Ευρωεκλογές 2024: Κίτρινες κάρτες σε Ν.Δ., ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ

Μήνυμα των «γαλά­ζιων» ψηφο­φό­ρων στη Ν.∆. – Κάτω από τον πήχυ πέρασαν ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ – Μεγάλη άνοδος των δυνά­μεων στο δεξιό άκρο του πολι­τι­κού φάσμα­τος

Του Κωστή Παπα­διό­χου

Ηχηρό μήνυμα προς τη Νέα Δημο­κρα­τία, κατα­γραφή της αδυ­να­μίας του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ να εκμε­ταλ­λευ­θούν την κυβερ­νη­τική φθορά, μεγάλη άνοδο των δυνά­μεων στο δεξιό άκρο του πολι­τι­κού φάσμα­τος και πρω­το­φανή επίπεδα αποχής που «δοκι­μά­ζουν» το πολι­τικό σύστημα εμπε­ριείχε το απο­τέ­λε­σμα της χθε­σι­νής ευρω­κάλ­πης.

Ν.Δ., ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ πέρασαν κάτω από τον εκλο­γικό πήχυ που είχαν θέσει, με μερίδα ψηφο­φό­ρων του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος να στρέ­φο­νται είτε προς κόμματα στα δεξιά του –πρω­τί­στως στην Ελλη­νική Λύση που κατέ­γραψε ιδιαί­τερα υψηλά ποσοστά κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα– είτε ακόμη περισ­σό­τερο στην αποχή, που εκτι­μά­ται πως είχε σε σημα­ντικό βαθμό «γαλάζιο» χρώμα.

Μόνο θετικό για το Μέγαρο Μαξίμου είναι πως από τις κάλπες δεν προ­έ­κυψε εναλ­λα­κτι­κός διεκ­δι­κη­τής της εξου­σίας. Πλέον μένει να φανεί πώς ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης θα απα­ντή­σει στα μηνύ­ματα της κάλπης: εάν δηλαδή θα υπάρ­ξουν αλλαγές σε πολι­τι­κές ή και σε πρόσωπα.

ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ απέ­τυ­χαν να καρ­πω­θούν την κυβερ­νη­τική φθορά, ενώ το γεγονός ότι η μεταξύ τους διαφορά κινεί­ται στο επίπεδο των δύο ποσο­στιαίων μονάδων δια­τη­ρεί ανοιχτό το ζήτημα της ηγε­μο­νίας στον χώρο της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς.

Ερώτημα απο­τε­λεί ως εκ τούτου η «επόμενη ημέρα» σε Κου­μουν­δού­ρου και Χαρι­λάου Τρι­κούπη.

Εάν δηλαδή η συζή­τηση για την ανα­σύν­θεση του χώρου θα «ανοίξει» και με ποιον τρόπο, και κατά πόσον το χθεσινό απο­τέ­λε­σμα θα απο­τε­λέ­σει αφε­τη­ρία –και τι έκτασης και έντασης– εσω­στρέ­φειας, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ, που έκανε μια προ­ε­κλο­γική εκστρα­τεία επι­κε­ντρω­μένη στον Στέφανο Κασ­σε­λάκη, βρέθηκε αρκετά κάτω από το ποσοστό των προη­γού­με­νων εθνικών εκλογών, ενώ το ΠΑΣΟΚ απέτυχε να κατα­λά­βει τη δεύτερη θέση, που είχε θέσει ως στόχο ο Νίκος Ανδρου­λά­κης.

Μεταξύ των κερ­δι­σμέ­νων της κάλπης είναι, πέραν της Ελλη­νι­κής Λύσης, το ΚΚΕ, ενώ σημα­ντικό είναι ότι Νίκη και Πλεύση Ελευ­θε­ρίας επέ­δει­ξαν ισχυρές αντοχές, καθώς μετά την είσοδο στη Βουλή, τον περα­σμένο Ιούνιο, πέτυχαν χθες να εκλέ­ξουν και ευρω­βου­λευτή. Αντι­θέ­τως, ιδιαί­τερα αρνη­τικό ήταν το απο­τέ­λε­σμα για τη Νέα Αρι­στερά, που πλέον θα λάβει από ασθενή θέση μέρος στις όποιες διερ­γα­σίες στον χώρο της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς.

