Τουρισμός: Στην ανάκτηση του 50% της αγοράς ο πρώτος στόχος για το 2021

Η ανά­καμψη της του­ρι­στι­κής αγοράς, μετά τις τερά­στιες απώ­λειες του lockdown, όπως σημειώ­νουν επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου, δεν θα είναι εύκολη. Θεω­ρεί­ται, δε, πως θα χρεια­στούν δύο με τρία χρόνια, ίσως και παρα­πάνω, προ­κει­μέ­νου τα του­ρι­στικά μεγέθη να επι­στρέ­ψουν στη δυνα­μική που υπήρχε πριν από το ξέσπα­σμα της παν­δη­μίας. Ο καθο­ρι­σμός του πήχη για την επόμενη χρονιά, του­λά­χι­στον σε επίπεδο εσόδων, είναι ένα βήμα προς αυτή την κατεύ­θυνση.

Όπως σημειώ­νουν παρά­γο­ντες από το του­ρι­στικό περι­βάλ­λον, ο πρώτος στόχος για την επόμενη σεζόν, εφόσον δεν υπάρ­ξουν δυσμε­νέ­στε­ρες συν­θή­κες στο μέτωπο του κορο­νοϊού και με την προ­ϋ­πό­θεση πως έχει κυκλο­φο­ρή­σει εμβόλιο ώστε να απο­κα­τα­στα­θεί όσο είναι δυνατό το αίσθημα ασφά­λειας στις μετα­κι­νή­σεις, είναι η επα­νά­κτηση του 50% των εσόδων που έφερε ο του­ρι­σμός το 2019, ποσοστό που μετα­φρά­ζε­ται σε εννέα με δέκα δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ (από τα 18,2 δισ. που ήταν οι περ­σι­νές εισπρά­ξεις).

Στην κατεύ­θυνση αυτή, κομβική χαρα­κτη­ρί­ζε­ται πως θα είναι η στρα­τη­γική και ο προ­γραμ­μα­τι­σμός των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών και των tour operators. Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ, οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες σχε­διά­ζουν το πτητικό τους πρό­γραμμα με το 60% των πτήσεων του 2019, χρονιά όπου η Ελλάδα υπο­δέ­χθηκε πάνω από τριάντα εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες. Ωστόσο, οι απώ­λειες στις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες θέσεις θεω­ρού­νται δεδο­μέ­νες. Πέρσι, ο εισερ­χό­με­νος του­ρι­σμός παρου­σί­ασε αύξηση αφίξεων (+4,1%) και εσόδων (+13,6%), πετυ­χαί­νο­ντας νέα υψηλά επίπεδα 31,3 εκατ. και 17,8 δισ. αντί­στοιχα (χωρίς να περι­λαμ­βά­νο­νται οι αφίξεις και τα έσοδα της κρουα­ζιέ­ρας σύμφωνα με την ΤτΕ) – τα υψη­λό­τερα από την έναρξη της Έρευνας Συνόρων (2005). Επίσης, η αύξηση των εσόδων το 2019 (+13,6%) ήταν η δεύτερη υψη­λό­τερη ποσο­στιαία αύξηση που κατα­γρά­φηκε από την έναρξη της Έρευνας Συνόρων, μετά το 2013 (+16,8%), και η τρίτη συνε­χό­μενη μετά την πτώση που κατα­γρά­φηκε το 2016 (-6,8%).

Σε κάθε περί­πτωση, τα επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα όπως θα έχουν δια­μορ­φω­θεί κατά τη διάρ­κεια του χειμώνα, ο αντα­γω­νι­σμός σε επίπεδο τιμών σε σχέση με τις υπό­λοι­πες χώρες της Μεσο­γείου και το σε ποιο βαθμό αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες και του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις θα μπο­ρέ­σουν να αντι­με­τω­πί­σουν την μεγάλη ζημιά που έχει φέρει η παν­δη­μία, θα καθο­ρί­σουν και τις επι­διώ­ξεις για την επόμενη σεζόν.

Ένας ακόμη παρά­γο­ντας, πάντως, που ανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φώ­σει σε πολύ σημα­ντικό βαθμό την εικόνα του του­ρι­σμού την ερχό­μενη σεζόν είναι πως ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των κρα­τή­σεων αφορά πακέτα που δεν μπό­ρε­σαν φέτος να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν και μετα­τέ­θη­καν για την επόμενη χρονιά.

