V-BAT: Επιχειρησιακά τα drones του Στρατού Ξηράς – Στη Ρόδο οι πρώτες πτήσεις τους

Οι πρώτες πτήσεις των αμε­ρι­κα­νι­κής κατα­σκευής μη επαν­δρω­μέ­νων αερο­χη­μά­των τύπου V-BAT που απέ­κτησε ο Στρατός Ξηράς με δωρεά του «Ιδρύ­μα­τος Αθα­νά­σιου Λασκα­ρίδη» έχουν ήδη πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη Ρόδο και σημα­το­δο­τούν μια σημα­ντική προ­σθήκη στις δυνα­τό­τη­τες επι­τή­ρη­σης και συλ­λο­γής πλη­ρο­φο­ριών της χώρας.

Τα δύο συστή­ματα που παρα­δό­θη­καν – το κάθε σύστημα περι­λαμ­βά­νει δύο UAV τύπου V-BAT, δηλαδή συνο­λικά τέσσερα αερο­χή­ματα – έχουν σχε­δια­στεί για να επι­χει­ρούν από νησιω­τι­κές βάσεις και να καλύ­πτουν ευρείες θαλάσ­σιες και χερ­σαίες ζώνες ενδια­φέ­ρο­ντος.

Του Κώστα Σαρικά

Ρόδος και Λέσβος οι βάσεις των V-BAT

Σύμφωνα με τον επι­χει­ρη­σιακό σχε­δια­σμό, τα δύο συστή­ματα έχουν ήδη ανα­πτυ­χθεί στο Ανα­το­λικό Αιγαίο: το ένα θα ανα­λά­βει την περιοχή από τη Θράκη μέχρι τη Χίο και τη Σάμο και το δεύτερο θα κατα­λά­βει απο­στο­λές στα Δωδε­κά­νησα και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Στη Ρόδο έχουν ήδη γίνει οι πρώτες δοκι­μα­στι­κές πτήσεις – ενέρ­γεια που δεν είναι τυχαία αφού το νησιω­τικό ανά­γλυφο, οι μικρές και απο­μο­νω­μέ­νες βάσεις αλλά και τα μεγάλα δια­στή­ματα θαλάσ­σιας ζώνης απαι­τούν συστή­ματα με δυνα­τό­τητα κάθετης απο­γεί­ω­σης/προ­σγεί­ω­σης (VTOL) και μεγάλη αυτο­νο­μία.

Η επιλογή της Ρόδου και της Λέσβου για το δεύτερο σύστημα αντι­κα­το­πτρί­ζει την έμφαση που δίνει το επι­τε­λείο στην επι­τή­ρηση του Νοτιο­α­να­το­λι­κού Αιγαίου.

Οι χει­ρι­στές και η επι­χει­ρη­σιακή αξία

Τα V-BAT ανήκουν οργα­νικά στο 472 Τάγμα Επι­τή­ρη­σης Πλη­ρο­φο­ρι­κής και οι πρώτες ομάδες χει­ρι­στών και τεχνι­κών ολο­κλη­ρώ­νουν την εκπαί­δευσή τους εντός Σεπτεμ­βρίου. Η εκπαί­δευση καλύ­πτει τόσο την πτητική και επι­χει­ρη­σιακή χρήση όσο και την τεχνική υπο­στή­ριξη – κρί­σι­μες ικα­νό­τη­τες ώστε τα συστή­ματα να μπορούν να λει­τουρ­γούν με αξιο­πι­στία μακριά από κεντρι­κές βάσεις υπο­στή­ρι­ξης.

Το V-BAT είναι VTOL UAV με μονα­δικό συν­δυα­σμό hover – ορι­ζό­ντιας πτήσης, δηλαδή απο­γειώ­νε­ται και προ­σγειώ­νε­ται κάθετα σε μικρούς χώρους αλλά στη συνέ­χεια μετα­βαί­νει σε πιο οικο­νο­μική, αερο­πο­ρι­κού τύπου πτήση για μεγάλες απο­στά­σεις και διάρ­κεια.

