Τουριστική βιομηχανία και ανθρώπινο δυναμικό

Μία από τις θετικές πλευρές της οικο­νο­μι­κής κρίσης που πλήττει τη χώρα μας είναι και η βαθ­μιαία μετα­στροφή της κοι­νω­νι­κής αντί­λη­ψης για τον του­ρι­σμό. Οι οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες που απο­τε­λούν την του­ρι­στική «βιο­μη­χα­νία» συμ­βάλ­λουν καθο­ρι­στικά στην ανά­καμψη της οικο­νο­μίας, συνει­σφέ­ρουν στο ΑΕΠ, χρη­μα­το­δο­τούν τις ανα­γκαίες εισα­γω­γές αγαθών και υπη­ρε­σιών και κυρίως απο­τε­λούν τον βασικό πυλώνα στή­ρι­ξης της απα­σχό­λη­σης και του συστή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης. Η πλειο­νό­τητα των επι­χει­ρή­σεων και των εργα­ζο­μέ­νων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στους επι­μέ­ρους του­ρι­στι­κούς κλάδους –παρά τις ευρύ­τε­ρες αδυ­να­μίες της χώρας– κατορ­θώ­νουν να σταθούν επάξια στον σκληρό αντα­γω­νι­σμό ενός έντονα εξω­στρε­φούς κλάδου με διεθνώς εμπο­ρεύ­σι­μες υπη­ρε­σίες, σε ένα άκρως αντα­γω­νι­στικό παγκό­σμιο περι­βάλ­λον.

Σύμφωνα με τη Στα­τι­στική Υπη­ρε­σία, η άμεση απα­σχό­ληση στους του­ρι­στι­κούς κλάδους έχει φτάσει στο ανώτατο σημείο των τελευ­ταίων 35 ετών, με ανο­δι­κές τάσεις, ενώ κατά τους καλο­και­ρι­νούς μήνες εκτι­μά­ται ότι το 50% των μισθω­τών στον ιδιω­τικό τομέα απα­σχο­λεί­ται στους κλάδους αυτούς. Η εκτί­μηση του Ινστι­τού­του ΣΕΤΕ είναι ότι, αν τηρη­θούν οι απα­ραί­τη­τες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, τα άμεσα έσοδα από τον του­ρι­σμό από περίπου 14 δισ. € σήμερα μπορούν να φτάσουν μέχρι το 2021 τα 20 δισ. και η απα­σχό­ληση να υπερβεί το 1 εκα­τομ­μύ­ριο εργα­ζο­μέ­νους στους κλάδους και στους τομείς της οικο­νο­μίας που άμεσα και έμμεσα εξαρ­τώ­νται από τον του­ρι­σμό.

Βασική προ­ϋ­πό­θεση για την αντι­με­τώ­πιση του οξύ­τα­του αντα­γω­νι­σμού και τη συνεχή ανά­πτυξη της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας απο­τε­λεί η δια­θε­σι­μό­τητα υψηλά καταρ­τι­σμέ­νου ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού. Όσον αφορά τη χώρα μας, ωστόσο, οι ενδεί­ξεις που έχουμε μέχρι σήμερα δεν εγγυώ­νται ότι η προ­βλε­πό­μενη ζήτηση σε επαγ­γέλ­ματα, ειδι­κό­τη­τες και δεξιό­τη­τες θα καλυ­φθεί από μια ισάξια προ­σφορά.

Η Τεχνο­λο­γία και η Ανά­πτυξη του Διε­θνούς Του­ρι­σμού έχουν αυξήσει τις απαι­τή­σεις στα επαγ­γέλ­ματα που σχε­τί­ζο­νται με τον του­ρι­σμό, εξε­λίσ­σο­ντας και αυξά­νο­ντας κατ’ επέ­κταση το απόθεμα γνώσεων και δεξιο­τή­των που απαι­τεί­ται από τους επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­στι­κού κλάδου. Η εποχή μας κυριαρ­χεί­ται από το ταχύ­τατα μετα­βαλ­λό­μενο διεθνές επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον, την περαι­τέρω εξει­δί­κευση των αγορών και των επαγ­γελ­μα­τιών και τη γρήγορη κυκλο­φο­ρία της πλη­ρο­φο­ρίας. Ως εκ τούτου, μια παγκο­σμιο­ποι­η­μένη βιο­μη­χα­νία, όπως αυτή του του­ρι­σμού, απαιτεί επαγ­γελ­μα­τίες που να έχουν την κατάλ­ληλη θεω­ρη­τική γνώση (Γενική Παιδεία), ώστε να αντι­λαμ­βά­νο­νται σωστά τις αλλαγές που συντε­λού­νται στο επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον (κοι­νω­νικά, οικο­νο­μικά, πολι­τικά), τις απα­ραί­τη­τες τεχνι­κές γνώσεις που συν­δέ­ο­νται με το αντι­κεί­μενο της απα­σχό­λη­σής τους και τις βασικές κοι­νω­νι­κές/προ­σω­πι­κές δεξιό­τη­τες που θα μεγι­στο­ποιούν το απο­τέ­λε­σμα των θεω­ρη­τι­κών και τεχνι­κών γνώσεων.

