Τουρισμός: Πόσο και πώς επηρεάζει την Ελλάδα ο κορωνοϊός

Του Πανα­γιώτη Δ. Υφαντή

Οι Κινέζοι του­ρί­στες που επι­σκέ­πτο­νται την Ελλάδα δεν ξεπερ­νούν (ακόμα) τον πλη­θυ­σμό ενός μεγάλου Δήμου της Αττικής, όπως το Περι­στέρι. Οι επι­πτώ­σεις του κινε­ζι­κού κορω­νοϊού, ωστόσο, στον ελλη­νικό του­ρι­σμό ανα­μέ­νε­ται να είναι ευδιά­κρι­τες αν και όχι οδυ­νη­ρές.

Ο σπάνιος, φολι­δω­τός μυρ­μη­γκο­φά­γος Παγκο­λί­νος που φέρεται να είναι ο βασικός… ύποπτος ξενι­στής από τον οποίο μετα­δό­θηκε σε ανθρώ­πους ο φονικός κορω­νο­ϊός ανα­δει­κνύ­ε­ται, ήδη, σε έναν από τους πρω­τα­γω­νι­στές του 2020.

Κυρίως, όμως, έρχεται να υπεν­θυ­μί­σει στους ανθρώ­πους του του­ρι­σμού, αλλά και το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο της κυβέρ­νη­σης πως η ελλη­νική οικο­νο­μία εξαρ­τά­ται υπερ­βο­λικά από έναν τομέα, όπως ο του­ρι­σμός, ο οποίος είναι ευά­λω­τος σε μικρές ή μεγα­λύ­τε­ρες κρίσεις κάθε είδους. Αν παρη­γο­ρού­νται με κάτι οι επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου και όλοι όσοι συν­δέ­ο­νται έμμεσα με τους του­ρί­στες που κατα­φθά­νουν κάθε χρόνο στην Ελλάδα είναι το γεγονός πως οι κρίσεις που συν­δέ­ο­νται με θέματα υγείας είναι αυτές που διαρ­κούν λιγό­τερο και οι αγορές επα­νέρ­χο­νται στην κανο­νι­κό­τητα σχετικά σύντομα.

Μέχρι πριν ελά­χι­στα χρόνια, οι Κινέζοι του­ρί­στες απο­τε­λού­σαν δυσεύ­ρετο είδος στον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Σπάνιοι και περι­ζή­τη­τοι, σχεδόν όσο και ο μυρ­μη­γκο­φά­γος Παγκο­λί­νος στην αχανή Κίνα.

Τα δεδο­μένα άλλαξαν, ωστόσο, από την απ’ ευθείας αερο­πο­ρική σύνδεση της Αθήνας με το Πεκίνο με το δρο­μο­λό­γιο που εγκαι­νί­ασε η Air China. Η κινε­ζική εται­ρεία πετούσε μέχρι το 2017 στην ελλη­νική πρω­τεύ­ουσα μέσω Γερ­μα­νίας με το δρο­μο­λό­γιο Πεκίνο-Μόναχο-Αθήνα. Οι απευ­θείας πτήσεις Πεκίνο-Αθήνα ξεκί­νη­σαν στις 30 Σεπτεμ­βρίου 2017 με δύο εβδο­μα­διαία δρο­μο­λό­για στα οποία πολύ γρήγορα προ­στέ­θηκε ένα τρίτο (Απρί­λιος 2018).

Οι απευ­θείας πτήσεις συνέ­δε­σαν ουσια­στικά για πρώτη φορά τον ελλη­νικό του­ρι­σμό με τη μεγα­λύ­τερη αγορά εξερ­χό­με­νου του­ρι­σμού του πλανήτη. Δια­μορ­φώ­θη­καν με αυτό τον τρόπο σοβαρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις προ­κει­μέ­νου ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός να αρχίσει να μειώνει την εξάρ­τησή του από τις ευρω­παϊ­κές αγορές και, ιδιαί­τερα, τη Γερ­μα­νία.

