«Άτεχνη σκηνοθετημένη ιστορία» η ανασκαφή της Αμφίπολης, λέει ο γ.γ. της Αρχαιολογικής Εταιρείας

Με ανα­φο­ρές στα σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει η αρ­χαιο­λο­γία, όπως το νέο Ορ­γα­νό­γραμ­μα, με το οποίο «ανα­τρά­πη­κε η δο­κι­μα­σμέ­νη, και κατά και­ρούς τα­λαι­πω­ρη­μέ­νη, διάρ­θρω­ση της Αρ­χαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας», αλλά και στο με­γά­λο γε­γο­νός του 2014, την ανα­σκα­φή της Αμ­φί­πο­λης, που όμως «δεν είναι ούτε με­γά­λο ούτε μικρό γε­γο­νός», αλλά μια «άτε­χνη σκη­νο­θε­τη­μέ­νη ιστο­ρία με σκοπό να απο­σπα­στεί η προ­σο­χή των Ελ­λή­νων από αυ­θαί­ρε­τα οι­κο­νο­μι­κά μέτρα», ολο­κλη­ρώ­θη­κε το με­ση­μέ­ρι η πα­ρου­σί­α­ση του Έργου της Αρ­χαιο­λο­γι­κής Εται­ρεί­ας για το 2014, δια στό­μα­τος του γε­νι­κού γραμ­μα­τέα της, ακα­δη­μαϊ­κού, Βα­σί­λειου Πε­τρά­του.

«Το μνη­μείο το ίδιο έως τώρα δεν προ­σέ­φε­ρε κάτι το νέο και οι ιστο­ρι­κές πλη­ρο­φο­ρί­ες που θα μπο­ρού­σε να δώσει η ανα­σκα­φή φαί­νε­ται πώς χά­θη­καν εξαι­τί­ας της διε­ξα­γω­γής της από πρό­σω­πα που αγνο­ούν την επι­στή­μη και τη μέ­θο­δό της», συ­μπλή­ρω­σε για το εύ­ρη­μα που ση­μά­δε­ψε την πε­ρα­σμέ­νη χρο­νιά, για να προ­χω­ρή­σει στα «ευ­χά­ρι­στα», όπως χα­ρα­κτή­ρι­σε την προ­σφο­ρά στην Εται­ρεία εκ μέ­ρους της κόρης του Σπυ­ρί­δω­να Μα­ρι­νά­του, Ναν­νώς, του εκ­μα­γεί­ου της φη­μι­σμέ­νης προ­το­μής της Νε­φερ­τί­της, βα­σί­λισ­σας της Αι­γύ­πτου, το οποίο είχε δω­ρη­θεί στον αεί­μνη­στο αρ­χαιο­λό­γο το 1935 όταν ήταν Έφο­ρος Αρ­χαιο­τή­των Κρή­της.

Ωστό­σο, το εν­δια­φέ­ρον του ει­δι­κού ως επί το πλεί­στον κοι­νού, που κα­τέ­κλυ­σε το αμ­φι­θέ­α­τρο της Αρ­χαιο­λο­γι­κής Εται­ρεί­ας, έκλε­ψαν τα ευ­ρή­μα­τα τα οποία απο­κα­λύ­φθη­καν κατά τη διάρ­κεια των ανα­σκα­φών, που διε­νερ­γή­θη­καν υπό την αι­γί­δα της Εται­ρεί­ας το 2014. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, την πε­ρα­σμέ­νη χρο­νιά με­τα­ξύ άλλων ξε­χώ­ρι­σαν:

• Νέες βρα­χο­γρα­φί­ες είδαν το φως στις Κυ­κλά­δες, και συ­γκε­κρι­μέ­να στον νε­ο­λι­θι­κό οι­κι­σμό του Στρό­φι­λα ‘Αν­δρου, στην προϊ­στο­ρι­κή ακρό­πο­λη της Χα­λαν­δρια­νής Σύρου και στο Βαθύ Αστυ­πά­λαιας. Βρα­χο­γρα­φί­ες που ει­κο­νί­ζουν για πρώτη φορά αν­θρώ­πους, όπως οι πέντε μορ­φές που κυ­νη­γούν άγρια ζώα, ίσως τσα­κά­λια ή ο κυ­νη­γός ο οποί­ος φέ­ρε­ται να έχει σκο­τώ­σει ταύρο ή αγε­λά­δα, ήταν με­τα­ξύ αυτών που ξε­χώ­ρι­σαν στον Στρό­φι­λα ‘Αν­δρου. Επί­σης, στην πε­ριο­χή -την οποία ερευ­νά η αρ­χαιο­λό­γος Χρι­στί­να Τε­λε­βά­ντου- δια­πι­στώ­θη­καν ακόμα πα­λαιό­τε­ρες βρα­χο­γρα­φί­ες, γε­γο­νός που απο­δει­κνύ­ει τη μακρά πα­ρά­δο­ση χρή­σης του χώρου για τη χά­ρα­ξη πα­ρα­στά­σε­ων. Στους χώ­ρους των Κυ­κλά­δων όπου εμ­φα­νί­ζο­νται οι ιδιό­τυ­πες και σχε­δόν ίδιας τε­χνι­κής βρα­χο­γρα­φί­ες, προ­στέ­θη­κε το 2014 και η ακρό­πο­λη της Χα­λαν­δρια­νής στη Σύρο (την οποία ερευ­νά η αρ­χαιο­λό­γος Μα­ρί­ζα Μαρ­θά­ρη), όπως για πα­ρά­δειγ­μα η βρα­χο­γρα­φία που ει­κο­νί­ζει ένα ψάρι ή δελ­φί­νι. Σπεί­ρες, πλοίο, βέλη και δό­ρα­τα, είναι με­ρι­κές από τις νέες ανα­πα­ρα­στά­σεις που βρέ­θη­καν χα­ραγ­μέ­νες στους βρά­χους στο Βαθύ Αστυ­πά­λαιας, όπου συ­νε­χί­ζο­νται οι συ­στη­μα­τι­κές έρευ­νες του Αν­δρέα Βλα­χό­που­λου στη βό­ρεια ακτή.

• Νέα οι­κο­δο­μή­μα­τα απο­κα­λύ­φθη­καν στην Αρ­χαία Μεσ­σή­νη, όπως το δει­πνι­στή­ριον στην αγορά, δη­λα­δή τρα­πε­ζα­ρία ή αί­θου­σα λέ­σχης όπου δει­πνού­σαν οι λα­τρευ­τές της Μεσ­σά­νας, βα­σί­λισ­σας της χώρας της Μεσ­σή­νης που θε­ο­ποι­ή­θη­κε. Το δει­πνι­στή­ριον κα­τα­σκευά­στη­κε κατά την ελ­λη­νι­στι­κή πε­ρί­ο­δο και φέρει στην ανα­το­λι­κή του όψη δω­ρι­κή κιο­νο­στοι­χία. Επί­σης, απο­κα­λύ­φθη­κε σχε­δόν πλή­ρως το με­τα­γε­νέ­στε­ρο βα­λα­νείο (5ος ως 7ος αιώνα μ. Χ.), που είχε κα­τα­σκευα­στεί στο μέσο πε­ρί­που της βό­ρειας στοάς, όπου συ­νε­χί­ζο­νται οι ανα­σκα­φι­κές και ανα­στη­λω­τι­κές ερ­γα­σί­ες υπό τη διεύ­θυν­ση του Πέ­τρου Θέ­με­λη. Επί­σης, γνω­στο­ποι­ή­θη­καν οι ανα­στη­λώ­σεις στον πα­ρα­πά­νω χώρο της στοάς (ενός κίονα της μίας εσω­τε­ρι­κής κο­ριν­θια­κής κιο­νο­στοι­χί­ας, ύψους 5 μέ­τρων), της ανα­το­λι­κής στοάς του γυ­μνα­σί­ου της Μεσ­σή­νης, που βρί­σκε­ται άνω του στα­δί­ου, καθώς και του ναού της Ει­λει­θυί­ας στη νότια πλα­γία της Ιθώ­μης.

• Τμήμα στοάς, μο­νό­κλι­τη με δω­ρι­κή κιο­νο­στοι­χία στην πρό­σο­ψη, που χρο­νο­λο­γεί­ται στην πρώ­ι­μη ρω­μαιο­κρα­τία, καθώς και τα θε­μέ­λια μι­κρού ναού, που οι­κο­δο­μή­θη­κε στο τέλος της κλα­σι­κής ή στην αρχή της ελ­λη­νι­στι­κής πε­ριό­δου και ο οποί­ος κα­τε­δα­φί­στη­κε στα πρώ­ι­μα χρό­νια της ρω­μαιο­κρα­τί­ας, εντο­πί­στη­καν στην αρ­χαία Σι­κυώ­να, η ανα­σκα­φή της οποί­ας διε­ξά­γε­ται από τον κα­θη­γη­τή Ιω­άν­νη Λώλο.

• Απο­κα­λύ­φθη­κε το δά­πε­δο του μυ­κη­ναϊ­κού ανα­κτό­ρου στην αρ­χαία πόλη των Θηβών, όπου συ­νε­χί­ζε­ται η ανα­σκα­φι­κή έρευ­να του Βα­σί­λειου Αρα­βα­ντι­νού, σε συ­νερ­γα­σία με την Εφο­ρεία Αρ­χαιο­τή­των Θηβών. Επί­σης, με­τα­ξύ των ευ­ρη­μά­των που ξε­χώ­ρι­σαν ήταν τα θραύ­σμα­τα με­γά­λου κρα­τή­ρα (αγ­γεί­ου) των με­τα­να­κτο­ρι­κών χρό­νων (πε­ρί­που 1200 με 1100 π. Χ.), όπου ει­κο­νί­ζο­νται πο­λε­μι­στές να με­τα­φέ­ρουν σκέ­λος, από το οποίο κρέ­μο­νται διά­φο­ρα πράγ­μα­τα, πι­θα­νόν λά­φυ­ρα πο­λε­μι­κά, ενώ στο δεξί κρα­τούν ξίφος.

• Κτί­ριο, πι­θα­νώς βου­λευ­τή­ριο, μέρος του οποί­ου χρο­νο­λο­γεί­ται στον 6ο αι. π. Χ., και λεί­ψα­να κτι­ρί­ων που φαί­νε­ται ότι ανή­κουν σε στω­ι­κό συ­γκρό­τη­μα, εντο­πί­στη­καν στην Ογ­χη­στό Βοιω­τί­ας, κέ­ντρο του κοι­νού των Βοιω­τών. Η συ­στη­μα­τι­κή έρευ­να, που ξε­κί­νη­σε πέ­ρυ­σι στην πε­ριο­χή από τον Ιω­άν­νη Μυ­λω­νό­που­λο, σε συ­νερ­γα­σία με την Εφο­ρεία Αρ­χαιο­τή­των Θηβών, απο­κα­λύ­πτει στα­δια­κά κτί­ρια που είχαν εντο­πι­στεί σε πα­λαιό­τε­ρες σω­στι­κές ανα­σκα­φές.

• Τέλος, ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κές ήταν οι ερ­γα­σί­ες συ­ντή­ρη­σης και με­λέ­της που έγι­ναν το 2014 στο Ακρω­τή­ρι Θήρας. Συ­γκε­κρι­μέ­να, συ­ντη­ρή­θη­κε η τοι­χο­γρα­φία του «με­γά­λου τοί­χου των κόκ­κι­νων σπει­ρών» από την Ξεστή 3, μια με­γά­λη σύν­θε­ση μή­κους άνω των πέντε μέ­τρων, που ανα­συ­ντέ­θη­κε σε δύο φο­ρη­τούς πί­να­κες. Όπως έγινε γνω­στό, έχει ήδη ανα­συ­γκρο­τη­θεί το ένα τμήμα και έχει κα­τα­σκευα­στεί το με­ταλ­λι­κό πλαί­σιο στο οποίο θα το­πο­θε­τη­θεί μόλις ξε­κι­νή­σουν οι ερ­γα­σί­ες. Επί­σης, όπως ανέ­φε­ρε ο κ. Πε­τρά­τος, έχει γίνει η προ­σω­ρι­νή πα­ρα­λα­βή του στε­γά­στρου του Ακρω­τη­ρί­ου της Θήρας, ένα πο­λυα­να­με­νό­με­νο έργο το οποίο φαί­νε­ται να φτά­νει στο αίσιο τέλος του.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