Τι έδειξαν τα πρώτα στρες τεστ στα νοσοκομεία

Ποιες αδυ­να­μί­ες εντό­πι­σαν οι πι­λο­τι­κοί έλεγ­χοι του νέου φορέα αξιο­λό­γη­σης των νο­σο­κο­μεί­ων

Αστο­χί­ες στην κα­τα­νο­μή προ­σω­πι­κού με­τα­ξύ κλι­νι­κών του ίδιου νο­σο­κο­μεί­ου αλλά και στις βάρ­διες της ίδιας κλι­νι­κής. Ανι­σος κα­τα­με­ρι­σμός του βά­ρους της πε­ρί­θαλ­ψης με κλι­νι­κές, η πλη­ρό­τη­τα των οποί­ων ξε­περ­νά­ει το 150%, τη στιγ­μή που σε άλλες πε­ρισ­σό­τε­ρες από τις μισές κλί­νες είναι άδειες. Λί­στες χει­ρουρ­γεί­ου με εκ­κρε­μή πε­ρι­στα­τι­κά έως και διε­τία ανά ει­δι­κό­τη­τα.

Αυτές είναι ορι­σμέ­νες από τις δια­πι­στώ­σεις των κλι­μα­κί­ων εμπει­ρο­γνω­μό­νων του Ορ­γα­νι­σμού Δια­σφά­λι­σης της Ποιό­τη­τας της Υγεί­ας (ΟΔΙΠΥ) στο πλαί­σιο της πρώ­της αξιο­λό­γη­σης που έχει ξε­κι­νή­σει στα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία της χώρας.

Η δράση ξε­κί­νη­σε τον Σε­πτέμ­βριο σε εννέα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία του κέ­ντρου και της πε­ρι­φέ­ρειας, τα οποία κλή­θη­καν να κά­νουν αυ­το­α­ξιο­λό­γη­ση σε δεί­κτες-κρι­τή­ρια που αφο­ρούν τη λει­τουρ­γία, ορ­γά­νω­ση και διάρ­θρω­ση των υπη­ρε­σιών τους καθώς και δια­δι­κα­σί­ες που δια­σφα­λί­ζουν την ποιό­τη­τα της φρο­ντί­δας και την ασφά­λεια των ασθε­νών. Η «διά­γνω­ση» ολο­κλη­ρώ­θη­κε με την αξιο­λό­γη­ση και από κλι­μά­κια του ΟΔΙΠΥ σε επι­τό­πιους ελέγ­χους στα νο­σο­κο­μεία. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα κοι­νο­ποιού­νται στα νο­σο­κο­μεία και εν συ­νε­χεία συ­ντάσ­σε­ται πλάνο διορ­θω­τι­κών δρά­σε­ων. Σε τέσ­σε­ρις μήνες θα επα­να­ξιο­λο­γη­θούν προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί η πο­ρεία βελ­τί­ω­σης της υφι­στά­με­νης κα­τά­στα­σης. Η δια­δι­κα­σία δεν είναι εθε­λο­ντι­κή. Οπως τό­νι­σε στην «Κ» η πρό­ε­δρος του Δ.Σ. του ΟΔΙΠΥ, κα­θη­γή­τρια διοί­κη­σης υπη­ρε­σιών Υγεί­ας του ΕΚΠΑ, Δάφνη Καϊ­τε­λί­δου, «γί­νε­ται πι­λο­τι­κά αυτή τη στιγ­μή στα πρώτα νο­σο­κο­μεία, ωστό­σο ο στό­χος είναι έως το τέλος του έτους η αξιο­λό­γη­ση να έχει επε­κτα­θεί στο 50% των νο­σο­κο­μεί­ων της χώρας. Το επό­με­νο διά­στη­μα θα δη­μιουρ­γη­θεί και η πρώτη ομάδα εκ­παι­δευ­μέ­νων εξω­τε­ρι­κών επι­θε­ω­ρη­τών που από κοι­νού με στε­λέ­χη του ΟΔΙΠΥ θα αξιο­λο­γούν τις μο­νά­δες Υγεί­ας».

