Η ανακάλυψη του ναυαγίου των Αντικυθήρων από Συμιακούς σφουγγαράδες

(…) Τον Απρί­λιο του 1900 Συ­μια­κοί σφουγ­γα­ρά­δες, επι­βαί­νο­ντας σε δύο μικρά σφουγ­γα­ρά­δι­κα κα­ΐ­κια, ανα­γκά­στη­καν να αγκυ­ρο­βο­λή­σουν στα Αντι­κύ­θη­ρα λόγω σφο­δρής θα­λασ­σο­τα­ρα­χής (Σβο­ρώ­νος 1900). Τη Μ. Τρίτη, 4 Απρι­λί­ου 1900, σύμ­φω­να με το Ιου­λια­νό ημε­ρο­λό­γιο, ένας από τους πιο έμπει­ρους δύτες, ο Ηλίας Λυ­κο­πά­ντης βού­τη­ξε, πι­θα­νώς για να μα­ζέ­ψει θα­λασ­σι­νά για το νη­στί­σι­μο γεύμα τους. Αντί θα­λασ­σι­νών, προς με­γά­λη έκ­πλη­ξη του ιδίου και του κα­πε­τά­νιου, ο Ηλίας ανέ­συ­ρε από το βυθό τον βρα­χί­ο­να ενός μπρού­τζι­νου αγάλ­μα­τος και ανέ­φε­ρε την ύπαρ­ξη ενός με­γά­λου ναυα­γί­ου.

Την ύπαρ­ξη του ναυα­γί­ου επι­βε­βαί­ω­σε ο κα­πε­τά­νιος, Δη­μή­τριος Κο­ντός. Είχαν ανα­κα­λύ­ψει, σε βάθος πε­ρί­που 50

μέ­τρων, ένα από τα πλου­σιό­τε­ρα αρ­χαία ναυά­για που έμελ­λε να γίνει γνω­στό ως το «Ναυά­γιο των Αντι­κυ­θή­ρων».

Η εί­δη­ση της ανα­κά­λυ­ψης γρή­γο­ρα δια­δό­θη­κε στους κα­τοί­κους του μι­κρού νη­σιού. Παρ’ όλα αυτά, οι σφουγ­γα­ρά­δες, καθώς είχαν πλη­ρω­θεί για να μα­ζέ­ψουν σφουγ­γά­ρια, συ­νέ­χι­σαν την πο­ρεία τους προς τις ακτές της Β. Αφρι­κής και επέ­στρε­ψαν στη Σύμη μετά από με­ρι­κούς μήνες. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες από πα­λαιούς σφουγ­γα­ρά­δες και απο­γό­νους αυτών, η αλιεία σφουγ­γα­ριών άρ­χι­ζε τον Απρί­λιο (όταν ο και­ρός βελ­τιω­νό­ταν) και κρα­τού­σε μέχρι το Φθι­νό­πω­ρο. Λί­γους μήνες αρ­γό­τε­ρα η Αρ­χαιο­λο­γι­κή Υπη­ρε­σία ξε­κί­νη­σε μια σειρά συ­στη­μα­τι­κών ενά­λιων ανα­σκα­φών, με τη βο­ή­θεια του οπλι­τα­γω­γού «Μυ­κά­λη», κατά τη διάρ­κεια των οποί­ων ανα­σύρ­θη­καν ση­μα­ντι­κά ευ­ρή­μα­τα, όπως για πα­ρά­δειγ­μα ο πε­ρί­φη­μος Έφη­βος των Αντι­κυ­θή­ρων και ο Φι­λό­σο­φος των Αντι­κυ­θή­ρων, πολλά από τα οποία εκτί­θε­νται στο Εθνι­κό Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο στην Αθήνα.

Ανά­με­σά τους ήταν και ο Μη­χα­νι­σμός των Αντι­κυ­θή­ρων, ο οποί­ος, δια­βρω­μέ­νος, κομ­μα­τια­σμέ­νος και απο­λι­θω­μέ­νος πλέον μετά από 2000 χρό­νια στο βυθό της θά­λασ­σας, έμελ­λε να αλ­λά­ξει τη γνώμη πού εί­χα­με μέχρι σή­με­ρα για τις τε­χνο­λο­γι­κές ικα­νό­τη­τες των προ­γό­νων μας.

(…)

Δέκα ημέ­ρες μετά την ανα­κά­λυ­ψη του ναυα­γί­ου, την Πα­ρα­σκευή 14 Απρι­λί­ου 1900, εορτή της Ζω­ο­δό­χου Πηγής, οι κά­τοι­κοι του Κα­ψα­λί­ου (του λι­μα­νιού των Κυ­θή­ρων) δια­πί­στω­σαν, προς με­γά­λη έκ­πλη­ξή τους, ότι ο τη­λε­γρα­φη­τής των Αντι­κυ­θή­ρων ζη­τού­σε επεί­γου­σα επι­κοι­νω­νία. Μετά από λίγο η επι­κοι­νω­νία απο­κα­τα­στά­θη­κε και δι­ήρ­κε­σε πε­ρί­που μία ώρα, κατά την οποία οι κά­τοι­κοι και οι διοι­κη­τι­κές αρχές των Κυ­θή­ρων ενη­με­ρώ­θη­καν για την ανα­κά­λυ­ψη του ναυα­γί­ου των Αντι­κυ­θή­ρων με την επί­μο­νη πα­ρά­κλη­ση να προ­ω­θή­σουν το μή­νυ­μα στην Αθήνα, πράγ­μα το οποίο έγινε.

Στο Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας (αρ­μό­διο για πο­λι­τι­στι­κά θέ­μα­τα) και τους αρ­χαιο­λο­γι­κούς κύ­κλους η ανα­κοί­νω­ση της ανα­κά­λυ­ψης έφερε κά­ποια δι­καιο­λο­γη­μέ­νη δρα­στη­ριό­τη­τα, αλλά μετά από διε­ρεύ­νη­ση του πρό­σφα­του βίου και της

φήμης του τη­λε­γρα­φη­τή των Αντι­κυ­θή­ρων απορ­ρί­φθη­κε ως «προ­ϊ­όν κρα­σο­κα­τά­νυ­ξης”!

Πηγή: από­σπα­σμα του από άρθρο σχε­τι­κό με το Ναυά­γιο των Αντι­κυ­θή­ρων στο:

Αντι­κύ­θη­ρα όπως λέμε… Ακρό­πο­λη – Το Α και το Ω της ση­με­ρι­νής τε­χνο­λο­γί­ας, είναι το ναυά­γιο

H φω­το­γρα­φία είναι του Συ­μια­κού σφουγ­γα­ρά Ηλία Λυ­κο­πά­ντη ή Στα­διά­τη