Γ. Kαββαθάς: «Θα ήταν καταστροφικό να οδηγηθούμε εκ νέου σε ένα lockdown»

«Θα ήταν κα­τα­στρο­φι­κό να οδη­γη­θού­με εκ νέου σε lockdown» δη­λώ­νει σή­με­ρα στην «δη­μο­κρα­τι­κή», ο πρό­ε­δρος της Γε­νι­κής Συ­νο­μο­σπον­δί­ας Επαγ­γελ­μα­τιών Βιο­τε­χνών Εμπό­ρων Ελ­λά­δας κ. Γιώρ­γος Καβ­βα­θάς. Ο ίδιος απα­ντώ­ντας σε καυτά ερω­τή­μα­τα του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κό­σμου, υπο­γραμ­μί­ζει πως τα μέτρα είναι καλά αλλά σί­γου­ρα όχι αρ­κε­τά εάν ση­μειω­θούν νέες αρ­νη­τι­κές εξε­λί­ξεις.

• Κύριε Καβ­βα­θά, οι Έλ­λη­νες βρέ­θη­καν αντι­μέ­τω­ποι με μια νέα κα­νο­νι­κό­τη­τα καθώς ξε­κί­νη­σε η στα­δια­κή άρση των μέ­τρων που είχαν τεθεί σε ισχύ για τη μεί­ω­ση της δια­σπο­ράς του κο­ρω­νοϊ­ού. Ο μήνας Μάιος είναι κομ­βι­κός για την επα­να­λει­τουρ­γία ορι­σμέ­νων επι­χει­ρή­σε­ων. Πώς εκτι­μά­τε ότι θα δια­μορ­φω­θεί το τοπίο;

Στις πρω­τό­γνω­ρες συν­θή­κες που βιώ­νου­με είναι πραγ­μα­τι­κά πολύ δύ­σκο­λο να γί­νουν ασφα­λείς εκτι­μή­σεις για την πο­ρεία των επι­χει­ρή­σε­ων στο επό­με­νο διά­στη­μα. Από την μια μεριά κα­λού­μα­στε να λει­τουρ­γή­σου­με σε ένα ιδιαί­τε­ρα ρευ­στό πε­ρι­βάλ­λον που πρω­ταρ­χι­κός στό­χος είναι η προ­στα­σία της δη­μο­σί­ας υγεί­ας μέσω του πε­ριο­ρι­σμού και του ελέγ­χου εξά­πλω­σης του κο­ρω­νοϊ­ού. Αυτό έχει και οι­κο­νο­μι­κό αντί­κτυ­πο καθώς εάν δεν προ­σέ­ξου­με τώρα που ανοί­γου­με στα­δια­κά τις επι­χει­ρή­σεις μας και υπάρ­ξει νέα έξαρ­ση του ιού τότε θα οδη­γη­θού­με εκ νέου σε lockdown. Μια τέ­τοια εξέ­λι­ξη θα ήταν κα­τα­στρο­φι­κή. Από την άλλη μεριά οφεί­λω να επι­ση­μά­νω σε όλους τους τό­νους ότι οι επι­χει­ρή­σεις κα­λού­νται να λει­τουρ­γή­σουν μέσα σε ένα εντε­λώς και­νούρ­γιο ρυθ­μι­στι­κό πλαί­σιο με παρά πολ­λούς πε­ριο­ρι­σμούς. Κα­λού­νται δη­λα­δή να λει­τουρ­γή­σουν με ζη­μιές. Στην επι­χει­ρη­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα αυτό είναι από­κο­σμο. Δεν χρειά­ζε­ται να επι­χει­ρη­μα­το­λο­γή­σει κα­νείς ιδιαί­τε­ρα για να τεκ­μη­ριώ­σει ότι μια επι­χεί­ρη­ση που δεν μπο­ρεί του­λά­χι­στον να κα­λύ­ψει τα έξοδα της κα­θί­στα­ται μη βιώ­σι­μη. Και αυτό ακρι­βώς είναι που θα με­τρή­σου­με μέσα στον Μάιο. Εάν δη­λα­δή οι επι­χει­ρή­σεις μπο­ρούν να λει­τουρ­γή­σουν σε ένα ιδιαί­τε­ρα πε­ριο­ρι­στι­κό πε­ρι­βάλ­λον χωρίς να κα­τα­γρά­φουν ζη­μιές. Εάν αυτό δεν κα­τα­στεί εφι­κτό τότε θα χρεια­στεί η πα­ρέμ­βα­ση και η ενί­σχυ­ση της Πο­λι­τεί­ας ώστε να μην οδη­γη­θού­με σε μα­ζι­κό κλεί­σι­μο επι­χει­ρή­σε­ων. Τα μέτρα που έχουν λη­φθεί μέχρι σή­με­ρα δεν επαρ­κούν για να απο­φύ­γου­με τα χει­ρό­τε­ρα σε ένα τέ­τοιο σε­νά­ριο. Χρειά­ζο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρα πράγ­μα­τα να γί­νουν τόσο σε σχέση με τις υπο­χρε­ώ­σεις – οφει­λές, όσο και σε σχέση με την ενί­σχυ­ση της ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σε­ων. Άλ­λω­στε, το ΙΜΕ ΓΣΕ­ΒΕΕ έχει ήδη διε­ξά­γει έκτα­κτη έρευ­να για τις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μί­ας στις μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις και τα ευ­ρή­μα­τα είναι απο­καρ­διω­τι­κά, καθώς εκτι­μά­ται ότι εάν συ­νε­χι­στεί αυτή η κα­τά­στα­ση στο επό­με­νο διά­στη­μα θα κλεί­σουν πε­ρί­που 100.000 μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις.

