Κυρ. Μητσοτάκης στο συνέδριο του Economist: Τέσσερις λόγοι για τους οποίους είμαι αισιόδοξος για το μέλλον της οικονομίας

Τέσ­σε­ρις βασι­κούς λόγους για τους οποίους είναι “εξαι­ρε­τικά αισιό­δο­ξος για το μέλλον της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας” ανέφερε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στην ομιλία του  στο συνέ­δριο του «The Economist».

Ο πρω­θυ­πουρ­γός ανέφερε τις αυξη­μέ­νες κατα­θέ­σεις, τις εκτα­μιεύ­σεις ύψους 7,5 δισ. ευρώ εντός του 2021, τον δανει­σμό της χώρας με τα χαμη­λό­τερα επι­τό­κια στην ιστορία της, και τέλος

“τις ευνοϊ­κές συνέ­πειες των διαρ­θρω­τι­κών αλλαγών που συντε­λέ­στη­καν μέσα στην παν­δη­μία, που τώρα αρχί­ζουν να δεί­χνουν το απο­τύ­πωμά τους στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα”.

Οι τέσ­σε­ρις λόγοι της αισιο­δο­ξίας

“Πρώτον, οι αυξη­μέ­νες κατα­θέ­σεις στην Ελλάδα αντι­στοι­χούν ήδη στο 14% του ΑΕΠ. Είναι οι υψη­λό­τε­ρες στις χώρες του ΟΟΣΑ αμέσως μετά τις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες. Και δεν έχω καμία αμφι­βο­λία ότι ένα μεγάλο  μέρος τους θα επι­στρέ­ψει στην αγορά. Ενώ παράλ­ληλα, παρά τις όποιες ανα­τα­ρά­ξεις, είμαι αισιό­δο­ξος και για την πορεία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού” είπε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Ο δεύ­τε­ρος λόγος συν­δέ­ε­ται με το Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», γιατί προ­βλέ­πει -όπως είπε- “εντός του 2021 τις πρώτες εκτα­μιεύ­σεις ύψους 7,5 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Ένα ποσό που δεν είχε καν υπο­λο­γι­στεί, δεν υπήρχε καν στο ραντάρ του σχε­δια­σμού μας μέχρι και πριν από έναν χρόνο. Εκτι­μούμε ότι συνο­λικά οι πόροι του Ταμείου Ανά­καμ­ψης θα εισφέ­ρουν στο ΑΕΠ 7 πρό­σθε­τες μονάδες σε βάθος επτα­ε­τίας”.

Τρίτος λόγος αισιο­δο­ξίας για τον πρω­θυ­πουργό είναι ότι το κράτος ήδη δανεί­ζε­ται με τα χαμη­λό­τερα επι­τό­κια στην ιστορία του, ενώ εκτί­μησε ότι  και τα «κόκκινα» δάνεια θα είναι σε μονο­ψή­φιο ποσοστό μέχρι το τέλος του 2022.

“Τι σημαί­νει αυτό; Ότι απο­κα­θί­στα­ται πια όλος ο μηχα­νι­σμός ρευ­στό­τη­τας της αγοράς και χρη­μα­το­δό­τη­σης των επι­χει­ρή­σεων” είπε ο κ.Μητσο­τά­κης.

Και ο τέταρ­τος λόγος αισιο­δο­ξίας έχει να κάνει με τις ευνοϊ­κές συνέ­πειες των διαρ­θρω­τι­κών αλλαγών που-όπως είπε ο κ.Μητσοτάκης- συντε­λέ­στη­καν μέσα στην παν­δη­μία, που τώρα αρχί­ζουν να δεί­χνουν το απο­τύ­πωμά τους στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός τόνισε επίσης ότι η κυβέρ­νηση μέσα σε 24 μήνες έλυσε γρίφους του παρελ­θό­ντος αλλά και του παρό­ντος, ανοί­γο­ντας δρόμους του μέλ­λο­ντος.

“Θυμη­θείτε: οικο­νο­μική ανάταξη σε όλους τους τομείς, μετα­να­στευ­τικό στον Έβρο και στα νησιά μας, παν­δη­μία σε όλη τη χώρα και μαζί με όλα αυτά εθνικές προ­κλή­σεις στο Αιγαίο και τη Μεσό­γειο. Όσα έγιναν σε έναν τόσο πυκνό χρόνο είναι ίσως δύσκολο να συγκρα­τη­θούν, αλλά ισχύουν. Και αξίζει να τα υπεν­θυ­μί­ζουμε” ανέφερε.

Πρό­σθεσε ότι σήμερα οι Έλληνες πλη­ρώ­νουν λιγό­τε­ρους φόρους παντού και έκανε ιδιαί­τερη μνεία  στον ΕΝΦΙΑ, τον φόρο εισο­δή­μα­τος, τον ΦΠΑ, και στην εισφορά αλλη­λεγ­γύης.

“Όπως κατα­βάλ­λουν και μικρό­τε­ρες εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές. Την ίδια ώρα, το κράτος δανεί­ζε­ται με ευνοϊ­κούς όρους. Τα σύνορά μας προ­στα­τεύ­ο­νται ως ευρω­παϊκά. Οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές μειώ­θη­καν δρα­στικά. Ενι­σχύ­θη­καν σημα­ντικά η άμυνά μας αλλά και οι συμ­μα­χίες μας. Και ήδη δια­θέ­τουμε ένα δυνα­μικό Σχέδιο Ανά­καμ­ψης” σημεί­ωσε ο κ.Μητσο­τά­κης.

Ο κ.Μητσο­τά­κης ανέφερε ότι ένας ψύχραι­μος παρα­τη­ρη­τής θα σημεί­ωνε ότι παρά τους 17 μήνες της μάχης της υγείας, αυτή η διετία άρχισε να επου­λώ­νει τις πληγές της περα­σμέ­νης πεντα­ε­τίας και πρό­σθεσε ότι ταυ­τό­χρονα βάζει τα θεμέλια για ένα σχέδιο δεκα­ε­τίας.

“Συνεπώς, στη μέση της θητείας της η κυβέρ­νηση συνε­χί­ζει με νέα ορμή και με καλύ­τερη αφε­τη­ρία το πρό­γραμμά της” ανέφερε και πρό­σθεσε:

“Αυτό άλλωστε δηλώ­νουν και τα επίσημα στοι­χεία. Το 2020 -και κόντρα στις πιο απαι­σιό­δο­ξες προβλέψεις- η ύφεση στην Ελλάδα συγκρα­τή­θηκε στο 8,2%, κοντά στον ευρω­παϊκό μέσο όρο και χαμη­λό­τερα πάντως από άλλες οικο­νο­μίες του Νότου, όπως της Ιταλίας και της Ισπα­νίας. Ενώ από το πρώτο τρίμηνο του ’21 η πορεία ήδη φαί­νε­ται να αντι­στρέ­φε­ται με ανά­πτυξη άνω του 4%, λίγο πιο κάτω δηλαδή από όσο ήταν το 2019, πριν από την παν­δη­μία. Και έτσι σήμερα η χώρα παρου­σιά­ζει την τρίτη καλύ­τερη επίδοση στην ευρω­ζώνη”.

Είπε επίσης ότι όλα αυτά συμ­βαί­νουν ενώ η βιο­μη­χα­νική παρα­γωγή μεγε­θύν­θηκε, για έκτο συνε­χό­μενο μήνα, κατά 8,7% και τόνισε ότι ο δείκτης μετα­ποί­η­σης κινεί­ται σταθερά όλο αυτό το διά­στημα σε επίπεδο πάνω από τις 50 μονάδες.

“Είναι  φυσικό λοιπόν και ο δείκτης οικο­νο­μι­κού κλί­μα­τος να τείνει να επα­νέλ­θει στα προ κορο­νοϊού επίπεδα, που ήταν -θυμίζω- τα καλύ­τερα όλης της τελευ­ταίας εικο­σα­ε­τίας” είπε ο κ.Μητσο­τά­κης.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός υπεν­θύ­μισε ότι τα δύο χρόνια δια­κυ­βέρ­νη­σης της ΝΔ ψηφί­στη­καν από το ελλη­νικό κοι­νο­βού­λιο 193 νόμοι που-όπως είπε- εδραί­ω­σαν την επα­νεκ­κί­νηση της χώρας και δρο­μο­λό­γη­σαν και αλλαγές που απε­λευ­θέ­ρω­σαν τις δημιουρ­γι­κές δυνά­μεις του τόπου.

