Χρυσόστομος: «Η εκκλησία δεν μπορεί να είναι το μπαλάκι ή ο σάκος του μποξ για να ξεθυμαίνει ο καθένας»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στην Πέγκυ Ντό­κου

Για όλους και για όλα μι­λά­ει σή­με­ρα στην «δ» ο Σε­βα­σμιό­τα­τος Μη­τρο­πο­λί­της Δω­δώ­νης (πρώην Ζα­κύν­θου) κ. Χρυ­στό­στο­μος Συ­νε­τός. Με ση­μείο αιχ­μής τις σχέ­σεις Εκ­κλη­σί­ας – Κρά­τους και κυ­ρί­ως τις σχέ­σεις αυτής της κυ­βέρ­νη­σης με την Εκ­κλη­σία, που βρί­σκο­νται επί ξυρού ακμής τον τε­λευ­ταίο καιρό για τον τρόπο δι­δα­σκα­λί­ας των θρη­σκευ­τι­κών στα σχο­λεία, ο κ. Χρυ­στό­στο­μος εξη­γεί την θέση της Εκ­κλη­σί­ας της Ελ­λά­δος, τασ­σό­με­νος υπέρ του Αρ­χιε­πι­σκό­που Αθη­νών κ. Ιε­ρώ­νυ­μου. Ακόμη, μι­λά­ει για το…. αιώ­νιο ζή­τη­μα του ‘δια­χω­ρι­σμού’ Εκ­κλη­σί­ας – Κρά­τους, όπου απαι­τεί­ται ει­λι­κρι­νής διά­λο­γος από όλες τις πλευ­ρές, ενώ ξε­κα­θα­ρί­ζει την θέση του για ό,τι ση­μειώ­θη­κε στην Πα­νορ­θό­δο­ξη Σύ­νο­δο, όπου δεν συμ­με­τεί­χαν κά­ποιες Εκ­κλη­σί­ες. Ο Σε­βα­σμιό­τα­τος Μη­τρο­πο­λί­της Δω­δώ­νης μι­λά­ει ακόμη για την αρωγή της Εκ­κλη­σί­ας στο προ­σφυ­γι­κό καθώς και για τον προ­κυ­νη­μα­τι­κό του­ρι­σμό, όντας πρό­ε­δρος του Γρα­φεί­ου Προ­σκυ­νη­μα­τι­κών Πε­ρι­η­γή­σε­ων της Εκ­κλη­σί­ας της Ελ­λά­δος.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Σε­βα­σμιό­τα­τε, θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με με τις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις ανά­με­σα στην κυ­βέρ­νη­ση και στην Εκ­κλη­σία. Τε­λι­κά, εκτι­μά­τε ότι αυτή η έντα­ση έχει πο­λι­τι­κούς στό­χους;

Κοι­τάξ­τε, έχω ξε­κά­θα­ρη θέση την οποία έχω εκ­φρά­σει κατ’ επα­νά­λη­ψη. Οσά­κις μια κυ­βέρ­νη­ση έχει προ­βλή­μα­τα εσω­τε­ρι­κά, «ρί­χνει» λίγο Εκ­κλη­σία ούτως ώστε να υπάρ­ξει μια εκτό­νω­ση. Αλλά η Εκ­κλη­σία, δεν μπο­ρεί να συ­νε­χί­σει να είναι το ‘μπα­λά­κι’ ή ο σάκος του μποξ για να ξε­θυ­μαί­νει ο κα­θέ­νας! Κι ανα­λό­γως, αντι­δρά. Ακόμη κι ένας ήρε­μος άν­θρω­πος, όπως είναι ο Αρ­χιε­πί­σκο­πος ο οποί­ος συ­γκρα­τεί λίγο τα πράγ­μα­τα, δεν μπο­ρεί παρά να συμ­φω­νή­σει και με κά­ποιους οι οποί­οι έχουν πιο σκλη­ρή γραμ­μή στην Ιε­ραρ­χία.

