Βασίλης Νικολής: «Η αιμοδοσία δεν αποτελεί μια εποχική πρακτική, αλλά μια διαρκή και αδιαπραγμάτευτη κοινωνική ανάγκη»

Το 2025 ήταν μια ακόμη δύσκολη χρονιά για εσάς και τον Σύλλογο; Πώς προ­ε­τοι­μά­ζε­στε για τη θερινή περίοδο, όπου οι ανάγκες αυξά­νο­νται κατα­κό­ρυφα;

Το 2025 επι­βε­βαί­ωσε, για ακόμη μία φορά, ότι η αιμο­δο­σία δεν απο­τε­λεί μια εποχική πρα­κτική, αλλά μια διαρκή και αδια­πραγ­μά­τευτη κοι­νω­νική ανάγκη. Οι αυξη­μέ­νες μετα­κι­νή­σεις, η του­ρι­στική κίνηση και, δυστυ­χώς, τα έκτακτα περι­στα­τικά που συνο­δεύ­ουν τη θερινή περίοδο, δημιουρ­γούν πάντοτε ιδιαί­τερα πιε­στι­κές συν­θή­κες.

Ως Σύλ­λο­γος, κινη­θή­καμε προ­λη­πτικά. Ενι­σχύ­σαμε τις εξω­τε­ρι­κές μας αιμο­δο­σίες κατά τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού, ενερ­γο­ποι­ή­σαμε τους τακτι­κούς μας αιμο­δό­τες και εντεί­ναμε τις δράσεις ενη­μέ­ρω­σης, ώστε να απο­φύ­γουμε φαι­νό­μενα ελλεί­ψεων. Η πρόληψη είναι το ισχυ­ρό­τερο «απόθεμα» αίματος, και αυτή είναι μια στρα­τη­γική που δεσμευό­μα­στε να συνε­χί­σουμε και την νέα χρονιά.

Υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις, όπως οι πολυ­με­ταγ­γι­ζό­με­νοι ασθε­νείς. Πώς τις αντι­με­τω­πί­ζετε; Συνερ­γά­ζε­στε με άλλους συλ­λό­γους και νοσο­κο­μεία στην Ελλάδα;

Οι πολυ­με­ταγ­γι­ζό­με­νοι ασθε­νείς απο­τε­λούν μια ξεχω­ρι­στή κατη­γο­ρία συναν­θρώ­πων μας, οι οποίοι δεν χρειά­ζο­νται αίμα περι­στα­σιακά, αλλά σε σταθερή και διαρκή βάση για να συνε­χί­σουν τη ζωή τους. Για εμάς, αυτό μετα­φρά­ζε­ται σε αυξη­μένη ευθύνη, συνεχή εγρή­γορση και απόλυτη υπευ­θυ­νό­τητα. Στη Ρόδο, ο Σύλ­λο­γός μας δια­τη­ρεί συνερ­γα­σία με τη Μονάδα Μεσο­γεια­κής Αναι­μίας του Νοσο­κο­μείου Ρόδου, καθώς και άριστη συνερ­γα­σία με τον Σύλλογο Αντι­με­τώ­πι­σης Μεσο­γεια­κής Αναι­μίας Ρόδου, ώστε να υπάρχει άμεση αλλη­λο­ϋ­πο­στή­ριξη όπου χρεια­στεί. Αξίζει να τονι­στεί ότι η Μονάδα, με τους ιατρούς Ξένια Μαΐλλη και Νίκο Φαρ­μα­κίδη, καθώς και τον υπεύ­θυνο Πέτρο Μαστρο­γιαν­νάκη, προ­σφέ­ρει εξαι­ρε­τι­κές υπη­ρε­σίες στους θαλασ­σαι­μι­κούς συμπο­λί­τες μας. Η αιμο­δο­σία λει­τουρ­γεί με όρους αλλη­λεγ­γύης, συλ­λο­γι­κής ευθύνης και ατο­μι­κής συνεί­δη­σης. Σε ό,τι αφορά στις συνερ­γα­σίες μας με άλλους φορείς, αυτό απο­τε­λεί βασικό πυλώνα της λει­τουρ­γίας μας. Ο Σύλ­λο­γός μας είναι μέλος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Συλ­λό­γων Εθε­λο­ντών Αιμο­δο­τών (ΠΟΣΕΑ) και μέσω αυτής βρι­σκό­μα­στε σε τακτική επι­κοι­νω­νία και συνερ­γα­σία με συλ­λό­γους αιμο­δο­τών σε ολό­κληρη τη χώρα. Η Ομο­σπον­δία λει­τουρ­γεί ως δίκτυο ανταλ­λα­γής εμπει­ρίας, καλών πρα­κτι­κών και αλλη­λο­ϋ­πο­στή­ρι­ξης, ιδιαί­τερα σε περιό­δους αυξη­μέ­νων αναγκών.

