Νομικά τεχνάσματα για να διασωθούν οικισμοί αυθαιρέτων

Σε τακτι­κι­σμούς προ­κει­μέ­νου να δια­σώ­σει τη συνταγ­μα­τι­κό­τητα των ρυθ­μί­σεων για τις οικι­στι­κές πυκνώ­σεις (οικι­σμούς αυθαι­ρέ­των στα δάση) προ­στρέ­χει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος. Με τρο­πο­λο­γία το υπουρ­γείο θα δώσει τον μανδύα νόμου στα κρι­τή­ρια ορισμού της οικι­στι­κής πύκνω­σης, επι­διώ­κο­ντας να απο­φύ­γει τον έλεγχο του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας. Με την ίδια τρο­πο­λο­γία, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος παρα­τεί­νει για τέταρτη φορά τη δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής αντιρ­ρή­σεων στους αναρ­τη­μέ­νους δασι­κούς χάρτες, παρά τις πρό­σφα­τες κατη­γο­ρη­μα­τι­κές δια­βε­βαιώ­σεις ότι δεν επρό­κειτο να δοθεί νέα παρά­ταση.

Η τρο­πο­λο­γία κατα­τέ­θηκε σε σχέδιο νόμου του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης. Με τη ρύθμιση επα­να­λαμ­βά­νε­ται ο ορισμός των «οικι­στι­κών πυκνώ­σεων», δηλαδή των οικι­σμών αυθαι­ρέ­των μέσα σε δάση οι οποίοι, εφόσον οριο­θε­τη­θούν από τους δήμους, εξαι­ρού­νται από τη δια­δι­κα­σία ανάρ­τη­σης των δασικών χαρτών (συγκέ­ντρωση του­λά­χι­στον 50 κτιρίων, ελά­χι­στη έκταση 25 στρέμ­ματα). Το νομικό εύρημα των «οικι­στι­κών πυκνώ­σεων» προ­βλέ­φθηκε πέρυσι σε νόμο για τους δασι­κούς χάρτες (ν. 4389/16) και ακο­λού­θως ο ορισμός της «οικι­στι­κής πύκνω­σης» εξει­δι­κεύ­θηκε με απόφαση του τότε υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος Γιάννη Τσιρώνη. Η απόφαση αυτή προ­σε­βλήθη στο ΣτΕ από την περι­βαλ­λο­ντική οργά­νωση WWF και το ΓΕΩΤΕΕ και η απόφαση (Ε΄ τμήμα, αρ.1942/2017) εκδό­θηκε περίπου πριν από ένα μήνα.

Τι υπο­στη­ρί­ζει, λοιπόν, το υπουρ­γείο; Στην αιτιο­λο­γική έκθεση που συνο­δεύει τη ρύθμιση δεν δίνεται καμία εξήγηση, γιατί πρέπει να επα­να­λη­φθεί με νόμο η ίδια ρύθμιση. Στην ανα­κοί­νωση που εξέδωσε το υπουρ­γείο ανα­φέ­ρε­ται ότι η ρύθμιση «αφορά την ασφά­λεια δικαίου και τη νομική θωρά­κιση του έργου των δασικών χαρτών, μέσω της ενσω­μά­τω­σης της έννοιας των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων σε νόμο», σημειώ­νο­ντας ότι λαμ­βά­νε­ται υπόψη η πρό­σφατη απόφαση του ΣτΕ.

Η αιτιο­λό­γηση αυτή δείχνει να αρμόζει στο περιε­χό­μενο της ρύθ­μι­σης, καθώς είναι και αυτή… αυθαί­ρετη. Το ΣτΕ στην πρό­σφατη απόφασή του ξεκά­θαρα υπέ­δειξε ότι ο ορισμός των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων έπρεπε να είχε δοθεί όχι με νόμο, αλλά με προ­ε­δρικό διά­ταγμα (το οποίο βέβαια υπό­κει­ται σε προ­δι­κα­στικό έλεγχο από το ΣτΕ, κάτι που προ­φα­νώς δεν επι­θυ­μεί το υπουρ­γείο). Αλλά κυρίως, υπέ­δειξε ευθέως την αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα της ρύθ­μι­σης και λόγω σοβα­ρό­τη­τας παρέ­πεμψε το θέμα να δικα­στεί στην Ολο­μέ­λεια. Επο­μέ­νως, είναι μάλλον σαφές ότι το ΥΠΕΝ με τη «νομο­θέ­τηση» του ορισμού των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων ήθελε στην καλύ­τερη περί­πτωση να κερ­δί­σει χρόνο (αν και στο παρελ­θόν το ΣτΕ έχει δεχθεί την κατά­θεση προ­σφυ­γών απευ­θείας ενα­ντίον νόμων, όταν αυτοί έγιναν για να παρα­καμ­φθεί η συνήθης δια­δι­κα­σία και να απο­φευ­χθεί ο δικα­στι­κός έλεγχος, λ.χ. στην περί­πτωση του Αχελώου).

«Γιατί ο υπουρ­γός δεν θέλει να εκδοθεί η ορι­στική απόφαση για τη συνταγ­μα­τι­κό­τητα των ρυθ­μί­σεων αυτών από το ΣτΕ; Λίγες μόνο μέρες μετά τις κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές του καλο­και­ριού, γιατί βιά­ζε­ται να διευ­κο­λύ­νει όσους έχουν αυθαί­ρετα οικο­δο­μή­σει μέσα σε δάση;», παρα­τη­ρεί με ανα­κοί­νωσή της η WWF, σημειώ­νο­ντας ότι ο κ. Φάμελ­λος «αδυ­να­τεί να ξεφύγει από πρα­κτι­κές του παρελ­θό­ντος». Να σημειω­θεί ότι στους 33 δασι­κούς χάρτες που βρί­σκο­νται σήμερα υπό ανάρ­τηση, οι «οικι­στι­κές πυκνώ­σεις» καλύ­πτουν 62.000 στρέμ­ματα.

Με την ίδια τρο­πο­λο­γία το ΥΠΕΝ παρα­τεί­νει έως τις 25 Σεπτεμ­βρίου τη δια­δι­κα­σία ανάρ­τη­σης (και κατά­θε­σης αντιρ­ρή­σεων), που έληγε προχθές. Πρό­κει­ται για την 4η παρά­ταση, με νέες κατη­γο­ρη­μα­τι­κές δια­βε­βαιώ­σεις ότι πρό­κει­ται… για την τελευ­ταία. Οσον αφορά τη συνέ­χεια, ο αναπλ. υπουρ­γός Σωκρά­της Φάμελ­λος δήλωσε ότι από τις 12 Οκτω­βρίου έως τις 30 Νοεμ­βρίου θα ξεκι­νή­σει η ανάρ­τηση ακόμα 17% των δασικών χαρτών, στο οποίο περι­λαμ­βά­νο­νται η Ανα­το­λική Αττική, η Θεσ­σα­λο­νίκη, η Πέλλα, η Ημαθία, οι Σέρρες και το Κιλκίς.