Πανταζής Χούλης: «Ο γρίφος είναι οτιδήποτε μας κάνει να σκεφτούμε και να γίνουμε δημιουργικοί!»

• Το 6ο Φεστι­βάλ Γρίφων Καστελ­λο­ρί­ζου συμπλή­ρωσε 10 διορ­γα­νώ­σεις συνο­λικά, ταξι­δεύ­ο­ντας από το ακρι­τικό νησί σε διά­φο­ρες περιο­χές της Ελλάδας • Ο ιδρυτής του Φεστι­βάλ και του Μου­σείου Γρίφων Μεγί­στης μιλά για τη βιω­μα­τική μάθηση, τη δημιουρ­γι­κό­τητα και τη δύναμη των γρίφων να φέρουν τα παιδιά πιο κοντά στις επι­στή­μες • Η βρά­βευσή του από την UNESCO

Οι γρίφοι γίνο­νται αφορμή για παι­χνίδι, ανα­κά­λυψη και γνώση στο Καστελ­λό­ριζο, όπου το Φεστι­βάλ Γρίφων επέ­στρεψε για 6η χρονιά, έχοντας πλέον συμπλη­ρώ­σει 10 διορ­γα­νώ­σεις συνο­λικά, μαζί μ’ εκείνες που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν σε άλλες περιο­χές της Ελλάδας. Με επί­κε­ντρο τη βιω­μα­τική προ­σέγ­γιση της γνώσης και τη δημιουρ­γική σκέψη, η διορ­γά­νωση ήθελε εξ αρχής, να απο­δεί­ξει ότι τα μαθη­μα­τικά και οι επι­στή­μες μπορούν να γίνουν συναρ­πα­στικά, όταν συν­δέ­ο­νται με το παι­χνίδι και την εμπει­ρία.

Ο κ. Παντα­ζής Χούλης, ιδρυτής του Φεστι­βάλ Γρίφων Καστελ­λο­ρί­ζου και του Μου­σείου Γρίφων Μεγί­στης, μίλησε για την φετινή διορ­γά­νωση ως μια ιδιαί­τερη στιγμή μιας δια­δρο­μής που ξεκί­νησε από την αγάπη του για τους γρίφους και εξε­λί­χθηκε σε μια πρω­το­βου­λία με εκπαι­δευ­τικό και πολι­τι­στικό χαρα­κτήρα.

Από το Καστελ­λό­ριζο σε όλη την Ελλάδα

«Είναι πάρα πολύ ιδιαί­τερη χρονιά», όπως δήλωσε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Χούλης, εξη­γώ­ντας ότι η φετινή διορ­γά­νωση έχει ξεχω­ρι­στή σημασία, καθώς απο­τε­λεί την έκτη στο Καστελ­λό­ριζο και τη δέκατη συνο­λικά. Στο μεταξύ, το Φεστι­βάλ έχει ταξι­δέ­ψει στην Πάτρα, την Αθήνα, την Ξάνθη και τη Βαμ­βα­κού, μετα­φέ­ρο­ντας την ιδέα του σε δια­φο­ρε­τικά κοινά.

Η δημιουρ­γία του συν­δέ­ε­ται με την προ­σω­πική δια­δρομή του ιδρυτή του, την επι­στροφή του από την Αυστρα­λία και την επι­θυ­μία του να ανα­πτύ­ξει μια δρα­στη­ριό­τητα γύρω από τους γρίφους στον τόπο που επέλεξε να συν­δέ­σει με το έργο του.

«Μετά γύρισα από την Αυστρα­λία και ήθελα να κάνω κάτι με γρίφους εδώ», ανα­φέ­ρει, περι­γρά­φο­ντας την αφε­τη­ρία μιας ιδέας που στα­διακά απέ­κτησε μεγα­λύ­τερη έκταση. Το Μουσείο Γρίφων απο­τέ­λεσε βασικό μέρος αυτού του σχε­δια­σμού, ενώ στη συνέ­χεια γεν­νή­θηκε η σκέψη για μια ευρύ­τερη εκδή­λωση, η οποία θα έφερνε τους γρίφους σε επαφή με το κοινό μέσα από δια­φο­ρε­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες.

