Η απειλή του κορωνοϊού, ευκαιρία για την αναβάθμιση της Παιδείας

Του ΔΗ­ΜΗ­ΤΡΗ ΛΙΝΟΥ*

Τα κα­τα­στρο­φι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα της COVID-19, κυ­ρί­ως στη δη­μό­σια υγεία και στην οι­κο­νο­μία της χώρας μας, συ­νο­δεύ­ουν και ορι­σμέ­νες ανα­πά­ντε­χες ευ­και­ρί­ες σε άλ­λους ση­μα­ντι­κούς το­μείς, όπως ο το­μέ­ας της Παι­δεί­ας.

Στην ανώ­τα­τη Παι­δεία γρή­γο­ρα ανα­κα­λύ­ψα­με τα πλε­ο­νε­κτή­μα­τα της απο­μα­κρυ­σμέ­νης εκ­παί­δευ­σης χωρίς τη φυ­σι­κή πα­ρου­σία φοι­τη­τών και δι­δα­σκό­ντων στα αμ­φι­θέ­α­τρα, κερ­δί­ζο­ντας πο­λύ­τι­μο «χρόνο και χρήμα». Την εμπει­ρία αυτή μπο­ρού­με να την εκ­με­ταλ­λευ­θού­με προ­σφέ­ρο­ντας πε­ρισ­σό­τε­ρα online courses, που θα ενι­σχύ­σουν οι­κο­νο­μι­κά τα ελ­λη­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια, τα οποία υπε­ρι­σχύ­ουν ακα­δη­μαϊ­κά πολ­λών ξένων πα­νε­πι­στη­μί­ων που προ­σφέ­ρουν ανά­λο­γα δια­δι­κτυα­κά μα­θή­μα­τα.

Στην ανώ­τα­τη Παι­δεία της χώρας μας, τόσο οι φοι­τη­τές όσο και οι δι­δά­σκο­ντες κα­θη­γη­τές, και έχουν προ­σω­πι­κούς υπο­λο­γι­στές, και έχουν σύν­δε­ση με το Δια­δί­κτυο, και είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο ή λι­γό­τε­ρο έμπει­ροι στη σύγ­χρο­νη ηλε­κτρο­νι­κή επι­κοι­νω­νία. Στην πρω­το­βάθ­μια και δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση, όμως, η ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι δια­φο­ρε­τι­κή. Ενας με­γά­λος αριθ­μός μα­θη­τών δεν έχει πρό­σβα­ση ούτε σε υπο­λο­γι­στή ούτε καν στο Δια­δί­κτυο. Ακόμη και αν υπάρ­χει υπο­λο­γι­στής στο σπίτι, αυτός χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τους γο­νείς ή τα άλλα αδέλ­φια.

Να λοι­πόν μια με­γά­λη ευ­και­ρία σή­με­ρα, λόγω κο­ρω­νοϊ­ού, να ανα­πτυ­χθεί η εξ απο­στά­σε­ως εκ­παί­δευ­ση και στις υπό­λοι­πες βαθ­μί­δες του εκ­παι­δευ­τι­κού μας συ­στή­μα­τος. Η ευ­και­ρία πε­ρι­λαμ­βά­νει την από­κτη­ση ενός υπο­λο­γι­στή, μιας τα­μπλέ­τας από όλους τους μα­θη­τές και τη σύν­δε­ση όλων των ελ­λη­νι­κών οι­κο­γε­νειών στο Δια­δί­κτυο.

Η πρό­τα­ση αυτή έχει ακου­στεί κατά και­ρούς από πολ­λούς πο­λι­τι­κούς. Η απει­λή του κο­ρω­νοϊ­ού, όμως, είναι η ευ­και­ρία να υλο­ποι­η­θεί άμεσα. Το οι­κο­νο­μι­κό κό­στος μιας τα­μπλέ­τας για κάθε μα­θη­τή και η εκ­παί­δευ­ση των δι­δα­σκό­ντων (αλλά και των γο­νέ­ων) στην εξ απο­στά­σε­ως εκ­παί­δευ­ση είναι ασή­μα­ντα μπρο­στά στα προ­φα­νή οφέλη, όχι μόνο για σή­με­ρα, αλλά κυ­ρί­ως για τη μελ­λο­ντι­κή ανα­βάθ­μι­ση της Παι­δεί­ας στην Ελ­λά­δα.

