Κτηματολόγιο: Βλέπουν την περιουσία τους να χάνεται 20.000 ιδιοκτήτες στα Δωδεκάνησα

Μέσα από τα χέρια τους βλέπουν την περιου­σία τους να χάνεται 20.000 ιδιο­κτή­τες στα Δωδε­κά­νησα. Γιατί; Επειδή 73 χρόνια μετά την ενσω­μά­τωση του νησιω­τι­κού συμπλέγ­μα­τος στην Ελλάδα, το 1948, φαί­νε­ται πως υπάρχει ακόμη μια ανοιχτή πληγή που εξα­κο­λου­θεί να δημιουρ­γεί πρό­βλημα σε χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες, οι οποίοι – εξαι­τίας αυτής της πληγής -, κιν­δυ­νεύ­ουν να χάσουν πάνω από 8.000 ακίνητα… Το πρό­βλημα, όπως εξηγεί, μιλώ­ντας στα «ΝΕΑ», ο πρό­ε­δρος της Ενωσης Ιδιο­κτη­τών Ακι­νή­των Δωδε­κα­νή­σου (ΕΝΙΑΔ) Μιχάλης Βαγια­νού, «οφεί­λε­ται στο γεγονός ότι το ελλη­νικό κράτος – μετά την ενσω­μά­τωση της Δωδε­κα­νή­σου – δεν ολο­κλή­ρωσε ποτέ την κτη­μα­το­γρά­φηση που ξεκί­νη­σαν οι Ιταλοί».

Τι σημαί­νει αυτό στην πράξη; Κατά τον ίδιο, άνθρω­ποι που κατεί­χαν νόμιμα ιδιο­κτη­σίες (ακόμη και από την οθω­μα­νική περίοδο) εξαι­ρέ­θη­καν από τη δια­δι­κα­σία της κτη­μα­το­γρά­φη­σης, η οποία είναι προ­φα­νές πως δεν ολο­κλη­ρώ­θηκε, αφού κτη­μα­το­γρα­φή­θη­καν μερικώς η Ρόδος, η Κως και τμήματα της Λέρου.

1.002 αγωγές σε μία μέρα…

Η μη ολο­κλή­ρωση της κτη­μα­το­γρά­φη­σης από το ελλη­νικό κράτος προ­κά­λεσε αλυ­σι­δω­τές αντι­δρά­σεις. Ετσι, χιλιά­δες ιδιο­κτη­σίες δεν μπορούν να κατα­γρα­φούν στους τόμους του Κτη­μα­το­λο­γίου. Χαρα­κτη­ρι­στική είναι, όπως λένε από την ΕΝΙΑΔ, η περί­πτωση της Σύμης όπου ιδιω­τι­κές περιου­σίες αλλά και ιστο­ρικά κτίρια δεν μπορούν να κτη­μα­το­γρα­φη­θούν και για τον λόγο αυτό – εάν δεν αλλάξει το ισχύον καθε­στώς – περνούν στην ιδιο­κτη­σία του Δημο­σίου. Ετσι, μπροστά στον κίνδυνο να χάσουν την περιου­σία τους οι ιδιο­κτή­τες είναι ανα­γκα­σμέ­νοι να προ­σφύ­γουν στη Δικαιο­σύνη για την από­δειξη των εμπράγ­μα­των δικαιω­μά­των τους.

«Πριν από ενάμιση μήνα, μέσα σε μία μέρα, στη Σύμη κατα­τέ­θη­καν 1.002 αγωγές προ­κει­μέ­νου να μην τους αρπάξει το Δημόσιο την περιου­σία τους που κατεί­χαν νόμιμα για δεκάδες ή και εκα­το­ντά­δες χρόνια. Το ίδιο συνέβη και στην Πάτμο, όπου οι αγωγές ξεπέ­ρα­σαν τις 2.000» λένε από την ΕΝΙΑΔ.

«Ανήκετε στο ιταλικό»

Σε πρό­σφατη επι­στολή που έστειλε η ΕΝΙΑΔ στο Κτη­μα­το­λό­γιο, περι­γρά­φε­ται ακριβώς το πρό­βλημα μέσα από τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία που είχε μέλος του ΔΣ της Ενωσης με υπάλ­ληλο στο κέντρο εξυ­πη­ρέ­τη­σης πελατών του Κτη­μα­το­λο­γίου για τη δια­δι­κα­σία κτη­μα­το­γρά­φη­σης ενός ακι­νή­του. Αρχικά η υπάλ­λη­λος τους είπε ότι θα πρέπει να δηλωθεί. Στο τέλος όμως της συνο­μι­λίας κατέ­ληξε: «Αφού είστε στη Ρόδο, δεν έχετε σήμερα δικαί­ωμα εγγρα­φής γιατί δεν ανήκετε στο ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο αλλά στο ιταλικό»!