Εξι στους δέκα πολίτες γύρισαν την πλάτη στις κάλπες

Της Τάνιας Γεωρ­γιο­πού­λου

Αδια­φο­ρία; Απο­στα­σιο­ποί­ηση; Απο­γο­ή­τευση; Οποιος και να είναι ο λόγος, η αποχή σε αυτές τις εκλογές σημεί­ωσε ποσοστά-ρεκόρ καθώς 6 στους 10 πολίτες γύρισαν την πλάτη στις κάλπες χθες, στέλ­νο­ντας καθαρό μήνυμα σε όλο τον πολι­τικό κόσμο ανε­ξαρ­τή­τως πολι­τι­κής τοπο­θέ­τη­σης. Οι ψηφο­φό­ροι δεν πεί­στη­καν ότι άξιζε να συμ­με­τά­σχουν στις ευρω­ε­κλο­γές, παρά τις προ­σπά­θειες των κομ­μά­των και των πολι­τι­κών να προ­σεγ­γί­σουν με νέες επι­κοι­νω­νια­κές τακτι­κές ευρύ­τε­ρες ηλι­κια­κές ομάδες και πλη­θυ­σμούς.

Με βάση τα ποσοστά των κομ­μά­των που δια­μορ­φώ­θη­καν, η αποχή έπληξε κυρίως την κυβέρ­νηση της Νέας Δημο­κρα­τίας, καθώς οι ψηφο­φό­ροι έκριναν ότι ήταν η κατάλ­ληλη στιγμή να δείξουν συγκρα­τη­μένη δυσα­ρέ­σκεια, εφόσον βέβαια δεν δια­κυ­βεύ­ε­ται η δια­κυ­βέρ­νηση της χώρας. Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και το ΠΑΣΟΚ επίσης δεν κατά­φε­ραν να πετύ­χουν τους εκλο­γι­κούς στόχους που είχαν θέσει για την εκλο­γική ανα­μέ­τρηση. Αξίζει πάντως να σημειω­θεί ότι αρκετοί από εκεί­νους που έκαναν τον κόπο να φθάσουν στις κάλπες διά­λε­ξαν μη συστη­μικά κόμματα, όπως η Ελλη­νική Λύση του Κυριά­κου Βελό­που­λου, το Δημο­κρα­τικό Πατριω­τικό Κίνημα Νίκη και η Φωνή Λογικής της Αφρο­δί­της Λατι­νο­πού­λου. Η αποχή εκτός των άλλων ενί­σχυσε τον ακραίο λαϊ­κι­σμό.

Συγκε­κρι­μένα, το ποσοστό της αποχής δια­μορ­φώ­θηκε στο 60,28% και σε σύνολο 6.120.379 εκλο­γέων συμ­με­τεί­χαν στις εκλογές μόνον οι 2.431.242. Στις ευρω­ε­κλο­γές τον Μάιο του 2019, οι οποίες ωστόσο διε­ξή­χθη­σαν μαζί με τις περι­φε­ρεια­κές και δημο­τι­κές εκλογές, το ποσοστό της αποχής είχε δια­μορ­φω­θεί στο 41,31%. Στις εθνικές εκλογές τον Μάιο του 2023 η αποχή ήταν στο 38,24%, ενώ στις δεύ­τε­ρες εθνικές εκλογές μόλις ένα μήνα αργό­τερα δεν ψήφισε το 53,74% του εκλο­γι­κού σώματος. Το χαμηλό ποσοστό συμ­με­το­χής είχε φανεί από νωρίς, καθώς στις 2.30 το μεση­μέρι η συμ­με­τοχή βρι­σκό­ταν στο 26,1%, σε σχέση με 31,5% την ίδια ώρα τον περα­σμένο Ιούνιο. Στις 5.30 το από­γευμα, μόλις μιάμιση ώρα πριν κλεί­σουν οι κάλπες, η συμ­με­τοχή ήταν στο 32,9%, ενώ την ίδια ώρα στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου η συμ­με­τοχή είχε φθάσει στο 48%.