Χάθηκε το 75% των αφίξεων

Η του­ρι­στική αγορά, μπορεί από τη μία πλευρά να κάνει έναν πρώτο σχε­δια­σμό για το 2021, κάτω από αβέ­βαιες συν­θή­κες, από την άλλη πλευρά όμως συνε­χί­ζει να κάνει τον βαρύ απο­λο­γι­σμό της σεζόν που έκλεισε. Οι απώ­λειες στην επι­βα­τική κίνηση είναι πρω­το­φα­νείς.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου κατα­γρά­φη­καν μόλις 3,9 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις έναντι 15,8 εκατ. το 2019, παρου­σιά­ζο­ντας μείωση κατά 75,1%/11,8 εκατ. αφίξεις. Ενώ το πρώτο δίμηνο κατα­γρά­φη­καν 775 χιλ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις έναντι 734 χιλ. της περιό­δου Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2019, παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση κατά +5,5%/+40 χιλ. αφίξεις, το γενικό lockdown που επι­βλή­θηκε στην Ελλάδα λόγω του SARS-CoV-2 και της νόσου COVID-19, έφερε την πλήρη ανα­τροπή. Τον Ιούνιο η μείωση ανήλθε σε -97,3%/-3,1 εκατ. ενώ τον Ιούλιο κατα­γρά­φη­καν 1,1 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις παρου­σιά­ζο­ντας μείωση -71,1%/-2,8 εκατ.

Ακόμη και τον μήνα που παρα­δο­σιακά κατα­γρά­φε­ται ο μεγα­λύ­τε­ρος όγκος της του­ρι­στι­κής κίνησης, τον Αύγου­στο, κατα­γρά­φη­καν 1,7 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις παρου­σιά­ζο­ντας μείωση -56,7%/-2,2 εκατ. έναντι 3,8 εκατ. τον Αύγου­στο του 2019.

Στο οκτά­μηνο την ίδια ώρα, τέσσερα αερο­δρό­μια κατέ­γρα­ψαν μείωση μεγα­λύ­τερη από 1 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις. Συγκε­κρι­μένα, στο Διεθνές Αερο­δρό­μιων Αθηνών κατα­γρά­φη­καν 1,5 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις παρου­σιά­ζο­ντας μείωση -67%. Ακο­λού­θησε το αερο­δρό­μιο του Ηρα­κλείου όπου κατα­γρά­φη­καν 546 χιλ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις παρου­σιά­ζο­ντας μείωση 77,7%. Στο αερο­δρό­μιο της Ρόδου κατα­γρά­φη­καν 305 χιλ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις παρου­σιά­ζο­ντας μείωση 82,6% και στο αερο­δρό­μιο της Θεσ­σα­λο­νί­κης κατα­γρά­φη­καν 534 χιλ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις παρου­σιά­ζο­ντας μείωση 67,1%.

Όσον αφορά το αερο­δρό­μιο της Αθήνας, και τον Σεπτέμ­βριο η επι­βα­τική κίνηση κατέ­γραψε μείωση της τάξης 68%, σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο πέρυσι. Σύμφωνα με τα στα­τι­στικά στοι­χεία του ΔΑΑ, η επι­βα­τική κίνηση ανήλθε στις 861 χιλιά­δες επι­βά­τες περίπου, έναντι 2,7 εκατ. επι­βα­τών πέρυσι.

Στα υπό­λοιπα αερο­δρό­μια η μείωση στο οκτά­μηνο ήταν μικρό­τερη από 1 εκατ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις. Στο αερο­δρό­μιο της Κέρ­κυ­ρας σημειώ­θηκε μείωση κατά 78,4% ενώ οι διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις ανήλθαν σε 244 χιλ. και στο αερο­δρό­μιο των Χανιών σημειώ­θηκε μείωση κατά 84,7% καθώς κατα­γρά­φη­καν μόλις 131 χιλ. διε­θνείς αερο­πο­ρι­κές αφίξεις. Τέλος, στα αερο­δρό­μια της Κω και της Ζακύν­θου κατα­γρά­φη­καν 170 χιλ. και 155 χιλ. επι­βά­τες παρου­σιά­ζο­ντας μείωση 80,8% και 77,2% αντί­στοιχα.