Ορια και προ­βλή­ματα

Η ελλη­νική πολι­τεία, υιο­θε­τώ­ντας κατ’ απο­κλει­στι­κό­τητα τα ιταλικά κτη­μα­το­λο­γικά δεδο­μένα χωρίς καμία αιτιο­λο­γη­μένη ρυθ­μι­στική εκτί­μηση, απο­δέ­χτηκε και επι­κύ­ρωσε τις προ­βλέ­ψεις των δια­τά­ξεων του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου που όριζε τον αιγιαλό, προ­σαυ­ξά­νο­ντας κατά 12 μέτρα τα όρια της οριο­γραμ­μής του αιγια­λού, όπως ορίζουν οι δια­τά­ξεις του για τις εκτός αστικών κέντρων περιο­χές, μέχρι και τα όρια πάσης ιδιο­κτη­σίας δημό­σιας ή ιδιω­τι­κής.

Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην επι­στολή που εστάλη (στις 3 Φεβρουα­ρίου 2021) από την Ενωση προς τον γενικό γραμ­μα­τέα Νομικών και Κοι­νο­βου­λευ­τι­κών Θεμάτων Στυ­λιανό Ιωάννη Κουτ­να­τζή, τερά­στιες εκτά­σεις γης, με χιλιά­δες ιδιο­κτη­σίες στην παρά­κτια ζώνη των νησιών, να μην κτη­μα­το­γρα­φη­θούν με τη δικαιο­λο­γία ότι βρί­σκο­νται στη ζώνη της παρα­λίας.

«Να σημειώ­σουμε πως η οριο­γραμμή της παρα­λίας δεν είναι προϊόν οριο­θέ­τη­σης, όπως προ­βλέ­πε­ται από τον νόμο αλλά προϊόν κτη­μα­το­γρά­φη­σης από κατα­κτη­τές» επι­ση­μαί­νε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά στην επι­στολή.

Μάλιστα, εξαι­τίας της ισχύ­ου­σας τοπικής νομο­θε­σίας, εκτός των εξαι­ρου­μέ­νων ιδιω­τι­κών ιδιο­κτη­σιών, που ξεπερ­νούν τις 8.000 περι­πτώ­σεις, με την ίδια ακριβώς αιτιο­λο­γία χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως αυθαί­ρετα και κρατικά ή δημο­τικά ακίνητα, ακόμη και ιστο­ρι­κής σημα­σίας όπως οι Ιαμα­τι­κές Πηγές Καλ­λι­θέας.

Νομο­θε­τική ρύθμιση

Η ΕΝΙΑΔ ζητεί άμεση νομο­θε­τική ρύθμιση του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Καθε­στώ­τος Δωδε­κα­νή­σου. Κι αυτό διότι, όπως ανα­φέ­ρει, το τοπικό νομικό καθε­στώς δημιουρ­γεί ήδη προ­βλή­ματα και «μπλο­κά­ρει» δια­δι­κα­σίες που νομο­θε­τή­θη­καν ή θα νομο­θε­τη­θούν.

Ο χρόνος στο μεταξύ κυλά αντί­στροφα. Κι αυτό επειδή, μεταξύ άλλων, έγινε ανάληψη από εργο­λάβο του μειο­δο­τι­κού δια­γω­νι­σμού που αφορά τις κατε­δα­φί­σεις των εν λόγω ακι­νή­των. Και επι­πλέον υπάρχει αδυ­να­μία εφαρ­μο­γής του νέου χωρο­τα­ξι­κού του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος στα Δωδε­κά­νησα.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΝΙΑΔ ήρθε σε επαφή με τον πρώην αντι­πρό­ε­δρο της κυβέρ­νη­σης και συνταγ­μα­το­λόγο – καθη­γητή στο ΑΠΘ Ευάγ­γελο Βενι­ζέλο, από τον οποίο ζήτησε επι­στη­μο­νική γνω­μο­δό­τηση – μελέτη για την αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού, ιδίως επί του ειδικού καθε­στώ­τος επί του αιγια­λού και της παρα­λίας.