“Θυμη­θείτε, μέσα σε δύο χρόνια ο εισα­γω­γι­κός συντε­λε­στής φόρου των νοι­κο­κυ­ριών έπεσε από το 22% στο 9% και αυξή­θηκε το αφο­ρο­λό­γητο για κάθε παιδί. Μειώ­θηκε όμως και ο συντε­λε­στής για τα κέρδη των επι­χει­ρή­σεων, από το 28% στο 22% σε μόνιμη πια, επα­να­λαμ­βάνω, σε μόνιμη βάση. Για τα μερί­σματα από το 10% στο 5%. Σχεδόν στο μισό έπεσε και η προ­κα­τα­βολή φόρου στα φυσικά πρόσωπα και κατά 20 μονάδες στα νομικά πρόσωπα. Ενώ ο ΕΝΦΙΑ είναι πλέον για όλους μεσο­σταθ­μικά χαμη­λό­τε­ρος κατά 22%” είπε ο κ.Μητσο­τά­κης και πρό­σθεσε:

“Όλα τα αγρο­τικά σχήματα έχουν ήδη μικρό φορο­λο­γικό συντε­λε­στή 10%, τα νησιά με δομές μετα­να­στών μόνιμο μειω­μένο ΦΠΑ.

Και παντού έχουμε μικρό­τε­ρες ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές. Για δύο χρόνια αυτές θα μειω­θούν κατά τρεις ακόμα μονάδες. Και στο ίδιο διά­στημα δεν θα κατα­βλη­θεί εισφορά αλλη­λεγ­γύης. Με στόχο αυτές οι ρυθ­μί­σεις -όπως ο μικρό­τε­ρος ΦΠΑ σε του­ρι­σμό, μετα­φο­ρές, πολι­τι­σμό και σε πολλά προ­ϊ­ό­ντα, αλλά και η μείωση της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης. Πρώτη προ­τε­ραιό­τητα για την κυβέρ­νηση είναι η μείωση αυτή να γίνει μόνιμη”.

Ανα­λυ­τικά η ομιλία του κ.Μητσο­τάκη:

Κυρίες και κύριοι,

Όταν τον Αύγου­στο του 1843, στο Λονδίνο, κυκλο­φο­ρού­σαν τα πρώτα φύλλα του «Economist», στην Αθήνα το νεαρό ελλη­νικό κράτος βίωνε και πάλι μία δημο­σιο­νο­μική κρίση.

Και είναι ίσως συμ­βο­λικό ότι φέτος, στα 200 χρόνια από την επα­νά­σταση, η Ελλάδα υπο­δέ­χε­ται το συνέ­δριο αυτού του ιστο­ρι­κού περιο­δι­κού διπλά απε­λευ­θε­ρω­μένη. Απε­λευ­θε­ρω­μένη από μία δεκά­χρονη οικο­νο­μική και κοι­νω­νική δοκι­μα­σία αλλά και βαδί­ζο­ντας με τόλμη στο δρόμο της εξόδου από την παγκό­σμια υγειο­νο­μική περι­πέ­τεια.

Γνω­ρί­ζο­ντας ότι απευ­θύ­νο­μαι πρω­τί­στως σε παρά­γο­ντες της οικο­νο­μίας, σπεύδω εξ αρχής και εισα­γω­γικά να δηλώσω τους τέσ­σε­ρις βασι­κούς λόγους για τους οποίους είμαι εξαι­ρε­τικά αισιό­δο­ξος για το μέλλον της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Πρώτον, οι αυξη­μέ­νες κατα­θέ­σεις στην Ελλάδα αντι­στοι­χούν ήδη στο 14% του ΑΕΠ. Είναι οι υψη­λό­τε­ρες στις χώρες του ΟΟΣΑ αμέσως μετά τις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες. Και δεν έχω καμία αμφι­βο­λία ότι ένα μεγάλο μέρος τους θα επι­στρέ­ψει στην αγορά. Ενώ παράλ­ληλα, παρά τις όποιες ανα­τα­ρά­ξεις, είμαι αισιό­δο­ξος και για την πορεία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Τα έσοδά του θα είναι φέτος σαφώς μεγα­λύ­τερα των περ­σι­νών. Παρά τις προ­σω­ρι­νές δυσκο­λίες οι αφίξεις αυξά­νο­νται και έχουμε κάθε λόγο να είμαστε αισιό­δο­ξοι για την πορεία του του­ρι­σμού το δεύτερο εξάμηνο.

Ο δεύ­τε­ρος λόγος για τον οποίο είμαι αισιό­δο­ξος συν­δέ­ε­ται με το Σχέδιο «Ελλάδα 2.0», γιατί προ­βλέ­πει εντός του 2021 τις πρώτες εκτα­μιεύ­σεις ύψους 7,5 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Ένα ποσό που δεν είχε καν υπο­λο­γι­στεί, δεν υπήρχε καν στο ραντάρ του σχε­δια­σμού μας μέχρι και πριν από έναν χρόνο. Εκτι­μούμε ότι συνο­λικά οι πόροι του Ταμείου Ανά­καμ­ψης θα εισφέ­ρουν στο ΑΕΠ 7 πρό­σθε­τες μονάδες σε βάθος επτα­ε­τίας.

Τρίτος λόγος που είμαι αισιό­δο­ξος είναι ότι το κράτος μας, η Ελλη­νική Δημο­κρα­τία, ήδη δανεί­ζε­ται με τα χαμη­λό­τερα επι­τό­κια στην ιστορία μας, ενώ και τα «κόκκινα» δάνεια εκτι­μούμε ότι θα είναι σε μονο­ψή­φιο ποσοστό μέχρι το τέλος του 2022. Τι σημαί­νει αυτό; Ότι απο­κα­θί­στα­ται πια όλος ο μηχα­νι­σμός ρευ­στό­τη­τας της αγοράς και χρη­μα­το­δό­τη­σης των επι­χει­ρή­σεων.

Και ο τέταρ­τος λόγος που είμαι εξαι­ρε­τικά αισιό­δο­ξος έχει να κάνει με τις ευνοϊ­κές συνέ­πειες των διαρ­θρω­τι­κών αλλαγών που συντε­λέ­στη­καν μέσα στην παν­δη­μία, που τώρα αρχί­ζουν να δεί­χνουν το απο­τύ­πωμά τους στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα. Γιατί το ψηφιακό κράτος και η τηλερ­γα­σία, το νέο εργα­σιακό πλαίσιο, ο ανα­πτυ­ξια­κός νόμος, αλλά κυρίως κάτι πιο σημα­ντικό, η διάλυση μύθων και προ­κα­τα­λή­ψεων για την Ελλάδα, την καθι­στούν σήμερα που μιλάμε σημα­ντικό  προ­ο­ρι­σμό για επεν­δύ­σεις -εθνικές αλλά και διε­θνείς.

Αυτό είναι κάτι που πιστο­ποιούν και οι διαρ­κείς ανα­βαθ­μί­σεις της οικο­νο­μίας μας από όλους τους οίκους αξιο­λό­γη­σης. Και πράγ­ματι, καθώς η κυβέρ­νηση -όπως είπε και ο Daniel- χθες συμπλή­ρωσε δύο χρόνια στο τιμόνι του τόπου, πιστεύω ότι ο πρώτος απο­λο­γι­σμός είναι σίγουρα θετικός.

Γιατί μέσα σε 24 μήνες έλυσε γρίφους του παρελ­θό­ντος αλλά και του παρό­ντος, ανοί­γο­ντας δρόμους του μέλ­λο­ντος. Και μάλιστα απέ­να­ντι σε μια σειρά από έκτακτα γεγο­νότα που εκδη­λώ­νο­νταν σε δια­φο­ρε­τικά πεδία.

Θυμη­θείτε: οικο­νο­μική ανάταξη σε όλους τους τομείς, μετα­να­στευ­τικό στον Έβρο και στα νησιά μας, παν­δη­μία σε όλη τη χώρα και μαζί με όλα αυτά εθνικές προ­κλή­σεις στο Αιγαίο και τη Μεσό­γειο.

Όσα έγιναν σε έναν τόσο πυκνό χρόνο είναι ίσως δύσκολο να συγκρα­τη­θούν, αλλά ισχύουν. Και αξίζει να τα υπεν­θυ­μί­ζουμε.