Ιδιαί­τερα στον χώρο των Δωδε­κα­νή­σων, δια­τη­ρούμε στενή και ουσια­στική συνερ­γα­σία με τους Συλ­λό­γους Εθε­λο­ντών Αιμο­δο­τών της Καρ­πά­θου, της Λέρου και της Σύμης. Οι νησιω­τι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες επι­βάλ­λουν πνεύμα συνεν­νό­η­σης και αλλη­λεγ­γύης, καθώς οι ανάγκες δεν στα­μα­τούν στα γεω­γρα­φικά όρια κάθε νησιού.

Παράλ­ληλα, σε πολύ υψηλό επίπεδο βρί­σκε­ται η συνερ­γα­σία μας με όλους τους κοι­νω­νι­κούς και εθε­λο­ντι­κούς φορείς της περιο­χής. Συνερ­γα­ζό­μα­στε στενά με τον Ελλη­νικό Ερυθρό Σταυρό, τους συλ­λό­γους Στή­ρι­ξης Καρ­κι­νο­πα­θών Δωδε­κα­νή­σου, ΑμεΑ Επαρ­χίας Ρόδου και του ΙΝΚΑ Δωδε­κα­νή­σου καθώς και άλλους ενερ­γούς κοι­νω­νι­κούς φορείς. Η σύμπραξη αυτή ενι­σχύει το κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα των δράσεών μας και απο­δει­κνύει ότι η αιμο­δο­σία είναι υπόθεση συλ­λο­γική, βαθιά κοι­νω­νική και ανθρώ­πινη.

Ποιες δράσεις ή εκδη­λώ­σεις έχετε προ­γραμ­μα­τί­σει για την ενί­σχυση της εθε­λο­ντι­κής αιμο­δο­σίας στη Ρόδο τους επό­με­νους μήνες;

Για τον Σύλλογό μας, ο Ιανουά­ριος είναι παρα­δο­σιακά ο μήνας σχε­δια­σμού και προ­γραμ­μα­τι­σμού όλων των δράσεων της νέας χρονιάς. Ήδη για το πρώτο τρίμηνο έχουμε εντάξει στο πρό­γραμμά μας τρεις εξω­τε­ρι­κές αιμο­δο­σίες: στη Λίνδο, σε συνερ­γα­σία με μια νέα, δυνα­μική και ελπι­δο­φόρα ομάδα νέων της περιο­χής, στον Έμπωνα, όπου λει­τουρ­γεί εδώ και χρόνια μια εξαι­ρε­τικά δρα­στή­ρια εθε­λο­ντική ομάδα αιμο­δο­σίας του Συλ­λό­γου μας, και στη ΔΕΥΑΡ, όπου, σε συνερ­γα­σία με τη διοί­κηση και τους εργα­ζό­με­νους, φιλο­δο­ξούμε να πετύ­χουμε μια καλή συμ­με­τοχή και ένα ιδιαί­τερα θετικό απο­τέ­λε­σμα για την ενί­σχυση των απο­θε­μά­των αίματος.

Παράλ­ληλα, δίνουμε ιδιαί­τερη έμφαση στις ενη­με­ρώ­σεις σε σχολεία πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, καθώς και σε εργα­σια­κούς χώρους, σε συνερ­γα­σία με φορείς, συλ­λό­γους και επι­χει­ρή­σεις, με στόχο κυρίως τους νέους ανθρώ­πους. Επι­δί­ωξή μας δεν είναι απλώς η συγκέ­ντρωση μονάδων αίματος, αλλά η καλ­λιέρ­γεια συνεί­δη­σης. Η αιμο­δο­σία οφείλει να γίνει στάση ζωής και όχι πράξη ανάγκης της τελευ­ταίας στιγμής.

Η δια­δι­κα­σία της αιμο­δο­σίας είναι απο­δε­δειγ­μένα ασφαλής, τόσο για τους αιμο­δό­τες όσο και για τους ασθε­νείς που λαμ­βά­νουν το αίμα, χάρη στην εξαι­ρε­τική δουλειά που επι­τε­λεί­ται από τους ανθρώ­πους της αιμο­δο­σίας. Ιδιαί­τερα στο νησί μας, το Τμήμα Αιμο­δο­σίας του Νοσο­κο­μείου Ρόδου, υπό τη διεύ­θυνση του ιατρού Ευάγ­γε­λου Αγγέλου, με τη σημα­ντική συμβολή της προϊ­στα­μέ­νης του Τμή­μα­τος Χαρού­λας Λαμπρια­νού, της προϊ­στα­μέ­νης των εργα­στη­ρίων Κατε­ρί­νας Καμπούρη, καθώς και ολό­κλη­ρου του ιατρι­κού και νοση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού, χαίρει καθο­λι­κής ανα­γνώ­ρι­σης για το υψηλό επίπεδο των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών του.

Ποια είναι τα μεγα­λύ­τερα εμπόδια στην προ­ώ­θηση της εθε­λο­ντι­κής αιμο­δο­σίας;

Βασικά εμπόδια παρα­μέ­νουν η άγνοια και ο φόβος. Παρά τη συνεχή πρόοδο και την πλήρως τεκ­μη­ριω­μένη ασφά­λεια της δια­δι­κα­σίας, εξα­κο­λου­θούν να επι­βιώ­νουν μύθοι και ανα­σφά­λειες γύρω από την αιμο­δο­σία, ενώ ο σύγ­χρο­νος τρόπος ζωής συχνά αφήνει ελά­χι­στο χώρο για την έννοια του εθε­λο­ντι­σμού.

