Θηλιά για επαγγελματίες και κατοίκους των νησιών οι καθυστερήσεις στο Μεταφορικό Ισοδύναμο

• Μέτρο-φάντασμα χαρα­κτη­ρί­ζει το Μ.Ι. ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου Γιάννης Πάππου • Οι εκκρε­μό­τη­τες των επι­χει­ρή­σεων αφορούν ακόμη στο β’ εξάμηνο του 2022!

• Οφειλές από το 2024 στους επι­βά­τες πλοίων και αερο­πλά­νων!

Καθώς το 2025 οδεύει στο τέλος του, το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο έχει εισέλ­θει σε μια περίοδο όπου οι καθυ­στε­ρή­σεις υπερ­βαί­νουν πλέον τα όρια μιας τυπικής γρα­φειο­κρα­τι­κής δυσλει­τουρ­γίας και δια­μορ­φώ­νουν σταθερό περι­βάλ­λον αβε­βαιό­τη­τας για τις νησιω­τι­κές οικο­νο­μίες.

Το μέτρο, που θεσπί­στηκε το 2018 με στόχο να περιο­ρί­σει την επι­βά­ρυνση από το αυξη­μένο κόστος μετα­φο­ρών και να στη­ρί­ξει τις επι­χει­ρή­σεις σε όλα τα νησιά, έχει πλέον απο­μα­κρυν­θεί αισθητά από τον αρχικό του σκοπό. Η συσ­σώ­ρευση εκκρε­μο­τή­των δημιουρ­γεί πίεση σε επαγ­γελ­μα­τίες που λει­τουρ­γούν με μικρά περι­θώ­ρια ρευ­στό­τη­τας, ενώ οι κάτοι­κοι που χρη­σι­μο­ποιούν συχνά τις ακτο­πλοϊ­κές και αερο­πο­ρι­κές μετα­κι­νή­σεις περι­μέ­νουν πλη­ρω­μές που δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι ένα μέτρο που εφαρ­μό­ζε­ται τμη­μα­τικά, χωρίς σταθερό ρυθμό, με συνε­χείς ανα­μο­νές και μια αίσθηση διοι­κη­τι­κής αδρά­νειας που επι­τεί­νε­ται όσο πλη­σιά­ζει το 2026.

Για τις επι­χει­ρή­σεις, το βάρος είναι εντο­νό­τερο. Οι εκκρε­μό­τη­τες αφορούν ακόμη στο β’ εξάμηνο του 2022, με μόλις το 40% των οφει­λο­μέ­νων να έχει κατα­βλη­θεί μέχρι το τέλος του 2025. Πρό­κει­ται για καθυ­στέ­ρηση που φτάνει πλέον τις τρι­σή­μισι χρονιές, σε μια περίοδο όπου το λει­τουρ­γικό κόστος έχει αυξηθεί και οι τοπικές αγορές ανα­ζη­τούν στα­θε­ρό­τητα για να σχε­διά­σουν τις επό­με­νες κινή­σεις τους.

Από τα επίσημα στοι­χεία προ­κύ­πτει ότι εγκρί­θη­καν 9,88 εκατ. ευρώ για 1.788 επι­χει­ρή­σεις ως τρίτη δόση της Β΄ Φάσης του 2022, ποσό που ωστόσο καλύ­πτει μόνο ένα μέρος των συνο­λι­κών απαι­τή­σεων. Η πλατ­φόρμα για την υποβολή δικαιο­λο­γη­τι­κών των ετών 2023, 2024 και 2025 δεν έχει ακόμη ανοίξει, γεγονός που δεν επι­τρέ­πει σε όσους έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει δαπάνες να τις κατα­χω­ρή­σουν και να γνω­ρί­ζουν πότε θα προ­χω­ρή­σει ο επό­με­νος κύκλος πλη­ρω­μών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου Γιάννης Πάππου περι­γρά­φει ένα περι­βάλ­λον όπου η επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα δοκι­μά­ζε­ται. Τονίζει ότι οι επι­χει­ρή­σεις έχουν σοβαρές ανάγκες και χρειά­ζο­νται ουσια­στική υπο­στή­ριξη σε ένα απαι­τη­τικό περι­βάλ­λον που δια­μορ­φώ­νουν οι συνε­χείς ανα­τι­μή­σεις, οι αυξη­μέ­νες μετα­φο­ρές και η ανάγκη για προ­γραμ­μα­τι­σμό. Μετα­φέ­ρει την αγα­νά­κτηση επαγ­γελ­μα­τιών από όλα τα νησιά, οι οποίοι προ­σπα­θούν να αντα­πο­κρι­θούν στις υπο­χρε­ώ­σεις τους ενώ περι­μέ­νουν επί χρόνια ενι­σχύ­σεις που έχουν θεσπι­στεί για να εξι­σορ­ρο­πούν το πρό­σθετο κόστος της νησιω­τι­κό­τη­τας. Ο ίδιος χαρα­κτη­ρί­ζει το μέτρο «μέτρο-φάντασμα», εξη­γώ­ντας ότι οι καθυ­στε­ρή­σεις έχουν απο­δυ­να­μώ­σει τον σκοπό του και το έχουν μετα­τρέ­ψει σε μια δια­δι­κα­σία χωρίς προ­βλε­ψι­μό­τητα.

