Το “λεξικό” των τουρκικών προκλήσεων – Ποιος είναι ο πραγματικός στόχος των Τούρκων

Τι είναι οι πα­ρα­βιά­σεις, οι πα­ρα­βά­σεις και τι υπε­ρα­σπί­ζε­ται η Ελ­λά­δα; Ο στό­χος των Τούρ­κων και οι μα­κρο­πρό­θε­σμες προ­βλέ­ψεις που κρί­νο­νται σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, δύ­σκο­λες.

Ενα­έ­ριος χώρος, χω­ρι­κά ύδατα, FIR Αθη­νών, πα­ρα­βιά­σεις και πα­ρα­βά­σεις του ενα­έ­ριου χώρου. Όλοι αυτοί οι όροι έρ­χο­νται και επα­νέρ­χο­νται στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας, λόγω της τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας. Τι ακρι­βώς συμ­βαί­νει ,ποιος είναι ο στό­χος των Τούρ­κων, ποιες οι επι­διώ­ξεις τους και πως το χει­ρί­ζε­ται η Ελ­λά­δα;

Ο Αντι­στρά­τη­γος ε.α. Λά­μπρος Τζούμς γρά­φει στο Militaire.gr: «Κατά τη διάρ­κεια συ­ζή­τη­σης στη βουλή, ο ΥΕΘΑ κ. Καμ­μέ­νος ανέ­φε­ρε ότι για πρώτη φορά οι Τούρ­κοι ζή­τη­σαν τη συ­ναί­νε­ση της ελ­λη­νι­κής πο­λι­τεί­ας για να πα­ρα­βιά­σουν τον ενα­έ­ριο χώρο της και απο­τί­μη­σε ως θε­τι­κό το συ­γκε­κρι­μέ­νο γε­γο­νός, αφού κάθε φορά πε­τούν εντός του ελ­λη­νι­κού ενα­ε­ρί­ου χώρου χωρίς να έχουν κα­τα­θέ­σει σχέ­δια πτή­σε­ως.

Ο εκ­πρό­σω­πος του τουρ­κι­κού υπουρ­γεί­ου εξω­τε­ρι­κών Χαμί Ακσόι απα­ντώ­ντας με γρα­πτή ανα­κοί­νω­σή του, τό­νι­σε ότι «όπως είναι γνω­στό, τόσο για τις πο­λι­τι­κές όσο και για τις στρα­τιω­τι­κές πτή­σεις, μια χώρα οφεί­λει να ζητεί άδεια για χρη­σι­μο­ποί­η­ση του ενα­έ­ριου χώρου μιας άλλης χώρας» και πρό­σθε­σε ότι «και η Τουρ­κία όπως είναι φυ­σι­κό, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τα 6 μίλια ως θα­λάσ­σιο και επο­μέ­νως και ενα­έ­ριο χώρο της Ελ­λά­δας, ζητεί άδεια πτή­σης σύμ­φω­να με τους διε­θνείς κα­νό­νες και τις πρα­κτι­κές για τις πτή­σεις από και προς την Ελ­λά­δα. Αυτή δεν είναι και­νού­ρια πρα­κτι­κή».

Κα­τό­πιν των πα­ρα­πά­νω κρί­νε­ται σκό­πι­μο να διευ­κρι­νι­σθούν όσο πιο απλά γί­νε­ται τα εξής :

– Εθνι­κός Ενα­έ­ριος Χώρος (Ε.Ε.Χ): Σύμ­φω­να με το Διε­θνές Δί­καιο, ο Ε.Ε.Χ. ενός κρά­τους εκτεί­νε­ται πάνω από το χερ­σαίο έδα­φος του και τα χω­ρι­κά του ύδατα. Η Ελ­λά­δα από το 1931 κα­θό­ρι­σε τον ενα­έ­ριο χώρο της στο εύρος των 10 ν.μ.