• Όπως γνω­ρί­ζου­με όλοι, ο με­γά­λος «ασθε­νής» είναι ο του­ρι­σμός και η εστί­α­ση και μά­λι­στα σε πε­ριο­χές όπου το οι­κο­νο­μι­κό μο­ντέ­λο είναι αμι­γώς του­ρι­στι­κό. Υπάρ­χουν ελ­πί­δες ότι θα δούμε φέτος, κά­ποια βελ­τί­ω­ση μετά την κρίση του κο­ρω­νοϊ­ού καθώς η σεζόν είναι αμ­φί­βο­λο εάν και πότε θα ξε­κι­νή­σει;

Όπως προ­α­νέ­φε­ρα το πε­ρι­βάλ­λον που έχει δια­μορ­φω­θεί είναι ρευ­στό και αβέ­βαιο και ως εκ τού­του δεν μπο­ρούν να γί­νουν ασφα­λείς εκτι­μή­σεις για το επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα. Για τον του­ρι­σμό μά­λι­στα τα πράγ­μα­τα είναι πιο σύν­θε­τα. Η πο­ρεία του του­ρι­σμού δεν εξαρ­τά­ται μόνο από το τι γί­νε­ται στην δική μας χώρα στο μέ­τω­πο της παν­δη­μί­ας αλλά και σε άλλες χώρες. Το 70% των του­ρι­στι­κών μας εσό­δων προ­έρ­χε­ται από πο­λί­τες κρα­τών-μελών της Ε.Ε. Από αυτές εκεί­νες με την με­γα­λύ­τε­ρη συμ­με­το­χή είναι η Γερ­μα­νία, η Βρε­τα­νία, η Γαλ­λία, η Ιτα­λία, η Ολ­λαν­δία, η Ρου­μα­νία, η Ελ­βε­τία, το Βέλ­γιο και η Αυ­στρία που σω­ρευ­τι­κά αντι­στοι­χούν πε­ρί­που στο 56% των συ­νο­λι­κών του­ρι­στι­κών εσό­δων, ενώ και οι ΗΠΑ έχουν ση­μα­ντι­κή συμ­με­το­χή με ένα πο­σο­στό της τάξης του 7%. Σχε­δόν όλες οι πα­ρα­πά­νω χώρες έχουν βρε­θεί αντι­μέ­τω­πες με τις σο­βα­ρές επι­πτώ­σεις της παν­δη­μί­ας. Άρα για να μπο­ρέ­σου­με να πε­ριο­ρί­σου­με την ζημιά που ήδη έχει προ­κλη­θεί σε όλους τους κλά­δους που επω­φε­λού­νται από τον του­ρι­σμό θα πρέ­πει να υπάρ­ξει συν­δυα­σμός προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων. Το κυ­ριό­τε­ρο είναι κα­ταρ­χήν να μην υπάρ­ξει εκ νέου έξαρ­ση του κο­ρω­νοϊ­ού στην Ελ­λά­δα, ώστε να μπο­ρεί να θε­ω­ρη­θεί η χώρα μας ασφα­λής προ­ο­ρι­σμός. Από εκεί και ύστε­ρα εξαρ­τά­ται από το τι γί­νε­ται στις άλλες χώρες όσον αφορά στην αντι­με­τώ­πι­ση του κο­ρω­νοϊ­ού άρα και στην δυ­να­τό­τη­τα που θα μπο­ρεί να δοθεί στους πο­λί­τες τους να με­τα­κι­νη­θούν. Θεωρώ ότι το κα­λύ­τε­ρο που μπο­ρού­με να κά­νου­με είναι να προ­ε­τοι­μα­στού­με για το χει­ρό­τε­ρο σε­νά­ριο λαμ­βά­νο­ντας μέτρα στή­ρι­ξης των επι­χει­ρή­σε­ων και των ερ­γα­ζο­μέ­νων που εξαρ­τώ­νται από τον του­ρι­σμό και πα­ράλ­λη­λα να δια­τη­ρή­σου­με τα μέτρα προ­φύ­λα­ξης ένα­ντι του ιού για τον έλεγ­χο και πε­ριο­ρι­σμό του που απο­τε­λεί την βα­σι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση για να μπο­ρέ­σει να υπάρ­ξει του­ρι­στι­κή κί­νη­ση.

