“Απευθείας στις Περιφέρειες πόροι της ΕΕ για το μεταναστευτικό”- Επιστολή σε Αβραμόπουλο

Να οδη­γη­θεί απευ­θείας στις Περι­φέ­ρειες μέρος των ανα­ξιο­ποί­η­των ευρω­παϊ­κών πόρων για το μετα­να­στευ­τικό, ζητεί ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου από τον Επί­τροπο Μετα­νά­στευ­σης Δ. Αβρα­μό­πουλο

Επι­στολή προς τον Επί­τροπο Μετα­νά­στευ­σης, Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων & Ιθα­γέ­νειας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης κ. Δημήτρη Αβρα­μό­πουλο, απέ­στειλε ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, με την οποία ζητεί να εξε­τα­σθεί η δυνα­τό­τητα άμεσης στή­ρι­ξης της Περι­φέ­ρειας από πόρους της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και ειδι­κό­τερα μέσω του Ταμείου Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης, προ­κει­μέ­νου να συμ­βά­λει ουσια­στικά και απο­τε­λε­σμα­τικά στην αντι­με­τώ­πιση του μετα­να­στευ­τι­κού ζητή­μα­τος, το οποίο έχει λάβει εκρη­κτι­κές δια­στά­σεις στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου.

Ο Περι­φε­ρειάρ­χης απευ­θύ­νε­ται στον κ. Αβρα­μό­πουλο ως αρμόδιο μέλος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, με το αίτημα να εξε­τά­σει και να υπο­στη­ρί­ξει την συγκε­κρι­μένη πρόταση, δεδο­μέ­νου ότι οι δια­θέ­σι­μοι εθνικοί πόροι είναι ιδιαί­τερα περιο­ρι­σμέ­νοι, και δεν επι­τρέ­πουν την ανάληψη δράσης σε ικα­νο­ποι­η­τικό βαθμό από μέρους της Περι­φέ­ρειας.

Στην επι­στολή του ο κ. Χατζη­μάρ­κος εκθέτει με συγκε­κρι­μένα στοι­χεία και αριθ­μούς το εκτός ελέγχου πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα νησιά που δέχο­νται τον συντρι­πτικά μεγα­λύ­τερο όγκο των μετα­να­στευ­τι­κών ροών (Κως, Λέρος, Κάλυ­μνος, Ρόδος, Φαρ­μα­κο­νήσι, Σύμη, Τήλος, κλπ). Οι υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας καλού­νται να δια­χει­ρι­στούν πολλά προ­βλή­ματα στον τομέα της μετα­νά­στευ­σης και ασύλου και να συμ­βά­λουν απο­φα­σι­στικά, καθώς απο­τε­λούν τις πρώτες διοι­κη­τι­κές αρχές με τις οποίες έρχο­νται σε επαφή οι μετα­νά­στες, και πρέπει, σύμφωνα και με τις ευρω­παϊ­κές και διε­θνείς υπο­χρε­ώ­σεις της χώρας, να κατα­στεί δυνατή η παροχή της κατάλ­λη­λης, κατά περί­πτωση, συν­δρο­μής προς αυτούς.

Για να κατα­στεί αυτό εφικτό, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου προ­τεί­νει να λει­τουρ­γή­σει σε δύο επίπεδα, ως προς την αξιο­ποί­ηση των πόρων του Ταμείου Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης.

Το πρώτο επίπεδο είναι να οριστεί η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου ως «δικαιού­χος» φορέας, όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει απο­δέ­κτης συνει­σφο­ράς της Ένωσης, για την υλο­ποί­ηση δράσεων και παρεμ­βά­σεων, για την αντι­με­τώ­πιση του μετα­να­στευ­τι­κού.

Το δεύτερο επίπεδο είναι να οριστεί, είτε το Περι­φε­ρειακό Ταμείο Ανά­πτυ­ξης Νοτίου Αιγαίου, είτε η Δια­χει­ρι­στική Αρχή του Περι­φε­ρεια­κού Επι­χει­ρη­σια­κού Προ­γράμ­μα­τος Νοτίου Αιγαίου, ως «εντε­ταλ­μένη αρχή» ώστε, υπό την ευθύνη της εθνικής «υπεύ­θυ­νης αρχής», που είναι το αρμόδιο Υπουρ­γείο και σε συνερ­γα­σία με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, να εκτελεί καθή­κο­ντα για λογα­ρια­σμό της υπεύ­θυ­νης αρχής. Οι προ­τει­νό­με­νοι φορείς απο­τε­λούν δια­χει­ρι­στι­κούς μηχα­νι­σμούς με πολυετή, επι­τυ­χη­μένη, δια­χει­ρι­στική εμπει­ρία και αυξη­μένη τεχνο­γνω­σία, οι οποίοι στα πλαίσια της δια­χεί­ρι­σης των πόρων που δια­τί­θε­νται στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου με βάση την Ευρω­παϊκή Πολι­τική Συνοχής, δια­θέ­τουν πιστο­ποί­ηση δια­χει­ρι­στι­κής επάρ­κειας από τις αρμό­διες εθνικές και ευρω­παϊ­κές αρχές, και είναι σε θέση να καλύ­ψουν και να αντα­πο­κρι­θούν στις προ­δια­γρα­φές δια­χεί­ρι­σης πόρων του Ταμείου Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης.