Κινέζοι του­ρί­στες άρχισαν να εμφα­νί­ζο­νται στο κέντρο της Αθήνας, να κυκλο­φο­ρούν στο μετρό, να ανε­βαί­νουν στα κρουα­ζιε­ρό­πλοια που ανα­χω­ρού­σαν από τον Πειραιά, να ταξι­δεύ­ουν στα νησιά με πλοίο. Έγιναν βασικοί πελάτες των ξενο­δο­χείων στο κέντρο της Αθήνας ενώ προ­ο­ρι­σμοί όπως η Σαντο­ρίνη εξε­λί­χθη­καν σε Γη της Επαγ­γε­λίας για τα γαμήλια ταξίδια τους. Σύμφωνα με ανε­πί­σημα στοι­χεία του Διεθνή Αερο­λι­μένα Αθηνών, το 81% των Κινέζων έρχεται στην Ελλάδα για λόγους ανα­ψυ­χής και το 16% για επαγ­γελ­μα­τι­κούς λόγους.

Το 2018 οι κινέζοι που ήρθαν στην Αθήνα με απευ­θείας πτήση από το Πεκίνο έφθασαν τους 50.660 κατα­γρά­φο­ντας αύξηση 161% σε σύγκριση με το 2017. Ας σημειω­θεί, όμως, πως τα μεγέθη του 2018 αφορούν 12 μήνες δρο­μο­λο­γίων έναντι των δύο τελευ­ταίων μηνών του 2017. Την ίδια χρόνια κατέ­φθα­σαν στο αερο­δρό­μιο Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος 128.900 Κινέζοι με πτήσεις από άλλες χώρες, κατα­γρά­φο­ντας άνοδο 45%.

Μόλις στην πρώτη πλήρη χρονιά (2018) απευ­θείας πτήσεων, δηλαδή, οι Κινέζοι που ήρθαν στην Αθήνα έφθασαν συνο­λικά τους 179.560 επι­σκέ­πτες σημειώ­νο­ντας αύξηση 65% σε σύγκριση με το 2017.

Αυτό ήταν αρκετό ώστε η Κίνα να σκαρ­φα­λώ­σει με το καλη­μέρα στο Τοπ 20 αγορών του αερο­δρο­μίου της Αθήνας.

Η δυνα­μική που άρχισε να ανα­πτύσ­σει η «δεξα­μενή» της Κίνας για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό ήταν τέτοια ώστε το 2019 να βρεθεί στην 15η θέση των κύριων αγορών του αερο­δρο­μίου της Αθήνας. Όπως προ­κύ­πτει από ανε­πί­σημα στοι­χεία οι Κινέζοι που ήρθαν στην πρω­τεύ­ουσα το 2019 απευ­θείας μέσω Πεκίνου έφθασαν τους 62.000 (+22%) ενώ ξεπέ­ρα­σαν τους 150.000 (+21%) οι Κινέζοι που ήρθαν μέσω άλλων χωρών. Η συνο­λική αύξηση των Κινέζων που ήρθαν στην Αθήνα το 2019 σε σύγκριση με το 2018 έφθασε το 31%.

Οι προ­ο­πτι­κές για το 2020 εμφα­νί­ζο­νταν εξαι­ρε­τι­κές. Παρά­γο­ντες της αερο­πο­ρι­κής και ταξι­διω­τι­κής αγοράς, μάλιστα, εκτι­μού­σαν πως φέτος οι Κινέζοι θα κατά­φερ­ναν να μπουν για πρώτη φορά στο Τοπ 10 εθνι­κο­τή­των που θα έρχο­νταν στην Ελλάδα μέσω του «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος».

Η εκτί­μηση βασι­ζό­ταν στη δυνα­μική της ζήτησης από την Κίνα, αλλά και στο γεγονός πως από το καλο­καίρι θα υπερ­δι­πλα­σιά­ζο­νταν οι δια­θέ­σι­μες αερο­πο­ρι­κές θέσεις. Κι αυτό καθώς η Air China είχε ανα­κοι­νώ­σει πως θα αύξανε σε τέσ­σε­ρις τις εβδο­μα­διαίες πτήσεις της, ενώ από τις 23 Ιουνίου έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί να ξεκι­νή­σει η απ’ ευθείας σύνδεση της Σαγκάης με την Αθήνα με τρεις εβδο­μα­διαίες πτήσεις της κινε­ζι­κής αερο­πο­ρι­κής εται­ρείας Juneyao Airlines.