Σήμερα οι Έλληνες πλη­ρώ­νουν λιγό­τε­ρους φόρους παντού: στον ΕΝΦΙΑ, τον φόρο εισο­δή­μα­τος, τον ΦΠΑ, στην εισφορά αλλη­λεγ­γύης. Όπως κατα­βάλ­λουν και μικρό­τε­ρες εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές. Την ίδια ώρα, το κράτος δανεί­ζε­ται με ευνοϊ­κούς όρους. Τα σύνορά μας προ­στα­τεύ­ο­νται ως ευρω­παϊκά. Οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές μειώ­θη­καν δρα­στικά. Ενι­σχύ­θη­καν σημα­ντικά η άμυνά μας αλλά και οι συμ­μα­χίες μας. Και ήδη δια­θέ­τουμε ένα δυνα­μικό Σχέδιο Ανά­καμ­ψης.

Όλα αυτά συντε­λέ­στη­καν ενώ ο πλα­νή­της δεχόταν την πρω­τό­γνωρη επίθεση του κορο­νοϊού. Μια μάχη που δυστυ­χώς είχε πολλές απώ­λειες, και στη χώρα μας. Όπου όμως κατα­φέ­ραμε και αμυν­θή­καμε πολύ καλύ­τερα ακόμα και από πανί­σχυ­ρες χώρες.

Σε χρόνο ρεκόρ ενι­σχύ­σαμε το Εθνικό Σύστημα Υγείας, εντάσ­σο­ντας στην δράση του και τον ιδιω­τικό τομέα αλλά και εκα­το­ντά­δες δωρεές. Θυμίζω ότι κατα­φέ­ραμε και υπερ­δι­πλα­σιά­σαμε τα κρε­βά­τια των Μονάδων Εντα­τι­κής Θερα­πείας. Έγιναν παρα­πάνω από 10.000 προ­σλή­ψεις, οι οποίες συνε­χί­ζο­νται. Οργα­νώ­θηκε ένα και­νο­τόμο σύστημα ιχνη­λά­τη­σης περι­στα­τι­κών, με σημα­ντική ενί­σχυση της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας. Ενώ βρί­σκε­ται σε εξέλιξη ένα πρω­το­πόρο πρό­γραμμα εμβο­λια­σμών, που πιστεύω ότι έχει εκπλή­ξει ευχά­ρι­στα όλες τις Ελλη­νί­δες και όλους τους Έλληνες, ανε­ξαρ­τή­τως κομ­μα­τι­κής προ­έ­λευ­σης.

Προ­φα­νώς υπήρξαν κι εδώ αστο­χίες, όπως παντού στον κόσμο. ‘Αλλωστε, μια τέτοια κρίση ήταν χωρίς προη­γού­μενο. Και με έναν εχθρό άγνωστο και απρό­βλε­πτο.

Συνο­λικά, ωστόσο, η πολι­τεία απά­ντησε απο­τε­λε­σμα­τικά, και στις προ­κλή­σεις της οικο­νο­μίας. Επί τόσους μήνες κάλυψε τις αμοιβές και τις εισφο­ρές εργα­ζό­με­νων που ήταν σε ανα­στολή.

Χρη­μα­το­δό­τησε, έδωσε ρευ­στό­τητα, σε επι­χει­ρή­σεις που έμεναν κλει­στές. Ανέ­στειλε τις οφειλές. Και ανέλαβε εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές αλλά και τα ενοίκια επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης. Στήριξε, δηλαδή, όλους και σε όλα.

Και ίσως το πιο σημα­ντικό: ενώ εξε­λισ­σό­ταν αυτό το γιγα­ντιαίο πρό­γραμμα των 41 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ υπέρ του κόσμου της παρα­γω­γής και της εργα­σίας, οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις δεν στα­μά­τη­σαν λεπτό.

Έτσι, ένα νέο θεσμικό πλαίσιο κινη­το­ποιεί τώρα εκα­το­ντά­δες νέες επεν­δύ­σεις. Το ψηφιακό κράτος διεκ­πε­ραιώ­νει κάθε μέρα εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες συναλ­λα­γές, χωρίς πια ταλαι­πω­ρία του πολίτη στα γρα­νά­ζια της ελλη­νι­κής γρα­φειο­κρα­τίας. Μεγάλα έργα, έργα που βάλ­τω­ναν, ξεκί­νη­σαν και πολλά νέα μπήκαν μπροστά. Ενώ η Ελλάδα πρω­τα­γω­νι­στεί πλέον και στην απο­λι­γνι­το­ποί­ηση αλλά και στην πράσινη οικο­νο­μία. Κινού­μενη και σε αυτό το πεδίο με πολύ μεγα­λύ­τερη ταχύ­τητα από πολλές άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Αγα­πη­τές φίλες και αγα­πη­τοί φίλοι, κάθε καλό­πι­στος ανα­λυ­τής θα κατέ­ληγε -νομίζω- στο συμπέ­ρα­σμα πως η ελλη­νική οικο­νο­μία άντεξε στους κλυ­δω­νι­σμούς της παν­δη­μίας και είναι έτοιμη να επα­νέλ­θει σε δυνα­μική τροχιά ανά­πτυ­ξης.

Και ένας ψύχραι­μος παρα­τη­ρη­τής θα σημεί­ωνε ότι παρά τους 17 μήνες της μάχης της υγείας, αυτή η διετία άρχισε να επου­λώ­νει τις πληγές της περα­σμέ­νης πεντα­ε­τίας. Αλλά ταυ­τό­χρονα βάζει τα θεμέλια για ένα σχέδιο δεκα­ε­τίας. Συνεπώς, στη μέση της θητείας της η κυβέρ­νηση συνε­χί­ζει με νέα ορμή και με καλύ­τερη αφε­τη­ρία το πρό­γραμμά της.

Αυτό άλλωστε δηλώ­νουν και τα επίσημα στοι­χεία. Το 2020 -και κόντρα στις πιο απαι­σιό­δο­ξες προβλέψεις- η ύφεση στην Ελλάδα συγκρα­τή­θηκε στο 8,2%, κοντά στον ευρω­παϊκό μέσο όρο και χαμη­λό­τερα πάντως από άλλες οικο­νο­μίες του Νότου, όπως της Ιταλίας και της Ισπα­νίας. Ενώ από το πρώτο τρίμηνο του ’21 η πορεία ήδη φαί­νε­ται να αντι­στρέ­φε­ται με ανά­πτυξη άνω του 4%, λίγο πιο κάτω δηλαδή από όσο ήταν το 2019, πριν από την παν­δη­μία. Και έτσι σήμερα η χώρα παρου­σιά­ζει την τρίτη καλύ­τερη επίδοση στην ευρω­ζώνη.

Σημα­ντικά απο­τε­λέ­σματα είχε η πατρίδα μας και στην αντι­με­τώ­πιση της ανερ­γίας, που τον Μάρτιο κατα­γρά­φηκε λίγο πάνω από το 16%. Κάτι που σημαί­νει ότι τα μέτρα προ­στα­σίας της απα­σχό­λη­σης επί 17 μήνες απέ­δω­σαν.

Και όλα αυτά συμ­βαί­νουν ενώ η βιο­μη­χα­νική παρα­γωγή μεγε­θύν­θηκε, για έκτο συνε­χό­μενο μήνα, κατά 8,7%. Ο δείκτης μετα­ποί­η­σης κινεί­ται σταθερά όλο αυτό το διά­στημα σε επίπεδο πάνω από τις 50 μονάδες. Είναι  φυσικό λοιπόν και ο δείκτης οικο­νο­μι­κού κλί­μα­τος να τείνει να επα­νέλ­θει στα προ κορο­νοϊού επίπεδα, που ήταν -θυμίζω- τα καλύ­τερα όλης της τελευ­ταίας εικο­σα­ε­τίας.

Με τα ταμειακά δια­θέ­σιμα της χώρας στα σχεδόν 35 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ και απο­πλη­ρω­μένο μάλιστα το μεγα­λύ­τερο και ακρι­βό­τερο τμήμα των δανείων, αυτό που αφορά το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο. Αλλά και με τις τρά­πε­ζες σε ανά­καμψη.

