο­κτη­σίας στη γη τους δεν μπο­ρού­σαν να απο­κτή­σουν πρό­σβαση σε πιστώ­σεις από τις τρά­πε­ζες και ανα­γκά­ζο­νταν να δανεί­ζο­νται με υπέ­ρο­γκα επι­τό­κια από μη τρα­πε­ζι­κούς τοκο­γλύ­φους. Με το να δημιουρ­γή­σεις τίτλους ιδιο­κτη­σίας, έλεγε ο Ντε Σότο, θα μετα­τρέ­ψεις την περιου­σία των φτωχών σε εμπο­ρευ­μα­τικό αγαθό το οποίο θα αξιο­ποι­ή­σουν.

Και σε αυτό το κομβικό σημείο θα πρέπει να κάνουμε δύο υπο­θέ­σεις. Η μία λέει πως η κυρία Πανα­ρίτη πιστεύει ειλι­κρινά πως το μέτρο αυτό βοηθά στην κατα­πο­λέ­μηση της φτώ­χειας, όπως ισχυ­ρί­ζε­ται και ο τίτλος της στην παγκό­σμια τράπεζα. Η άλλη λέει πως γνω­ρί­ζει ότι η υπόθεση Ντε Σότο ήταν μια όμορφα δια­τυ­πω­μένη πρόταση, προ­κει­μέ­νου οι τρά­πε­ζες να βάλουν χέρι σε μια τερά­στια περιού­σια που δεν μπο­ρού­σαν να απο­τι­μή­σουν με εμπο­ρευ­μα­τι­κούς όρους.

Γνω­ρί­ζουμε από τον 19ο αιώνα πως η εισα­γωγή εμπο­ρευ­μα­τι­κών πρα­κτι­κών σε κοι­νω­νι­κές ομάδες που δεν έχουν τον κατάλ­ληλο εμπο­ρικό πνεύμα οδηγεί με σιγου­ριά στην κατα­στροφή αυτών των ανθρώ­πων. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα τέτοιας πρα­κτι­κής ήταν η εξα­θλί­ωση των εργατών/πρώην χωρικών στην Αγγλία του 1850, εξα­θλί­ωση που έκανε εντύ­πωση ακόμη και στους ανθρώ­πους εκείνης της εποχής. Το ίδιο συνέβη και στις ΗΠΑ στα τέλη του 19ου αιώνα και μάλιστα έχουμε από τότε νόμους που προ­στα­τεύ­ουν τους δανειο­λή­πτες από αρπα­κτι­κές τρα­πε­ζι­κές τακτι­κές. Ας μην επε­κτα­θούμε παρα­κάτω, για όποιον έχει αμφι­βο­λίες η βιβλιο­γρα­φία είναι βαριά και γεμάτη παρό­μοια παρα­δείγ­ματα.

Όταν δίνεις ενέχυρα δάνεια σε φτωχούς και όχι ιδιαί­τερα μορ­φω­μέ­νους ανθρώ­πους που δεν μπορούν να τα δια­χει­ρι­στούν, το απο­τέ­λε­σμα είναι πρα­κτικά ντε­τερ­μι­νι­στικό. Οι τρά­πε­ζες θα αρπά­ξουν τις ιδιο­κτη­σίες των φτωχών και οι φτωχοί θα γίνουν ακόμη φτω­χό­τε­ροι, δημιουρ­γώ­ντας αυτή την ιδιό­τυπη νέα φεου­δαρ­χία που μας οδηγεί ο νεο-φιλελευθερισμός, των ελά­χι­στων υπερ-πλούσιων, ανάμεσα σε μια θάλασσα φτωχών.

Θα ανα­ρω­τη­θή­κατε τι έγινε στο Περού μετά τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις τις οποίες επι­με­λή­θηκε η κυρία Πανα­ρίτη; Παρά, λοιπόν, την καλή πρόθεση του κ. Ντε Σότο, η δημιουρ­γία τίτλων ιδιο­κτη­σίας δεν ήταν ο καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας προ­κει­μέ­νου οι φτωχοί να πάρουν δάνεια. Η πρό­σβαση των φτωχών σε πιστώ­σεις αυξή­θηκε μεν από το 17% το 1994 στο 37% το 1997, αλλά έπεσε ξανά στο 19% μέχρι το 2000.

Ο λόγος που οι φτωχοί στα­μά­τη­σαν να έχουν πρό­σβαση σε πιστώ­σεις παρά του τίτλους ιδιο­κτη­σίας, ήταν το πρό­γραμμα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων που υλο­ποι­ή­θηκε την ίδια εποχή με την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών και άλλων δημό­σιων οργα­νι­σμών που προ­σέ­φε­ραν πιστώ­σεις στους φτωχούς. Οι ιδιω­τι­κές τρά­πε­ζες θεω­ρού­σαν ασύμ­φορη την παροχή δανείων έστω και με τους νέους τίτλους ιδιο­κτη­σίας.

Χωρίς να έχω πολλά παρα­πάνω στοι­χεία μέχρι στιγμής, οι φτωχοί του Περού, φαί­νε­ται να σώθηκαν από την ίδια τους τη φτώχεια. Οι τρά­πε­ζες τις περισ­σό­τε­ρες φορές δεν θεώ­ρη­σαν πως η αξία του σπιτιού ή του χωρα­φιού που θα έμπαινε ενέχυρο, ήταν αρκετή για να δικαιο­λο­γή­σει το ρίσκο και τα έξοδα της διεκ­δί­κη­σής του σε πιθανή χρε­ο­κο­πία του οφει­λέτη.

Παρόλα αυτά το ερώτημα για την κυρία Πανα­ρίτη παρα­μέ­νει: Είναι ένας επι­κίν­δυ­νος αδαής ιδε­ο­λό­γος ή ένα καλά κρυμ­μένο αρπα­κτικό?». Αυγή, 23 Σεπτέμ­βρη 2009

Thetoc.gr