Επι­ση­μαί­νει ότι οι επι­χει­ρή­σεις δεν έχουν ανάγκη από μέτρα που υπάρ­χουν μόνο τυπικά, αλλά από μέτρα που λει­τουρ­γούν και στη­ρί­ζουν ουσια­στικά την οικο­νο­μική τους δρα­στη­ριό­τητα. Υπο­γραμ­μί­ζει μάλιστα την ανάγκη για ένταξη της Ρόδου στους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές ΦΠΑ όπως τα άλλα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου, ανα­φέ­ρο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «φόρο 24% δεν το αντέχει όχι μόνο η Ρόδος αλλά ούτε η Αθήνα», θέτο­ντας το ζήτημα ως κρίσιμο για τη βιω­σι­μό­τητα των επι­χει­ρή­σεων και τη συνοχή των νησιω­τι­κών οικο­νο­μιών.

Στο σκέλος των ιδιωτών επι­βα­τών, η εικόνα είναι εξίσου αργή. Στοι­χεία του Υπουρ­γείου δεί­χνουν ότι οι πλη­ρω­μές για ακτο­πλοϊκά και αερο­πο­ρικά εισι­τή­ρια προ­χω­ρούν στα­διακά, με στόχο τη μείωση του πραγ­μα­τι­κού κόστους μετα­κί­νη­σης και τη στήριξη της εδα­φι­κής συνοχής, όμως παρα­μέ­νουν ανοι­χτές εκκρε­μό­τη­τες από το 2024 και το 2025.

Οι κάτοι­κοι νησιών που χρη­σι­μο­ποιούν συχνά τις μετα­φο­ρές για εργασία, σπουδές ή πρό­σβαση σε υπη­ρε­σίες περι­μέ­νουν επι­στρο­φές που δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί, με απο­τέ­λε­σμα η αξία του μέτρου να απο­δυ­να­μώ­νε­ται και σε αυτό το τμήμα του. Η καθυ­στέ­ρηση στην κατα­βολή των επι­στρο­φών μειώνει και την πραγ­μα­τική τους σημασία, αφού το κόστος των μετα­κι­νή­σεων έχει μετα­βλη­θεί σημα­ντικά τα τελευ­ταία χρόνια.

Το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο είχε λει­τουρ­γή­σει ομαλά στα πρώτα χρόνια εφαρ­μο­γής του. Το 2018 και το 2019 θεω­ρή­θη­καν περί­ο­δοι κατά τις οποίες το μέτρο απέδωσε, με στα­θε­ρές και ορατές ενι­σχύ­σεις σε επι­χει­ρή­σεις και κατοί­κους. Από το 2020 όμως και στη συνέ­χεια, η δια­δι­κα­σία άρχισε να παρου­σιά­ζει καθυ­στε­ρή­σεις που στα­διακά διο­γκώ­θη­καν. Το απο­τέ­λε­σμα είναι ένα μέτρο που χάνει την αξιο­πι­στία του, όχι ως πολι­τική σύλληψη, αλλά ως πρα­κτικό εργα­λείο, καθώς η διοι­κη­τική του εφαρ­μογή δεν συμ­βα­δί­ζει με τις ανάγκες που καλεί­ται να καλύψει. Σήμερα δεν υπάρχει ακόμη επίσημη ενη­μέ­ρωση για το πότε θα ολο­κλη­ρω­θούν οι εκκρε­μείς πλη­ρω­μές σε επι­χει­ρή­σεις για τα έτη 2022 και 2023, ούτε για το πότε θα προ­χω­ρή­σει το σκέλος των καυ­σί­μων, σε μια περίοδο όπου το λει­τουρ­γικό κόστος έχει αυξηθεί και η ανάγκη για έγκαιρη χρη­μα­το­δο­τική ροή είναι πιο έντονη.

Η πορεία του μέτρου, από την έναρξη εφαρ­μο­γής του έως σήμερα, ανα­δει­κνύει πόσο κρίσιμο είναι να λει­τουρ­γεί με συνέ­πεια μια πολι­τική που αφορά άμεσα στη ζωή και στην οικο­νο­μία των νησιω­τι­κών περιο­χών.

Το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο σχε­διά­στηκε για να συμ­βά­λει στην ισο­τι­μία του κόστους μετα­κί­νη­σης και της επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, στοι­χείο που απο­τε­λεί βασική ευρω­παϊκή αρχή για περιο­χές με γεω­γρα­φι­κούς περιο­ρι­σμούς. Η σημε­ρινή κατά­σταση, με καθυ­στε­ρή­σεις που αγγί­ζουν πλέον πολ­λα­πλά έτη, δια­μορ­φώ­νει ένα περι­βάλ­λον όπου επι­χει­ρή­σεις και πολίτες δεν μπορούν να γνω­ρί­ζουν πότε θα λάβουν τα ποσά που δικαιού­νται και πώς θα τα εντά­ξουν στον προ­γραμ­μα­τι­σμό τους.

Η ανάγκη για σταθερό πλαίσιο λει­τουρ­γίας, με σαφή χρο­νο­δια­γράμ­ματα και διαρκή παρα­κο­λού­θηση, έχει γίνει πλέον κεντρικό ζητού­μενο. Χωρίς μια συγκρο­τη­μένη επα­νεκ­κί­νηση, το μέτρο κιν­δυ­νεύει να χάσει τον χαρα­κτήρα για τον οποίο θεσπί­στηκε, αφή­νο­ντας τα νησιά χωρίς το εργα­λείο που σχε­διά­στηκε για να τα στη­ρί­ξει.