Παναγιώτης Κατσιβέλας: «Για να γίνει κάποιος εθελοντής αιμοδότης πρέπει κατ’ αρχάς να έχει περίσσεια καρδιάς…»

Πώς δια­μορ­φώ­νε­ται η αιμο­δο­σία στην χώρα μας στα τελευ­ταία χρόνια; Υπάρχει μεγάλη ζήτηση σε αίμα και πόσες μονάδες απαι­τού­νται κάθε χρόνο; Δώστε μας μια εικόνα.

Η χώρα μας κάθε χρόνο χρειά­ζε­ται περί τις 550.000 μονάδες Αίματος για να καλύψει τις ανάγκες της. Από αυτές τις 100.000 μονάδες τις χρεια­ζό­μα­στε για τους συναν­θρώ­πους μας που πάσχουν από μεσο­γειακή αναιμία και άλλες αιμο­σφαι­ρι­νο­πά­θειες περίπου το 20%. Εκτός από τις 20.000 μονάδες που παρα­λαμ­βά­νομε από τον Ελβε­τικό Ερυθρό Σταυρό τις υπό­λοι­πες μονάδες 530.000 τις συλ­λέ­γουμε από εθε­λο­ντές αιμο­δό­τες και το φιλικό – οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον των ασθενών. Πριν την παν­δη­μία covid -19 το ποσοστό του εθε­λο­ντι­κού αίματος ήταν το 61% του συνο­λι­κού αίματος, σήμερα έχει φθάσει περίπου το 70% και έχουμε υπο­χρέ­ωση να φθά­σουμε σε πλήρη κάλυψη των αναγκών μας από τον εθε­λο­ντικό.

Υπάρχει αντα­πό­κριση από το κοινό για να γίνουν εθε­λο­ντές αιμο­δό­τες; Πώς μπορεί να γίνει κάποιος εθε­λο­ντής αιμο­δό­της;

Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι υπάρχει ενδια­φέ­ρον για τον εθε­λο­ντι­σμό στην Αιμο­δο­σία αν υπο­λο­γί­σουμε ότι 150.000 νέοι προ­σήλ­θαν στην Αιμο­δο­σία τα χρόνια 2021 και 2022. Όμως το πρό­βλημα στην χώρα μας δεν είναι ο αριθμός των ενεργών εθε­λο­ντών μας αιμο­δο­τών, αλλά ο αριθμός των συμ­με­το­χών τους στην Αιμο­δο­σία. Θα αναφέρω μόνο τούτο, ότι εις την χώρα μας ο κάθε εθε­λο­ντής αιμο­δό­της προ­σφέ­ρει κατά μέσον όρο 1,3 μονάδες τον χρόνο, ενώ οι άνδρες μπορούν να δώσουν μέχρι τέσ­σε­ρες φορές και οι γυναί­κες τρεις. Τα λέω αυτά για να γίνει κατα­νοητό το πρό­βλημα και να το ξεπε­ρά­σουμε. Ας επι­λύ­σουμε την εξίσωση του προ­βλή­μα­τος. Η χώρα μας, όπως είπαμε χρειά­ζε­ται 550.000 μονάδες το χρόνο. Έχουμε ενερ­γούς αιμο­δό­τες 260.000 περίπου. Αν αυξή­σουμε κατά λίγο τον αριθμό των αιμο­δο­τών μας και τους πεί­σουμε να δίνουν δύο φορές το χρόνο, δεν θα έχουμε κατα­φέ­ρει να λύσουμε ένα πρό­βλημα που για 10ετίες παρα­μέ­νει άλυτο;

Για να γίνει κάποιος εθε­λο­ντής αιμο­δό­της πρέπει κατ’ αρχάς να έχει περίσ­σεια καρδιάς και κατά δεύ­τε­ρον να πιστέ­ψει την ανα­γκαιό­τητα της δημιουρ­γίας μιας κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας στους ανθρώ­πους που δεν μπορούν και εν προ­κει­μένω των ανθρώ­πων που χρειά­ζο­νται Αίμα. Το Αίμα παρά­γε­ται μονα­δικά και απο­κλει­στικά από τον άνθρωπο. Όμως ο Δημιουρ­γός έχει δώσει στον άνθρωπο ένα ιστό, τον Μυελό των οστών που έχει την δυνα­τό­τητα να παράγει αίμα τόσο για τον ίδιο τον άνθρωπο όσο και για τους άλλους που δεν μπορούν, χωρίς τίποτα από αυτόν που δίνει αίμα. Είναι γνωστό ότι μετά από μία προ­σφορά μίας μονάδας αίματος μέσα σε λίγες ώρες μπορεί να επι­στρέ­ψει πλήρως στην δρα­στη­ριό­τητά του και σε λίγες μέρες έχει πλήρως απο­κα­τα­στα­θεί η προ­σφορά του αίματος από τον ίδιο τον οργα­νι­σμό.

Μιλήστε μας για το ΕΚΕΑ ποια είναι η απο­στολή του και πώς λει­τουρ­γεί; Με ποιους συνερ­γά­ζε­στε;

Το ΕΚΕΑ πρω­ταρ­χικά έχει ως απο­στολή να εξα­σφα­λί­σει την επάρ­κεια αίματος στην χώρα μας και να χαράζει την στρα­τη­γική των δράσεων που χρειά­ζο­νται να γίνουν. Κατά δεύ­τε­ρον στο ΕΚΕΑ γίνο­νται όλες οι εξε­τά­σεις των αιμάτων που χρειά­ζο­νται να γίνουν, ώστε απο­κλει­στούν μετα­δι­δό­μενα δια του αίματος νοσή­ματα και αυτό είναι μια πολύ σπου­δαία δρα­στη­ριό­τητα. Επίσης το ΕΚΕΑ έχει ως υπο­χρέ­ωση την επε­ξερ­γα­σία του αίματος και την δημιουρ­γία των κλα­σμά­των αίματος, δηλαδή την δημιουρ­γία, συμπυ­κνω­μέ­νων ερυθρών, πλά­σμα­τος και αιμο­πε­τα­λίων, ώστε εξει­δι­κευ­μένα να χορη­γού­νται στους ασθε­νείς μας, ανάλογα με το πρό­βλημά τους.

Θέλω να επι­ση­μάνω ότι η χώρα μας στε­ρεί­ται ενός Ενιαίου Πλη­ρο­φο­ρια­κού Συστή­μα­τος που συνδέει τις Νοσο­κο­μεια­κές Υπη­ρε­σίες Αιμο­δο­σίας με το ΕΚΕΑ και αυτό είναι τρο­χο­πέδη στην αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των που υπάρ­χουν, τόσο όσο ως προς την χάραξη στρα­τη­γι­κής όσο και των απο­τε­λε­σμά­των. Το ευχά­ρι­στο είναι ότι το ανα­γκαίο αυτό πρό­γραμμα σήμερα υλο­ποιεί­ται και μέχρι το τέλος του έτους θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί γεγονός που θα μας δώσει την δυνα­τό­τητα να επι­τε­λέ­σουμε το έργο μας.

Υπάρ­χουν εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα, καμπά­νιες, συνερ­γα­σίες με σχολεία, Ενοπλες Δυνά­μεις και φυσικά με νοσο­κο­μεία και δομές υγείας ανά την χώρα;

Υπάρ­χουν πολλά προ­γράμ­ματα που τρέχουν και υλο­ποιού­νται,πλην όμως δεν υπάρχει το επαρκές προ­σω­πικό στις αιμο­δο­σίες για να το εντα­τι­κο­ποι­ή­σουν όπως και κάθε χρόνο το ΕΚΕΑ επι­και­ρο­ποιεί την προβολή της Εθε­λο­ντι­κής Αιμο­δο­σίας με νέα κάθε φορά καμπά­νια. Εδώ θέλω να επι­ση­μάνω την σημα­ντική συμβολή των αιμο­δο­τι­κών συλ­λό­γων που προ­σφέ­ρουν μεγάλες υπη­ρε­σίες στην προ­σέλ­κυση νέων αιμο­δο­τών. Το ΕΚΕΑ έχει συνερ­γα­σία και συνέρ­γειες με όλους τους φορείς και οργα­νι­σμούς γιατί προ­φα­νώς μόνο κατ’ αυτό τον τρόπο μπο­ρούμε να δημιουρ­γή­σουμε μια καλύ­τερη πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Επίσης να πω ότι έχουμε εκσυγ­χρο­νί­σει τον τρόπο επι­κοι­νω­νίας και προ­σέγ­γι­σης των νέων ανθρώ­πων, ακο­λου­θώ­ντας τις συνή­θειές τους στον τρόπο επι­κοι­νω­νίας.

Υπάρχει επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα ως προς την αιμο­δο­σία ή οι άνθρω­ποι είναι περισ­σό­τε­ροι ενη­με­ρω­μέ­νοι, τώρα πια;

Η αλήθεια είναι ότι όσο περισ­σό­τερο προ­σπα­θούμε τόσο πάντα καλύ­τερο απο­τέ­λε­σμα φέρ­νουμε. Πιστεύω ότι τα πράγ­ματα είναι καλύ­τερα για την ενη­μέ­ρωση σήμερα και βεβαίως μπορούν να γίνουν ακόμα καλύ­τερα. Είναι απο­δε­δειγ­μένο ότι όσο περισ­σό­τερη ενη­μέ­ρωση γίνεται τόσο η επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα και ενδε­χο­μέ­νως ο φόβος υπο­χω­ρούν.

Αν συνει­δο­ποι­ή­σουμε ότι ενδε­χο­μέ­νως αύριο κάποιος δικός μας άνθρω­πος βρεθεί στην ανάγκη του αίματος, τόσο πιο επι­τα­κτική κάνει την συμ­με­τοχή μας στον εθε­λο­ντι­σμό σήμερα.

Ποια είναι η αιμο­δο­τική εικόνα της Ρόδου και του νότιου Αιγαίου γενικά;

Στην Ρόδο συγκε­ντρώ­νο­νται πάνω από 6000 μονάδες το χρόνο που αντι­στοι­χεί σε 49,7 μονάδες ανά χίλιους κατοί­κους του νησιού, κατά τι κάτω από τον μέσο όρο της χώρας μας (50,7) με ποσοστό του εθε­λο­ντι­κού αίματος 42% για το 2022 και 45% για το 2023. Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι οι επι­δό­σεις αυτές δεν αντι­στοι­χούν στην ευαι­σθη­σία που έχει η ροδιακή κοι­νω­νία στην κοι­νω­νική αλλη­λεγ­γύη και τον εθε­λο­ντι­σμό. Αυτός είναι ένας πολύ σημα­ντι­κός λόγος για την επί­σκεψη που θα κάνουμε τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου στο νησί της Ρόδου.