• Πά­ντως είναι γε­γο­νός ότι αυτή η κυ­βέρ­νη­ση δεν έχει και τόσο εκ­κλη­σιο­λο­γι­κή κα­τεύ­θυν­ση. Οι άν­θρω­ποι δη­λώ­νουν ότι είναι άθεοι και ίσως γι’ αυτό δεν είναι θε­τι­κά δια­κεί­με­νοι προς την Εκ­κλη­σία.

Έχετε δίκιο, αλλά είναι προ­τι­μό­τε­ρο να δη­λώ­νει κα­νείς ότι είναι άθεος ή δεν σέ­βε­ται την Εκ­κλη­σία, παρά κά­ποιος άλλος που λέει ότι την σέ­βε­ται και δεν το κάνει! Είναι κα­λύ­τε­ρα να ξέ­ρεις δη­λα­δή τον αντί­πα­λό σου, τι πρε­σβεύ­ει. Σας λέγω ότι το ίδιο συμ­βαί­νει και με άλλες πο­λι­τι­κές πα­ρα­τά­ξεις. Ούτως ή άλλως οι πο­λι­τι­κοί όταν έχουν ένα πρό­βλη­μα στρέ­φο­νται προς την Εκ­κλη­σία…. Πόσες φορές έχει γίνει αυτό….

• Προ­φα­νώς εν­νο­εί­τε ότι αυτό έχει γίνει κατ’ επα­νά­λη­ψη από την πε­ρί­ο­δο της με­τα­πο­λί­τευ­σης και μετά…

Και προ της με­τα­πο­λί­τευ­σης!

• Αυτός ο πε­ρί­φη­μος δια­χω­ρι­σμός Εκ­κλη­σί­ας – Κρά­τους, τι είναι τε­λι­κά κατά την άποψή σας; Είναι μια συ­ζή­τη­ση που μπο­ρεί να ανοί­ξει σε σο­βα­ρή βάση και τι ακρι­βώς θέλει η εκά­στο­τε κυ­βέρ­νη­ση να δεί­ξει κάθε φορά που το θέτει;

Συ­νταγ­μα­τι­κά, είναι ξε­κά­θα­ρο ότι η Εκ­κλη­σία και το Κρά­τος έχουν δια­κρι­τούς ρό­λους. Στην ουσία όμως, η Εκ­κλη­σία δεν έχει καμία ελευ­θε­ρία και ό,τι απο­φα­σί­σει το Κρά­τος με τους νό­μους του. Θέ­λε­τε να σας πω ένα πα­ρά­δειγ­μα; Για να κά­νου­με κά­ποιον παπά, για να τον διο­ρί­σου­με, για να με­τα­τε­θεί ο παπάς, θα πρέ­πει να το προ­βλέ­πει ο Νόμος. Το θέμα είναι λοι­πόν, θα δε­χτεί κά­ποια κυ­βέρ­νη­ση να μας δώσει την ελευ­θε­ρία μας;

• Ωστό­σο, η Εκ­κλη­σία την θέλει αυτή την ελευ­θε­ρία;

Εδώ δι­ί­στα­νται οι γνώ­μες και μέσα από έναν διά­λο­γο ελευ­θε­ρί­ας και δη­μο­κρα­τί­ας μπο­ρεί να βρε­θεί μια κοινή συ­νι­στα­μέ­νη -δεν υπάρ­χει καμία αμ­φι­βο­λία. Είναι εκεί­νοι οι οποί­οι φο­βού­νται ότι θα στα­μα­τή­σει ο…. χω­ρο­φύ­λα­κας να τους κυ­βερ­νά­ει. Αυτά τα έχω πει και στην Ιε­ραρ­χία, επί Χρι­στο­δού­λου. Γι αυτό τα λέω και πάλι. Επο­μέ­νως, όπερ έδει δεί­ξαι. Τα ίδια έλεγε ο Κα­ρα­μαν­λής προ της Χού­ντας, τα ίδια μετά, τα ίδια ο Αν­δρέ­ας κ.ο.κ.

