Καυτή «πατάτα» κόκκινων δανείων 3 δισ. στον τουρισμό

Στα τέλη του 2016, σύμφωνα με στοι­χεία που είχε παρου­σιά­σει ο διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρ­νά­ρας, τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων αντι­προ­σώ­πευαν το 54% των δανείων του τομέα.

Όπως εξήγησε, ωστόσο, τον Απρίλιο του 2017 ο τότε πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ Ανδρέας Ανδρε­ά­δης, ρυθ­μί­στη­καν εν τω μεταξύ, δάνεια ύψους 700 εκατ., με απο­τέ­λε­σμα να απο­μειω­θούν κατά 15% τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα (NPLs) δάνεια στο χώρο του του­ρι­σμού. Με απο­τέ­λε­σμα να συρ­ρι­κνω­θούν στα 3 δισ. Αυτό, όπως εξήγησε, συνέβη καθώς οι τρά­πε­ζες στρά­φη­καν κατά προ­τε­ραιό­τητα στη ρύθμιση δανείων του­ρι­στι­κών, αξιο­ποιώ­ντας την ανοδική πορεία του του­ρι­σμού κι επειδή δεν έβλεπαν «φως» από αλλού.

Το κοινό «μυστικό», ωστόσο, τρα­πε­ζι­τών και επι­χει­ρη­μα­τι­κών του του­ρι­σμού είναι πως το 1/3 των κόκ­κι­νων δανείων αφορά μόλις πέντε ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις.

Το επι­βε­βαί­ωσε την περα­σμένη Άνοιξη ο Α. Ανδρε­ά­δης περι­γρά­φο­ντας το γόρδιο δεσμό που καλού­νται να λύσουν οι τρά­πε­ζες προ­κει­μέ­νου να δια­σω­θούν τα δάνεια της συντρι­πτι­κής πλειο­ψη­φίας των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων τα οποία, όπως υπο­στή­ριξε, «μπορούν, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, να κατα­στούν βιώσιμα».

Τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια (NPLs) των συγκε­κρι­μέ­νων πέντε επι­χει­ρή­σεων, όπως ανέφερε, ανέρ­χο­νται συνο­λικά σε 1 δισ. ευρώ. Τα 2 δισ. «κόκ­κι­νων» δανείων όλων των άλλων του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, όπως ανέφερε, αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 25% του συνο­λι­κού δανει­σμού του του­ρι­στι­κού τομέα (8 δισ. ευρώ) και μπορούν να κατα­στούν εξυ­πη­ρε­τού­μενα.

Για να συμβεί αυτό, όμως, οι τρά­πε­ζες καλού­νται να λάβουν απο­φά­σεις για τα δάνεια των πέντε «μεγάλων». Θέμα, ωστόσο, το οποίο απαιτεί λεπτούς χει­ρι­σμούς καθώς οι συγκε­κρι­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις απο­τε­λούν βασικά δομικά στοι­χεία της ελλη­νι­κής ξενο­δο­χεια­κής αγοράς και αν προ­κλη­θούν υπερ­βο­λι­κοί τριγμοί, ενδέ­χε­ται να απει­λη­θεί, έστω πρό­σκαιρα, η πορεία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Οι τρά­πε­ζες εμφα­νί­ζο­νται «σφίγγες» σε ό,τι αφορά περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρίες για τους μεγα­λο­ο­φει­λέ­τες στο χώρο του του­ρι­σμού. Επι­σή­μως, δηλώ­νουν άγνοια και οι κορυ­φαίοι παρά­γο­ντες του χώρου. Σε πρό­σφατη ερώτηση του Euro2day.gr προς τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ Γ. Ρέτσο για το αν υπάρ­χουν στοι­χεία που να περι­γρά­φουν τον αριθμό των δανείων και τη γεω­γρα­φική τους κατα­νομή, παρέ­πεμψε στην Ένωση Ελλη­νι­κών Τρα­πε­ζών η οποία δεν έχει παρου­σιά­σει ούτε καν γενικά στοι­χεία για το θέμα.

Στην εγχώρια αγορά, ωστόσο, απο­τε­λούν κοινό μυστικό πως μεταξύ των «πέντε» φιγου­ρά­ρουν ξενο­δο­χεια­κοί όμιλοι με ισχυρή παρου­σία στους δύο δημο­φι­λέ­στε­ρους προ­ο­ρι­σμούς της χώρας, Κρήτη και Δωδε­κά­νησα.

Πρό­κει­ται, σύμφωνα με τρα­πε­ζι­κές πηγές, για εγχώ­ριους «παίκτες» από το πάνω «ράφι» της ελλη­νι­κής αγοράς οι οποίοι υλο­ποί­η­σαν «βαριές» επεν­δύ­σεις που εξε­λί­χθη­καν σε θηλειά για την οικο­νο­μική κατά­σταση των επι­χει­ρή­σεων. Θηλιά η οποία, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τοπο­θε­τή­θηκε εξαι­τίας συγκυ­ριών της αγοράς αλλά και λαν­θα­σμέ­νων επι­χει­ρη­μα­τι­κών επι­λο­γών.

Οι κινή­σεις των τρα­πε­ζών τη χρονιά που έφυγε προ­δια­γρά­φουν σε μεγάλο βαθμό τα μοντέλα με τα οποία έχουν απο­φα­σί­σει να κινη­θούν με επι­τα­χυ­νό­με­νους ρυθμούς εντός του 2018, σύμφωνα με παρά­γο­ντες της ελλη­νι­κής ταξι­διω­τι­κής αγοράς.

Η περί­πτωση του πρώην ξενο­δο­χείου Ledra (ανήκε στον όμιλο Παρα­σκευαίδη) απο­τε­λεί το ένα υπό­δειγμα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Η Alpha οδήγησε το ακίνητο σε πλει­στη­ρια­σμό και αυτό πέρασε στον έλεγχο του επεν­δυ­τι­κού fund Hines.

Το δεύτερο μοντέλο, εξηγούν οι ίδιες πηγές, προ­σβλέ­πει στην είσοδο κεφα­λαίωνμε εναλ­λα­κτι­κούς τρόπους στην επι­χεί­ρηση που παρα­μέ­νει εν λει­τουρ­γία. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, φρέσκα κεφά­λαια μπορούν να εισ­ρεύ­σουν στην εται­ρεία είτε από τους νυν μέτοχος, είτε από νέους μετό­χους με ταυ­τό­χρονο περιο­ρι­σμό της συμ­με­το­χής και του ρόλου των παλαιών ιδιο­κτη­τών.

Η καυτή πατάτα που καλού­νται να δια­χει­ρι­στούν, ωστόσο, οι τρά­πε­ζες στο χώρο του του­ρι­σμού δεν αφορά μόνο το χώρο των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων αλλά και το χώρο της ενοι­κί­α­σης αυτο­κι­νή­των (Rent A Car).

Παρά­γο­ντες της συγκε­κρι­μέ­νης αγοράς επι­μέ­νουν πως η πώληση της Olympic/Avis από την Τράπεζα Πει­ραιώς ΠΕΙΡ -0,28% στον τουρ­κικό όμιλο Koc σε συνερ­γα­σία με τη μητρική αμε­ρι­κα­νική Avis, είναι μόνο η αρχή. Και, ήδη, ανι­χνεύ­ο­νται κινή­σεις προ­ε­τοι­μα­σίας νέων ντιλ.