Μέσα στην παν­δη­μία οι κατα­θέ­σεις αυξή­θη­καν κατά 23 δισ., ενώ μέσα στη διετία -και παρά την περι­πέ­τεια του κορονοϊού- τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια υπο­χώ­ρη­σαν κατά 28 δισ., δηλαδή κατά 37%.

Αυτοί οι αριθμοί δεν αφορούν μόνο τους οικο­νο­μο­λό­γους. Έχουν κοι­νω­νικό και ανα­πτυ­ξιακό περιε­χό­μενο. Γιατί στις κατα­θέ­σεις κατα­γρά­φε­ται η ενί­σχυση του εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών, που μετα­φρά­ζε­ται σε κατα­νά­λωση και τόνωση του επι­χει­ρη­μα­τι­κού δανει­σμού.

Από την άλλη, η τόσο σημα­ντική εξυ­γί­ανση των τρα­πε­ζι­κών χαρ­το­φυ­λα­κίων είναι η απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για να υπη­ρε­τή­σουν τον αληθινό τους ρόλο, να χρη­μα­το­δο­τούν δηλαδή επεν­δύ­σεις οι οποίες θα φέρουν ανά­πτυξη και απα­σχό­ληση για όλους. Και είναι ενδια­φέ­ρον για τις τρά­πε­ζες ότι όσοι τις μελε­τούν μιλούν πολύ λιγό­τερο πια για τα «κόκκινα» δάνεια και πολύ περισ­σό­τερο για την ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική τους.

Τώρα, για την αξιο­πι­στία, δεν θα χρη­σι­μο­ποι­ήσω τα λόγια ενός οικο­νο­μο­λό­γου αλλά ενός φιλό­σο­φου, του Στέλιου Ράμφου, που θεωρεί ότι «το βαρύ­τερο χρέος είναι αυτό που προ­κύ­πτει όταν τραυ­μα­τί­ζε­ται η εμπι­στο­σύνη». Συμφωνώ απόλυτα. Και σημειώνω ότι από τον Απρίλιο του 2020 η Ελλάδα δανεί­στηκε οκτώ φορές, 21 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, με εξαι­ρε­τικά χαμηλά ή και αρνη­τικά επι­τό­κια, κερ­δί­ζο­ντας ταυ­τό­χρονα θετικές αξιο­λο­γή­σεις και 12 θέσεις στον πίνακα της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας.

Η εμπι­στο­σύνη ωστόσο δεν είναι απλά ένα χαρα­κτη­ρι­στικό που εκπέ­μπει απλώς μία χώρα που προ­ο­δεύει. Πιστεύω, αγαπητέ Daniel, ότι αυτή η εμπι­στο­σύνη ήταν διάχυτη και στις πολύ ενδια­φέ­ρου­σες συζη­τή­σεις που είχατε στα πλαίσια του 25ου roundtable.

Η εμπι­στο­σύνη είναι και μία άυλη περιου­σία της χώρας, την οποία έχει κατα­κτή­σει πρώτα από όλα στις σχέσεις του κράτους με τους πολίτες. Είναι αυτή που ήρθε στην Ελλάδα όταν έφυγε από αυτήν το ψέμα. Είναι αυτή που σφυ­ρη­λα­τή­θηκε μετά, στη συνέ­πεια λόγων και πράξεων. Στο ρεα­λι­σμό των εξαγ­γε­λιών, ακόμα και στην ειλι­κρινή παρα­δοχή λαθών. Κυρίως, όμως, σφυ­ρη­λα­τή­θηκε στον ενωτικό λόγο και στην κοινή δράση απέ­να­ντι σε κοινά προ­βλή­ματα.

Με λίγα λόγια, η σημε­ρινή εικόνα της χώρας απο­τυ­πώ­νει την αντί­ληψή μας για την πορεία της οικο­νο­μίας και της κοι­νω­νίας. Δηλώνει, ναι, ότι η κρίση μπορεί να γίνει ευκαι­ρία. Δεν είναι σχήμα λόγου αυτό, το απο­δεί­ξαμε στην πράξη. Μπορεί να γίνει ευκαι­ρία όταν επι­στρα­τεύ­ε­ται η μεθο­δική δουλειά. Και ναι, η ανά­πτυξη μπορεί να συμ­βα­δί­ζει με τη δικαιο­σύνη και την ανα­κού­φιση των πολιτών, ειδικά των ασθε­νέ­στε­ρων. Και ότι η εθνική αξιο­πρέ­πεια σημαί­νει πριν από κάθε τι να είναι κάποιος κύριος του εαυτού του, μόνο τότε αντί να επαιτεί μπορεί να απαιτεί. Και τελικά οι απόψεις του να επι­κρα­τούν.

Κυρίες και κύριοι, θα επα­να­λάβω ότι τα πολλά που έγιναν δύσκολα κατα­γρά­φο­νται στη συλ­λο­γική μνήμη, καθώς υπήρξαν καται­γι­στικά. Και πρώτος εγώ ανα­γνω­ρίζω ότι κάθε επι­τυ­χία υψώνει τον πήχη των προσ­δο­κιών. Απο­δέ­χο­μαι αυτή την πρό­κληση με την ίδια αίσθηση του κατε­πεί­γο­ντος που διέ­κρινε τον τρόπο με τον οποίο αντι­με­τω­πί­σαμε τις πολ­λα­πλές κρίσεις των τελευ­ταίων 17 μηνών.

Θα μπο­ρού­σαν ωστόσο όλα όσα έγιναν να απο­τε­λούν δια­δο­χι­κές σκηνές από ένα φιλμ μεγάλης διάρ­κειας με τίτλο «Η Ελλάδα μπροστά». Με πρω­τα­γω­νι­στές τολ­μη­ρές τομές που έκλει­σαν πληγές του χθες και άνοιξαν παρά­θυρο στο αύριο.

Θέλω να θυμίσω ότι αυτά τα δύο χρόνια ψηφί­στη­καν από το ελλη­νικό κοι­νο­βού­λιο 193 νόμοι που εδραί­ω­σαν την επα­νεκ­κί­νηση της χώρας. Αλλά δρο­μο­λό­γη­σαν και αλλαγές που απε­λευ­θέ­ρω­σαν τις δημιουρ­γι­κές δυνά­μεις του τόπου, ώστε να διεκ­δι­κούν τώρα τη θέση που τους αξίζει στην τρίτη δεκα­ε­τία του 21ου αιώνα.

Θυμη­θείτε, μέσα σε δύο χρόνια ο εισα­γω­γι­κός συντε­λε­στής φόρου των νοι­κο­κυ­ριών έπεσε από το 22% στο 9% και αυξή­θηκε το αφο­ρο­λό­γητο για κάθε παιδί. Μειώ­θηκε όμως και ο συντε­λε­στής για τα κέρδη των επι­χει­ρή­σεων, από το 28% στο 22% σε μόνιμη πια, επα­να­λαμ­βάνω, σε μόνιμη βάση. Για τα μερί­σματα από το 10% στο 5%. Σχεδόν στο μισό έπεσε και η προ­κα­τα­βολή φόρου στα φυσικά πρόσωπα και κατά 20 μονάδες στα νομικά πρόσωπα. Ενώ ο ΕΝΦΙΑ είναι πλέον για όλους μεσο­σταθ­μικά χαμη­λό­τε­ρος κατά 22%.

Όλα τα αγρο­τικά σχήματα έχουν ήδη μικρό φορο­λο­γικό συντε­λε­στή 10%, τα νησιά με δομές μετα­να­στών μόνιμο μειω­μένο ΦΠΑ.

Και παντού έχουμε μικρό­τε­ρες ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές. Για δύο χρόνια αυτές θα μειω­θούν κατά τρεις ακόμα μονάδες. Και στο ίδιο διά­στημα δεν θα κατα­βλη­θεί εισφορά αλλη­λεγ­γύης. Με στόχο αυτές οι ρυθ­μί­σεις -όπως ο μικρό­τε­ρος ΦΠΑ σε του­ρι­σμό, μετα­φο­ρές, πολι­τι­σμό και σε πολλά προ­ϊ­ό­ντα, αλλά και η μείωση της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης. Πρώτη προ­τε­ραιό­τητα για την κυβέρ­νηση είναι η μείωση αυτή να γίνει μόνιμη.