Αν μά­λι­στα προ­ο­δευ­τι­κά αφαι­ρε­θεί το ση­με­ρι­νό κό­στος της πα­ρα­γω­γής και δια­νο­μής σε κάθε φοι­τη­τή και μα­θη­τή συγ­γραμ­μά­των, βι­βλί­ων, ακόμα και τε­τρα­δί­ων, τα χρή­μα­τα που υπο­λεί­πο­νται για να εφο­δια­σθεί ο κάθε Ελ­λη­νας μα­θη­τής με τα ερ­γα­λεία της σύγ­χρο­νης εκ­παί­δευ­σης είναι πολύ λι­γό­τε­ρα από όσα μπο­ρεί κα­νείς να φα­ντα­σθεί. Η εξ απο­στά­σε­ως δια­δι­κτυα­κή εκ­παί­δευ­ση είναι σή­με­ρα η ασφα­λέ­στε­ρη από πλευ­ράς προ­στα­σί­ας από την πι­θα­νή έκ­θε­ση στον κο­ρω­νο­ϊό.

Ομως, θα ήταν άδικο να επι­λέ­γα­με σή­με­ρα στην Ελ­λά­δα αυτόν τον δρόμο, μια και η πλειο­νό­τη­τα των μα­θη­τών δεν έχει ακόμα αυτή τη δυ­να­τό­τη­τα. Το υβρι­δι­κό μο­ντέ­λο της εναλ­λάξ δια­δι­κτυα­κής πα­ρα­κο­λού­θη­σης των μα­θη­μά­των από το σπίτι, που εφαρ­μό­σθη­κε για λίγο πριν από το κλεί­σι­μο των σχο­λεί­ων για τις κα­λο­και­ρι­νές δια­κο­πές με σκοπό τη μεί­ω­ση της έκ­θε­σης των μα­θη­τών, έχει πε­ρισ­σό­τε­ρα μειο­νε­κτή­μα­τα από πλε­ο­νε­κτή­μα­τα.

Ο κα­θη­γη­τής της Επι­δη­μιο­λο­γί­ας στο Harvard, William Hanage, ανα­φέ­ρει σχε­τι­κά: «Οταν εφαρ­μό­ζεις αυτό το σύ­στη­μα (της εναλ­λάξ πα­ρου­σί­ας των μα­θη­τών στο σχο­λείο), ανα­κα­λύ­πτεις ότι στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δη­μιουρ­γού­νται πε­ρισ­σό­τε­ρα δί­κτυα στα οποία ο ιός μπο­ρεί να με­τα­δο­θεί».

Συ­γκε­κρι­μέ­να, όταν οι μα­θη­τές πάνε κα­θη­με­ρι­νά σχο­λείο ή δεν πάνε κα­θό­λου αλλά πα­ρα­κο­λου­θούν τα μα­θή­μα­τα δια­δι­κτυα­κά, εκτί­θε­νται το πολύ σε έναν ή δύο «επι­κίν­δυ­νους» χώ­ρους. Στο υβρι­δι­κό σύ­στη­μα, που ο μα­θη­τής πάει σχο­λείο κάθε δεύ­τε­ρη μέρα, δη­μιουρ­γεί­ται στους πε­ρισ­σό­τε­ρους γο­νείς η ανά­γκη να στεί­λουν τα παι­διά τους σε παι­δι­κό σταθ­μό ή στους παπ­πού­δες και σε άλ­λους συγ­γε­νείς τις ημέ­ρες που δεν πάνε σχο­λείο, διότι οι ίδιοι ερ­γά­ζο­νται και δεν μπο­ρούν να τα φρο­ντί­σουν στο σπίτι. Ετσι, οι μα­θη­τές εκτί­θε­νται σε επι­πλέ­ον τρί­τους ή τέ­ταρ­τους «επι­κίν­δυ­νους» χώ­ρους, αυ­ξά­νο­ντας τις πι­θα­νό­τη­τες να κολ­λή­σουν τον ιό.

Μέ­χρις ότου απο­κτή­σουν οι μα­θη­τές όλης της χώρας μας τη δυ­να­τό­τη­τα για δια­δι­κτυα­κή εκ­παί­δευ­ση από το σπίτι, αυτό που προ­έ­χει σή­με­ρα είναι η εκ­παί­δευ­ση στο σχο­λείο να γί­νε­ται με την πε­ρισ­σό­τε­ρη δυ­να­τή ασφά­λεια και ελα­χι­στο­ποί­η­ση της έκ­θε­σης στον κο­ρω­νο­ϊό. Με άλλα λόγια, αυτό που πρέ­πει να εξα­σφα­λι­σθεί είναι σε κάθε τάξη να φοι­τούν λι­γό­τε­ροι μα­θη­τές. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει πε­ρισ­σό­τε­ρες αί­θου­σες δι­δα­σκα­λί­ας και πε­ρισ­σό­τε­ρους εκ­παι­δευ­τι­κούς.