Η «Κ» πα­ρου­σιά­ζει ορι­σμέ­να από τα βα­σι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα από την πρώτη αξιο­λό­γη­ση και τα οποία έχουν ως εξής:

Λει­τουρ­γία κλι­νι­κών

Μία σο­βα­ρή πα­ρα­τή­ρη­ση αφορά την άνιση κα­τα­νο­μή του όγκου των πε­ρι­στα­τι­κών με­τα­ξύ κλι­νι­κών. Υπάρ­χουν τμή­μα­τα και κλι­νι­κές με 150% πλη­ρό­τη­τα, που στην πράξη ση­μαί­νει ράν­τζα ή «φι­λο­ξε­νία» ασθε­νών σε άλλες κλι­νι­κές του ίδιου νο­σο­κο­μεί­ου. Την ίδια στιγ­μή, υπάρ­χουν τμή­μα­τα που λει­τουρ­γούν με πλη­ρό­τη­τα πολύ χα­μη­λό­τε­ρη του 50%. Με βάση τα στοι­χεία που έχει συλ­λέ­ξει ο ΟΔΙΠΥ, η μέση πλη­ρό­τη­τα των νο­σο­κο­μεί­ων στη χώρα είναι στο 54%: από 70,2% στα πα­νε­πι­στη­μια­κά έως στο 42,4% στα νο­σο­κο­μεία δυ­να­μι­κό­τη­τας έως 200 κλι­νών. Οπως εξη­γεί η κ. Καϊ­τε­λί­δου, «χα­μη­λή πλη­ρό­τη­τα δεν ση­μαί­νει ότι έχου­με πε­ρισ­σό­τε­ρες κλί­νες νο­ση­λεί­ας από όσες χρεια­ζό­μα­στε, αλλά ότι δεν είναι σωστή η κα­τα­νο­μή τους όχι μόνο γε­ω­γρα­φι­κά αλλά και ως προς την ει­δι­κό­τη­τα. Πα­ρα­δείγ­μα­τος χάριν, υπάρ­χει με­γά­λο έλ­λειμ­μα σε κλί­νες μα­κρο­χρό­νιας φρο­ντί­δας ασθε­νών».

Λοι­μώ­ξεις

Δεν γι­νό­ταν συ­στη­μα­τι­κή κα­τα­γρα­φή λοι­μώ­ξε­ων που θα μπο­ρού­σαν να προ­λη­φθούν με τη συμ­μόρ­φω­ση σε συ­γκε­κρι­μέ­νες πρα­κτι­κές (υγιει­νή των χε­ριών, τή­ρη­ση δια­δι­κα­σιών για την το­πο­θέ­τη­ση ή δια­χεί­ρι­ση πα­ρεμ­βα­τι­κού εξο­πλι­σμού), ούτε συ­στη­μα­τι­κός και ου­σιώ­δης έλεγ­χος της χρή­σης των αντι­μι­κρο­βια­κών πα­ρα­γό­ντων. Πα­ρα­τη­ρή­θη­κε αδυ­να­μία εφαρ­μο­γής μέ­τρων πρό­λη­ψης λοι­μώ­ξε­ων και απο­μό­νω­σης των πε­ρι­στα­τι­κών με λοί­μω­ξη ή αποι­κι­σμό από πο­λυαν­θε­κτι­κά πα­θο­γό­να λόγω υπερ­πλη­ρό­τη­τας και υπέρ­βα­σης στην κά­λυ­ψη της δυ­να­μι­κό­τη­τας ορι­σμέ­νων νο­σο­κο­μεί­ων.

Αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό

Ανε­ξαρ­τή­τως των παν­θο­μο­λο­γού­με­νων ελ­λεί­ψε­ων πα­ρα­τη­ρή­θη­καν απο­κλί­σεις στην κα­τα­νο­μή του υπάρ­χο­ντος προ­σω­πι­κού ακόμα και σε επί­πε­δο γνώ­σε­ων και δε­ξιο­τή­των. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα είναι η πο­σό­στω­ση των νο­ση­λευ­τών (ΠΕ/ΤΕ) στο σύ­νο­λο του νο­ση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού (όπου συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και βοη­θοί νο­σο­κό­μοι). Από με­λέ­τες έχει φανεί ότι όταν το πο­σο­στό των νο­ση­λευ­τών είναι πάνω από 60% τα απο­τε­λέ­σμα­τα είναι πολύ κα­λύ­τε­ρα σε επί­πε­δο ασφά­λειας της πα­ρε­χό­με­νης φρο­ντί­δας. «Αν και το πο­σο­στό αυτό με μι­κρές σχε­τι­κά απο­κλί­σεις τη­ρεί­ται στα νο­σο­κο­μεία, ωστό­σο υπάρ­χουν πε­ρι­πτώ­σεις που οι νο­ση­λευ­τές είναι συ­γκε­ντρω­μέ­νοι σε συ­γκε­κρι­μέ­νες κλι­νι­κές ή και σε συ­γκε­κρι­μέ­νες βάρ­διες. Βλέ­που­με πλη­θώ­ρα νο­ση­λευ­τών ΠΕ σε τμή­μα­τα όπου δεν χρειά­ζε­ται να είναι τόσο πολ­λοί, και υπο­στε­λέ­χω­ση σε άλλα πιο “βαριά” τμή­μα­τα», επι­ση­μαί­νει η κ. Καϊ­τε­λί­δου.

