Στον αέρα οι μεταπτυχιακές σπουδές

Στον αέρα είναι ο προ­γραμ­μα­τι­σμός χι­λιά­δων πτυ­χιού­χων για τις με­τα­πτυ­χια­κές τους σπου­δές στα ελ­λη­νι­κά ΑΕΙ, καθώς ου­δείς γνω­ρί­ζει μετά βε­βαιό­τη­τας ποια προ­γράμ­μα­τα θα λει­τουρ­γή­σουν από το προ­σε­χές ακα­δη­μαϊ­κό έτος 2018-2019. Σύμ­φω­να με τον νέο νόμο 4485/2017, πλην των και­νούρ­γιων που θα ιδρυ­θούν, όλα τα υπάρ­χο­ντα με­τα­πτυ­χια­κά προ­γράμ­μα­τα πρέ­πει να επα­νι­δρυ­θούν, και εξ αυτών όσα απαι­τούν δί­δα­κτρα να αξιο­λο­γη­θούν και να εγκρι­θούν από το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας. Ωστό­σο, η δια­δι­κα­σία προ­βλέ­πε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί λίγο πριν από τα… αυ­γου­στιά­τι­κα μπά­νια, με τους υπο­ψη­φί­ους ανά­στα­τους, καθώς θέ­λουν να γνω­ρί­ζουν τι μέλ­λει γε­νέ­σθαι για να κρί­νουν σε ποιο με­τα­πτυ­χια­κό θα γί­νουν δε­κτοί ή εάν θα φύ­γουν για με­τα­πτυ­χια­κά στο εξω­τε­ρι­κό. Η ανη­συ­χία των εν­δια­φε­ρο­μέ­νων εντεί­νε­ται, διότι οι προ­θε­σμί­ες για τα ευ­ρω­παϊ­κά ΑΕΙ ολο­κλη­ρώ­νο­νται. Υπεύ­θυ­να για την κα­θυ­στέ­ρη­ση είναι και τα ΑΕΙ -πολ­λές προ­τά­σεις είναι ελ­λι­πείς και ανα­πέμ­φθη­καν, ενώ υπήρ­ξαν ΑΕΙ που κα­τέ­θε­σαν τον φά­κε­λο των προ­τά­σε­ων στο «παρά ένα» της ολο­κλή­ρω­σης της προ­θε­σμί­ας- αλλά και το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας που δεν προ­έ­βλε­ψε τις χρο­νο­βό­ρες δια­δι­κα­σί­ες.

Ει­δι­κό­τε­ρα, η λει­τουρ­γία των υπαρ­χό­ντων με­τα­πτυ­χια­κών ολο­κλη­ρώ­νε­ται στο τέλος του τρέ­χο­ντος ακα­δη­μαϊ­κού έτους τον Ιού­λιο. Με βάση τον νόμο 4485/2017, τα πα­νε­πι­στή­μια έπρε­πε έως το τέλος Απρι­λί­ου να υπο­βά­λουν στο υπουρ­γείο Παι­δεί­ας προς έγκρι­ση τις προ­τά­σεις τους για όλα τα με­τα­πτυ­χια­κά προ­γράμ­μα­τα που θα λει­τουρ­γή­σουν από τον προ­σε­χή Οκτώ­βριο και θα έχουν δί­δα­κτρα, τόσο τα νέα που θα ξε­κι­νή­σουν το 2018-2019 όσο και εκεί­να που θα συ­νε­χι­στούν από φέτος. Το υπουρ­γείο δια­κρί­νει τα με­τα­πτυ­χια­κά με δί­δα­κτρα από τα δω­ρε­άν με­τα­πτυ­χια­κά, καθώς δεν είναι στό­χος του να αξιο­λο­γή­σει με ακα­δη­μαϊ­κά κρι­τή­ρια τα με­τα­πτυ­χια­κά, αλλά να ελέγ­ξει τη σκο­πι­μό­τη­τα των δι­δά­κτρων τα οποία όρι­σαν τα ΑΕΙ, και κυ­ρί­ως το ύψος τους