Πρώτη στην αποχή είναι η εκλο­γική περι­φέ­ρεια Φλώ­ρι­νας, όπου μόνο 2,5 πολίτες στους 10 συμ­με­τεί­χαν στις εκλογές (ποσοστό αποχής 75,6%), και ακο­λου­θούν με επίσης υψηλά ποσοστά οι εκλο­γι­κές περι­φέ­ρειες Κεφαλ­λη­νίας (72,58%), Λακω­νίας (71,40%), Δωδε­κα­νή­σου (69,42%), Ευρυ­τα­νίας (68,53%) και Λέσβου (67,39%).

Στην Αττική η μεγα­λύ­τερη αποχή σημειώ­θηκε στην Α΄ Αθηνών (62,30%) και στη Β΄ Πει­ραιώς (63,04%).

Η συμ­με­τοχή στις εκλογές βαίνει μειού­μενη όλα τα τελευ­ταία χρόνια και ειδικά μετά το 2009, οπότε και το ποσοστό της αποχής ξεπερ­νάει το 30% και αυξά­νε­ται διαρκώς, μέχρι και τις χθε­σι­νές ευρω­ε­κλο­γές.

Οι επι­δό­σεις στις περι­φέ­ρειες και η και­νούρ­για «πίστα» της επι­στο­λι­κής

Σημα­ντική είναι η πτώση της Νέας Δημο­κρα­τίας, που συγκέ­ντρωσε ποσοστό 27,89% στις χθε­σι­νές ευρω­ε­κλο­γές. Ωστόσο, όπως φαί­νε­ται, συγκε­ντρώ­νει μεγάλο ποσοστό των ψήφων των Eλλήνων του εξω­τε­ρι­κού. Με βάση τα ποσοστά της επι­στο­λι­κής ψήφου για τους Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού, που είχαν μετρη­θεί χθες αργά το βράδυ, η Ν.Δ. είχε λάβει ποσοστό 41,86%. Γενικά στην κατα­μέ­τρηση για την επι­στο­λική ψήφο (45,61% ενσω­μά­τωση χθες αργά το βράδυ), η Ν.Δ. ήταν πρώτη με 40,81%, ο ΣΥΡΙΖΑ δεύ­τε­ρος με 11,36% και το ΚΚΕ, τρίτο κόμμα με 9,5%. Πρέπει να σημειω­θεί ότι (η ενσω­μά­τωση των ψήφων που στάλ­θη­καν με επι­στολή τόσο από το εξω­τε­ρικό όσο και από το εσω­τε­ρικό γινόταν με εξαι­ρε­τικά αργούς ρυθμούς λόγω του μεγάλου μεγέ­θους των εκλο­γι­κών τμη­μά­των που κατα­με­τρού­σαν τα συγκε­κρι­μένα ψηφο­δέλ­τια).

Ο ΣΥΡΙΖΑ δια­τή­ρησε τη δεύτερη θέση, όχι όμως και το ποσοστό που είχε κατα­φέ­ρει στις τελευ­ταίες εθνικές εκλογές, όπου είχε συγκε­ντρώ­σει ποσοστό 17,83%. Στο σύνολο της επι­κρά­τειας συγκέ­ντρωσε ποσοστό 14,93%. Ωστόσο, στον νομό Αρτας, που ήταν το υψη­λό­τερο ποσοστό του σε αυτές τις εκλογές (22,77%) σημεί­ωσε πτώση της τάξης του 12% σε σχέση με τις εθνικές εκλογές τον Μάιο του 2023. Χαρα­κτη­ρι­στικά, στη συγκε­κρι­μένη περι­φέ­ρεια τον Μάιο του 2023 είχε ψηφι­στεί από 16.033 πολίτες και τώρα έλαβε 6.358 ψήφους. Ποσοστό 20,53% σημεί­ωσε ο ΣΥΡΙΖΑ στην εκλο­γική περι­φέ­ρεια Κεφαλ­λη­νίας κατα­γρά­φο­ντας πάντως πτώση της τάξης τους 3,49% συγκρι­τικά με τις εθνικές εκλογές του Μαΐου 2023. Το τρίτο καλύ­τερο ποσοστό του το κόμμα συγκέ­ντρωσε στην Κέρκυρα με 19,21%. Οι χαμη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις του ΣΥΡΙΖΑ σημειώ­θη­καν στη Ροδόπη, 7,09%, στον Εβρο, 9,83% και στην Ξάνθη, 9,86%. Μάλιστα, στον νομό Εβρου η δύναμη του κόμ­μα­τος σημεί­ωσε δρα­μα­τική πτώση της τάξης του 10,38% ενώ πτώση 9,29% κατέ­γραψε στην Ξάνθη και 6,66% στον Ροδόπη.