Υπάρ­χουν, ωστόσο, και μια σειρά από μέτρα που κινη­τρο­δο­τούν απευ­θείας τις επεν­δύ­σεις. Νεο­φυ­είς εται­ρείες για τα τρία πρώτα χρόνια φορο­λο­γού­νται με συντε­λε­στή μειω­μένο κατά 50%. Δαπάνες για ενερ­γειακή, λει­τουρ­γική ή αισθη­τική ανα­βάθ­μιση κτιρίων έχουν έκπτωση 40%. Και οι νέες οικο­δο­μές ανα­στολή ΦΠΑ και φόρου υπε­ρα­ξίας για μια τριετία. Και ήδη βλέπετε την σημα­ντική ανά­πτυξη που υπάρχει στην αγορά ακι­νή­των.

Ευνοϊκό καθε­στώς ισχύει για όσους επεν­δύ­ουν ή μετα­φέ­ρουν τη φορο­λο­γική κατοι­κία τους εδώ, αλλά και για τους Έλληνες που επι­στρέ­φουν. Ανοίγω μια παρέν­θεση: η παν­δη­μία δημιουρ­γεί τερά­στιες ευκαι­ρίες για την χώρα μας να προ­σελ­κύ­σει όχι μόνο επι­σκέ­πτες αλλά και ανθρώ­πους του κόσμου, πολίτες του κόσμου που θα θέλουν να εργα­στούν από την χώρα μας.

Μια χώρα που προ­σφέ­ρει κατα­πλη­κτική ποιό­τητα ζωής, ασφά­λεια, συν­δε­σι­μό­τητα, μπορεί να προ­σελ­κύ­σει δεκάδες χιλιά­δες ψηφια­κούς νομάδες, οι οποίοι σε συν­δυα­σμό με ένα ευνοϊκό φορο­λο­γικό καθε­στώς να έρθουν να ζήσουν, να εργα­στούν από την Ελλάδα και -γιατί όχι- τελικά να επεν­δύ­σουν εδώ.

Ταυ­τό­χρονα, δημιουρ­γού­νται προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια ισχυρή πιστω­τική επέ­κταση. Ήδη 40.000 μονα­δικά ΑΦΜ επι­χει­ρή­σεων βρί­σκο­νται σε δια­δι­κα­σία ρύθ­μι­σης των οφειλών τους με βάση τον νέο κωδικό για τη δεύτερη ευκαι­ρία. Μια πολύ σημα­ντική παρέμ­βαση που ήδη αρχίζει να δείχνει τα απο­τυ­πώ­ματα της.

Το πρό­γραμμα «Ηρακλής», τόσο σημα­ντικό, για να  μπο­ρέ­σουν οι τρά­πε­ζες να μειώ­σουν σημα­ντικά το χαρ­το­φυ­λά­κιο των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, παρα­τεί­νε­ται και ενι­σχύ­ε­ται.

Από την άλλη πλευρά, με δύο νόμους, έναν για τις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις και σε συνέ­χεια -πολύ σύντομα- με έναν νέο ανα­πτυ­ξιακό νόμο, μεταρ­ρυθ­μί­ζουμε και το δια­δι­κα­στικό πλαίσιο -επιταχύνοντας δια­δι­κα­σίες υπα­γω­γής των επεν­δυ­τι­κών σχεδίων- αλλά επι­τα­χύ­νουμε και τον έλεγχο κατά την ολο­κλή­ρωσή τους. Ενι­σχύ­ουμε με αυτόν τον τρόπο την εξω­στρέ­φεια ενώ εξορ­θο­λο­γί­ζουμε και επι­τα­χύ­νουμε το σύστημα των κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων.

Τις δύο αυτές κατευ­θύν­σεις πλαι­σιώ­νουν ακόμα δύο. Η ψηφιο­ποί­ηση του κράτους, με την πύλη gov.gr να παρέχει σχεδόν 1.200 υπη­ρε­σίες που επε­κτεί­νο­νται διαρκώς, διευ­κο­λύ­νο­ντας τη ζωή του πολίτη και τη δράση των επι­χει­ρή­σεων. Πιστεύω ότι είναι δίκαιο να πει κανείς ότι το στοί­χημα της ψηφια­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης όπως το είχαμε σχε­διά­σει, με τη δημιουρ­γία του ομώ­νυ­μου υπουρ­γείου, κερ­δί­ζε­ται κάθε μέρα στη συνεί­δηση των πολιτών.

Ακόμα, το νέο πλαίσιο στην εργασία, το οποίο ψηφί­στηκε πριν από λίγες εβδο­μά­δες, παρέχει δύναμη και ασφά­λεια στον απα­σχο­λού­μενο, αλλά ταυ­τό­χρονα και ευε­λι­ξία στην παρα­γωγή.

Συγκρο­τού­νται έτσι όλοι οι βατήρες της ανά­πτυ­ξης. Επι­χει­ρή­σεις με κίνητρα, υγιείς τρά­πε­ζες, δημιουρ­γι­κοί εργα­ζό­με­νοι, απο­τε­λε­σμα­τικό δημόσιο, δίκαιοι κανόνες.

Αυτό άλλωστε είναι και το μήνυμα το οποίο εκπέ­μπει η διεθνής εμπει­ρία μετά την τελευ­ταία ύφεση και την παν­δη­μία. Πρω­το­βου­λίες όπως η πρό­σφατη για τη διεθνή φορο­λό­γηση 15% στις χώρες όπου παρά­γο­νται τα κέρδη, δηλώ­νουν ότι η ελεύ­θερη οικο­νο­μία γίνεται πιο ελεύ­θερη όταν είναι και ισόρ­ροπη.

Κοινό συμπέ­ρα­σμα είναι πια ότι η νέα πραγ­μα­τι­κό­τητα στον κόσμο δεν μπορεί να είναι ούτε επα­νά­ληψη, ούτε παραλ­λαγή της παλιάς. Το συμ­με­ρί­ζο­μαι αυτό απόλυτα, ειδικά για τη χώρα μας.

Φίλες και φίλοι, στο νέο περι­βάλ­λον που δια­μορ­φώ­νε­ται οι επεν­δύ­σεις ανα­κτούν γρήγορα το χαμένο χρόνο. Μεγάλα έργα όπως οι άξονες Ε65, Πάτρας – Πύργου, ο Βόρειας Οδικός ‘Αξονας της Κρήτης, επι­τέ­λους ξεκι­νούν. ‘Αλλα, όπως η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση του νησιού μου, της Κρήτης, και ο εκσυγ­χρο­νι­σμός 14 περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων έχουν ήδη υλο­ποι­η­θεί. Και άλλα, όπως οι επε­κτά­σεις του Μετρό στην Αθήνα αλλά και το Μετρό της Θεσ­σα­λο­νί­κης προ­χω­ρούν επι­τέ­λους γρήγορα. Ενώ επι­λο­γές όπως η αξιο­ποί­ηση των λιμα­νιών της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, της Καβάλας, της Ηγου­με­νί­τσας, έχουν ήδη δρο­μο­λο­γη­θεί.

Πριν από δύο εβδο­μά­δες ολο­κλη­ρώ­θηκε η μετα­βί­βαση μετοχών του Ελλη­νι­κού στη Lamda Development και επι­τέ­λους το έργο αυτό ξεκινά. Κατα­βλή­θη­καν πάρα πολύ μεγάλες προ­σπά­θειες από όλους τους αρμό­διους φορείς, Υπουρ­γούς, κρα­τι­κούς λει­τουρ­γούς, για να ξεμπλέ­ξουμε αυτό το αδειο­δο­τικό κουβάρι. Τα κατα­φέ­ραμε. όμως και η επέν­δυση αυτή θα προ­χω­ρή­σει, θα δημιουρ­γή­σει νέες θέσεις εργα­σίας και θα αλλάξει την όψη της Αττικής.

Μόλις χθες τα Ναυ­πη­γεία Σκα­ρα­μα­γκά γύρισαν σελίδα, αφή­νο­ντας πίσω τους αβε­βαιό­τη­τες δεκα­ε­τιών. Γίνεται έτσι ένα σημα­ντι­κό­τατο βήμα ανα­γέν­νη­σης της εθνικής ναυ­πη­γι­κής βιο­μη­χα­νίας. Το ίδιο συμ­βαί­νει και με την αμυ­ντική μας βιο­μη­χα­νία, με την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της ΕΛΒΟ, με τις παρεμ­βά­σεις που γίνο­νται στην ΕΑΒ. Όπως και στις υπο­δο­μές, με την ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της ΔΕΠΑ -αναμένουμε τις προ­σφο­ρές για τη ΔΕΠΑ Υπο­δο­μών στις 15 Ιουλίου- της Εγνα­τίας και της υπό­γειας απο­θή­κης φυσικού αερίου στην Καβάλα.

Θα αναφέρω μόνο έναν αριθμό: 7 δισε­κα­τομ­μύ­ρια. Αυτό είναι το ύψος των στρα­τη­γι­κών επεν­δύ­σεων και των συμπρά­ξεων δημο­σίου και ιδιω­τι­κού τομέα που ήδη εξε­λίσ­σο­νται.

Θα επι­ση­μάνω ωστόσο και μια ποιο­τική διά­σταση που έχει το ανα­πτυ­ξιακό μείγμα της χώρας. Γιατί δίπλα σε παρα­δο­σια­κές επεν­δύ­σεις όπως αυτές στον του­ρι­σμό, στον εκσυγ­χρο­νι­σμό των δικτύων μας, των δρόμων, των τραίνων μας, ανα­πτύσ­σε­ται ένα και­νούρ­γιο και και­νο­τόμο οικο­σύ­στημα τεχνο­λο­γίας.

Το δηλώνει η παρου­σία στην Ελλάδα τεχνο­λο­γι­κών κολοσ­σών όπως η Microsoft, η CISCO, η TeamViewer, που επέ­λε­ξαν την Ελλάδα για να ιδρύ­σουν πρω­το­πό­ρες μονάδες τους. Αλλά και η Pfizer, τόσο γνωστή σε εμάς πια για το πρω­το­πόρο εμβόλιο το οποίο ανέ­πτυξε, έχει φρο­ντί­σει ήδη να εγκα­τα­στα­θεί στην Ελλάδα προ­σλαμ­βά­νο­ντας αξιό­λο­γους πτυ­χιού­χους, προ­σελ­κύ­ο­ντας -προσέξτε- στελέχη από το εξω­τε­ρικό, 1 στα 4 βιο­γρα­φικά τα οποία εξε­τά­ζει η Pfizer είναι από Έλληνες του εξω­τε­ρι­κού οι οποίοι θέλουν να γυρί­σουν στην Ελλάδα για να εργα­στούν σε μια εται­ρεία που ανα­πτύσ­σει προηγ­μένα συστή­ματα τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης.

Ειδικά μάλιστα για την φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία και τις ελλη­νι­κές εται­ρείες, η κυβέρ­νηση δεν έκρυψε ποτέ το ενδια­φέ­ρον της. Για πρώτη φορά το 2019 και το 2020 δόθηκαν κίνητρα για επεν­δύ­σεις, συμ­ψη­φί­ζο­ντας τις επι­στρο­φές χρη­μά­των προς το Δημόσιο με νέες ανα­πτυ­ξια­κές δρα­στη­ριό­τη­τες για τις επι­χει­ρή­σεις.

Γιατί στόχος μας είναι η Ελλάδα να κατα­στεί πόλος και­νο­το­μίας και εξω­στρέ­φειας, δημιουρ­γώ­ντας όλο και περισ­σό­τε­ρες και καλύ­τερα αμει­βό­με­νες δου­λειές για τους Έλληνες.

Μιλώ­ντας στη Βουλή για το εργα­σιακό νομο­σχέ­διο ήμουν ειλι­κρι­νής απέ­να­ντι στους εργα­ζό­με­νους αλλά και τους εργο­δό­τες. Τους ζήτησα να αξιο­ποι­ή­σουν την ψηφιακή κάρτα που κατο­χυ­ρώ­νει τα δικαιώ­ματά τους, μαζί με τις νέες δυνα­τό­τη­τες που πλέον έχουν. Όπως η γονική άδεια και στον πατέρα -που ήδη τέθηκε σε εφαρμογή- αλλά και η προ­στα­σία από δια­κρί­σεις, ο περισ­σό­τε­ρος ελεύ­θε­ρος χρόνος.

Ταυ­τό­χρονα, όμως, κάλεσα εργα­ζό­με­νους και εργο­δό­τες να κερ­δί­σουν με αυτο­πε­ποί­θηση τη θέση τους σε μια πιο ευέ­λι­κτη πραγ­μα­τι­κό­τητα της αγοράς εργα­σίας που έχει δια­μορ­φω­θεί.

Με την ίδια ειλι­κρί­νεια όμως απευ­θύν­θηκα ειδικά και στους εργο­δό­τες, στη Γενική Συνέ­λευση του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων και Βιο­μη­χα­νιών. Στην παρα­τή­ρηση ότι «ενώ υπάρχει ανεργία εμείς ζητούμε υπαλ­λή­λους αλλά εκείνοι δεν αντα­πο­κρί­νο­νται» η απά­ντηση μου ήταν απλή: ίσως εσείς πρέπει να αυξή­σετε τα κίνητρα και τις αμοιβές ώστε οι εργα­ζό­με­νοι να προ­σέλ­θουν στις κενές θέσεις που ζητάτε. Γιατί μια ανοιχτή οικο­νο­μία -θα συμφωνήσουμε- πρέπει να είναι ανοιχτή και προς τις δυο πλευρές της. Και ο υγιής αντα­γω­νι­σμός έχει κι αυτός διπλή όψη.

Η ανά­πτυξη, λοιπόν, για να είναι στέρεη πρέπει να εδρά­ζε­ται και στους δύο πυλώνες του κόσμου της παρα­γω­γής. Για αυτό και κάθε φιλο-επενδυτική πολι­τική οφείλει να πλαι­σιώ­νε­ται από το κοι­νω­νικό της αντί­βαρο.

Δεν είναι τυχαίο, πρέπει να το υπεν­θυ­μί­ζουμε, ότι σήμερα στην χώρα μας το ελά­χι­στο εγγυ­η­μένο εισό­δημα είναι πια συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μένο, για 800.000 πιο αδύ­να­μους πολίτες. Τα ακριβά φάρμακα έχουν μικρό­τερο ΦΠΑ και μικρό­τερη τιμή. Όλες οι οικο­γέ­νειες ενι­σχύ­ο­νται με 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεν­νιέ­ται στην χώρα.

Για να το πω δια­φο­ρε­τικά: συνυ­πάρ­χουν και αλλη­λο­τρο­φο­δο­τού­νται η μεγέ­θυνση της οικο­νο­μίας με την φρο­ντίδα για τον πολίτη. Ώστε ανή­συ­χοι επι­χει­ρη­μα­τίες να δρουν ελεύ­θερα, ανοί­γο­ντας νέες αγορές και ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι εργα­ζό­με­νοι να μεγε­θύ­νουν τον παρα­γό­μενο πλούτο. Και ακο­λου­θεί μετά η δίκαιη κατα­νομή από ένα σύγ­χρονο κράτος, το οποίο δεν θα θέτει απλά τους κανόνες του παι­χνι­διού αλλά και θα εμπνέει τις συμπε­ρι­φο­ρές των παικτών του.

Κλειδί προς μια τέτοια κατεύ­θυνση της χώρας είναι και η ανα­μόρ­φωση της παι­δείας. Που ήδη γίνεται πράξη με δύο αιχμές. Πρώτη, ο εκσυγ­χρο­νι­σμός της πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, με την εισα­γωγή πολ­λα­πλών βιβλίων, ομα­δι­κών εργα­σιών, εναλ­λα­κτι­κών μορφών εξέ­τα­σης. Αλλά κυρίως με την απε­λευ­θέ­ρωση των σχο­λι­κών μονάδων από το Υπουρ­γείο, ώστε πλέον οι διευ­θυ­ντές των σχο­λείων αλλά και οι εκπαι­δευ­τι­κοί, που ξέρουν καλύ­τερα πώς να διδά­ξουν τα παιδιά τους, να ανα­πτύσ­σουν το έργο τους αξιο­λο­γώ­ντας αλλά και αξιο­λο­γού­με­νοι για αυτό.

Και πρέπει να σας πω ότι είμαι πολύ ικα­νο­ποι­η­μέ­νος που βλέπω πια ότι η αυτο­νό­ητη έννοια της αξιο­λό­γη­σης έχει κατα­στεί απο­λύ­τως αυτο­νό­ητη και για τη μεγάλη πλειο­ψη­φία των συμπο­λι­τών μας.

Η δεύτερη σημα­ντική τομή αφορά την ανα­βάθ­μιση της κατάρ­τι­σης και των δεξιο­τή­των, που επι­τέ­λους θα συν­δέ­σουν απο­τε­λε­σμα­τικά τη μόρφωση με την αγορά εργα­σίας. Και έχουμε σημα­ντι­κό­τα­τους πόρους από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης να δια­θέ­σουμε σε αυτή την κατεύ­θυνση. Γιατί κάποτε πρέπει να λυθεί αυτή η αντί­φαση, να παρά­γουμε άνερ­γους πτυ­χιού­χους ενώ μας λείπουν επι­τυ­χη­μέ­νοι επαγ­γελ­μα­τίες.

Οι πρώτοι, λοιπόν, οφεί­λουν να πάρουν ξανά τα ηνία της επι­στή­μης τους και οι δεύ­τε­ροι να ανα­λά­βουν, όπως παντού, την καθη­με­ρινή οικο­δό­μηση της ανά­πτυ­ξης -με εξει­δι­κευ­μέ­νες σπουδές που θα οδηγούν πια σε καλές δου­λειές.

Πρέπει επίσης, ανοίγω μία παρέν­θεση -και νομίζω ότι αυτό μας το έμαθε η πανδημία- να απο­κα­τα­στή­σουμε πλήρως την έννοια της αξιο­πρέ­πειας της εργα­σίας. Και να ανα­γνω­ρί­σουμε ότι μία σειρά από επαγ­γέλ­ματα τα οποία δεν συν­δέ­ο­νται κατ’ ανάγκη με πανε­πι­στη­μια­κές σπουδές είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντικά για την εύρυθμη λει­τουρ­γία της κοι­νω­νίας μας.

Αυτή την ώριμη ανάγκη άλλωστε, την ώριμη ανάγκη για σημα­ντι­κές τομές στην παιδεία, δηλώνει η μεγάλη ζήτηση στα πει­ρα­μα­τικά σχολεία. Τη δηλώνει, όπως σας είπα, η θετική υποδοχή από την κοι­νω­νία της αξιο­λό­γη­σης των καθη­γη­τών και των δασκά­λων. Ο φραγμός στους αιώ­νιους φοι­τη­τές. Η ανα­στολή λει­τουρ­γίας πολλών πανε­πι­στη­μια­κών τμη­μά­των μηδε­νι­κής ζήτησης. Η ίδρυση ξενό­γλωσ­σων τμη­μά­των. Αλλά και ο πλού­σιος προ­βλη­μα­τι­σμός για μία τεχνική παιδεία, μία επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση, προ­σαρ­μο­σμένη στις ανάγκες της οικο­νο­μίας της εποχής, στις ανάγκες μιας αγοράς εργα­σίας που αλλάζει συνέ­χεια.

Κυρίες και κύριοι, με αυτά τα δεδο­μένα είναι απο­λύ­τως ρεα­λι­στι­κές οι αισιό­δο­ξες προ­βλέ­ψεις για την επόμενη ημέρα. Σύμφωνα με τις θερινές εκτι­μή­σεις της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής η ανά­πτυξη το 2021 θα είναι στην Ελλάδα 4,3%, σχεδόν ταυ­τό­σημη με το μέσο όρο της Ευρω­ζώ­νης, υψη­λό­τερη από την πρό­βλεψη 3,6% του εθνικού μας προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

Το 2022 μάλιστα θα εκτο­ξευ­θεί στο 6%. Μία από τις υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις σε όλη την ήπειρο, όπου ο μέσος δείκτης τοπο­θε­τεί­ται κάτω του 5%.

Οι ίδιες ανα­λύ­σεις -και σε αυτό αποδίδω ακόμα μεγα­λύ­τερη σημασία- φέρνουν την Ελλάδα πρώτη στην Ευρώπη στην αύξηση των επεν­δύ­σεων, με ποσοστά 13% για φέτος, 15% για του χρόνου. Πρέπει να γεφυ­ρώ­σουμε το επεν­δυ­τικό κενό που μας χωρίζει από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο. Είναι η πρώτη μας προ­τε­ραιό­τητα.

Μάλιστα, το 2022 θα είμαστε όπως φαί­νε­ται και οι πρώτοι στη μεγέ­θυνση των εξα­γω­γών, οι οποίες θα σημειώ­σουν άνοδο κοντά στο 8%, όταν στις χώρες της ευρω­ζώ­νης θα κινη­θούν γύρω στο 0%. Έχουμε ένα δυνα­μικό κλάδο μετα­ποί­η­σης που άντεξε τα χρόνια της κρίσης και τώρα είναι έτοιμος να κάνει το επόμενο μεγάλο άλμα. Σε μια τέτοια δυνα­μική, όπως αυτή που σας περιέ­γραψα, παρα­πέ­μπουν και τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ για το πρώτο τρίμηνο.

Απο­δει­κνύ­ε­ται, συνεπώς, ότι ο στόχος που είχαμε θέσει είναι ρεα­λι­στι­κός. Να αντι­στρέ­ψουμε την ύφεση που έφερε η παν­δη­μία και να περά­σουμε ήδη από φέτος σε μια δια­τη­ρή­σιμη ανά­πτυξη, ώστε το 2022 η χώρα να απαλ­λα­γεί ορι­στικά από το καθε­στώς επο­πτείας, έχοντας ταυ­τό­χρονα περιο­ρί­σει σε μονο­ψή­φιο ποσοστό τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια. Και το 2023 να μπορεί να πετύχει και πάλι πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα, διεκ­δι­κώ­ντας από το πρώτο εξάμηνο -επιτέλους- άνοδο σε επεν­δυ­τική βαθμίδα.

Ανα­λο­γι­ζό­με­νοι λοιπόν τη διετία που πέρασε, θα μπο­ρού­σαμε να πούμε αυτό που πιστεύω όλοι οι καλό­πι­στοι παρα­τη­ρη­τές εντός και εκτός Ελλάδος ανα­γνω­ρί­ζουν: ότι η χώρα, παρά τις δυσκο­λίες, αντι­στά­θηκε με επι­τυ­χία στην επίθεση της παν­δη­μίας, στη­ρί­ζο­ντας την οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία από τις πολλές αρνη­τι­κές συνέ­πειες.

Και ξανα­δια­βά­ζο­ντας το κυβερ­νη­τικό πρό­γραμμα σίγουρα θα εμφα­νι­ζό­μα­σταν συνε­πείς προς το σύνθημά μας: το είπαμε, το κάναμε.

Όμως είμαστε ακόμα στη μέση, που στην πράξη σημαί­νει μια και­νούρ­για αρχή. Το  άμεσο στοί­χημά μας είναι η άμυνα στη νέα μετάλ­λαξη του κορο­νοϊού. Όποιος ενδια­φέ­ρε­ται για την οικο­νο­μία προ­φα­νώς δεν μπορεί να αδια­φο­ρεί για την υγεία. Ενώ όποιος επι­κα­λεί­ται την κοι­νω­νία δεν γίνεται να αγνοεί τη δημόσια προ­στα­σία.

Θα το ξαναπώ, ο εμβο­λια­σμός είναι η μόνη ασπίδα στον κίνδυνο. Είναι εθνική ανάγκη να επι­τα­χυν­θεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, ειδικά για τους συμπο­λί­τες μας μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας οι οποίοι ακόμα παρα­μέ­νουν ανεμ­βο­λί­α­στοι. Και αφού η χώρα δεν μπορεί να ξανα­μπεί σε καρα­ντίνα, ο στόχος να εμβο­λια­στεί το 70% των Ελλήνων μέχρι το τέλος του καλο­και­ριού πρέπει να επι­τευ­χθεί. Με πειθώ αλλά και με μέτρα, έτσι ή αλλιώς.

Και αυτο­νό­ητη υπο­χρέ­ωση των πολι­τι­κών είναι επι­τέ­λους να στα­μα­τή­σουν να ψαρεύ­ουν στα θολά νερά της σύγ­χυ­σης, φτά­νο­ντας κάποια στιγμή να επι­κα­λού­νται τον διχασμό για να διχά­σουν. Στον επίλογο της παν­δη­μίας δεν πρέπει να επι­τρέ­ψουμε την ανα­ζω­πύ­ρωσή του. Πλήρωσε πολύ ακριβό τίμημα η ελλη­νική κοι­νω­νία από τους διχα­σμούς του παρελ­θό­ντος.