– Χω­ρι­κά Ύδατα ή Αι­για­λί­τι­δα Ζώνη: Είναι η θα­λάσ­σια ζώνη η πα­ρα­κεί­με­νη στην ακτή, πάνω στην οποία το κρά­τος ασκεί πλήρη κυ­ριαρ­χία, η οποία εκτεί­νε­ται στον ενα­έ­ριο χώρο, όπως και στο βυθό και στο υπέ­δα­φος. Το εύρος της αι­για­λί­τι­δας ζώνης για τα χω­ρι­κά ύδατα της Ελ­λά­δας ορί­στη­κε το 1936 στα 6 ναυ­τι­κά μίλια από την ακτή. Σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις, το πλά­τος λόγω γε­ω­γρα­φι­κών πε­ριο­ρι­σμών, μπο­ρεί να είναι μι­κρό­τε­ρο από 6 ν. μίλια. Αυτή είναι η πε­ρί­πτω­ση των νη­σιών του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου και της Δω­δε­κα­νή­σου που εφαρ­μό­ζε­ται ο κα­νό­νας της μέσης γραμ­μής, δη­λα­δή η μέση από­στα­ση των ακτών των δύο χωρών εκτός εάν υπάρ­χουν άλλες σχε­τι­κές συμ­βα­τι­κές ρυθ­μί­σεις. Εντού­τοις, παρά το γε­γο­νός ότι η αι­για­λί­τι­δα ζώνη ορί­σθη­κε στα 6ν.μ., για τον ενα­έ­ριο χώρο δια­τη­ρή­θη­κε το όριο των 10 ναυ­τι­κών μι­λί­ων.

Η διπλή αυτή διευ­θέ­τη­ση, δηλ. η δια­φο­ρά με­τα­ξύ του Ε.Ε.Χ. και των χω­ρι­κών υδά­των, απε­τέ­λε­σε πο­λι­τι­κή της χώρας μας εκεί­νη την εποχή για λό­γους διευ­κό­λυν­σης της θα­λάσ­σιας ναυ­σι­πλο­ΐ­ας. Είναι όμως πα­ρα­κιν­δυ­νευ­μέ­νη νο­μι­κά από τις συμ­βά­σεις του διε­θνούς δι­καί­ου της θά­λασ­σας, που προ­βλέ­πει σύμ­πτω­ση αυτών των πε­ριο­χών. Η Σύμ­βα­ση του 1982 του Montego Bay για το δί­καιο της θά­λασ­σας, που έχει γίνει νόμος του ελ­λη­νι­κού κρά­τους (Ν.2321/1995), ορί­ζει τη «σύμ­πτω­ση» των με­γε­θών για θά­λασ­σα και αέρα. Παρά το γε­γο­νός ότι υπάρ­χει πρό­βλη­μα όσον αφορά τη νο­μι­κή πλευ­ρά του θέ­μα­τος, θα πρέ­πει να επι­ση­μαν­θεί ότι το επι­χεί­ρη­μα της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς είναι ότι σύμ­φω­να με τη Σύμ­βα­ση για το Δί­καιο της Θά­λασ­σας, η Ελ­λά­δα δι­καιού­ται να επε­κτεί­νει μέχρι τα 12 ν.μ. τα χω­ρι­κά της ύδατα. Το δι­καί­ω­μα αυτό είναι κυ­ριαρ­χι­κό και ασκεί­ται μο­νο­με­ρώς και κατά συ­νέ­πεια δεν υπό­κει­ται σε κα­νε­νός εί­δους πε­ριο­ρι­σμό ή εξαί­ρε­ση και δεν επι­δέ­χε­ται αμ­φι­σβη­τή­σε­ως από τρίτα κράτη. Όπως είναι γνω­στό από το 1995, η τουρ­κι­κή εθνο­συ­νέ­λευ­ση πήρε από­φα­ση σε πε­ρί­πτω­ση επέ­κτα­σης των χω­ρι­κών μας υδά­των, για λήψη μέ­τρων συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των στρα­τιω­τι­κών (casus belli).