Οπως χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται στην επι­στολή προς τον γενικό γραμ­μα­τέα Νομικών και Κοι­νο­βου­λευ­τι­κών Θεμάτων, «ο καθη­γη­τής Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος στη μελέτη που μας παρέ­δωσε τεκ­μη­ρί­ωσε ευθέως την αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα του άρθρου 3 του Κ.Δ. 132/1929 με αδιά­σει­στα στοι­χεία βασι­σμένα στο Ελλη­νικό Σύνταγμα, τις Ευρω­παϊ­κές και Διε­θνείς Συν­θή­κες, τους νόμους αλλά και τη σχετική νομο­λο­γία του ΣτΕ».

Ξεκινά η συλλογή δηλώ­σεων σε έξι νέες περιο­χές

Μέσα στον χρόνο ξεκινά η συλλογή δηλώ­σεων σε έξι νέες περιο­χές ενώ πρέπει να επα­νε­λεγ­χθούν πάνω από 11 εκα­τομ­μύ­ρια δικαιώ­ματα σε 36 περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες.

Η αρχή γίνεται από τον ερχό­μενο μήνα όπου ξεκινά η συλλογή δηλώ­σεων στο Ρέθυμνο. Επί της ουσίας ο Μάρτιος σημα­το­δο­τεί τη συλλογή δηλώ­σεων για το υπό­λοιπο (και τελευ­ταίο) 7% της χώρας. Στη συνέ­χεια, τον Μάιο, αρχίζει η συλλογή δηλώ­σεων στις Κυκλά­δες, ενώ τον Αύγου­στο παίρ­νουν σειρά Χανιά και Ηρά­κλειο (ένα τμήμα του) με τον κύκλο να κλείνει τον Δεκέμ­βριο όπου ξεκινά η συλλογή δηλώ­σεων σε Θεσπρω­τία και Κέρκυρα.

Στο μεταξύ, οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των θα πρέπει να γνω­ρί­ζουν πως το πάγωμα των προ­στί­μων τούς δίνει ένα «σκόντο» έως τον ερχό­μενο Μάιο (άτυπη παρά­ταση) προ­κει­μέ­νου να δηλώ­σουν ψηφιακά στο Κτη­μα­το­λό­γιο την ακίνητη περιου­σία τους.

Σε ό,τι αφορά τα πρό­στιμα, υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως θα είναι κλι­μα­κωτά, και θα υπο­λο­γί­ζο­νται με βάση την αξία του κάθε ακι­νή­του και τον χρόνο καθυ­στέ­ρη­σης. Θα πρέπει, ωστόσο, να διευ­κρι­νι­στεί ότι η βάση υπο­λο­γι­σμού αντι­στοι­χεί σε ποσό που δεν μπορεί να είναι κατώ­τερο των 300 ευρώ και ανώτερο των 2.000 ευρώ. «ΤΑ ΝΕΑ» ανα­φέρ­θη­καν εκτενώς στο θέμα στο φύλλο της 5ης Ιανουα­ρίου 2021.

Οπως προ­α­να­φέρ­θηκε, κατά τη διάρ­κεια του χρόνου θα πρέπει να ελεγ­χθούν 11 εκα­τομ­μύ­ρια δικαιώ­ματα σε 36 περι­φε­ρεια­κές ενό­τη­τες. Τι σημαί­νει αυτό; Σημαί­νει πως οι ιδιο­κτή­τες θα πρέπει να ελέγ­ξουν την κατα­γραφή των περιου­σια­κών τους στοι­χείων, να επι­βε­βαιώ­σουν ή να διορ­θώ­σουν τυχόν λάθη.

Οι 36 περιο­χές (κατ’ αλφα­βη­τική σειρά) είναι: Ανα­το­λική Αττική (Γραμ­μα­τικό, Βαρ­νά­βας), Αιτω­λο­α­καρ­να­νία, Αρκαδία, Αρτα, Αχαΐα, Βοιωτία, Γρεβενά, Δράμα, Δυτική Αττική (Μέγαρα, Οινόη), Εβρος, Ευρυ­τα­νία, Ηρά­κλειο, Θάσος, Θεσπρω­τία, Θεσ­σα­λο­νίκη, Ιωάν­νινα, Κάλυ­μνος, Καρ­δί­τσα, Κάρ­πα­θος, Καστο­ριά, Κοριν­θία, Λάρισα, Λασίθι, Λευκάδα, Μαγνη­σία, Μεσ­ση­νία, Ξάνθη, Πιερία, Πρέβεζα, Ροδόπη, Ρόδος, Σπο­ρά­δες, Φθιώ­τιδα, Φλώρινα, Φωκίδα και Χαλ­κι­δική.

Πηγή: in.gr