Γι’ αυτό και η πολι­τεία θα προ­σαρ­μό­ζει διαρκώς την πολι­τική της. Ιδίως σε ό,τι αφορά τη λει­τουρ­γία της δια­σκέ­δα­σης, όπου απο­δε­δειγ­μένα πια ο ιός δια­κι­νεί­ται πολύ γρήγορα μεταξύ των νέων. Οι τελευ­ταίοι πρέπει να ελέγ­χο­νται με συχνά τεστ. Όμως η πρώτη ευθύνη παρα­μέ­νει στους ενή­λι­κες, όπως και στο οικο­γε­νειακό και εργα­σιακό περι­βάλ­λον τους.

Το εμβόλιο λοιπόν, θα έλεγα, είναι το κατά κεφαλήν χρέος της χώρας. Ακριβώς λόγω των αβε­βαιο­τή­των στο υγειο­νο­μικό πεδίο, στα του­ρι­στικά έσοδα και στις ασυμ­με­τρίες μεταξύ των δια­φό­ρων κλάδων, η στήριξη της οικο­νο­μίας -όπως έχει ανα­κοι­νώ­σει και το οικο­νο­μικό επιτελείο- θα συνε­χι­στεί και στο τρέχον εξάμηνο με μέτρα ύψους ακόμα 4,5 δισ.

Ταυ­τό­χρονα, όμως, το σχέδιο των μεταρ­ρυθ­μί­σεων θα συνε­χι­στεί και θα επι­τα­χυν­θεί. Οι φόροι θα συνε­χί­σουν να μειώ­νο­νται, οι επεν­δύ­σεις για νέες δου­λειές να αυξά­νο­νται, οι αλλαγές να προ­χω­ρούν.

Για να το πω πιο απλά, τα πάντα για εμάς, για τα επόμενα δύο χρόνια της θητείας μας, είναι επεί­γο­ντα. Η χώρα άλλωστε κινεί­ται στην τροχιά του Εθνικού Σχεδίου Ανά­καμ­ψης «Ελλάδα 2.0». Όπως σας είπα, 7,5 δισε­κα­τομ­μύ­ρια από τους πόρους του θα εισ­ρεύ­σουν στην ελλη­νική οικο­νο­μία στους επό­με­νους μήνες.

Είναι η εκκί­νηση μιας συναρ­πα­στι­κής δια­δρο­μής. Μιας μονα­δι­κής ευκαι­ρίας. Ενός σχεδίου με 175 καλά μελε­τη­μέ­νες δράσεις, έργα, μεταρ­ρυθ­μί­σεις που θα απλω­θούν σε τέσ­σε­ρις εμβλη­μα­τι­κές κατευ­θύν­σεις: στην πράσινη μετά­βαση, στον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό κράτους και επι­χει­ρή­σεων, στην απα­σχό­ληση, τις δεξιό­τη­τες και την κοι­νω­νική συνοχή, και τέλος στις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις και τα μεγάλα έργα.

Πρό­κει­ται για μία ιστο­ρική τομή, μία ιστο­ρική ευκαι­ρία. Μία μονα­δική περί­πτωση. Ευκαι­ρία που θα κινη­το­ποι­ή­σει συνο­λικά κεφά­λαια που μπορούν να φτάσουν τα 100 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, καλύ­πτο­ντας επι­τέ­λους το επεν­δυ­τικό κενό που μας χωρίζει από την Ευρώπη και δημιουρ­γώ­ντας εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες καλά πλη­ρω­μέ­νες θέσεις εργα­σίας.

Και είναι στρα­τη­γι­κού χαρα­κτήρα το σχέδιο αυτό, όχι μόνο γιατί νικά παθο­γέ­νειες αλλά­ζο­ντας το παρα­γω­γικό μοντέλο της χώρας, αλλά γιατί ανα­πτύσ­σε­ται παντού, σε κάθε πόλη, σε κάθε χωριό. Αφορά κάθε πολίτη, ιδίως τους νέους. Ένα σχέδιο την ουσία του οποίου περι­γρά­φουν πέντε απλές λέξεις: δου­λειές και ανά­πτυξη για όλους.

Φίλες και φίλοι, κλείνω με την εξής σκέψη. Ξεκί­νησα την ομιλία μου με τους τέσ­σε­ρις λόγους για τους οποίους αισιο­δοξώ για την οικο­νο­μία σήμερα. Δεν σας κρύβω όμως ότι ενώ εργα­ζό­μα­στε για την καθη­με­ρι­νό­τητα και το σήμερα προ­φα­νώς βρί­σκε­ται πάντα στο μυαλό μας, εξίσου στο μυαλό μου βρί­σκε­ται το αύριο. Όχι το βρα­χυ­πρό­θε­σμο, αλλά το μεσο­πρό­θε­σμο και το μακρο­πρό­θε­σμο.

Το σχέδιό μας υπερ­βαί­νει την τετρα­ε­τία. Διεκ­δι­κούμε ένα άλμα προόδου με έκταση δεκα­ε­τίας. Γιατί γνωρίζω καλά πλέον τώρα ότι εμείς οι Έλληνες μπο­ρούμε. Έχουμε, λοιπόν, κάθε λόγο και όλες τις δυνά­μεις για να διεκ­δι­κούμε.

Και για να τελειώσω από εκεί που ξεκί­νησε και ο Daniel, με την ευκαι­ρία συμπλή­ρω­σης 200 χρόνων από το 1821 θα τολ­μούσα έναν ακόμα παραλ­λη­λι­σμό. Η Ελλη­νική Επα­νά­σταση ξεκί­νησε το 1821, άνοιξε το δρόμο της ελευ­θε­ρίας που όμως κατέ­ληξε σε μία άλλη ημε­ρο­μη­νία την οποία δεν την μνη­μο­νεύ­ουμε αρκετά συχνά, στον Φεβρουά­ριο του 1830 όταν ιδρύ­θηκε και επίσημα το ελλη­νικό κράτος. Αυτή η δια­δρομή κράτησε μία δεκα­ε­τία. Έτσι και τώρα είναι στο χέρι μας ως το 2030 να έχουμε χτίσει τη νέα Ελλάδα, κάνο­ντας τα επόμενα δέκα χρόνια τα καλύ­τερα της πρό­σφα­της ιστο­ρίας μας.

‘Αλλωστε η Ιστορία διδά­σκει, για αυτό και κλείνω με μία αναφορά ακόμα σε αυτήν. Το 1930, λοιπόν, ενώ μαι­νό­ταν η προη­γού­μενη μεγάλη οικο­νο­μική κρίση, ο John Maynard Keynes έγραψε ένα πολύ ενδια­φέ­ρον και όχι τόσο γνωστό δοκίμιο, «Οικο­νο­μι­κές δυνα­τό­τη­τες για τα εγγόνια μας». Εκεί επι­χει­ρούσε να διε­ρευ­νή­σει πώς θα ήταν η ζωή έναν αιώνα μετά. Και αφού εκτι­μούσε -όπως και έγινε- ότι το επίπεδο στις ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες θα ήταν 4 με 6 φορές υψη­λό­τερο, έκανε μια πρό­βλεψη ακόμα, ότι σε αυτά τα χρόνια όλο και πιο πολλά στρώ­ματα θα περ­νού­σαν από τη ζώνη της ανάγκης στην ανώτερη.

Οι εννέα δεκα­ε­τίες που κύλησαν από τότε επι­βε­βαί­ω­σαν πολλές από τις προ­βλέ­ψεις του Keynes, διέ­ψευ­σαν κάποιες από τις σκέψεις του, πάντως οι περισ­σό­τε­ρες απε­δεί­χθη­σαν χρή­σι­μες. Από εκείνη τη μελέτη του αξίζει να συγκρα­τή­σουμε τον ορί­ζο­ντα και το στόχο. Ότι δηλαδή ο μεγα­λύ­τε­ρος συλ­λο­γι­κός πλούτος μπορεί να φέρει μικρό­τερη επι­σφά­λεια αλλά και καλύ­τερη ζωή σε όλους.

Ε λοιπόν, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα σήμερα μπορώ να το πω: αυτός ο αισιό­δο­ξος στόχος είναι απόλυτα ρεα­λι­στι­κός.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