“Συμφωνία ΑΟΖ Ελλάδας-Ιταλίας, μια συμφωνία με θετικό πρόσημο”

Αρθρο Βάνας Αγγελοπούλου-Μανωλάκη

Η Ελλάδα είναι πλέον το 133ο κράτος στον κόσμο που δια­θέ­τει Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη. Το γεγονός αυτό καθαυτό τερ­μα­τί­ζει μια πολυετή αποχή της Ελλάδας από άσκηση δικαιω­μά­των που της εκχωρεί το δίκαιο της θάλασ­σας.

Στη διεθνή πρα­κτική ο κανόνας είναι πως το όριο της ΑΟΖ ακο­λου­θεί προ­ϋ­πάρ­χον όριο της υφα­λο­κρη­πί­δας. Η συμ­φω­νία με την Ιταλία είναι η επι­και­ρο­ποί­ηση της οριο­θέ­τη­σης του 1977. Η σημα­ντι­κό­τητά της- μεταξύ άλλων-έγκειται στο γεγονός ότι η Ιταλία ανα­γνω­ρί­ζει και την αρχή της μέσης γραμμής, πάγια Ελλη­νική θέση σε σχέση με το Αιγαίο και την Τουρκία, το οποίο προ­τεί­νει ως πρότυπο οριο­θέ­τη­σης. Η Τουρκία επι­κα­λεί­ται την αόριστη αρχή της ευθυ­δι­κίας .

Στο μνη­μό­νιο οριο­θέ­τη­σης Τουρ­κίας -Λιβύης τελικώς επέλεξε τη μέση γραμμή. Η ΑΟΖ δεν είναι τόσο απο­κλει­στική όσο νομί­ζουν πολλοί. Έχουν το δικαί­ωμα να αλιεύ­ουν εκεί το περίσ­σευμα των αλιευ­μά­των τα γεω­γρα­φι­κώς μειο­νε­κτού­ντα κράτη (π.χ Τουρκία-Βουλγαρία) και τα περί­κλει­στα (π.χ το γει­το­νικό μας με πρω­τεύ­ουσα τα Σκόπια) (Νομικό καθε­στώς των ” Περί­κλει­στων Κρατών” http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/11374#page/1/mode/2up σελ.90 και 153-186). Τηρή­θη­καν οι ίδιες αρχές που εφαρ­μό­σθη­καν και στην προ πολλών ετών συμ­φω­νία με την Ιταλία για την υφα­λο­κρη­πίδα, δηλαδή οριο­θέ­τηση με περιο­ρι­σμένη επήρεια μόνο σε πολύ μικρής εκτά­σεως νησιά όπως είναι οι Στρο­μα­δες και τα Δια­πό­ντια νησιά. Όπως είναι γνωστό η οριο­θέ­τηση με τη μέση γραμμή υπήρχε μόνο στο άρθρο της Συμ­βά­σεως της Γενεύης του 1958 και αυτή με αδιευ­κρί­νι­στη αναφορά σε “ειδικές περι­στά­σεις”. Οι απο­φά­σεις Διεθνών Δικα­στη­ρίων σε όλες τις περι­πτώ­σεις που αφο­ρού­σαν την υφα­λο­κρη­πίδα , πολύ δε περισ­σό­τερο για Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη ,δεν έδωσαν πλήρη επήρεια σε πολύ μικρά νησιά και ειδικά όταν αυτά ήταν απο­μα­κρυ­σμένα.

Συμπε­ρα­σμα­τικά η Συμ­φω­νία αυτή είναι απόλυτα ικα­νο­ποι­η­τική δίνο­ντας δικαιώ­ματα στα νησιά σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.( Ανκλος2 και η Ανκλος3 Οι Συν­θή­κες και οι Συμ­βά­σεις για το Δίκαιο της θάλασ­σας). Το γεγονός αυτό απο­τε­λεί ένα θετικό προη­γού­μενο για μελ­λο­ντική του χρήση σε επίλυση δια­φο­ρών της Ελλάδας. Εδώ θα πρέπει να τονι­στεί η σημασία της Συμ­φω­νίας και ως προς τη σχέση Ελλάδας- Αλβα­νίας . Άρχισε η δημιουρ­γία ενός καλού κλί­μα­τος με μέσο και εργα­λείο το Διεθνές Δίκαιο. Η συμ­φω­νία ανα­γνω­ρί­ζει επήρεια σε Ελλη­νικά νησιά μικρό­τερα η μεγα­λύ­τερα ακόμα και σε βρα­χο­νη­σί­δες, μια μεγάλη βοήθεια σε περί­πτωση που η Ελλάδα θα κάνει συμ­φω­νία με την Αλβανία.

Οπωσ­δή­ποτε η Αίγυ­πτος πρέπει να ενθαρ­ρυν­θεί και πρέπει να προ­χω­ρή­σουμε σε εξαι­ρε­τικά υψηλής ποιό­τη­τας επί­δειξη κατα­νό­η­σης, για να κλεί­σουμε έστω και μερικώς τον καθο­ρι­σμό Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης με την Αίγυπτο. Η συμ­φω­νία αυτή θα είχε καθο­ρι­στική σημασία

α) Θα επι­κά­λυ­πτε το Τουρ­κο­λι­βυκό σύμφωνο

β) Μόνο με συμ­φω­νία με ένα όμορο κράτος μπορεί να κατο­χυ­ρω­θούν τα κυριαρ­χικά μας δικαιώ­ματα που θα πιστο­ποι­η­θούν μέσα από μια συμ­φω­νία.

γ) Δημιουρ­γεί μία διεθνή νομική διάφορα που η Ελλάδα θα μπο­ρέ­σει να εργα­λειο­ποι­ή­σει Παρα­πο­μπή ζητή­μα­τος δια­φο­ρών από το Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας του Ο.Η.Ε στο Δικα­στή­ριο της Χάγης για επίλυση δια­φο­ρών μεταξύ τεσ­σά­ρων κρατών.

Εν κατα­κλείδι η οριο­θέ­τηση ΑΟΖ Ελλάδας -Ιταλίας είναι ένα εξαι­ρε­τικό πρώτο βήμα. Στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στην Άγκυρα δεί­χνο­ντας τον σωστό δρόμο.

Ζητού­μενο στην σημε­ρινή γεω­πο­λι­τική συγκυ­ρία είναι η συμ­φω­νία με την Αίγυπτο όπου αντί­θετα με την Ελληνο-Ιταλική συμ­φω­νία θα συμπε­ρι­λη­φθούν και περιο­χές του Τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου.

Κλεί­νο­ντας να τονί­σουμε ότι η Ιταλία εμμέσως πλην σαφώς στη­ρί­ζει το δικαί­ωμα της Ελλάδος να επε­κτεί­νει είτε τα χωρικά της ύδατα είτε την αλιευ­τική της ζώνη στα 12 ν. μίλια.

ΒΑΝΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΝΩΛΑΚΗ

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ McS-ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