• Θα ήθελα να πε­ρά­σου­με στο θέμα της δι­δα­σκα­λί­ας των θρη­σκευ­τι­κών όπως του­λά­χι­στον το επι­κα­λεί­ται ο κ. Φίλης, σε τι πρέ­πει να αλ­λά­ξει κατά την άποψή σας; Και το μά­θη­μα της θρη­σκειο­λο­γί­ας  σε τι θα βοη­θή­σει όσον αφορά την εκ­παί­δευ­ση των παι­διών;

Θα σας φέρω ένα πα­ρά­δειγ­μα: το νο­μο­θέ­τη­μα ανα­φέ­ρει ανα­φο­ρι­κά με την προ­ο­πτι­κή μιας αλ­λα­γής ότι για τους Κα­θο­λι­κούς θα κα­λεί­ται Ρω­μαιο­κα­θο­λι­κός δά­σκα­λος, για τους Εβραί­ους θα κα­λεί­ται η Ισ­ραη­λι­τι­κή Κοι­νό­τη­τα να διο­ρί­σει τον δικό της Ρα­βί­νο, για τους μου­σουλ­μά­νους τους δι­κούς τους. Γιατί, λοι­πόν, δεν ερω­τά­ται η Ορ­θό­δο­ξη Εκ­κλη­σία που είναι και η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των κα­τοί­κων της Ελ­λά­δος;

• Βε­βαί­ως, πα­ρα­μέ­νει και η επί­ση­μη θρη­σκεία…

Πέραν τού­του υπάρ­χει και διά­τα­ξη στο Σύ­νταγ­μα που λέει τα εξής: «Η Παι­δεία έχει Ελ­λη­νο­χρι­στια­νι­κό προσ­διο­ρι­σμό».

• Ν’ αλ­λά­ξου­με θέμα. Να σας ρω­τή­σω για την Πα­νορ­θό­δο­ξη Σύ­νο­δο. Πολ­λοί εξέ­φρα­σαν φό­βους ακόμη και για…. ‘σχί­σμα’. Πώς προ­δια­γρά­φε­ται το μέλ­λον τόσο για τις διορ­θό­δο­ξες σχέ­σεις όσο και για τον διά­λο­γο;

Σε όλες τις με­γά­λες Συ­νό­δους υπήρ­χαν και κά­ποιες δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις. Το θε­τι­κό σε μία Σύ­νο­δο είναι ο διά­λο­γος. Είναι εκεί­νος που έξω βάλ­λει τον φόβον. Κα­τα­θέ­τει ο κα­θέ­νας τις από­ψεις του και η γνώμη των πλειό­νων πράτ­τει. Αυτό είναι αξί­ω­μα των Οι­κου­με­νι­κών Συ­νό­δων από της αρχής της Απο­στο­λι­κής Συ­νό­δου έως σή­με­ρα. Επο­μέ­νως, ο κα­θέ­νας μπο­ρεί να έχει τις δικές του από­ψεις για το δικό του…  βί­τσιο.

• Ναι, αλλά από εδώ και στο εξής πώς θα είναι τα πράγ­μα­τα, εφό­σον κά­ποιοι δεν συμ­με­τεί­χαν;

Κοι­τάξ­τε, αυτό που σας είπα είναι αξί­ω­μα. Δεν ση­μαί­νει ότι επει­δή κά­ποιος δεν πήγε, δεν έχει την υπο­χρέ­ω­ση να εφαρ­μό­σει αυτά τα οποία απο­φά­σι­σε η Εκ­κλη­σία….

• Για να πε­ρά­σου­με στα κοι­νω­νι­κά ζη­τή­μα­τα. Μόλις ξέ­σπα­σε η κοι­νω­νι­κή κρίση και το προ­σφυ­γι­κό, ζη­τή­θη­κε άμεσα η βο­ή­θεια της Εκ­κλη­σί­ας.