Μαθη­μα­τικά μέσα από την εμπει­ρία

Κεντρι­κός στόχος του Φεστι­βάλ παρα­μέ­νει ο ίδιος: να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά προ­σεγ­γί­ζουν τη γνώση. Μέσα από τη συμ­με­τοχή, την αλλη­λε­πί­δραση και την επίλυση γρίφων, οι μαθητές έχουν την ευκαι­ρία να αντι­λη­φθούν έννοιες που συχνά παρου­σιά­ζο­νται ως δύσκο­λες ή απο­μα­κρυ­σμέ­νες από την καθη­με­ρι­νό­τητά τους.

«Τα παιδιά μέσα από την διά­δραση και κατα­λα­βαί­νουν και εμπει­ρικά και θεω­ρη­τικά τα μαθη­μα­τικά», εξηγεί ο Παντα­ζής Χούλης, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας τη σημασία της ενεργού συμ­με­το­χής στη μαθη­σιακή δια­δι­κα­σία.

Όπως επι­ση­μαί­νει, η επι­δί­ωξη είναι τα παιδιά να απο­κτή­σουν μια δια­φο­ρε­τική σχέση με τα μαθή­ματα. «Βεβαίως, ώστε να αγαπάνε τα μαθή­ματα και όχι να τα μισούν», ανέφερε, περι­γρά­φο­ντας με απλά λόγια τη φιλο­σο­φία που βρί­σκε­ται πίσω από τις δράσεις.

Για τον ίδιο, ο γρίφος δεν περιο­ρί­ζε­ται σε ένα παι­χνίδι λογικής ούτε απο­τε­λεί απο­κλει­στικά μια μαθη­μα­τική άσκηση. Είναι ένα εργα­λείο που ενερ­γο­ποιεί τη σκέψη, ενθαρ­ρύ­νει την ανα­ζή­τηση λύσεων και καλ­λιερ­γεί τη δημιουρ­γι­κό­τητα.

«Ο γρίφος είναι ότι οτι­δή­ποτε μας κάνει να σκε­φτούμε και να γίνουμε δημιουρ­γι­κοί», δήλωσε ο κ. Χούλης, δίνο­ντας τον δικό του ορισμό για την έννοια που απο­τε­λεί τον πυρήνα της διορ­γά­νω­σης.

Οι επι­στή­μες κρύ­βο­νται μέσα στους γρίφους

Η σύνδεση των γρίφων με τις επι­στή­μες απο­τε­λεί ένα ακόμη βασικό στοι­χείο της φιλο­σο­φίας του Φεστι­βάλ. Ο Παντα­ζής Χούλης θεωρεί ότι το παι­χνίδι μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως γέφυρα ανάμεσα στη θεω­ρη­τική γνώση και την πρα­κτική κατα­νό­ηση, προ­σφέ­ρο­ντας στα παιδιά έναν δια­φο­ρε­τικό τρόπο εξε­ρεύ­νη­σης του κόσμου.

«Οι επι­στή­μες ουσια­στικά κρύ­βο­νται μέσα στους γρίφους», τονίζει, προ­σθέ­το­ντας ότι η μάθηση γίνεται πιο προσιτή όταν οι επι­στη­μο­νι­κές έννοιες ενσω­μα­τώ­νο­νται σε δρα­στη­ριό­τη­τες που προ­κα­λούν το ενδια­φέ­ρον.

«Κι έτσι μαθαί­νει κάποιος τις επι­στή­μες μέσα από τους γρίφους πιο καλά από το βιβλίο», σημειώ­νει, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τη σημασία της βιω­μα­τι­κής προ­σέγ­γι­σης. Όπως διευ­κρι­νί­ζει, το πεδίο εφαρ­μο­γής δεν εξα­ντλεί­ται στα μαθη­μα­τικά, καθώς περι­λαμ­βά­νει και άλλους επι­στη­μο­νι­κούς τομείς, όπως η Ιατρική.

Τα «γρι­φο­λού­λουδα» δίνουν χρώμα στη διορ­γά­νωση

Η φετινή διορ­γά­νωση εμπλου­τί­στηκε με τα «γρι­φο­λού­λουδα», μια ιδέα που συν­δυά­ζει την αισθη­τική με την ανα­ζή­τηση και το παι­χνίδι. Πρό­κει­ται για στοι­χεία που βρί­σκο­νται διά­σπαρτα στο Καστελ­λό­ριζο και προ­σθέ­τουν μια δια­φο­ρε­τική διά­σταση στην εμπει­ρία των συμ­με­τε­χό­ντων.

«Κάναμε και έναν γρίφο, τα γρι­φο­λού­λουδα, τα οποία υπάρ­χουν διά­σπαρτα στο Καστελ­λό­ριζο», ανα­φέ­ρει ο ιδρυτής του Φεστι­βάλ. Παράλ­ληλα, δημιούρ­γησε ένα παι­χνίδι βασι­σμένο σε δικές του φωτο­γρα­φίες από το βουνό, συν­δέ­ο­ντας το φυσικό τοπίο με την ανα­κά­λυψη και την επίλυση γρίφων.

Η πρω­το­βου­λία αυτή εντάσ­σει το ίδιο το νησί στην εμπει­ρία της διορ­γά­νω­σης, καθώς οι συμ­με­τέ­χο­ντες καλού­νται να παρα­τη­ρή­σουν τον χώρο γύρω τους και να ανα­ζη­τή­σουν στοι­χεία που μετα­τρέ­πουν την εξε­ρεύ­νηση σε παι­χνίδι.

«Να ανα­κα­λύ­ψουν αυτό που αγαπάνε»

Το μήνυμα που θέλει να μετα­φέ­ρει στα παιδιά ξεπερνά τα όρια μιας εκπαι­δευ­τι­κής εκδή­λω­σης. Για κείνον, σημασία έχει οι νέοι να ανα­κα­λύ­ψουν τα ενδια­φέ­ρο­ντά τους, να καλ­λιερ­γή­σουν τις κλίσεις τους και να βρουν εκείνο που τους κινη­το­ποιεί πραγ­μα­τικά.

«Πρέπει να εμπνευ­στούν, πρέπει να μάθουν τι είναι αυτό που αγαπάνε πάρα πολύ», τονίζει. Και συμπλη­ρώ­νει: «Και όταν το αγα­πή­σουν αυτό, μετά δεν θα δου­λέ­ψουν ποτέ στις δου­λειές τους. Θα το κάνουν και καλά κι άλλο».

Η φράση του απο­τυ­πώ­νει την πεποί­θησή του ότι η αγάπη για ένα αντι­κεί­μενο μπορεί να μετα­τρέ­ψει την προ­σπά­θεια σε δημιουρ­γική δρα­στη­ριό­τητα και να ενι­σχύ­σει την επι­θυ­μία για συνεχή μάθηση.

Μια ανα­γνώ­ριση για μια πολυετή προ­σπά­θεια

Ξεχω­ρι­στή στιγμή για τον ίδιο απο­τε­λεί και η επι­κεί­μενη βρά­βευσή του από την UNESCO, την οποία αντι­με­τω­πί­ζει με έκπληξη, αλλά και ικα­νο­ποί­ηση για την ανα­γνώ­ριση μιας προ­σπά­θειας που διαρκεί χρόνια.

«Αυτό είναι ανα­πά­ντεχο», κατέ­ληξε προ­σθέ­το­ντας ότι τον χαρο­ποιεί το γεγονός πως επι­βρα­βεύ­ε­ται μια δρα­στη­ριό­τητα την οποία υπη­ρε­τεί επί μακρόν και η οποία, όπως πιστεύει, προ­σφέ­ρει ουσια­στική βοήθεια σε πολλούς τομείς.