Η επι­στολή προς τον κ. Αβρα­μό­πουλο

Προς:

κ. Δημήτρη Αβρα­μό­πουλο

Επί­τροπο Μετα­νά­στευση, Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων

& Ιθα­γέ­νειας της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης

Αξιό­τιμε κ. Επί­τροπε,

Όπως γνω­ρί­ζετε, το πρό­βλημα της παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης έχει λάβει εκρη­κτι­κές δια­στά­σεις. Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της Ύπατης Αρμο­στείας των Ηνω­μέ­νων Εθνών (UNHCR) την περίοδο Ιανουάριος-Ιούλιος 2015 πάνω από 124.000 μετα­νά­στες έχουν εισέλ­θει στην Ελλάδα. Ειδι­κό­τερα, η Ελλάδα ξεπέ­ρασε την Ιταλία ως κορυ­φαίο σημείο εισόδου παρά­τυ­πων μετα­να­στών προς την Ευρώπη. Ο αριθμός των μετα­να­στών που φτάνουν στις ελλη­νι­κές ακτές αυξή­θηκε κατά 408% κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2015, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του προη­γού­με­νου έτους, οφει­λό­μενο σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση των Σύριων που εγκα­τα­λεί­πουν το βάναυσο εμφύλιο πόλεμο στη χώρα τους. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται ότι περισ­σό­τε­ροι από 31.000 μετα­νά­στες έφτασαν στην Ελλάδα δια θαλάσ­σης μόνο τον Ιούνιο του 2015 ενώ μόλις 3.452 μετα­νά­στες είχαν εισέλ­θει τον Ιούνιο του 2014. Η κατά­σταση βαίνει επι­δει­νού­μενη καθώς οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές συνήθως αυξά­νουν κατά τη διάρ­κεια των καλο­και­ρι­νών μηνών, όταν η Μεσό­γειος θάλασσα είναι ήρεμη και τα περά­σματα με μικρά σκάφη (π.χ.βάρκες) είναι λιγό­τερο επι­κίν­δυνα. Στις 10 Ιουλίου 2015, η Ύπατη Αρμο­στεία ανέφερε ότι κατά μέσο όρο 1.000 πρό­σφυ­γες φθάνουν στα ελλη­νικά νησιά σε καθη­με­ρινή βάση.

Οι συνέ­πειες αυτής της κατά­στα­σης είναι ιδιαί­τερα επώ­δυ­νες για την Ελλάδα, με δεδο­μένη την πίεση που ασκεί­ται έτσι στην ήδη τετα­μένη ελλη­νική οικο­νο­μία, η οποία χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από ύφεση και ανεργία, και παράλ­ληλα πλήτ­τε­ται η του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα των νησιών, που σε αρκετές περι­πτώ­σεις απο­τε­λεί το βασικό και μόνο μοχλό ανά­καμ­ψης της νησιω­τι­κής Ελλάδας. Κατά δήλωση του εκπρο­σώ­που της Ύπατης Αρμο­στείας στην Ελλάδα «Η άστατη οικο­νο­μική κατά­σταση στην Ελλάδα, σε συν­δυα­σμό με την αύξηση του αριθμού των νέων αφίξεων, ασκεί σοβαρές πιέσεις στις μικρές νησιω­τι­κές κοι­νό­τη­τες, οι οποίες στε­ρού­νται των βασικών υπο­δο­μών και των υπη­ρε­σιών να αντα­πο­κρι­θούν επαρκώς στις αυξα­νό­με­νες ανθρω­πι­στι­κές ανάγκες».