Λί­στες χει­ρουρ­γεί­ων

Εμ­φα­νί­ζο­νται εκ­κρε­μή πε­ρι­στα­τι­κά έως και διε­τία ανά ει­δι­κό­τη­τα, δε­δο­μέ­νου ότι δεν πραγ­μα­το­ποιεί­ται επι­και­ρο­ποί­η­ση της λί­στας για πε­ρι­στα­τι­κά που πι­θα­νό­τα­τα έχουν ήδη πρό­σβα­ση στο σύ­στη­μα σε άλλη υγειο­νο­μι­κή μο­νά­δα. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα η λίστα να μην απο­τυ­πώ­νει σε όλες τις πε­ρι­πτώ­σεις τις πραγ­μα­τι­κές ανά­γκες ζή­τη­σης. Επί­σης, δεν υπάρ­χει συ­γκε­κρι­μέ­νος αλ­γό­ριθ­μος προ­γραμ­μα­τι­σμού με­τα­ξύ λί­στας και έκτα­κτων πε­ρι­στα­τι­κών. Σύμ­φω­να με τις πα­ρα­τη­ρή­σεις του ΟΔΙΠΥ, απαι­τού­νται δια­δι­κα­σί­ες ελέγ­χου στην εφαρ­μο­γή κρι­τη­ρί­ων προ­τε­ραιο­ποί­η­σης των πε­ρι­στα­τι­κών που εγ­γρά­φο­νται στη λίστα χει­ρουρ­γεί­ου ώστε να μην προ­κύ­πτουν ζη­τή­μα­τα «διά­κρι­σης».

Υπο­δο­μές

Σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις δεν γί­νο­νται προ­λη­πτι­κές συ­ντη­ρή­σεις και πε­ριο­δι­κοί έλεγ­χοι στις υπο­δο­μές και τον ια­τρο­τε­χνο­λο­γι­κό εξο­πλι­σμό. Οι τε­χνι­κές υπη­ρε­σί­ες δεν τη­ρού­σαν καν πλάνο συ­ντή­ρη­σης του εξο­πλι­σμού στο οποίο ανα­φέ­ρε­ται πότε έγινε η τε­λευ­ταία ερ­γα­σία και πότε θα πρέ­πει να γίνει η επό­με­νη. Σε κά­ποια νο­σο­κο­μεία πα­ρα­τη­ρή­θη­κε απου­σία καλά δο­μη­μέ­νου πι­στο­ποι­η­μέ­νου συ­στή­μα­τος πυ­ρα­σφά­λειας. Ενα πρό­βλη­μα που εντο­πί­στη­κε ήταν και η απο­θή­κευ­ση πα­λιών πα­ρο­πλι­σμέ­νων μη­χα­νη­μά­των σε χώ­ρους των Τμη­μά­των Επει­γό­ντων Πε­ρι­στα­τι­κών ή ακόμα και μέσα σε χει­ρουρ­γι­κές αί­θου­σες.