Να λοι­πόν μια άλλη ευ­και­ρία της παν­δη­μί­ας να βελ­τιώ­σου­με την υπο­δο­μή των σχο­λεί­ων με νέα βιο­κλι­μα­τι­κά κτί­ρια και σύγ­χρο­νες αί­θου­σες δι­δα­σκα­λί­ας. Η εται­ρεία του Δη­μο­σί­ου ΚτΥπ (Κτι­ρια­κές Υπο­δο­μές Α.Ε.), που προ­ήλ­θε από τη συγ­χώ­νευ­ση των κρα­τι­κών εται­ρειών Ορ­γα­νι­σμός Σχο­λι­κών Κτι­ρί­ων και Δη­μό­σια Επι­χεί­ρη­ση Ανέ­γερ­σης Νο­σο­κο­μεί­ων, θα μπο­ρού­σε άμεσα να αξιο­ποι­η­θεί.

Το δια­χρο­νι­κό αί­τη­μα να απορ­ρο­φη­θούν πε­ρισ­σό­τε­ροι αδιό­ρι­στοι εκ­παι­δευ­τι­κοί όλων των κα­τη­γο­ριών και ει­δι­κο­τή­των γί­νε­ται σή­με­ρα επεί­γον. Το οι­κο­νο­μι­κό κό­στος της άμε­σης υλο­ποί­η­σης αυτών των ανα­γκαί­ων μέ­τρων για την προ­στα­σία των μα­θη­τών από τον κο­ρω­νο­ϊό (και όχι μόνο) είναι μι­κρό­τε­ρο από το μα­κρο­χρό­νιο όφε­λος της ανα­βάθ­μι­σης της Παι­δεί­ας στη χώρα μας.

Τα τε­ρά­στια κον­δύ­λια από την Ε.Ε. για την αντι­με­τώ­πι­ση των κα­τα­στρο­φών από τον κο­ρω­νο­ϊό μπο­ρούν να απορ­ρο­φη­θούν γρή­γο­ρα αν γί­νουν «πρά­σι­νες» οι προ­τά­σεις για τα νέα κτί­ρια, τις νέες αί­θου­σες δι­δα­σκα­λί­ας, τις επι­μορ­φώ­σεις των εκ­παι­δευ­τι­κών στην πρά­σι­νη ανά­πτυ­ξη της Παι­δεί­ας μας. Με άλλα λόγια, αν τε­λι­κά ο κρα­τι­κός μη­χα­νι­σμός κι­νη­θεί γρή­γο­ρα, έξυ­πνα, χωρίς εσω­τε­ρι­κές τρι­κλο­πο­διές, το οι­κο­νο­μι­κό κό­στος υπερ­κα­λύ­πτε­ται. Μέχρι να κτι­στούν τα νέα κτί­ρια, οι νέες αί­θου­σες δι­δα­σκα­λί­ας, θαυ­μά­σια μπο­ρούν να ανοί­ξουν οι κλει­στοί χώροι στους δή­μους και στις ενο­ρί­ες για να υπο­δε­χθούν μι­κρές ομά­δες μα­θη­τών. Τα μα­θή­μα­τα να γί­νο­νται πρωί και από­γευ­μα, όπως και στο πα­ρελ­θόν.

Εως ότου προ­σλη­φθούν οι ανα­γκαί­οι νέοι εκ­παι­δευ­τι­κοί, είναι μια ακόμη ευ­και­ρία να καλ­λιερ­γη­θεί ο εθε­λο­ντι­σμός για το σχο­λείο, κυ­ρί­ως με­τα­ξύ των γο­νέ­ων, ώστε να διευ­κο­λυν­θεί πε­ρισ­σό­τε­ρο το εκ­παι­δευ­τι­κό έργο στη χώρα μας. Η απει­λή του κο­ρω­νοϊ­ού απο­τε­λεί μια μο­να­δι­κή ευ­και­ρία για την ανα­βάθ­μι­ση της Παι­δεί­ας στη χώρα μας. Καλό είναι να μην τη χά­σου­με.

* Ο κ. Δη­μή­τρης Λινός είναι κα­θη­γη­τής στην Ια­τρι­κή Σχολή του ΕΚΠΑ, lecturer στο Harvard Medical School.

Πηγή: kathimerini.gr