Το ΠΑΣΟΚ επίσης έμεινε κάτω από τον εκλο­γικό πήχυ που είχε θέσει ο αρχηγός του Νίκος Ανδρου­λά­κης, συγκε­ντρώ­νο­ντας ποσοστό 12,88% στο σύνολο της επι­κρά­τειας. Ωστόσο, κατά­φερε να αυξήσει το ποσοστό του κατά 14,30% στην περι­φέ­ρεια Λασι­θίου και κατά 13,43% στην εκλο­γική περι­φέ­ρεια του Ηρα­κλείου, όπου πέρασε μάλιστα στην πρώτη θέση σε σχέση με τη Νέα Δημο­κρα­τία. Επίσης στην εκλο­γική περι­φέ­ρεια του Ρεθύ­μνου συγκέ­ντρωσε ποσοστό 11,99%. Στις συγκε­κρι­μέ­νες τρεις περι­φέ­ρειες, το ΠΑΣΟΚ κατα­γρά­φει τα μεγα­λύ­τερα ποσοστά του, ενώ φαί­νε­ται ότι είχε μικρή διείσ­δυση στους εκλο­γείς από το εξω­τε­ρικό, όπου το ποσοστό του ήταν 7,27%.

Η Ελλη­νική Λύση με ποσοστό 9,49% στην Επι­κρά­τεια κατά­φερε να αυξήσει σημα­ντικά το ποσοστό της σε Ημαθία, όπου συγκέ­ντρωσε 18,53% (+12,04%), Πέλλα 17,50% (+10,60%) και Κιλκίς 16,51% (+10%). Τα χαμη­λό­τερα ποσοστά του κόμ­μα­τος σημειώ­θη­καν στους ψηφο­φό­ρους του εξω­τε­ρι­κού, 2%, στη Λευκάδα, 5,15% και Β΄ 1 Βόρειου Τομέα Αθηνών, 5,33%.

Το ΚΚΕ σημεί­ωσε άνοδο του ποσο­στού στην Επι­κρά­τεια και τα ψηλό­τερα ποσοστά του στη Σάμο με 20,39%, ανε­βά­ζο­ντας την εκλο­γική του δύναμη κατά 5,29%. Αύξησε επίσης τη δύναμή του κατά 7,40% στη Ζάκυνθο, όπου συγκέ­ντρωσε ποσοστό 17,87%. Τα χαμη­λό­τερα ποσοστά του κόμ­μα­τος σημειώ­θη­καν στη Ροδόπη, 3,79%, στην Ξάνθη, 4,01%, και στον Εβρο, 4,27%. Τα υψη­λό­τερα ποσοστά του κόμ­μα­τος Νίκη σημειώ­θη­καν στις εκλο­γι­κές περι­φέ­ρειες Πιερίας, 10,51%, Πέλλας, 8,10%, Κιλκίς, 7,53% και τα χαμη­λό­τερα, στη Λευκάδα, 2,05%, στο Λασίθι, 2,08%, και στη Ζάκυνθο, 2,32%. Η Πλεύση Ελευ­θε­ρίας σημεί­ωσε τα ψηλό­τερα ποσοστά της στη Β΄ Πει­ραιώς, 4,57%, στις Κυκλά­δες, 4,41%, και στην Κέρκυρα, 4,33%, ενώ τα χαμη­λό­τερα στη Ροδόπη, 1,17%, στην Ξάνθη, 1,95%, και στο εξω­τε­ρικό, 2,02%.

Πηγή kathimerini.gr