Ως προς τον αριθ­μό των με­τα­πτυ­χια­κών προ­γραμ­μά­των, σή­με­ρα στα ελ­λη­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια και ΤΕΙ ξε­περ­νούν τα επτα­κό­σια. Εξ αυτών, στα πα­νε­πι­στή­μια δί­δα­κτρα έχει το 71% και το 29% είναι δω­ρε­άν. Στα ΤΕΙ το σύ­νο­λο των προ­γραμ­μά­των είναι με δί­δα­κτρα. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», ο αριθ­μός των με­τα­πτυ­χια­κών θα αυ­ξη­θεί, καθώς οι προ­τά­σεις που κα­τα­τέ­θη­καν στο υπουρ­γείο είναι πε­ρισ­σό­τε­ρες από τα λει­τουρ­γού­ντα προ­γράμ­μα­τα, τόσο εκεί­να με δί­δα­κτρα όσο και τα δω­ρε­άν. Στην αύ­ξη­ση του αριθ­μού συ­νέ­βα­λε το γε­γο­νός ότι ο νέος νόμος πε­ριο­ρί­ζει τις ει­δι­κεύ­σεις σε κάθε με­τα­πτυ­χια­κό σε τρεις. Αρα, όσα υπάρ­χο­ντα με­τα­πτυ­χια­κά προ­γράμ­μα­τα έχουν πε­ρισ­σό­τε­ρες των τριών ει­δι­κεύ­σεις, ορι­σμέ­νες από το 2018-2019 προ­τεί­νε­ται να με­τα­τρα­πούν σε αυ­τό­νο­μο πρό­γραμ­μα. Εν­δει­κτι­κά, το Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών σή­με­ρα έχει 143 προ­γράμ­μα­τα και οι προ­τά­σεις είναι πε­ρί­που 200, ενώ στο ΑΠΘ σή­με­ρα λει­τουρ­γούν 90 με­τα­πτυ­χια­κά, ενώ σχε­διά­ζε­ται να λει­τουρ­γή­σουν από την νέα ακα­δη­μαϊ­κή χρο­νιά περί τα 140 προ­γράμ­μα­τα.

Ανα­πο­μπές

Μέσα στον Μάιο άρ­χι­σε να γί­νε­ται ο έλεγ­χος των φα­κέ­λων των ΑΕΙ. Ωστό­σο, όπως επι­βε­βαί­ω­σαν στην «Κ» υψη­λό­βαθ­μα στε­λέ­χη του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας υπάρ­χουν φά­κε­λοι που επε­στρά­φη­σαν στα Ιδρύ­μα­τα. Οι φά­κε­λοι αυτοί δια­κρί­νο­νται σε δύο ομά­δες:

• Φά­κε­λοι για τους οποί­ους χρειά­ζο­νται διευ­κρι­νί­σεις, οι οποί­ες μάλ­λον έχουν δια­δι­κα­στι­κό χα­ρα­κτή­ρα και είναι αβλε­ψί­ες. Για πα­ρά­δειγ­μα, υπήρ­ξε φά­κε­λος από τον οποίο έλει­παν σε­λί­δες. Σε άλλη πρό­τα­ση, για το ίδιο με­τα­πτυ­χια­κό πρό­γραμ­μα ο αριθ­μός ει­σα­κτέ­ων που ανα­φέ­ρει το τμήμα είναι δια­φο­ρε­τι­κός σε σχέση με τον αριθ­μό που ανα­φέ­ρει η Σύ­γκλη­τος. Οι πα­νε­πι­στη­μια­κοί κά­ποιες φορές δεν… δι­πλο­τσε­κά­ρουν τους αριθ­μούς.

• Οι φά­κε­λοι για τους οποί­ους ζη­τού­νται εξη­γή­σεις σε κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα, όπως γιατί έχουν ορι­στεί τόσο υψηλά δί­δα­κτρα ή τόσο υψη­λές αμοι­βές για τους δι­δά­σκο­ντες. Πλη­ρο­φο­ρί­ες ανα­φέ­ρουν ότι το ύψος των δι­δά­κτρων στην πλειο­νό­τη­τα των προ­τά­σε­ων έχει χα­μη­λώ­σει σε σχέση με τα τω­ρι­νά, ενώ η αμοι­βή των δι­δα­σκό­ντων κυ­μαί­νε­ται περί τα 90 με 100 ευρώ την ώρα, χωρίς να λεί­πουν πά­ντως οι εξαι­ρέ­σεις όπως τα 180 ευρώ. Σύμ­φω­να επί­σης με πα­νε­πι­στη­μια­κούς, τα υψη­λό­τε­ρα δί­δα­κτρα είναι σε προ­γράμ­μα­τα σχο­λών επι­στη­μών υγεί­ας (π.χ. οδο­ντια­τρι­κή) και οι­κο­νο­μι­κών σπου­δών. Επί­σης, υπήρ­ξαν ανα­πο­μπές διότι θε­ω­ρή­θη­κε υπερ­βο­λι­κό το ποσό που είχε προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί για έξοδα τε­χνι­κής υπο­στή­ρι­ξης του με­τα­πτυ­χια­κού.