• Την ίδια ώρα, η κρίση πλήτ­τει τους ερ­γα­ζο­μέ­νους σε όλους τους το­μείς. Πώς θα πρέ­πει να το αντι­με­τω­πί­σει αυτό η κυ­βέρ­νη­ση;

Οι σο­βα­ρές συ­νέ­πειες της υγειο­νο­μι­κής κρί­σης όπως είναι επό­με­νο επη­ρε­ά­ζουν αρ­νη­τι­κά και την αγορά ερ­γα­σί­ας, που φαί­νε­ται πως αλ­λά­ζει δρα­μα­τι­κά. Με βάση τα ευ­ρή­μα­τα πρό­σφα­της έρευ­νας του ΙΜΕ ΓΣΕ­ΒΕΕ η κα­τά­στα­ση που έχει δια­μορ­φω­θεί στην αγορά ερ­γα­σί­ας πα­ρου­σιά­ζει δυο βα­σι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά: α) Πά­γω­μα προ­σλή­ψε­ων ερ­γα­ζο­μέ­νων και πα­ράλ­λη­λα ση­μα­ντι­κή μεί­ω­ση των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας και β) ρα­γδαία αύ­ξη­ση των ευ­έ­λι­κτων μορ­φών απα­σχό­λη­σης και κυ­ρί­ως της τη­λερ­γα­σί­ας, που ωστό­σο δεν μπο­ρεί να υιο­θε­τη­θεί ευ­ρέ­ως από τις πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις και ση­μα­ντι­κούς κλά­δους της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, όπως η εστί­α­ση. Σύμ­φω­να με την πα­ρα­πά­νω έρευ­να στο επό­με­νο διά­στη­μα εάν συ­νε­χι­στεί η κα­τά­στα­ση αυτή κιν­δυ­νεύ­ουν να χα­θούν 150000 θέ­σεις μι­σθω­τής ερ­γα­σί­ας. Επι­πλέ­ον μόλις το 3,4% των μι­κρών και πολύ μι­κρών επι­χει­ρή­σε­ων δή­λω­σαν ότι θα προ­χω­ρή­σουν σε προ­σλή­ψεις προ­σω­πι­κού στο επό­με­νο διά­στη­μα. Το στοι­χείο αυτό, που ακο­λου­θεί την συ­μπε­ρι­φο­ρά που έχει ήδη δια­μορ­φω­θεί, δη­μιουρ­γεί υπαρ­κτό κίν­δυ­νο πε­ραι­τέ­ρω αύ­ξη­σης της ανερ­γί­ας εάν ανα­λο­γι­στού­με ότι κατά μέσο όρο στο χρο­νι­κό διά­στη­μα Μαρ­τί­ου – Αυ­γού­στου δη­μιουρ­γού­νται επι­πλέ­ον 270.000 θέ­σεις ερ­γα­σί­ας κυ­ρί­ως λόγω του του­ρι­σμού. Υπάρ­χει δη­λα­δή σο­βα­ρό εν­δε­χό­με­νο εκτί­να­ξης της ανερ­γί­ας σε πο­σο­στά αντί­στοι­χα με εκεί­να που είχαν κα­τα­γρα­φεί κατά την πιο βαθιά πε­ρί­ο­δο της πρό­σφα­της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης. Με βάση αυτά απαι­τού­νται, εκτός από την διεύ­ρυν­ση των μέ­τρων ενί­σχυ­σης ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σε­ων και κά­λυ­ψης της απώ­λειας των ει­σο­δη­μά­των, και επι­πρό­σθε­τα μέτρα στή­ρι­ξης επι­χει­ρή­σε­ων και ερ­γα­ζο­μέ­νων όπως πο­λι­τι­κές για την δια­τή­ρη­ση των θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας και πα­ράλ­λη­λα πο­λι­τι­κές όπου το Κρά­τος θα δια­δρα­μα­τί­σει τον ρόλο του ερ­γο­δό­τη ύστα­της κα­τα­φυ­γής ώστε να δια­τη­ρη­θεί ενερ­γό το ανα­ξιο­ποί­η­το ερ­γα­τι­κό δυ­να­μι­κό της χώρας.