Σε αυτό το πλαίσιο, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου καλεί­ται να δια­χει­ρι­στεί πολλά προ­βλή­ματα στον τομέα της μετα­νά­στευ­σης και ασύλου, με επι­τό­πιες παρεμ­βά­σεις στα σημεία εισόδου των μετα­να­στών, καθώς απο­τε­λεί τον βασικό μηχα­νι­σμό διοι­κη­τι­κής λει­τουρ­γίας για την δια­χεί­ριση των τοπικών υπο­θέ­σεων σε περι­φε­ρειακό επίπεδο (τοπική αυτο­διοί­κηση β’ βαθμού), το οποίο υπερ­βαί­νει τη χωρική/γεω­γρα­φική αρμο­διό­τητα των δήμων (τοπική αυτο­διοί­κηση α’ βαθμού), δεδο­μέ­νου ότι η είσοδος μετα­να­στών λαμ­βά­νει χώρα από περισ­σό­τερα του ενός σημείου, και εν προ­κει­μένω σε μεγάλο αριθμό νησιών (Κως, Λέρος, Κάλυ­μνος, Ρόδος, Φαρ­μα­κο­νήσι, Σύμη, Τήλος, κλπ), δημιουρ­γώ­ντας έτσι μια κατά­σταση, ο χει­ρι­σμός της οποίας εκφεύ­γει από τις δυνα­τό­τη­τες των κατά τόπο αρμο­δίων δημο­τι­κών αρχών.

Η ανα­γκαιό­τητα οικο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης των Περι­φε­ρειών για την αντι­με­τώ­πιση του μετα­να­στευ­τι­κού ζητή­μα­τος και η ανάγκη θεσμο­θέ­τη­σης της δυνα­τό­τη­τας τους να διε­νερ­γούν δαπάνες προς αυτή την κατεύ­θυνση, παρά την έλλειψη θεσμι­κής αρμο­διό­τη­τας παρέμ­βα­σης τους σε ζητή­ματα ασύλου και μετα­νά­στευ­σης, έχει ήδη γίνει δεκτή από την Ελλη­νική Πολι­τεία, με την ψήφιση του ν. 4332/2015 (άρθρο 10 παρ. 14), μετά από πρόταση της Περι­φέ­ρειας μας. Όμως οι δια­θέ­σι­μοι εθνικοί πόροι είναι, όπως γνω­ρί­ζετε, ιδιαί­τερα περιο­ρι­σμέ­νοι, και δεν επι­τρέ­πουν την ανάληψη δράσης σε ικα­νο­ποι­η­τικό βαθμό.

Στα πλαίσια αυτά, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, απευ­θύ­νε­ται σε εσάς, ως αρμόδιο μέλος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, με το αίτημα να εξε­τά­σετε τη δυνα­τό­τητα άμεσης στή­ρι­ξης της Περι­φέ­ρειας από πόρους της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και ειδι­κό­τερα μέσω του Ταμείου Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης.

Πιο συγκε­κρι­μένα, όπως γνω­ρί­ζετε, κατά τις δια­τά­ξεις του Κανο­νι­σμού 516/2014 για το Ταμείο Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης, οι επι­λέ­ξι­μες προς χρη­μα­το­δο­τική υπο­στή­ριξη δράσεις περι­λαμ­βά­νουν σειρά παρεμ­βά­σεων, όπως:

• παροχή υλικής βοή­θειας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της βοή­θειας στα σύνορα, εκπαί­δευ­σης, κατάρ­τι­σης, υπη­ρε­σιών στή­ρι­ξης, υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης και ψυχο­λο­γι­κής φρο­ντί­δας·

• παροχή υπο­στη­ρι­κτι­κών υπη­ρε­σιών όπως μετά­φραση και διερ­μη­νεία, εκπαί­δευση, κατάρ­τιση, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της γλωσ­σι­κής κατάρ­τι­σης, και άλλων πρω­το­βου­λιών σε σχέση με το καθε­στώς του ενδια­φε­ρό­με­νου προ­σώ­που·

• σύσταση και βελ­τί­ωση διοι­κη­τι­κών δομών, συστη­μά­των και της επι­μόρ­φω­σης του προ­σω­πι­κού και των αρμο­δίων αρχών, προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­σθεί απο­τε­λε­σμα­τική και εύκολη πρό­σβαση στις δια­δι­κα­σίες ασύλου για τους αιτού­ντες άσυλο, καθώς επίσης απο­τε­λε­σμα­τι­κές και ποιο­τι­κές δια­δι­κα­σίες ασύλου, ιδίως προς στήριξη των εξε­λί­ξεων στο ενω­σιακό κεκτη­μένο, εφόσον απαι­τεί­ται·

• παροχή κοι­νω­νι­κής συν­δρο­μής, ενη­μέ­ρω­σης ή βοή­θειας σε σχέση με τις διοι­κη­τι­κές και/ή δικα­στι­κές δια­τυ­πώ­σεις, και πλη­ρο­φο­ριών ή συμ­βου­λών για την ενδε­χό­μενη έκβαση της δια­δι­κα­σίας ασύλου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων ζητη­μά­των όπως οι δια­δι­κα­σίες επι­στρο­φής·

• παροχή νομικής συν­δρο­μής και εκπρο­σώ­πη­σης·

• προσ­διο­ρι­σμός των ευά­λω­των ομάδων και ειδική στήριξη στα ευάλωτα πρόσωπα,

• κατά­στρωση, ανά­πτυξη και βελ­τί­ωση εναλ­λα­κτι­κών μέτρων αντί της κρά­τη­σης.

Σε αρκετές από τις ανωτέρω δρα­στη­ριό­τη­τες καλού­νται οι υπη­ρε­σίες της Περι­φέ­ρειας να συμ­βά­λουν απο­φα­σι­στικά, καθώς απο­τε­λούν τις πρώτες διοι­κη­τι­κές αρχές με τις οποίες έρχο­νται σε επαφή οι μετα­νά­στες, και πρέπει, σύμφωνα και με τις ευρω­παϊ­κές και διε­θνείς υπο­χρε­ώ­σεις της χώρας, να κατα­στεί δυνατή η παροχή της κατάλ­λη­λης, κατά περί­πτωση, συν­δρο­μής προς αυτούς.

Για να κατα­στεί αυτό εφικτό, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου προ­τεί­νει να λει­τουρ­γή­σει σε δύο επίπεδα, ως προς την αξιο­ποί­ηση των πόρων του Ταμείου Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης.

Το πρώτο επίπεδο είναι να οριστεί η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου ως «δικαιού­χος» φορέας, κατά την έννοια του άρθρου 2 του Κανο­νι­σμού 514/2014 για τον καθο­ρι­σμό γενικών δια­τά­ξεων όσον αφορά το Ταμείο Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει απο­δέ­κτης συνει­σφο­ράς της Ένωσης για την υλο­ποί­ηση έργων ήτοι ειδικών, πρα­κτι­κών μέσων που χρη­σι­μο­ποιού­νται για την υλο­ποί­ηση ολό­κλη­ρης ή μέρους μιας επι­λέ­ξι­μης δράσης/παρέμ­βα­σης.

Το δεύτερο επίπεδο είναι να οριστεί, είτε το Περι­φε­ρειακό Ταμείο Ανά­πτυ­ξης Νοτίου Αιγαίου, είτε η Δια­χει­ρι­στική Αρχή του Περι­φε­ρεια­κού Επι­χει­ρη­σια­κού Προ­γράμ­μα­τος Νοτίου Αιγαίου, ως «εντε­ταλ­μένη αρχή» κατά την έννοια του άρθρου 25 του Κανο­νι­σμού 514/2014, ώστε, υπό την ευθύνη της εθνικής «υπεύ­θυ­νης αρχής» (η οποία κατά τα άρθρα 25 και 26 του Κανο­νι­σμού 514/2014 ορί­ζε­ται από τα Κράτη Μέλη σε υπουρ­γικό επίπεδο και είναι απο­κλει­στικά υπεύ­θυνη για τη χρηστή δια­χεί­ριση και τον έλεγχο των δαπανών του οικείου εθνικού προ­γράμ­μα­τος και χει­ρί­ζε­ται όλη την επι­κοι­νω­νία με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή), να εκτελεί καθή­κο­ντα για λογα­ρια­σμό της υπεύ­θυ­νης αρχής. Οι ανωτέρω προ­τει­νό­με­νοι φορείς απο­τε­λούν δια­χει­ρι­στι­κούς μηχα­νι­σμούς με πολυετή, επι­τυ­χη­μένη, δια­χει­ρι­στική εμπει­ρία και αυξη­μένη τεχνο­γνω­σία, οι οποίοι στα πλαίσια της δια­χεί­ρι­σης των πόρων που δια­τί­θε­νται στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου με βάση την Ευρω­παϊκή Πολι­τική Συνοχής, δια­θέ­τουν πιστο­ποί­ηση δια­χει­ρι­στι­κής επάρ­κειας από τις αρμό­διες εθνικές και ευρω­παϊ­κές αρχές, και είναι σε θέση να καλύ­ψουν και να αντα­πο­κρι­θούν στις προ­δια­γρα­φές δια­χεί­ρι­σης πόρων του Ταμείου Ασύλου, Μετα­νά­στευ­σης και Ένταξης, όπως αυτές τίθε­νται τόσο στους Κανο­νι­σμούς 514/2014 και 516/2014, όσο και στο Γενικό Δημο­σιο­νο­μικό Κανο­νι­σμό 966/2012 της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Ευελ­πι­στούμε ότι το αίτημα μας θα τύχει της απο­δο­χής σας, και παρα­μέ­νουμε στη διάθεση σας για κάθε συνερ­γα­σία,

Με ιδιαί­τερη εκτί­μηση,

Γιώργος Χατζη­μάρ­κος

Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου