Υπερβολές και ανεξέλεγκτη διασπορά «προβλέψεων» για τον καιρό

«Φο­νι­κός ο χιο­νιάς». Ο συ­γκε­κρι­μέ­νος τί­τλος ανάρ­τη­σης του Δια­δι­κτύ­ου εμ­φα­νί­στη­κε σε πολ­λούς ιστο­χώ­ρους, άσχε­τα εάν αφο­ρού­σε τε­λι­κά το τρα­γι­κό γε­γο­νός του θα­νά­του ενός άνδρα στην Κρήτη, καθώς προ­σπα­θού­σε να θέσει σε λει­τουρ­γία ηλε­κτρι­κή γεν­νή­τρια. Ακόμα πιο συχνά εί­δα­με τί­τλους για το «πρω­το­φα­νές κύμα κα­κο­και­ρί­ας», που όσο πιο συχνά εμ­φα­νί­ζο­νται, τόσο πιο πολύ το­νί­ζουν το… πρω­το­φα­νές της κα­κο­και­ρί­ας. Ο «ρω­σι­κός χει­μώ­νας» προ­στέ­θη­κε φέτος στα δη­μο­σιο­γρα­φι­κά κλισέ, που ενι­σχύ­ουν τους εκ­φο­βι­στι­κούς τό­νους σχε­τι­κά με την πρό­βλε­ψη του και­ρού.

Χθες έληξε ένα τρι­ή­με­ρο για το οποίο είχαν προ­βλε­φθεί με έκτα­κτη ανα­κοί­νω­ση της Εθνι­κής Με­τε­ω­ρο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σί­ας «ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να», χωρίς «να πέσει o ου­ρα­νός στο κε­φά­λι μας». Βε­βαί­ως υπήρ­χαν έντο­να φαι­νό­με­να και ασυ­νή­θι­στες χιο­νο­πτώ­σεις σε νησιά των Κυ­κλά­δων (Τήνος, Αν­δρος κ.ά.) και σε πε­ριο­χές της Κρή­της, αλλά σε πολ­λές άλλες πε­ριο­χές το κύμα κα­κο­και­ρί­ας ήταν ακρι­βώς ένα κύμα κα­κο­και­ρί­ας: τσου­χτε­ρό κρύο, φαι­νό­με­να πα­γε­τού, χιο­νο­πτώ­σεις, σε με­ρι­κές πε­ρι­πτώ­σεις έντο­νες…

«Οι έκτα­κτες ανα­κοι­νώ­σεις έχουν ένα πο­σο­στό επι­τυ­χί­ας από 70%-80% ανά­λο­γα με την πε­ρί­πτω­ση και αυτό οφεί­λε­ται στην ίδια τη με­τε­ω­ρο­λο­γία που δεν είναι 100% ακρι­βής επι­στή­μη. Στην τε­λευ­ταία πε­ρί­πτω­ση, όντως, με βάση τις ανα­κοι­νώ­σεις πε­ρι­μέ­να­με πε­ρισ­σό­τε­ρα χιό­νια απ’ όσα τε­λι­κά έπε­σαν. Οι έκτα­κτες ανα­κοι­νώ­σεις είναι με­ρι­κές φορές υπερ­βο­λι­κές, καθώς βγαί­νουν γρή­γο­ρα για να προει­δο­ποι­ή­σουν, χωρίς να υπάρ­χει ο χρό­νος για να απο­κτή­σει αξιο­πι­στία η πρό­βλε­ψη» λέει στην «Κ» ο κ. Δη­μή­τρης Ζια­κό­που­λος. Ο πα­λαί­μα­χος με­τε­ω­ρο­λό­γος είναι σε κάθε πε­ρί­πτω­ση ενα­ντί­ον της υπερ­βο­λής, γιατί έτσι η με­τε­ω­ρο­λο­γι­κή πρό­βλε­ψη χάνει σε αξιο­πι­στία. «Πρέ­πει να σταθ­μί­σου­με την έντα­ση, να πα­ρα­κο­λου­θού­με τα φαι­νό­με­να από κοντά. Ο με­τε­ω­ρο­λό­γος πρέ­πει να έχει τσα­γα­νό, να μην κοι­μά­ται ήσυ­χος τα βρά­δια, να πο­λε­μά με τις αβε­βαιό­τη­τες. Δεν μπο­ρεί να βγά­ζει μια ανα­κοί­νω­ση και να ξε­μπερ­δεύ­ει», συ­μπλη­ρώ­νει.

Ο κ. Ζια­κό­που­λος το­νί­ζει πως αρ­μό­δια για την έκ­δο­ση των με­τε­ω­ρο­λο­γι­κών προ­βλέ­ψε­ων και ει­δι­κά των ακραί­ων φαι­νο­μέ­νων πρέ­πει να είναι η ΕΜΥ, η οποία πρέ­πει να ενι­σχυ­θεί εάν χρειά­ζε­ται. Πε­ρι­γρά­φει μια διά­χυ­ση της με­τε­ω­ρο­λο­γι­κής πλη­ρο­φο­ρί­ας (η οποία έχει και θε­τι­κά στοι­χεία), που έχει να κάνει με το γε­γο­νός ότι και πολ­λοί ιδιώ­τες ασχο­λού­νται πια με την πα­ρα­τή­ρη­ση του και­ρού (χωρίς να απο­φεύ­γουν και την πολύ πιο δύ­σκο­λη δια­δι­κα­σία της πρό­βλε­ψης), με απο­τέ­λε­σμα να δια­σπεί­ρο­νται συχνά ανη­συ­χη­τι­κές ει­δή­σεις και πλη­ρο­φο­ρί­ες, που απλά ενι­σχύ­ουν τη σύγ­χυ­ση των πο­λι­τών. «Υπάρ­χουν ιδιω­τι­κές εται­ρεί­ες που εκ­δί­δουν κι αυτές δελ­τία για έκτα­κτα και­ρι­κά φαι­νό­με­να, χωρίς να έχουν την υπο­δο­μή. Τα πολλά με­τε­ω­ρο­λο­γι­κά μπλογκς και ιστο­σε­λί­δες προ­σπα­θούν επί­σης να τρα­βή­ξουν προ­σο­χή με υπερ­βο­λι­κούς τί­τλους», σχο­λιά­ζει ο κ. Ζια­κό­που­λος.

Ρόλο ενι­σχυ­τή της υπερ­βο­λής απο­δί­δει στα ΜΜΕ ο κ. Μι­χά­λης Πε­τρά­κης, πρώην διευ­θυ­ντής του Εθνι­κού Αστε­ρο­σκο­πεί­ου Αθη­νών. «Τα κα­νά­λια έχουν την τάση να δρα­μα­τι­κο­ποιούν τα πάντα και να τα ντύ­νουν με ανά­λο­γες ει­κό­νες και τί­τλους. Δεν πρέ­πει να πα­ρα­γνω­ρί­ζου­με πως η εξέ­λι­ξη του και­ρού είναι ένα χα­ο­τι­κό φαι­νό­με­νο, γι’ αυτό οι προ­γνώ­σεις κα­νο­νι­κά θα έπρε­πε να δί­νο­νται με βάση πι­θα­νό­τη­τες για να εκ­δη­λω­θεί ένα και­ρι­κό φαι­νό­με­νο. Θα έπρε­πε να πούμε, για πα­ρά­δειγ­μα, πως κατά 80% εν­δέ­χε­ται να χιο­νί­σει στην τάδε πε­ριο­χή. Αλλά τότε ο λόγος της τη­λε­ό­ρα­σης και των ΜΜΕ δεν θα μπο­ρεί να είναι απλο­ποι­η­μέ­νος και συχνά απλοϊ­κός» ση­μειώ­νει ο κ. Πε­τρά­κης. Ο έμπει­ρος ερευ­νη­τής το­νί­ζει πως ακόμα και με την υπερ­σύγ­χρο­νη τε­χνο­λο­γία, που βρί­σκε­ται πλέον στη διά­θε­ση της με­τε­ω­ρο­λο­γι­κής επι­στή­μης, η πρό­γνω­ση του και­ρού είναι μια δύ­σκο­λη υπό­θε­ση, ει­δι­κά όταν αφορά τη συ­γκε­κρι­μέ­νη το­πι­κή πρό­βλε­ψη.

Ο κ. Ζια­κό­που­λος μιλά για την ανά­γκη, μαζί με την ενί­σχυ­ση της ΕΜΥ, να δη­μιουρ­γη­θεί ένα δί­κτυο όλων των αξιό­πι­στων φο­ρέ­ων με­τε­ω­ρο­λο­γι­κής πα­ρα­τή­ρη­σης (υπάρ­χουν και πα­νε­πι­στη­μια­κά ή ερευ­νη­τι­κά κέ­ντρα) για συ­γκέ­ντρω­ση δυ­νά­με­ων και αντι­με­τώ­πι­ση της ανε­ξέ­λεγ­κτης δια­σπο­ράς «προ­βλέ­ψε­ων».

Γιατί τε­λι­κά ο πο­λί­της χρειά­ζε­ται όσο το δυ­να­τόν πιο ακρι­βείς προ­γνώ­σεις, μα­κριά από τη θύ­ελ­λα κιν­δυ­νο­λο­γί­ας και τον κα­τα­κλυ­σμό πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης.

Κα­θη­με­ρι­νή