Από την άλλη, ορι­σμέ­να ΑΕΙ έστει­λαν τις προ­τά­σεις τους προς το υπουρ­γείο λίγο πριν λήξει η προ­θε­σμία στα τέλη Απρι­λί­ου. Η κα­θυ­στέ­ρη­ση με­τα­κυ­λί­ε­ται στον χρόνο ελέγ­χου των προ­τά­σε­ων. Το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας, πά­ντως, θε­ω­ρεί ότι μέχρι το τέλος Ιου­νί­ου θα έχουν κρι­θεί και όλοι οι φά­κε­λοι που έχουν ανα­πεμ­φθεί και θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία που αφορά το υπουρ­γείο. Ακόμη κι έτσι, το τοπίο δεν θα ξε­κα­θα­ρί­σει και τυ­πι­κά πριν από τα τέλη Ιου­λί­ου, καθώς για τις προ­τά­σεις που θα πά­ρουν το πρά­σι­νο φως από το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας, απαι­τεί­ται να γίνει προ­κή­ρυ­ξη με έκ­δο­ση στην Εφη­με­ρί­δα της Κυ­βερ­νή­σε­ως.

Οι υπο­ψή­φιοι θα είναι στο… πε­ρί­με­νε, καθώς πολ­λοί επι­θυ­μούν να κα­τα­θέ­σουν σε πε­ρισ­σό­τε­ρα του ενός προ­γράμ­μα­τος αί­τη­ση, ελ­πί­ζο­ντας να γί­νουν κατ’ αρχάς δε­κτοί και, κατά δεύ­τε­ρον, ότι σε κά­ποιο θα πλη­ρούν τα κρι­τή­ρια για να λά­βουν υπο­τρο­φία. Για μία ακόμη φορά οι πο­λί­τες και στη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση οι πτυ­χιού­χοι και οι οι­κο­γέ­νειές τους θα πλη­ρώ­σουν τα χρο­νο­βό­ρα γρα­νά­ζια του δη­μό­σιου τομέα.

Υπο­τρο­φί­ες

Στα νέα με­τα­πτυ­χια­κά προ­γράμ­μα­τα το 30% των ει­σα­κτέ­ων θα απαλ­λάσ­σε­ται των δι­δά­κτρων, δη­λα­δή θα παίρ­νουν υπο­τρο­φία. Το βα­σι­κό κρι­τή­ριο για την απαλ­λα­γή είναι το ει­σό­δη­μα – προ­σω­πι­κό ή οι­κο­γε­νεια­κό- του ει­σα­κτέ­ου. Αν οι δι­καιού­χοι βάσει των οι­κο­νο­μι­κών προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων υπερ­βαί­νουν το 30%, η επι­λο­γή θα γίνει σύμ­φω­να με τη σειρά κα­τά­τα­ξης, ξε­κι­νώ­ντας από αυ­τούς που έχουν το μι­κρό­τε­ρο ει­σό­δη­μα. Βε­βαί­ως, να το­νι­στεί ότι οι φοι­τη­τές επι­λέ­γο­νται για τα με­τα­πτυ­χια­κά βάσει ακα­δη­μαϊ­κών κρι­τη­ρί­ων και όχι της οι­κο­νο­μι­κής τους κα­τά­στα­σης. Γι’ αυτό τον λόγο, άλ­λω­στε, η αί­τη­ση για απαλ­λα­γή υπο­βάλ­λε­ται ύστε­ρα από την ολο­κλή­ρω­ση της δια­δι­κα­σί­ας επι­λο­γής των φοι­τη­τών του προ­γράμ­μα­τος. Οσοι λαμ­βά­νουν υπο­τρο­φία από άλλη πηγή, δεν δι­καιού­νται απαλ­λα­γή.