Ο κατα­σκευα­στής (Shield AI / V-BAT) δηλώνει αυτο­νο­μία λει­τουρ­γίας που προ­σεγ­γί­ζει τις 13 ώρες και δυνα­τό­τητα επι­χει­ρη­σια­κού βελη­νε­κούς που ξεπερνά τα 100–130 χιλιό­με­τρα, ανάλογα με τις επι­κοι­νω­νίες και τα payloads. Τα V-BAT φέρουν εξε­λιγ­μέ­νους ηλε­κτρο­ο­πτι­κούς/υπέ­ρυ­θρους αισθη­τή­ρες, δορυ­φο­ρική και πέραν οπτικής επαφής (BLOS) επι­κοι­νω­νία, δυνα­τό­τη­τες αντι-παρεμβολής (GNSS anti-jam) και μπορούν να μετα­φέ­ρουν μικρό φορτίο έως 18 κιλά, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων επι­λο­γών ηλε­κτρο­νι­κού πολέμου ή συστη­μά­των στο­χο­ποί­η­σης.

Δια­κλα­δική αξία: link-16, συνερ­γα­σία με πλοία και μαχη­τικά.

Παρά το γεγονός ότι τυπικά ανήκουν στον Στρατό Ξηράς, ο σχε­δια­σμός και ο τρόπος λει­τουρ­γίας των V-BAT είναι δια­κλα­δι­κός.

Τα συστή­ματα έχουν τη δυνα­τό­τητα να δια­συν­δε­θούν με δίκτυα μάχης (ανα­φέ­ρε­ται ότι δια­θέ­τουν ή μπορούν να ενσω­μα­τώ­σουν τερ­μα­τικό Link-16), γεγονός που επι­τρέ­πει τη γρήγορη διανομή πλη­ρο­φο­ριών σε πλοία επι­φα­νείας, αερο­σκάφη (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των νέων F-35) και δίκτυα αερά­μυ­νας, δημιουρ­γώ­ντας ένα πραγ­μα­τικό «δίχτυ» συνει­δη­σια­κής εικόνας (C4ISR) στο Αιγαίο.

Αυτή η δια­λει­τουρ­γι­κό­τητα πολ­λα­πλα­σιά­ζει την αξία των V-BAT, ειδικά όταν συν­δυά­ζο­νται με μεγα­λύ­τερα συστή­ματα ISR όπως τα Heron της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας ή με τα Patroller που ανα­μέ­νο­νται στο άμεσο μέλλον.

Η τακτική διά­σταση: επι­τή­ρηση, στο­χο­ποί­ηση, και «άτυπες» απο­στο­λές

Ο βασικός ρόλος των V-BAT θα είναι η επι­τή­ρηση και ανα­γνώ­ριση – περι­συλ­λογή συνε­χούς εικόνας, αισθη­τή­ρες ημέρας/νύχτας και δυνα­τό­τητα long-dwell στον στόχο.

Χάρη στην ικα­νό­τητα VTOL, μπορούν να ανα­πτυ­χθούν γρήγορα, ακόμη και από απο­μο­νω­μένα σημεία, να επι­χει­ρή­σουν σε παρά­κτιες και νησιω­τι­κές περιο­χές χωρίς ανάγκη δια­δρό­μου και να παρέ­χουν real-time εικόνα στα Κέντρα Επι­χει­ρή­σεων.

Προ­αι­ρε­τικά payloads (EW jammers, laser-designators, μικρά φορτία) επε­κτεί­νουν το φάσμα απο­στο­λών σε επι­χει­ρή­σεις στο­χο­ποί­η­σης και υπο­στή­ρι­ξης ναυ­τι­κών/αερο­πο­ρι­κών μέσων.

Η σχέση τους με τα Patroller και Camcopter

Η ένταξη των V-BAT δεν είναι ανε­ξάρ­τητη· εντάσ­σε­ται σε ευρύ­τερο πλάνο ανα­βάθ­μι­σης των μέσων ISR των Ενόπλων Δυνά­μεων. Μαζί με τα γαλλικά UAV Patroller που έχουν επι­λε­γεί για τον Στρατό Ξηράς και τα Camcopter S-100 που προ­ο­ρί­ζο­νται για τις φρε­γά­τες FDI του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού, τα V-BAT θα απο­τε­λέ­σουν μέρος ενός πολυ­στρω­μα­τι­κού δικτύου μη επαν­δρω­μέ­νων μέσων.