Δεν υπάρ­χει καμία αμ­φι­βο­λία ότι η Εκ­κλη­σία είναι ένας θε­σμός ‘αν­θρώ­πι­νος’ που θυ­μά­ται πά­ντο­τε τα λόγια του Χρι­στού. Ήμουν νη­στι­κός και μου δώ­σα­τε φα­γη­τό. Δι­ψού­σα και μου δώ­σα­τε νερό. Ήμουν ξένος και με μα­ζέ­ψα­τε. Ήμουν στο νο­σο­κο­μείο και ήρ­θα­τε’. Αυτή είναι η πεμ­πτου­σία του Χρι­στια­νι­σμού. Η αγάπη προς πάσα κα­τεύ­θυν­ση. Εγώ είμαι από την Ζά­κυν­θο και ο Δε­σπό­της του οποί­ου το όνομα φέρω, έσωσε Εβραί­ους από το Ντα­χά­ου. Ο Δε­σπό­της Χρυ­σό­στο­μος εξο­ρί­στη­κε από τους Ιτα­λούς και όταν του έστελ­ναν στην Κα­το­χή φα­γη­τό, το έστελ­νε στις φυ­λα­κές, όπου ήταν μέσα κο­μου­νι­στές οι οποί­οι είχαν συλ­λη­φθεί στον αγώνα για την απε­λευ­θέ­ρω­ση της Ελ­λά­δος. Αυτό είναι και το μή­νυ­μα του Χρι­στια­νι­σμού. Η αγάπη προς αλ­λή­λους. Εμάς μας καλεί ο Χρι­στός να αγα­πά­με και τον εχθρό μας και τον αντί­πα­λό μας και τον κάθε άν­θρω­πο. Κι αυτό τηρεί η Εκ­κλη­σία.

• Γνω­ρί­ζου­με ότι ασχο­λεί­στε επί μα­κρόν με τον τομέα των θρη­σκευ­τι­κών πε­ρι­η­γή­σε­ων. Υπάρ­χει εν­δια­φέ­ρον για την ανά­δει­ξη αυτού του εί­δους εναλ­λα­κτι­κής μορ­φής του­ρι­σμού και τε­λι­κά, οφε­λεί τους προ­σκυ­νη­μα­τι­κούς τό­πους της χώρας μας;

Εμείς πάμε και σε χώρες όπου απα­γο­ρεύ­ε­ται οποια­δή­πο­τε θρη­σκευ­τι­κή εκ­δή­λω­ση έκ­φρα­σης. Συ­να­ντού­με τουρ οπε­ρέι­τορς και κά­νου­με επι­σκέ­ψεις σε χώρες όπως η Σα­ου­δι­κή Αρα­βία και η Κίνα. Εμείς μι­λά­με για τον ήλιο μας, την θά­λασ­σα, τον πο­λι­τι­σμό μας και τα μνη­μεία μας. Μέσα σε αυτά υπά­γο­νται και τα μο­να­στή­ρια και οι εκ­κλη­σί­ες που έχουν μια ιστο­ρία αιώ­νων. Η βαριά βιο­μη­χα­νία μας -κι εσείς οι Ρο­δί­τες το ξέ­ρε­τε κα­λύ­τε­ρα όπως κι εμείς οι Ζα­κυν­θι­νοί, είναι ο του­ρι­σμός. Αν μπο­ρού­με να συμ­βά­λου­με ο κα­θέ­νας με τον τρόπο του να το κά­νου­με. Εμείς λαμ­βά­νου­με μέρος σε όλες τις διε­θνείς του­ρι­στι­κές εκ­θέ­σεις, μοι­ρά­ζου­με υλικό από εκεί­νο το οποίο μας στέλ­νουν οι Μη­τρο­πό­λεις και συμ­βάλ­λου­με όλοι μαζί. Η προ­σπά­θεια συ­νε­χί­ζε­ται!