Ανάλογη είναι η εικόνα που κατα­γρά­φουν και οι οδικές αφίξεις. Στο οκτά­μηνο κατα­γρά­φη­καν 2,4 εκατ. διε­θνείς οδικές αφίξεις, έναντι 8,6 εκατ. της περιό­δου Ιανουαρίου-Αυγούστου 2019, παρου­σιά­ζο­ντας μείωση κατά 72,7%.

Στο σκέλος των εσόδων, στο επτά­μηνο οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις εμφά­νι­σαν μείωση κατά 86,2% σε σύγκριση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2019 και δια­μορ­φώ­θη­καν μόλις στα 1.255 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οφεί­λε­ται στην πτώση των εισπρά­ξεων από κατοί­κους των χωρών της Ε.Ε.-27 κατά 84,6%, οι οποίες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 737 εκατ. ευρώ, καθώς και των εισπρά­ξεων από κατοί­κους των χωρών εκτός της Ε.Ε.-27 κατά 87,4%, οι οποίες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 515 εκατ.

Στη σκιά της εξά­πλω­σης η Αττική

Το φθι­νό­πωρο για τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις της πρω­τεύ­ου­σας ήταν ούτως ή άλλως χαμένο από πλευράς του­ρι­στι­κής ζήτησης, με τις μονάδες δωδε­κά­μη­νης λει­τουρ­γίας να σηκώ­νουν το μεγα­λύ­τερο βάρος των απω­λειών. Ο αριθμός των κρου­σμά­των που κατα­γρά­φο­νται σε καθη­με­ρινή βάση έχει βάλει στον πάγο την ξενο­δο­χειακή δρα­στη­ριό­τητα, τη στιγμή που όλα δεί­χνουν πως δεν θα υπάρ­ξουν περι­θώ­ρια ανά­καμ­ψης μέχρι το τέλος της χρονιάς.

Σε περί­πτωση, δε, που η επι­δη­μιο­λο­γική εικόνα της πρω­τεύ­ου­σας γίνει χει­ρό­τερη και υπάρξει τοπικό lockdown -ένα ενδε­χό­μενο που επί του παρό­ντος δεν προ­κρί­νε­ται από την επι­τροπή εμπει­ρο­γνω­μό­νων του υπουρ­γείου Υγείας-, τα δεδο­μένα θα αλλά­ξουν και πάλι.

Ο προ­γραμ­μα­τι­σμός των επό­με­νων μηνών, με το βλέμμα στη σεζόν του 2021, γίνεται στα τυφλά. Δεν είναι μόνο η εικόνα που παρου­σιά­ζει η Ελλάδα που επη­ρε­ά­ζει τον του­ρι­σμό, αλλά και οι συνε­χείς μετα­βο­λές των επι­δη­μιο­λο­γι­κών δεδο­μέ­νων σε κύριες του­ρι­στι­κές χώρες, οι αλλαγές στις ταξι­διω­τι­κές οδηγίες, το θέμα της καρα­ντί­νας και η αναμονή για το εμβόλιο.

Φορείς από τον χώρο των ξενο­δο­χείων υπο­γραμ­μί­ζουν πως οι επό­με­νοι μήνες θα είναι πολύ δύσκο­λοι και θα δοθεί μεγάλη μάχη για την επι­βί­ωσή τους. Σε κάθε περί­πτωση οι εξε­λί­ξεις στο υγειο­νο­μικό σκέλος εκτι­μά­ται πως για πολύ καιρό ακόμη θα καθο­ρί­ζουν την πορεία της του­ρι­στι­κής αγοράς.

Ήδη όπως έχει σημειώ­νει η Ένωση Ξενο­δό­χων Αθηνών, Αττικής και Αργο­σα­ρω­νι­κού, η συνο­λική απώλεια εσόδων το πρώτο εξάμηνο του 2020 για τα ξενο­δο­χεία της Αττικής σε σχέση με το αντί­στοιχο 6μηνο του 2019 εκτι­μά­ται πως ξεπέ­ρασε τα 300 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Αντί­στοιχα, η ζημιά για τα ξενο­δο­χεία της Θεσ­σα­λο­νί­κης σε σχέση πέρσι εκτι­μά­ται σε 50 εκα­τομ­μύ­ρια.

