Ύστατο «καμπανάκι» κρούουν οι επιστήμονες

Για ένα πολύ κρίσιμο δίμηνο, στη διάρ­κεια του οποίου καλού­μα­στε όλοι να «σώσουμε» το 2021 από μια νέα μακράς διαρ­κείας σφοδρή επίθεση της παν­δη­μίας, μιλούν οι ειδικοί επι­στή­μο­νες. Ηδη πολλές χώρες βιώνουν ένα νέο παν­δη­μικό κύμα το οποίο φαί­νε­ται να «γονα­τί­ζει» ακόμα και τα πιο καλά οργα­νω­μένα συστή­ματα υγείας. Οι δε εκτι­μή­σεις για πιθανή επι­κρά­τηση στην Ευρώπη του μεταλ­λαγ­μέ­νου στε­λέ­χους του κορω­νοϊού, για το οποίο οι πρώτες ανα­λύ­σεις κατα­δει­κνύ­ουν ότι καθιστά τον ιό πιο μετα­δο­τικό, δεν δικαιο­λο­γούν εφη­συ­χα­σμό. Πόσο μάλλον όταν το εμβο­λια­στικό πρό­γραμμα έναντι της COVID-19 είναι ακόμα «στα σπάρ­γανα».

Στην Ελλάδα, η οποία έως τώρα είχε ως σύμμαχο τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, μετά δύο μήνες lockdown το ΕΣΥ είναι κατα­πο­νη­μένο και παρα­μέ­νει πιε­σμένο, ενώ ακόμα δεν έχει απο­τυ­πω­θεί η χαλα­ρό­τητα των γιορτών στην εξέλιξη της παν­δη­μίας. Αν και ο αριθμός των κρου­σμά­των έχει πέσει στα επίπεδα που ήταν στις 20 Οκτω­βρίου, ο ημε­ρή­σιος αριθμός των θανάτων και των δια­σω­λη­νω­μέ­νων ασθενών με COVID-19 παρα­μέ­νει υπερ­δι­πλά­σιος από τον αντί­στοιχο που ήταν την ημέρα που απο­φα­σί­στηκε η εφαρ­μογή του lockdown (179 δια­σω­λη­νω­μέ­νοι ασθε­νείς και 18 θάνατοι κατα­γρά­φη­καν στις 4 Νοεμ­βρίου, 386 και 49 αντί­στοιχα την Παρα­σκευή 8 Ιανουα­ρίου). Ο δε μεγάλος φόβος όλων είναι το πώς εξε­λίσ­σε­ται η παν­δη­μία στην Αττική των 3,8 εκα­τομ­μυ­ρίων μόνιμων κατοί­κων, όπου ήδη σε κάποιες περιο­χές, μεταξύ των οποίων και το κέντρο της Αθήνας, δια­φαί­νε­ται σχετική αύξηση των κρου­σμά­των.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ειδικοί επι­στή­μο­νες δια­μη­νύ­ουν ότι θα ξεχει­μω­νιά­σουμε με περιο­ρι­σμούς, κάτι που άλλωστε φάνηκε και από τη νέα αναβολή της άρσης του lockdown. Και επα­να­λαμ­βά­νουν σε κάθε τόνο τις ισχυρές συστά­σεις τους για αποφυγή των συνα­θροί­σεων, για λίστα φίλων με τους οποίους θα συνα­ντιό­μα­στε, για πιστή τήρηση των απο­στά­σεων, χρήση μάσκας και ανοικτά παρά­θυρα.

Για ένα δύσκολα δια­χει­ρί­σιμο σκηνικό που δια­μορ­φώ­νε­ται για το επόμενο δίμηνο κάνει λόγο στην «Κ» ο ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής Επι­δη­μιο­λο­γίας και Προ­λη­πτι­κής Ιατρι­κής του ΕΚΠΑ και μέλος της επι­τρο­πής εμπει­ρο­γνω­μό­νων του υπουρ­γείου Υγείας για τον νέο κορω­νοϊό, Δημή­τρης Παρα­σκευής. Οι λόγοι είναι πολλοί. «Λόγω των κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών συγ­χρω­τι­ζό­μα­στε σε κλει­στούς χώρους. Επι­πλέον, ξεκί­νησε μια περί­ο­δος κατά την οποία παρου­σιά­ζουν έξαρση και άλλες ανα­πνευ­στι­κές λοι­μώ­ξεις, όπως η γρίπη. Αν και φέτος ανα­μέ­νε­ται ότι ο αριθμός των μολύν­σεων από τον ιό της γρίπης θα είναι αισθητά μικρό­τε­ρος λόγω των μέτρων προ­στα­σίας από τον κορω­νοϊό», επι­ση­μαί­νει ο κ. Παρα­σκευής, «από την άλλη, το σύστημα υγείας δεν έχει απο­συμ­φο­ρη­θεί αρκετά, από το προη­γού­μενο κύμα. Είμαστε ακόμα στην αρχή του εμβο­λια­στι­κού προ­γράμ­μα­τος και δεν ανα­μέ­νε­ται άμεσα να προ­στα­τευ­θεί μέσω του εμβο­λίου ικανό ποσοστό των ευπαθών ομάδων πλη­θυ­σμού. Και φυσικά υπάρχει μια συνε­χι­ζό­μενη κόπωση της κοι­νω­νίας, αφού βρι­σκό­μα­στε ήδη σε lockdown διάρ­κειας δύο μηνών».

Οι ειδικοί παρα­κο­λου­θούν με ιδιαί­τερη προσοχή τους επι­δη­μιο­λο­γι­κούς δείκτες που του­λά­χι­στον έως τα τέλη της εβδο­μά­δας συνέ­χι­ζαν να κατα­γρά­φουν την πτωτική τάση του δεύ­τε­ρου κύματος στη χώρα, πλην κάποιων περιο­χών όπου η επι­δη­μία επέμενε. Ωστόσο είναι ακόμα νωρίς για να εκτι­μή­σουν την επί­δραση των εορτών στην εξέλιξη της παν­δη­μίας. «Μας ανη­συ­χεί μια ενδε­χό­μενη αύξηση στα κρού­σματα λόγω πιθανής χαλά­ρω­σης μέσα στις γιορτές», σημειώ­νει ο κ. Παρα­σκευής και προ­σθέ­τει: «Προς αυτή την κατεύ­θυνση και για να μην υπάρξει ο κίν­δυ­νος του τρίτου κύματος, εξε­τά­ζε­ται πολύ προ­σε­κτικά η άρση των μέτρων. Για τον λόγο αυτό έγινε το άνοιγμα μόνο μιας βαθ­μί­δας των σχο­λείων. Και κάπως έτσι θα πορευό­μα­στε για τη στα­διακή και προ­σε­κτική άρση των μέτρων, αφού έχουμε και μια εικόνα της επί­δρα­σης της εορ­τα­στι­κής περιό­δου στην εξέλιξη της παν­δη­μίας στη χώρα».

Αλλες χώρες βιώνουν ήδη μια πολύ σημα­ντική αύξηση στον αριθμό των κρου­σμά­των, κυρίως γιατί χαλά­ρω­σαν πολύ νωρίς τον Δεκέμ­βριο τα περιο­ρι­στικά μέτρα και υπήρξε αύξηση της κινη­τι­κό­τη­τας του πλη­θυ­σμού. Το πλέον χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα απο­τε­λεί το Ηνωμένο Βασί­λειο, όπου εκφρά­ζο­νται φόβοι ότι το σύστημα υγείας –το περί­φημο NHS– φτάνει στα όριά του.

Οι αντοχές του συστή­μα­τος

Ο κίν­δυ­νος για το δικό μας σύστημα υγείας, με τις πολύ λιγό­τε­ρες κλίνες Εντα­τι­κής, στο ενδε­χό­μενο νέας έξαρσης είναι υψηλός. Αλλωστε τα ποσοστά πλη­ρό­τη­τας των κλινών ΜΕΘ COVID-19, τα οποία στη Βόρεια Ελλάδα άγγιξαν το 100% στις αρχές Δεκεμ­βρίου, παρα­μέ­νουν υψηλά. Στην Αττική το 60% των κλινών Εντα­τι­κής COVID είναι καλυμ­μέ­νες και στη Θεσ­σα­λο­νίκη το 70%. «Τώρα η κατά­σταση είναι ελεγ­χό­μενη, ωστόσο υπήρξε στιγμή μέσα στο δεύτερο κύμα που τα νοσο­κο­μεία ξεπέ­ρα­σαν το όριό τους», επι­ση­μαί­νει στην «Κ» η πρό­ε­δρος της Ενωσης Ιατρών Νοσο­κο­μείων Αθηνών – Πει­ραιώς και συντο­νί­στρια διευ­θύ­ντρια της Γ΄ Παθο­λο­γι­κής Κλι­νι­κής του νοσο­κο­μείου «Γ. Γεν­νη­μα­τάς», Ματίνα Παγώνη. Και προ­σθέ­τει: «Δεν ξέρω εάν οι γιατροί και οι νοση­λευ­τές θα αντέ­ξουν την πίεση και τον φόρτο εργα­σίας μιας νέας έξαρσης του κορω­νοϊού στη χώρα και σε τόσο σύντομο χρονικό διά­στημα από την προη­γού­μενη. Περι­μέ­νουμε τις προ­σλή­ψεις προ­σω­πι­κού που έχει υπο­σχε­θεί το υπουρ­γείο Υγείας και περαι­τέρω ενί­σχυση και χρη­μα­το­δό­τηση. Τα νοσο­κο­μεία δεν είναι μόνο για την COVID-19. Σε αντί­θεση με το πρώτο κύμα της παν­δη­μίας, πλέον οι ασθε­νείς απευ­θύ­νο­νται στα νοσο­κο­μεία και για προ­βλή­ματα υγείας που δεν σχε­τί­ζο­νται με τον κορω­νοϊό. Και φυσικά θα πρέπει να εξυ­πη­ρε­τη­θούν τα τακτικά χει­ρουρ­γεία. Απαι­τεί­ται προσοχή ώστε τα τακτικά να μη γίνουν έκτακτα».

Και ξανά η απο­τροπή ενός ενδε­χό­με­νου τρίτου κύματος της παν­δη­μίας εξαρ­τά­ται από τη στάση που θα τηρή­σουμε όλοι που καλού­μα­στε να παρα­μεί­νουμε για λίγο ακόμα «ακοι­νώ­νη­τοι». Οπως τονίζει ο κ. Παρα­σκευής, «εκτός από τα πολύ βασικά που είναι η χρήση μάσκας, οι απο­στά­σεις και η υγιεινή των χεριών, πολύ σημα­ντικό είναι να αερί­ζο­νται επαρκώς οι κλει­στοί χώροι. Επίσης, θα πρέπει να απο­φεύ­γο­νται οι συνα­θροί­σεις με άτομα πολλών δια­φο­ρε­τι­κών οικο­γε­νειών. Ο κανόνας που ίσχυε στις γιορτές, για συνα­ντή­σεις με μόνο άλλη μία οικο­γέ­νεια και με τήρηση των απο­στά­σεων, θα πρέπει να ακο­λου­θη­θεί και την επόμενη περίοδο». Σύμφωνα με τον καθη­γητή, κρίσιμη είναι η χρήση μάσκας, όπως και η τήρηση των απο­στά­σεων και ο αερι­σμός και στους εργα­σια­κούς χώρους. «Τα μέτρα πρέπει να εφαρ­μό­ζο­νται συν­δυα­στικά. Η φυσική από­σταση είναι πολύ σημα­ντικό μέτρο αλλά όχι το απόλυτο. Χρειά­ζε­ται και η χρήση μάσκας που παρέχει επι­πλέον προ­στα­σία. Ακόμα και στο διά­λειμμα για κάπνι­σμα ή για καφέ, καλό είναι να απο­φεύ­γο­νται τα πηγα­δά­κια. Είμαστε ιδιαι­τέ­ρως προ­σε­κτι­κοί και τηρούμε απο­στά­σεις. Απο­φεύ­γουμε να μιλάμε με τους άλλους όσο δεν φοράμε μάσκα», τονίζει ο κ. Παρα­σκευής.

Η προει­δο­ποί­ηση έρχεται και από τους αξιω­μα­τού­χους του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας. Ο διευ­θυ­ντής του ευρω­παϊ­κού τμή­μα­τος του ΠΟΥ Χανς Κλούγκε πρό­σφατα δήλωσε ότι για λίγο διά­στημα ακόμα θα πρέπει να κάνουμε περισ­σό­τερα από αυτά που έχουμε κάνει έως σήμερα και να ενι­σχύ­σουμε τα μέτρα δημό­σιας υγείας και τα μέτρα κοι­νω­νι­κής απο­στα­σιο­ποί­η­σης. «Τα βασικά μέτρα, αυτά που όλοι γνω­ρί­ζουμε, πρέπει να ενι­σχυ­θούν για τη μείωση της μετά­δο­σης, την ελά­φρυνση των υπη­ρε­σιών υγείας COVID-19 και για να σωθούν ζωές», ανέφερε.

Αισιο­δο­ξία για την εποχική γρίπη

Την εκτί­μηση ότι εφέτος η γρίπη δεν θα ταλαι­πω­ρή­σει ιδιαί­τερα τον πλη­θυ­σμό, ως απο­τέ­λε­σμα των μέτρων απο­φυ­γής της μετά­δο­σης του κορω­νοϊού, εκφρά­ζουν οι ειδικοί γιατροί. Εως και την περα­σμένη Κυριακή στη χώρα μας δεν είχε κατα­γρα­φεί κανένα σοβαρό περι­στα­τικό λόγω γρίπης, ούτε καν είχε απο­μο­νω­θεί εργα­στη­ριακά ο ιός από τα εθνικά εργα­στή­ρια ανα­φο­ράς γρίπης. Το αντί­στοιχο διά­στημα κατά την περυ­σινή περίοδο έξαρσης της νόσου είχαν ήδη κατα­γρα­φεί εννέα σοβαρά περι­στα­τικά επι­βε­βαιω­μέ­νης εργα­στη­ριακά γρίπης με νοση­λεία σε ΜΕΘ και ένας θάνατος λόγω της νόσου, ενώ η δρα­στη­ριό­τητα του ιού της γρίπης χαρα­κτη­ρι­ζό­ταν ως αυξα­νό­μενη. Την πρώτη εβδο­μάδα του 2019 είχε ήδη χρεια­στεί να νοση­λευ­θούν σε ΜΕΘ λόγω γρίπης 12 ασθε­νείς, ενώ την πρώτη εβδο­μάδα του 2018 είχαν δηλωθεί επτά νοση­λείες σοβαρών περι­στα­τι­κών. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πάντως ότι στη χώρα μας η δρα­στη­ριό­τητα της γρίπης ξεκι­νάει στα τέλη Δεκεμ­βρίου και αυξά­νε­ται τον Ιανουά­ριο για να κορυ­φω­θεί τον Φεβρουά­ριο και τον Μάρτιο.

Πηγή: kathimerini.gr