Σε ότι αφορά στον Ε.Ε.Χ. μέχρι το 1974, δηλ. για 44 συ­νε­χή έτη, η Τουρ­κία ανα­γνώ­ρι­ζε και σε­βό­ταν τη ρύθ­μι­ση των 10 ν.μ. Από τότε και μετά δη­λώ­νει ότι ανα­γνω­ρί­ζει μόνο αυτόν που εκτεί­νε­ται πάνω από τα εθνι­κά χω­ρι­κά μας ύδατα, δηλ. τα 6 ν.μ. από τις ακτές και θε­ω­ρεί ότι τα 4 μίλια από τα 6 ως τα 10 είναι διε­θνής ενα­έ­ριος χώρος. Αμ­φι­σβη­τεί τον Ε.Ε.Χ. και συν­δυά­ζει το γε­γο­νός αυτό με τρο­πο­ποί­η­ση των ορίων της ευ­θύ­νης «πε­ριο­χής πλη­ρο­φό­ρη­σης πτή­σε­ων», γνω­στό­τε­ρη εκ του αγ­γλι­κού όρου ως FIR. Στις 6 Αυ­γού­στου 1974 η Άγκυ­ρα με την έκ­δο­ση της ΝΟΤΑΜ 714, κα­θό­ρι­σε μία γραμ­μή ανα­φο­ράς στο μέσον πε­ρί­που του Αι­γαί­ου και γνω­στο­ποί­η­σε ότι τα αε­ρο­σκά­φη που θα πε­τού­σαν ανα­το­λι­κά της γραμ­μής αυτής θα έπρε­πε να ανα­φέ­ρουν στο κέ­ντρο ελέγ­χου ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης και να παίρ­νουν οδη­γί­ες απο αυτό. Η ενέρ­γεια αυτή απο­τε­λού­σε προ­σπά­θεια τρο­πο­ποί­η­σης των ορίων του FIR Αθη­νών και δια­μόρ­φω­νε μια ορο­θε­τι­κή γραμ­μή που χον­δρι­κά συ­μπί­πτει με τις Τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις, δη­λα­δή τον 25ο με­σημ­βρι­νό, που απο­τε­λεί το μέσον του Αι­γαί­ου. Με σκοπό την προ­στα­σία της διε­θνούς αε­ρο­πλο­ΐ­ας, υπήρ­ξε δυ­να­μι­κή αντί­δρα­ση από την Αθήνα με την έκ­δο­ση της ΝΟΤΑΜ 1157 (13 Σεπ. 74), με την οποία κη­ρύ­χθη­κε το Αι­γαίο επι­κίν­δυ­νη πε­ριο­χή. Το κλεί­σι­μο του Αι­γαί­ου είχε ως συ­νέ­πεια στις διε­θνείς αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες να κα­θιε­ρώ­σουν εναλ­λα­κτι­κά και δα­πα­νη­ρά δρο­μο­λό­για, λόγω της πα­ρά­καμ­ψης των αε­ρο­δια­δρό­μων του Αι­γαί­ου. Μετά από αυτό, η Άγκυ­ρα, το 1980 και πάλι μο­νο­με­ρώς, ανα­κά­λε­σε τη ΝΟΤΑΜ 714 όταν δια­πί­στω­σε ότι το μέτρο έβλα­πτε τα συμ­φέ­ρο­ντά της και ιδίως τον του­ρι­σμό της. Ωστό­σο, η Τουρ­κία έκτο­τε με το επι­χεί­ρη­μα ότι η Σύμ­βα­ση του Σι­κά­γο δεν αφορά στα κρα­τι­κά αε­ρο­σκά­φη, στα­θε­ρά αρ­νεί­ται να υπο­βά­λει σχέ­δια πτή­σε­ων για τις ει­σό­δους των στρα­τιω­τι­κών αε­ρο­σκα­φών της εντός του FIR Αθη­νών, δια­πράτ­το­ντας, έτσι, πο­λυά­ριθ­μες πα­ρα­βά­σεις των κα­νό­νων ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας, απο­βλέ­πο­ντας στην απο­δυ­νά­μω­ση του υφι­στά­με­νου νό­μι­μου κα­θε­στώ­τος και δη­μιουρ­γώ­ντας κιν­δύ­νους για την ασφά­λεια της πο­λι­τι­κής αε­ρο­πο­ρί­ας. Η πα­ρά­βα­ση αφορά στην εί­σο­δο αε­ρο­σκά­φους στο FIR Αθη­νών, χωρίς να έχει κα­τα­θέ­σει σχέ­διο πτή­σε­ως, δηλ. κατά πα­ρά­βα­ση των κα­νό­νων ενα­έ­ριας κυ­κλο­φο­ρί­ας. Η Τουρ­κία σε πολλά ση­μεία κα­τα­στρα­τη­γεί και τα 6 ν.μ., κυ­ρί­ως πάνω από ελ­λη­νι­κά νησιά που αμ­φι­σβη­τεί την κυ­ριό­τη­τά τους και τα έχει εντά­ξει στη θε­ω­ρία των «γκρί­ζων ζωνών». Στα ση­μεία αυτά υπάρ­χει πα­ρα­βί­α­ση, που ση­μαί­νει την άνευ αδεί­ας πτήση τουρ­κι­κού αε­ρο­σκά­φους στον ελ­λη­νι­κό εθνι­κό ενα­έ­ριο χώρο και ου­σια­στι­κά την αμ­φι­σβή­τη­ση εθνι­κού κυ­ριαρ­χι­κού δι­καιώ­μα­τος.