Ο τομέας της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης απαιτεί την ύπαρξη ενός κορμού βασικών γνώσεων η οποία να εμπλου­τί­ζε­ται από άλλα συναφή με τον του­ρι­σμό πεδία εξει­δι­κευ­μέ­νης κατάρ­τι­σης, ώστε η του­ρι­στική εκπαί­δευση να συμ­βά­λει στη δημιουρ­γία ολο­κλη­ρω­μέ­νων στε­λε­χών, στην ανά­πτυξη εξει­δι­κευ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών και στην καλ­λιέρ­γεια μιας ολι­στι­κής αντί­λη­ψης για το του­ρι­στικό προϊόν.

Εύκολα κάποιος συμπε­ραί­νει από τα παρα­πάνω ότι ο του­ρι­σμός είναι ένα επαγ­γελ­μα­τικό πεδίο που μπορεί να προ­σφέ­ρει απε­ριό­ρι­στες ευκαι­ρίες στους επαγ­γελ­μα­τίες του, ως μια ανα­πτυσ­σό­μενη και εξαι­ρε­τικά αντα­γω­νι­στική παγκό­σμια βιο­μη­χα­νία, η οποία έχει συνεχώς ανάγκη από νέα ταλέντα, και­νο­τό­μες ιδέες, αφο­σιω­μέ­νους και άρτια εκπαι­δευ­μέ­νους εργα­ζο­μέ­νους.

Είναι ένας κλάδος που έχει στο επί­κε­ντρό του τον άνθρωπο από τη μεριά τόσο της προ­σφο­ράς όσο και της ζήτησης. Ο άνθρω­πος δημιουρ­γεί και προ­σφέ­ρει τα προ­ϊ­ό­ντα και ο άνθρω­πος είναι αυτός που τα βιώνει και τα αξιο­λο­γεί. Δεν θα μπο­ρούσε λοιπόν ο εργα­ζό­με­νος του του­ρι­σμού να μην είναι ένας άνθρω­πος θετικός, δημιουρ­γι­κός, με διάθεση για ανα­ζή­τηση και επι­κοι­νω­νία. Στο κομμάτι των επι­λο­γών εργα­σίας ο του­ρι­σμός δια­θέ­τει τερά­στια πληθώρα επαγ­γελ­μά­των, υπο­κλά­δων και δρα­στη­ριο­τή­των, από τα ξενο­δο­χεία και τη φιλο­ξε­νία ευρύ­τερα, τα του­ρι­στικά πρα­κτο­ρεία, τον ναυτικό του­ρι­σμό, τον ιατρικό, τον πολι­τι­σμό και τη γαστρο­νο­μία, τα σπορ, την περι­πέ­τεια και την ευεξία… Η λίστα είναι ατε­λεί­ωτη.

Οι βασι­κό­τε­ροι παρά­γο­ντες οι οποίοι επη­ρε­ά­ζουν τις απαι­τή­σεις σε δεξιό­τη­τες και ειδι­κό­τη­τες στον τομέα του του­ρι­σμού είναι: (α) οι τάσεις της αγοράς (κατα­να­λω­τι­κές προ­τι­μή­σεις, δημο­γρα­φι­κές μετα­βο­λές, οικο­νο­μι­κές μετα­βο­λές κ.λπ.), (β) οι τεχνο­λο­γίες πλη­ρο­φο­ρι­κής και δια­δι­κτύου, και (γ) η δια­προ­σω­πική επαφή, ο ανθρώ­πι­νος παρά­γο­ντας δηλαδή, που παρα­μέ­νει κρί­σι­μος, αφού η δια­προ­σω­πική επαφή βρί­σκε­ται στον πυρήνα των του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών και της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας.

Ηλίας Κικί­λιας, γενικός διευ­θυ­ντής στο Ινστι­τούτο ΣΕΤΕ

Καθη­με­ρινή