Ταυ­το­ποί­η­ση

Η ορθή ταυ­το­ποί­η­ση ασθε­νών απο­τε­λεί έναν από τους 6 διε­θνείς στό­χους για την απο­φυ­γή σφαλ­μά­των. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα νο­σο­κο­μεία έχουν υιο­θε­τή­σει αυτήν την πρα­κτι­κή μετά τη δια­δι­κα­σία που ει­σή­γα­γε ο ΟΔΙΠΥ (βρα­χιό­λι ασθε­νούς), αλλά απου­σιά­ζει η συ­στη­μα­το­ποί­η­ση και ελεγ­χό­με­νη εφαρ­μο­γή της δια­δι­κα­σί­ας. Μά­λι­στα υπήρ­ξε νο­σο­κο­μείο όπου στο 64,3% των ασθε­νών δεν εφαρ­μό­ζο­νταν αυτές οι δια­δι­κα­σί­ες, πα­ρό­τι είχαν δοθεί οδη­γί­ες από τον πε­ρα­σμέ­νο Μάρ­τιο. Πα­ρα­τη­ρή­θη­κε μη απο­δε­κτό (με βάση τα διε­θνή πρό­τυ­πα ασφά­λειας) πο­σο­στό ασθε­νών με κα­τα­κλί­σεις που έγι­ναν κατά τη διάρ­κεια της νο­ση­λεί­ας. Οπως το­νί­ζει η κ. Καϊ­τε­λί­δου, «μέσα από τη δια­δι­κα­σία της αυ­το­α­ξιο­λό­γη­σης και της αξιο­λό­γη­σης των νο­σο­κο­μεί­ων, ο ΟΔΙΠΥ στο­χεύ­ει να δια­μορ­φώ­σει ένα σύ­στη­μα μέσω του οποί­ου οι ίδιες οι υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας θα είναι αρ­μό­διες για τη συ­νε­χή βελ­τί­ω­ση της ποιό­τη­τας των υπη­ρε­σιών τους. Θέ­λου­με να συμ­βάλ­λου­με στην εγκα­θί­δρυ­ση μιας κουλ­τού­ρας μέ­τρη­σης και ανα­φο­ράς των δει­κτών ποιό­τη­τας και της δια­σφά­λι­ση της συμ­μόρ­φω­σης στα πρό­τυ­πα ποιό­τη­τας. Δεν είναι ο στό­χος μας να βρού­με ποιος φταί­ει, αλλά τι φταί­ει. Δη­λα­δή ποια δια­δι­κα­σία δεν υπάρ­χει ή δεν τη­ρεί­ται και οδη­γού­μα­στε σε συ­στη­μα­τι­κά λάθη κατά τη φρο­ντί­δα των ασθε­νών».

Μόνοι τους στην ανα­ζή­τη­ση φρο­ντί­δας οι ασθε­νείς

Χωρίς ένα σύμ­βου­λο υγεί­ας που θα τους κα­τευ­θύ­νει στην ανα­ζή­τη­ση της κα­τάλ­λη­λης φρο­ντί­δας υγεί­ας είναι έξι στους δέκα ασθε­νείς στη χώρα μας, ενώ τέσ­σε­ρις στους δέκα κα­λού­νται να προ­σαρ­μο­στούν σε ένα πρό­γραμ­μα θε­ρα­πεί­ας το οποίο δεν έχει ορ­γα­νω­θεί με τρόπο που τους εξυ­πη­ρε­τεί. Αντί­στοι­χα με­γά­λο είναι και το πο­σο­στό όσων ανα­γκά­ζο­νται να επα­να­λαμ­βά­νουν πλη­ρο­φο­ρί­ες για την υγεία τους και οι οποί­ες θα έπρε­πε να πε­ρι­γρά­φο­νται σε έναν φά­κε­λο υγεί­ας που θα τους συ­νο­δεύ­ει.

Την απου­σία ενός συ­στή­μα­τος εξω­νο­σο­κο­μεια­κής φρο­ντί­δας υγεί­ας ορ­γα­νω­μέ­νου με γνώ­μο­να την όσο το δυ­να­τόν λι­γό­τε­ρη τα­λαι­πω­ρία του Ελ­λη­να ασθε­νούς, κα­τα­γρά­φει η πρώτη φάση με­λέ­της που διε­νερ­γεί ο Ορ­γα­νι­σμός Δια­σφά­λι­σης της Ποιό­τη­τας στην Υγεία (ΟΔΙΠΥ) και το Ερ­γα­στή­ριο Ορ­γά­νω­σης και Αξιο­λό­γη­σης Υπη­ρε­σιών Υγεί­ας στο πλαί­σιο του δια­κρα­τι­κού ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος PaRIS του Ορ­γα­νι­σμού Οι­κο­νο­μι­κής Συ­νερ­γα­σί­ας και Ανά­πτυ­ξης (ΟΟΣΑ).

Στο πι­λο­τι­κό στά­διο της με­λέ­της το οποίο ολο­κλη­ρώ­θη­κε πριν από λίγες ημέ­ρες, απα­ντή­θη­καν πε­ρισ­σό­τε­ρα από 400 ερω­τη­μα­το­λό­για από ασθε­νείς με μα­κρο­χρό­νια προ­βλή­μα­τα υγεί­ας, για τις εμπει­ρί­ες τους από τη λήψη υπη­ρε­σιών υγεί­ας.

