Ευρωεκλογές 2024: «Πύρρειος νίκη» για τη Ν.Δ. – Στο προσκήνιο τα σενάρια ανασχηματισμού

Αρκετά κάτω από τον πήχυ του 33%, που είχε θέσει στόχο πέρασε η Νέα Δημο­κρα­τία στις χθε­σι­νές ευρω­ε­κλο­γές, κατα­γρά­φο­ντας τελικό ποσοστό 28,3%. Πρό­κει­ται για μια «πύρρειο νίκη», όπως τη χαρα­κτή­ρισε ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος Παύλος Μαρι­νά­κης λίγο μετά την απο­κρυ­στάλ­λωση του απο­τε­λέ­σμα­τος, με τα ποσοστά του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος να πέφτουν πάνω από 13 μονάδες από τις εθνικές εκλογές του 2023 και 5,5% από τις προη­γού­με­νες ευρω­ε­κλο­γές, που ήταν και το μέτρο σύγκρι­σης που είχε τεθεί.

«Ακούω την εντολή τους», είπε ο πρω­θυ­πουρ­γός, ο οποίος πρό­σθεσε πως «από αύριο στρε­φό­μα­στε με μεγα­λύ­τερη ένταση στα προ­βλή­ματα».

Οπως έλεγαν πάντως κυβερ­νη­τι­κές πηγές, επι­χει­ρώ­ντας να ανα­λύ­σουν ψύχραιμα το απο­τέ­λε­σμα, η διαφορά με τον δεύτερο ΣΥΡΙΖΑ «παρα­μέ­νει μεγάλη», καθώς ξεπερ­νάει τις 12 ποσο­στιαίες μονάδες, αυτό όμως δεν μπορεί να αναι­ρέ­σει την κοινή παρα­δοχή πως η παρα­δο­σιακή κομ­μα­τική βάση της Ν.Δ. –κατά κύριο λόγο– έστειλε χθες ένα ηχηρό μήνυμα, είτε απέ­χο­ντας από την κάλπη είτε επι­λέ­γο­ντας κόμματα στα δεξιά της Ν.Δ. Από­δειξη του παρα­πάνω είναι πως τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και το ΠΑΣΟΚ δεν εισέ­πρα­ξαν κάτι από αυτή τη μεγάλη φθορά της Ν.Δ., που κινή­θηκε κατά κανόνα προς τα δεξιά, ενώ και ο Ανδρέας Λοβέρ­δος, που εθε­ω­ρείτο «κεντρώα απειλή» για τη Ν.Δ., έμεινε σε πολύ ρηχά νερά, κατα­γρά­φο­ντας ποσοστό μόλις 1,4%. Αντι­θέ­τως, πηγαί­νο­ντας προς τα δεξιά, βλέ­πουμε πως ο Κυριά­κος Βελό­που­λος άγγιξε διψήφιο ποσοστό πανελ­λα­δικά, ενώ σε νομούς της Βόρειας Ελλάδας το έχει ξεπε­ρά­σει κατά πολύ, όπως για παρά­δειγμα στην Ημαθία όπου έλαβε 18,5%. Αντί­στοιχα, η Νίκη πλη­σί­ασε το 4,5%, ενώ η κ. Λατι­νο­πού­λου με τη Φωνή Λογικής πέρασε τον άτυπο πήχυ του 3%.

Συνο­λικά δε, τα κόμματα δεξιά της Ν.Δ. αγγί­ζουν αθροι­στικά το 20%, ένα ποσοστό που συνιστά πολύ μεγάλο και «επι­κίν­δυνο» αριθμό, καθώς δεν πρό­κει­ται πλέον για «διαρ­ροές», αλλά για ποσοστό που αν αθροι­στεί είναι δεύτερο κόμμα. Την ίδια ώρα, πάντως, στη Νέα Δημο­κρα­τία βλέπουν πως το άθροι­σμα ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ δεν ξεπέ­ρασε το ποσοστό που έλαβε η ίδια, συνεπώς «δεν έχουμε ανα­τροπή του πολι­τι­κού σκη­νι­κού», αλλά ένα ηχηρό μήνυμα προς την κυβέρ­νηση από τους δικούς της ψηφο­φό­ρους. Σε απόλυτο αριθμό, άλλωστε, η Ν.Δ. έχασε πάνω από 900.000 ψηφο­φό­ρους από τις ευρω­ε­κλο­γές του 2019 και ο Κυριά­κος Βελό­που­λος ανέβηκε κατά σχεδόν 100.000 ψήφους, ενώ η Νίκη και η Φωνή Λογικής, που δεν είχαν κατέλ­θει το 2019, πήραν μαζί 250.000 ψήφους. Δηλαδή, τα τρία αυτά κόμματα «ανέ­βη­καν» συνο­λικά κατά 350.000 ψήφους, με τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα να είναι πρώην ψηφο­φό­ροι της Ν.Δ. Την ίδια ώρα, ένα μήνυμα της κάλπης είναι πως η συνεχής απο­πο­λι­τι­κο­ποί­ηση της πολι­τι­κής μέσω των social media δεν βοηθάει στην πάταξη της αποχής· αντι­θέ­τως, μπορεί και να την ενι­σχύει, όπως έδειξε το χθεσινό 59% που απείχε.