Στο “κόκκινο” τα ξενο­δο­χεία

Πάνω από 70% εκτι­μά­ται σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες του Capital.gr ότι θα είναι οι φετινές απώ­λειες για την ξενο­δο­χειακή αγορά. Για τις μονάδες συνε­χούς λει­τουρ­γίας, δε, όπως λέει το ρεπορ­τάζ, που λει­τουρ­γούν στα αστικά κέντρα, η ζημιά μπορεί να είναι ακόμη μεγα­λύ­τερη. Οι πιέσεις είναι τερά­στιες, όχι μόνο στις πλη­ρό­τη­τες των μονάδων (άλλωστε ξενο­δο­χεία δωδε­κά­μη­νης λει­τουρ­γίας με μεγάλο αριθμό δωμα­τίων συνε­χί­ζουν να κρατούν ορόφους κλει­στούς για τη μείωση του λει­τουρ­γι­κού κόστους), αλλά και στις τιμές ανά δια­νυ­κτέ­ρευση.

Μια πρώτη “γεύση” της κατά­στα­σης στην ξενο­δο­χειακή αγορά δίνει η συμπρω­τεύ­ουσα. Η έρευνα που διε­νερ­γεί σε μηνιαία βάση η εται­ρεία του­ρι­στι­κών μελετών και ερευνών GBR Consulting για λογα­ρια­σμό της Ένωσης Ξενο­δό­χων Θεσ­σα­λο­νί­κης, δείχνει χαρα­κτη­ρι­στικά πως στο οκτά­μηνο υπήρξε μείωση στο ARR (μέση τιμή δωμα­τίου) της τάξης του 5,9% και δρα­μα­τική μείωση της τάξης του 44,8% στο RevPar (έσοδα ανά δια­θέ­σιμο δωμάτιο) που ανήλθε μόλις στα 28,92 ευρώ. Ειδι­κό­τερα, κατα­γρά­φη­καν μόλις 532 χιλιά­δες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, ενώ το αντί­στοιχο διά­στημα του 2019 οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις ξεπερ­νού­σαν το ενάμισι εκα­τομ­μύ­ριο.

Δεν είναι μόνο οι ελά­χι­στες αφίξεις μεμο­νω­μέ­νων επι­σκε­πτών, αλλά και οργα­νω­μέ­νων γκρουπ που έχουν πλήξει το ταμείο των ξενο­δο­χείων. Το μεγα­λύ­τερο πλήγμα για τις μονάδες έρχεται από την ολο­κλη­ρω­τική σχεδόν απουσία συνε­δρια­κών εκδη­λώ­σεων, που για τα αστικά κέντρα απο­τε­λού­σαν από τον Σεπτέμ­βριο μέχρι και τον Μάρτιο το μεγα­λύ­τερο μέρος των εσόδων. Οι περιο­ρι­σμοί στη φυσική παρου­σία των συνέ­δρων, η ακυ­ρώ­σεις και η δια­δι­κτυακή υπο­κα­τά­σταση των συνε­δρίων απο­τε­λούν τη νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα. Υπο­λο­γί­ζε­ται, δε, πως ο χώρος των συνε­δρίων δεν θα μπο­ρέ­σει να βρει ξανά ισορ­ρο­πίες πριν από την προσεχή άνοιξη.

Για την επόμενη χρονιά, η αγωνία είναι μεγάλη. Μεγάλες ξενο­δο­χεια­κές αλυ­σί­δες επε­ξερ­γά­ζο­νται από τώρα σενάρια για το πόσες από τις μονάδες που αριθ­μούν θα θέσουν σε λει­τουρ­γία και υπό ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις από πλευράς πλη­ρο­τή­των. Οι απο­φά­σεις τους θα εξαρ­τη­θούν από μια σειρά κρί­σι­μων παρα­γό­ντων: αν θα απο­κα­τα­στα­θούν πλήρως οι αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις, τι θα γίνει με τους tour operators, αν θα υπάρχει ζήτηση, πώς θα δια­μορ­φω­θούν οι τιμές των του­ρι­στι­κών πακέτων, αλλά και με ποιους υγειο­νο­μι­κούς κανόνες θα μπο­ρέ­σουν να λει­τουρ­γή­σουν και πάλι τα ξενο­δο­χεία την επόμενη χρονιά.

Πηγή: capital.gr

Της Βίκυς Κουρ­λι­μπίνη