Ο κορω­ναϊός, ωστόσο, και η διακοπή των ομα­δι­κών ταξι­διών Κινέζων στο εξω­τε­ρικό, άλλαξε άρδην τα φετινά δεδο­μένα για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, όπως και όλους τους άλλους προ­ο­ρι­σμούς που επι­σκέ­πτο­νταν οι Κινέζοι.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες του Euro2day.gr οι δύο κινε­ζι­κές αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες (Air China, Juneyao Airlines) φέρο­νται, μέχρι στιγμής, να τηρούν στάση ανα­μο­νής και δεν έχουν προ­χω­ρή­σει σε τρο­πο­ποί­ηση του αρχικού τους σχε­δια­σμού.

Οι πλη­ρό­τη­τες των πτήσεων της Air China τον Φεβρουά­ριο, ωστόσο, «δέχο­νται μεγάλη πίεση», σύμφωνα με έμπει­ρους παρά­γο­ντες της ελλη­νι­κής ταξι­διω­τι­κής αγοράς.

Την ίδια στιγμή, τα ξενο­δο­χεία δέχο­νται τα πρώτα ωστικά κύματα των ανα­τα­ρά­ξεων, καθώς υπάρ­χουν αρκετές ακυ­ρώ­σεις. Στη Σαντο­ρίνη, μάλιστα, ξενο­δο­χεια­κές πηγές ανα­φέ­ρουν πως έχουν ακυ­ρω­θεί όλες οι κρα­τή­σεις για τον Φεβρουά­ριο, ενώ έχουν «παγώσει» οι νέες κρα­τή­σεις.

Παρά­γο­ντες του χώρου πιθα­νο­λο­γούν πως ανάλογα με τις εξε­λί­ξεις, είναι ορατό το ενδε­χό­μενο να χαθεί μεγάλο μέρος της φετινής χρονιάς. Προ­ε­ξο­φλούν, ωστόσο, πως οι κρα­τή­σεις θα ανα­κάμ­ψουν ταχύ­τατα «με συμπε­ρι­φορά συμπιε­σμέ­νου ελα­τη­ρίου» αμέσως μόλις ελεγ­χθεί η κατά­σταση από τις κινε­ζι­κές αρχές, καθώς η ζήτηση για την Ελλάδα είναι πολύ μεγάλη.

Οι ίδιες πηγές θεωρούν πως θα επη­ρε­α­στεί ανα­πό­φευ­κτα και ο χώρος της κρουα­ζιέ­ρας. Όχι μόνο εξαι­τίας των Κινέζων επι­σκε­πτών οι οποίοι θα ανα­βάλ­λουν το ταξίδι τους, αλλά και όσων θα θελή­σουν να απο­φύ­γουν τη διαμονή σε χώρους με μεγάλη συγκέ­ντρωση πλη­θυ­σμού όπως τα κρουα­ζιε­ρό­πλοια.

Το όποιο κενό προ­κύ­ψει από την αγορά της Κίνας θα πρέπει να υπο­κα­τα­στα­θεί, ανα­πό­φευ­κτα, από την Ευρώπη, αλλά και μακρι­νές αγορές όπως της Βόρειας Αμε­ρι­κής (ΗΠΑ, Καναδάς) και Αυστρα­λία.

Οι παρά­γο­ντες του χώρου εμφα­νί­ζο­νται συγκρα­τη­μένα αισιό­δο­ξοι, μέχρι στιγμής, πως τα όποια κενά θα υπερ­κα­λυ­φθούν. Η αισιο­δο­ξία τους εδρά­ζε­ται στην ως τώρα πορεία των κρα­τή­σεων που παρα­πέ­μπει σε μεγέθη αντί­στοιχα ή και καλύ­τερα από εκείνα του 2018. Χρονιά την οποία οι άνθρω­ποι του χώρου θεωρούν ως την καλύ­τερη των τελευ­ταίων ετών. Αρκεί, όπως επι­ση­μαί­νουν, να δια­τη­ρη­θεί και στη συνέ­χεια ο ικα­νο­ποι­η­τι­κός ρυθμός κρα­τή­σεων.