Θα ακο­λου­θή­σει άμεσα η βα­σι­κή με­λέ­τη, η οποία θα στο­χεύ­σει σε δείγ­μα 10.000 ασθε­νών.

Ει­δι­κό­τε­ρα, στην ερώ­τη­ση εάν έχουν κά­ποιον επαγ­γελ­μα­τία υγεί­ας που να είναι υπεύ­θυ­νος για τον συ­ντο­νι­σμό της φρο­ντί­δας στις υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας που χρη­σι­μο­ποιούν, το 57,23% των συμ­με­τε­χό­ντων απά­ντη­σε αρ­νη­τι­κά, το 37,86% θε­τι­κά και το 4,91% δεν απά­ντη­σε. Στο ίδιο πλαί­σιο το 12,75% των συμ­με­τε­χό­ντων εκτι­μά ότι η φρο­ντί­δα υγεί­ας που λαμ­βά­νει δεν είναι ορ­γα­νω­μέ­νη με τρόπο που να τους εξυ­πη­ρε­τεί και το 29,6% δη­λώ­νει «λίγο ικα­νο­ποι­η­μέ­νο» σε αυτόν τον τομέα.

Πε­ρισ­σό­τε­ροι από τέσ­σε­ρις στους δέκα (44,58%) βρέ­θη­καν στη θέση να πρέ­πει να επα­να­λά­βουν κά­ποια πλη­ρο­φο­ρία σχε­τι­κά με την υγεία τους η οποία θα έπρε­πε να ανα­γρά­φε­ται στον φά­κε­λο υγεί­ας τους.

Σχε­δόν ένας στους επτά ασθε­νείς που συμ­με­τεί­χαν στη με­λέ­τη (13,6%), απά­ντη­σε ότι πολύ συχνά ή πάντα δεν ανα­ζή­τη­σε φρο­ντί­δα για κά­ποιο πρό­βλη­μα υγεί­ας που αντι­με­τώ­πι­ζε ή δεν έλαβε συ­ντα­γή για φάρ­μα­κο, λόγω του οι­κο­νο­μι­κού κό­στους.

Στο 22,6% τυ­χαί­νει συχνά να μην ανα­ζη­τεί φρο­ντί­δα αν και αντι­με­τω­πί­ζει κά­ποιο πρό­βλη­μα υγεί­ας, λόγω της δυ­σκο­λί­ας με­τά­βα­σης σε δομή πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγεί­ας. «Με­ρι­κές φορές» αμέ­λη­σε λόγω δυ­σκο­λί­ας πρό­σβα­σης σε Κέ­ντρο Υγεί­ας την επί­σκε­ψη σε για­τρό το 24% των συμ­με­τε­χό­ντων.

Τι είναι ο ΟΔΙΠΥ

Ο Ορ­γα­νι­σμός Δια­σφά­λι­σης της Ποιό­τη­τας στην Υγεία Α.Ε. νο­μο­θε­τή­θη­κε τον Αύ­γου­στο του 2020 (νόμος 4715/2020) και ξε­κί­νη­σε να λει­τουρ­γεί τον Οκτώ­βριο του ίδιου έτους, ως αρω­γός του υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας και των μο­νά­δων Υγεί­ας στην προ­σπά­θειά τους για βελ­τί­ω­ση του επι­πέ­δου ασφα­λεί­ας, επάρ­κειας και κα­θο­λι­κό­τη­τας των πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών υγεί­ας, με βάση τα διε­θνή επι­στη­μο­νι­κά πρό­τυ­πα. Τελεί υπό την επο­πτεία του υπ. Υγεί­ας. Στις αρ­μο­διό­τη­τες του Ορ­γα­νι­σμού πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται η κα­τα­γρα­φή των υπη­ρε­σιών, η ανά­πτυ­ξη δια­δι­κα­σιών και προ­τύ­πων ποιό­τη­τας, η δια­μόρ­φω­ση διε­θνώς απο­δε­κτών δει­κτών αξιο­λό­γη­σης και η αξιο­λό­γη­ση των πα­ρό­χων υπη­ρε­σιών υγεί­ας ως προς την προ­σαρ­μο­γή τους στα πρό­τυ­πα ποιό­τη­τας.

Πηγή kathimerini.gr