Ωστόσο, κάποια από αυτά τα προ­γράμ­ματα προ­χω­ρούν με καθυ­στε­ρή­σεις (ιδίως τα Patroller υπήρξαν ζητή­ματα ενσω­μά­τω­σης Link-16 και χρο­νο­δια­γράμ­ματα μετα­τέ­θη­καν), και η πλήρης εικόνα επι­χει­ρη­σια­κής ενσω­μά­τω­σης θα απαι­τή­σει συντο­νι­σμό, υπο­στή­ριξη και επι­πλέον προ­μή­θειες.

Τι σημαί­νει για την απο­τροπή και την κατά­σταση ισχύος στην περιοχή

Η προ­σθήκη V-BAT πολ­λα­πλα­σιά­ζει τα «μάτια» της χώρας στα κρίσιμα θαλάσ­σια δια­στή­ματα. Μακρά δια­τή­ρηση στον αέρα με σχετικά χαμηλό λει­τουρ­γικό κόστος σημαί­νει καλύ­τερη κάλυψη, γρη­γο­ρό­τερη ανί­χνευση ύποπτων κινή­σεων και ταχύ­τερη παροχή στοι­χείων για λήψη απο­φά­σεων – από τον εντο­πι­σμό δικτύων παρα­κο­λού­θη­σης μέχρι τον συντο­νι­σμό ναυ­τι­κών/αερο­πο­ρι­κών επεμ­βά­σεων.

Η δυνα­τό­τητα λει­τουρ­γίας σε GPS/επι­κοι­νω­νιακά «άκυρα» περι­βάλ­λο­ντα (lessons learned από την εμπει­ρία στην Ουκρα­νία) και οι δυνα­τό­τη­τες συνερ­γα­σίας με συστή­ματα 5ης γενιάς καθι­στούν τα V-BAT ένα εργα­λείο πολ­λα­πλα­σια­στή ισχύος για τα ελλη­νικά επι­τε­λεία.

Παρά την αρχική παρά­δοση και τις δοκι­μα­στι­κές πτήσεις, το εγχεί­ρημα έχει ακόμη δρόμο να δια­νύ­σει. Χρειά­ζε­ται:

•  Επέ­κταση αριθμού συστη­μά­των ώστε να καλυ­φθούν κενά σε 24ωρη βάση.

•  Στιβαρή τεχνική υπο­στή­ριξη και logistics σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες βάσεις.

•  Πλήρης δια­σύν­δεση με τα δίκτυα μάχης (στερεή Link-16/συμ­βα­τό­τητα με C2).

•  Συντο­νι­σμός με την Π.Α. και το ΠΝ για κοινές τακτι­κές και ανταλ­λαγή πλη­ρο­φο­ριών.

Επίσης, πρέπει να προ­χω­ρή­σουν τα άλλα προ­γράμ­ματα (Patroller, Camcopter κ.ά.), ώστε να δημιουρ­γη­θεί ένα συμπλη­ρω­μα­τικό, συνε­κτικό οικο­σύ­στημα μη επαν­δρω­μέ­νων μέσων.

Η από­κτηση μέσω δωρεάς των τεσ­σά­ρων V-BAT (δύο συστή­ματα) δεν αλλάζει μονο­μιάς την ισορ­ρο­πία δύναμης, αλλά προ­σθέ­τει κρί­σι­μες ικα­νό­τη­τες: γρήγορη ανά­πτυξη, παρα­τε­τα­μένη επι­τή­ρηση, δια­κλα­δική δια­σύν­δεση και αντοχή σε περι­βάλ­λο­ντα ηλε­κτρο­νι­κών παρεμ­βο­λών.

Αν ο Στρατός και τα Επι­τε­λεία αξιο­ποι­ή­σουν σωστά αυτές τις δυνα­τό­τη­τες – προ­μη­θεύ­ο­ντας περισ­σό­τερα συστή­ματα, ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την τεχνική/δια­δι­κα­στική υποδομή και δια­συν­δέ­ο­ντας τα μέσα – τότε τα V-BAT μπορούν να απο­τε­λέ­σουν κομβικό «πολ­λα­πλα­σια­στής ισχύος» στην απο­τρε­πτική ικα­νό­τητα της χώρας στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Πηγή: onalert.gr