Εξίσου σοβαρό και συχνά απο­σιω­πη­μένο πρό­βλημα είναι η χαμηλή οικο­νο­μική ενί­σχυση από την Πολι­τεία. Η έλλειψη ουσια­στι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης καθιστά σχεδόν αδύνατη ακόμη και την κάλυψη στοι­χειω­δών λει­τουρ­γι­κών αναγκών, όπως η πρό­σληψη ενός διοι­κη­τι­κού υπαλ­λή­λου ή μιας γραμ­μα­τέως, που θα μπο­ρούσε να συντο­νί­ζει τις δράσεις, να δια­σφα­λί­ζει την καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία και να κρατά τον Σύλλογο ανοικτό και προ­σβά­σιμο στους πολίτες.

Παρότι ο Σύλ­λο­γός μας απο­τε­λεί αριθ­μη­τικά τον μεγα­λύ­τερο εθε­λο­ντικό οργα­νι­σμό στο Νότιο Αιγαίο, λει­τουρ­γεί σχεδόν απο­κλει­στικά στη­ρι­ζό­με­νος στο φιλό­τιμο και την προ­σω­πική προ­σφορά των μελών του. Αυτό ανα­δει­κνύει, από τη μία πλευρά, τη δύναμη της κοι­νω­νι­κής αλλη­λεγ­γύης, από την άλλη όμως φανε­ρώ­νει τα δομικά όρια ενός συστή­μα­τος που ζητά πολλά από τον εθε­λο­ντι­σμό, χωρίς να του παρέχει τα απο­λύ­τως ανα­γκαία μέσα. Παρά τις δυσκο­λίες, συνε­χί­ζουμε με συνέ­πεια και αίσθημα ευθύνης να στε­κό­μα­στε δίπλα στους συναν­θρώ­πους μας, γιατί η αξία της ανθρώ­πι­νης ζωής δεν επι­δέ­χε­ται εκπτώ­σεις.

Υπάρχει αντα­πό­κριση από τον κόσμο για σταθερή εθε­λο­ντική αιμο­δο­σία; Πού μπορεί να απευ­θυν­θεί όποιος ενδια­φέ­ρε­ται;

Η αντα­πό­κριση, δυστυ­χώς, δεν είναι αυτή που θα θέλαμε. Μόνο για τη Ρόδο, οι ετήσιες ανάγκες φτάνουν περίπου τις 7.000 μονάδες αίματος, γεγονός που απαιτεί αντί­στοιχο αριθμό αιμο­δο­τών, κατα­νε­μη­μέ­νων με τρόπο ασφαλή και οργα­νω­μένο. Το αίμα έχει διάρ­κεια ζωής μόλις 42 ημέρες, γεγονός που από μόνο του δείχνει τη σημασία της τακτι­κό­τη­τας.

Ιδιαί­τερα στους νέους, ανα­σταλ­τικό ρόλο παίζει ο σύγ­χρο­νος τρόπος ζωής. Παρά­γο­ντες όπως τα τατουάζ, τα piercing και η χρήση εξαρ­τη­σιο­γό­νων ουσιών, αλλά και ορι­σμέ­νες ιατρι­κές ή φαρ­μα­κευ­τι­κές αγωγές, λει­τουρ­γούν συχνά ως προ­σω­ρι­νοί ή μόνιμοι περιο­ρι­σμοί στη δυνα­τό­τητα αιμο­δο­σίας. Έτσι, μεγάλο μέρος των αναγκών καλύ­πτε­ται ακόμη από συγ­γε­νείς και φίλους ασθενών, τους λεγό­με­νους «ανα­γκα­στι­κούς» αιμο­δό­τες. Το ζητού­μενο είναι η συνέ­πεια. Η ανάγκη δεν κάνει δια­κρί­σεις. Σήμερα μπορεί να αφορά στον διπλανό μας, αύριο μπορεί να αφορά εμάς ή κάποιο αγα­πη­μένο μας πρόσωπο. Και όταν προ­σφέ­ρεις, το καλό επι­στρέ­φει.

Ο εθε­λο­ντής αιμο­δό­της δεν καλεί­ται να γίνει «ήρωας» της μιας φοράς, αλλά να προ­σφέ­ρει τακτικά, με απλό­τητα και υπευ­θυ­νό­τητα. Όσοι ενδια­φέ­ρο­νται μπορούν να απευ­θύ­νο­νται στον Σύλλογο Εθε­λο­ντών Αιμο­δο­τών Ρόδου ή απευ­θείας στο Τμήμα Αιμο­δο­σίας του Νοσο­κο­μείου. Η πόρτα μας είναι πάντα ανοιχτή και κάθε νέος αιμο­δό­της απο­τε­λεί για εμάς μια ελπίδα που μετα­τρέ­πε­ται σε πράξη.