Απο­δρα­μα­το­ποί­ηση

Τα παρα­πάνω δεδο­μένα περιείχε και η μετε­κλο­γική δήλωση του κ. Μητσο­τάκη, ο οποίος επι­χεί­ρησε να θέσει το απο­τέ­λε­σμα σε δύο βάσεις: η πρώτη ήταν πως αυτές οι εκλογές δεν είχαν πραγ­μα­τικό κίνητρο, από την άλλη, όμως, είπε πως «το μήνυμα ελήφθη». Η δήλωση, πάντως, επι­χεί­ρησε να απο­δρα­μα­το­ποι­ή­σει το ποσοστό της Ν.Δ. και να δώσει το σύνθημα για την επόμενη μέρα. Πιο ανα­λυ­τικά, ανέφερε αρχικά πως «οι ευρω­βου­λευ­τές μας θα δώσουν τον καλύ­τερό τους εαυτό σε ένα Ευρω­κοι­νο­βού­λιο όπου δυστυ­χώς η άνοδος της Ακρο­δε­ξιάς απο­τε­λεί μια νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα», παρα­δε­χό­με­νος πως «το κόμμα μας δεν έφθασε τον στόχο που είχε θέσει» και υπο­γραμ­μί­ζο­ντας και τη χαλα­ρό­τητα που κυριαρ­χεί στις ευρω­ε­κλο­γές. «Οι πολίτες ήξεραν ότι τώρα δεν εκλέ­γε­ται κυβέρ­νηση και αντι­με­τώ­πι­σαν δια­φο­ρε­τικά τη μάχη», είπε, ενώ τόνισε πως «έλειψε ο ουσια­στι­κός προ­βλη­μα­τι­σμός για τη θέση μας στην Ευρώπη και υπήρξαν ψηφο­φό­ροι που θέλησαν να δια­μαρ­τυ­ρη­θούν για την καθη­με­ρι­νό­τητά τους και τα προ­βλή­ματα, με πρώτο την ακρί­βεια. Και αυτό εκφρά­στηκε είτε με την πρω­το­φανή αποχή είτε με την επιλογή μικρό­τε­ρων σχη­μα­τι­σμών». Ο πρω­θυ­πουρ­γός κατέ­ληξε πως ακούει τη φωνή τους και την εντολή τους, που, όπως είπε, είναι «σας εμπι­στευό­μα­στε, αλλά προ­σπα­θή­στε περισ­σό­τερο. Και αυτό θα κάνουμε για να βαδί­σουμε πιο κοντά στην Ευρώπη», κατα­λή­γο­ντας πως «από αύριο στρε­φό­μα­στε με μεγα­λύ­τερη ένταση στα προ­βλή­ματα» και αυτές οι εκλογές απο­τε­λούν την αφε­τη­ρία μιας νέας δια­δρο­μής προς το 2027.

Στο προ­σκή­νιο τα σενάρια ανα­σχη­μα­τι­σμού

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης με τη χθεσινή του δήλωση μετά το απο­τέ­λε­σμα έδωσε το πρώτο σύνθημα για την επόμενη μέρα: «Ακούω τη φωνή τους και την εντολή τους», είπε ανα­φε­ρό­με­νος στο μήνυμα που έστει­λαν οι ψηφο­φό­ροι, προ­σθέ­το­ντας πως «από αύριο στρε­φό­μα­στε με μεγα­λύ­τερη ένταση στα προ­βλή­ματα». Αυτό είναι και το κεντρικό μότο που επι­κρα­τεί από χθες σε Πει­ραιώς και Μαξίμου: η προ­σπά­θεια πρέπει να ενταθεί και να δείξει η κυβέρ­νηση στους 900.000 ψηφο­φό­ρους που είτε απείχαν είτε στρά­φη­καν σε πιο μικρά κόμματα, πως η προ­σπά­θεια θα γίνει πιο συντο­νι­σμένη, ώστε να μπο­ρέ­σει να τους επα­να­πα­τρί­σει. Το θέμα της ακρί­βειας και της καθη­με­ρι­νό­τη­τας θα απο­τε­λέ­σουν προ­με­τω­πίδα της κυβέρ­νη­σης σ’ αυτή την προ­σπά­θεια.

Την ίδια ώρα, βέβαιο πρέπει να θεω­ρεί­ται πως θα ανοίξει συζή­τηση περί ανα­σχη­μα­τι­σμού. Ηδη πριν από τις ευρω­ε­κλο­γές κυβερ­νη­τι­κές πηγές έλεγαν πως με κάθε απο­τέ­λε­σμα κάτω του 31% ο ανα­σχη­μα­τι­σμός θα είναι προ των πυλών. Πόσο μάλλον τώρα που το απο­τέ­λε­σμα είναι χαμη­λό­τερο και ο πρω­θυ­πουρ­γός θα θέλει να δείξει με κάθε τρόπο πως έλαβε το πολ­λα­πλό μήνυμα που του έστει­λαν οι πολίτες. Χθες το βράδυ ο κ. Μητσο­τά­κης ρωτή­θηκε για το ενδε­χό­μενο αλλαγών στο κυβερ­νη­τικό σχήμα, απα­ντώ­ντας με το αινιγ­μα­τικό πως «έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας», κάτι που ούτε επι­βε­βαιώ­νει ούτε ακυ­ρώ­νει κάτι.

Εκτός πάντως από τις πιθανές αλλαγές στο κυβερ­νη­τικό σχήμα και την αντι­με­τώ­πιση της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, το απο­τέ­λε­σμα των ευρω­ε­κλο­γών δημιουρ­γεί ανα­πό­φευ­κτα και διάφορα νέα ερω­τη­μα­τικά και γρίφους πολι­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού. Η βάρκα το προη­γού­μενο διά­στημα έγειρε πολύ προς το Κέντρο, ακόμη και… αρι­στερά, με απο­κο­ρύ­φωμα τον γάμο των ομό­φυ­λων ζευ­γα­ριών, ο οποίος είναι βέβαιο –αν δει κάποιος τα ποσοστά– πως κόστισε στην κάλπη, καθώς θεω­ρή­θηκε πως αντι­τί­θε­ται στη «θρη­σκεία και την οικο­γέ­νεια», δύο ταυ­το­τικά ζητή­ματα από το γνωστό τρί­πτυχο «πατρίς – θρη­σκεία – οικο­γέ­νεια», που απο­τέ­λεσε δια­χρο­νικά τη βάση της Ν.Δ. Συνεπώς, η συζή­τηση για το ιδε­ο­λο­γικό στίγμα της Ν.Δ. είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει το επόμενο διά­στημα.

Εμφαση στα προ­βλή­ματα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας και της ακρί­βειας θα δοθεί από την κυβέρ­νηση το επόμενο διά­στημα, ενώ στο τραπέζι θα μπουν και ζητή­ματα πολι­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως χθες μετά το απο­τέ­λε­σμα κορυ­φαίος υπουρ­γός της κυβέρ­νη­σης έλεγε πως «η διεύ­ρυνση της Ν.Δ. είναι απο­δε­κτή, η μετάλ­λαξη όχι», ενώ κυβερ­νη­τικό στέ­λε­χος έλεγε στην «Κ» πως το απο­τέ­λε­σμα των εκλογών απο­τε­λεί ηχηρό μήνυμα των ψηφο­φό­ρων της Ν.Δ. προς την κυβέρ­νηση να μην παρεκ­κλί­νει άλλο από το «dna της παρά­τα­ξης». Ο πιθανός ανα­σχη­μα­τι­σμός μπορεί να συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και αυτή την οπτική.

Ενα τελευ­ταίο θέμα που θα τεθεί είναι το ζήτημα του ύφους της δια­κυ­βέρ­νη­σης. Φαι­νό­μενα αλα­ζο­νείας, που είχε θίξει ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός απευ­θυ­νό­με­νος στους υπουρ­γούς του, δεν θα είναι πλέον ανεκτά, πολύ περισ­σό­τερο καθώς το μήνυμα της κάλπης δεν αφήνει περι­θώ­ρια ανά­πτυ­ξης περαι­τέρω αλα­ζο­νείας. Και όπως έλεγε πηγή στην «Κ», ο κ. Μητσο­τά­κης θα είναι σε αυτό το θέμα «αμεί­λι­κτος από εδώ και πέρα».

Πηγή kathimerini.gr