Οι μα­κρο­πρό­θε­σμες προ­βλέ­ψεις επί του θέ­μα­τος είναι μάλ­λον δύ­σκο­λες. Εφ’ όσον οι σχέ­σεις των δύο χωρών δια­τη­ρη­θούν στα ίδια επί­πε­δα, με τις ση­με­ρι­νές συν­θή­κες έντα­σης, η Τουρ­κία θα εξα­κο­λου­θή­σει να χρη­σι­μο­ποιεί τις πα­ρα­βιά­σεις σαν τρόπο επί­δει­ξης ισχύ­ος και μοχλό άσκη­σης της εξω­τε­ρι­κής της πο­λι­τι­κής. Αυτή η τα­κτι­κή ενέ­χει σο­βα­ρό κίν­δυ­νο δη­μιουρ­γί­ας ενός θερ­μού επει­σο­δί­ου ή μιας κρί­σης που θα προ­έλ­θει από ένα τυ­χαίο γε­γο­νός ή μια προ­σχε­δια­σμέ­νη ενέρ­γεια όταν η Άγκυ­ρα κρί­νει ότι αυτό εξυ­πη­ρε­τεί τα σχέ­δια της. Εάν επι­διω­χθεί νο­μι­κή επί­λυ­ση του προ­βλή­μα­τος είναι δυ­να­τόν το θέμα να διευ­θε­τη­θεί με άγνω­στες όμως απώ­λειες για τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα της πα­τρί­δας μας. Τέλος δεν είναι σαφές αν η Τουρ­κία, ανε­ξαρ­τή­τως κυ­βέρ­νη­σης επι­θυ­μεί την πλήρη διευ­θέ­τη­ση των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών προ­βλη­μά­των και αν αυτό προ­τι­μά να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μέσω ενός δια­λό­γου και μιας δι­κο­νο­μι­κής δια­δι­κα­σί­ας στη βάση του Διε­θνούς Δι­καί­ου ή αν προ­τι­μά την επι­βο­λή τε­τε­λε­σμέ­νων μέσω πο­λι­τι­κό-στρα­τιω­τι­κής πί­ε­σης.»

πηγή news247.gr