• Τι πρέ­πει να κά­νουν οι τρά­πε­ζες κατά την άποψή σας; Αυτή η κρίση είναι δια­φο­ρε­τι­κή από την προη­γού­με­νη. Πώς πρέ­πει να συ­μπε­ρι­φερ­θούν;

Σύμ­φω­να με την τε­λευ­ταία έρευ­να του ΙΜΕ ΓΣΕ­ΒΕΕ το 35% των μι­κρών και πολύ μι­κρών επι­χει­ρή­σε­ων έχει δα­νεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις προς τρά­πε­ζες. Από αυτές πε­ρί­που το 40% έχουν λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές. Αυτό δη­μιουρ­γεί σο­βα­ρό κίν­δυ­νο βιω­σι­μό­τη­τας σε όσες επι­χει­ρή­σεις απο­κλεί­ο­νται από τις διευ­κο­λύν­σεις σχε­τι­κά με τα τρα­πε­ζι­κά δά­νεια αλλά και από την ρευ­στό­τη­τα που χο­ρη­γεί­ται μέσω των τρα­πε­ζών. Στην πα­ρού­σα κα­τά­στα­ση ο δια­χω­ρι­σμός με­τα­ξύ ενή­με­ρων και μη ενή­με­ρων επι­χει­ρή­σε­ων αγνο­εί την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που έχει δια­μορ­φω­θεί και για την οποία δεν φέ­ρουν καμία ευ­θύ­νη οι επι­χει­ρή­σεις. Δη­μιουρ­γού­νται προ­ϋ­πο­θέ­σεις πλή­ρους αδυ­να­μί­ας δια­χεί­ρι­σης των χρεών ενός ση­μα­ντι­κού πλή­θους επι­χει­ρή­σε­ων με πολ­λα­πλές συ­νέ­πειες στο σύ­νο­λο του οι­κο­νο­μι­κού κυ­κλώ­μα­τος. Οι τρά­πε­ζες συ­γκρι­τι­κά με τους υπό­λοι­πους κλά­δους έχουν ανα­λά­βει το μι­κρό­τε­ρο βάρος. Θα πρέ­πει να κα­τα­βά­λουν με­γα­λύ­τε­ρες προ­σπά­θειες για την στή­ρι­ξη της πραγ­μα­τι­κής οι­κο­νο­μί­ας τόσο στο πεδίο της διευ­κό­λυν­σης απο­πλη­ρω­μής δα­νεια­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων, όσο και για την πα­ρο­χή ρευ­στό­τη­τας προς την πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μία και ιδιαί­τε­ρα προς τις μι­κρές και πολύ μι­κρές επι­χει­ρή­σεις που δια­χρο­νι­κά βρί­σκο­νται εκτός του εν­δια­φέ­ρο­ντος του ελ­λη­νι­κού τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος.