Υστερα από 400 χρόνια δεν θα γίνει στην Πάτμο η τελετή του Νιπτήρος!

Για 1η φορά μετά από 400 πε­ρί­που χρό­νια δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η ακο­λου­θία της τε­λε­τής του Νι­πτή­ρος στην Πάτμο, ένα έθιμο που πα­ρα­δο­σια­κά τε­λεί­ται στο Ιερό Νησί της Απο­κά­λυ­ψης και συ­γκε­ντρώ­νει κάθε χρόνο, εκα­το­ντά­δες πι­στούς από όλη την Ελ­λά­δα.

Επι­πλέ­ον, στην Πάτμο, που απο­τε­λεί σύμ­βο­λο της Ορ­θο­δο­ξί­ας οι ναοί και τα μο­να­στή­ρια, λόγω της παν­δη­μί­ας του κο­ρω­νοϊ­ού, πα­ρα­μέ­νουν για πρώτη φορά μετά από ολό­κλη­ρους αιώ­νες κλει­στά, δί­νο­ντας μια ει­κό­να απο­γο­ή­τευ­σης και θλί­ψης τόσο στους κα­τοί­κους του νη­σιού όσο και στους προ­σκυ­νη­τές που ετοι­μά­ζο­νταν να με­τα­βούν για να πε­ρά­σουν στο νησί την Με­γά­λη Εβδο­μά­δα και να πα­ρα­κο­λου­θή­σουν τις ιερές ακο­λου­θί­ες, την πα­ρα­δο­σια­κή τε­λε­τή του Νι­πτή­ρα, τον Επι­τά­φιο και φυ­σι­κά, την Ανά­στα­ση του Κυ­ρί­ου.

Όπως δή­λω­σε στην «δη­μο­κρα­τι­κή», ο ιε­ρο­μό­να­χος Σε­ρα­φείμ στην Μονή Αγίου Ιω­άν­νη της Πά­τμου (και εφη­μέ­ριος στον ενο­ρια­κό ναό του Αγίου Ιω­άν­νη Προ­δρό­μου Σκά­λας):

«Η ατμό­σφαι­ρα που έχει δη­μιουρ­γη­θεί στο νησί, είναι με μια λέξη, κα­τα­θλι­πτι­κή. Αν υπήρ­χε ένα απο­κού­μπι για τον κόσμο, να εκτο­νώ­σει όλο αυτό το συ­ναι­σθη­μα­τι­κό φορ­τίο το οποίο έχει επω­μι­σθεί λόγω της κα­τά­στα­σης με τον κο­ρω­νο­ϊό, που είναι η Εκ­κλη­σία, αυτή την στιγ­μή δεν υπάρ­χει. Προ­σω­πι­κά επει­δή έχω συ­νε­χή επαφή με τους ενο­ρί­τες μου, δέ­χο­μαι διαρ­κώς τη­λε­φω­νή­μα­τα για το αν θ’ ανοί­ξουν οι ναοί και τα μο­να­στή­ρια. Μου λένε ότι νιώ­θουν κού­ρα­ση γιατί δια­νύ­ου­με την Με­γά­λη Σα­ρα­κο­στή και θέ­λουν να συμ­με­τέ­χουν στις ακο­λου­θί­ες, ενώ πα­ράλ­λη­λα, υπάρ­χει και ο φόβος για τον κο­ρω­νο­ϊό μήπως ση­μειω­θεί κά­ποιο πρό­βλη­μα εάν έρ­θουν –αν και μέχρι στιγ­μής δεν υπάρ­χει κα­νέ­να κρού­σμα στην Πάτμο.

Από την δική μας πλευ­ρά, . εμείς ως κλη­ρι­κοί, προ­σπα­θού­με να πα­ρη­γο­ρή­σου­με, να στη­ρί­ξου­με τους πι­στούς, λέ­γο­ντας πως μπο­ρούν από το σπίτι τους να προ­σευ­χη­θούν. Είναι μια δο­κι­μα­σία που έχει στεί­λει ο Θεός για να δο­κι­μά­σει την πίστη μας. Από εκεί και πέρα, προ­σπα­θού­με να έχου­με μια επαφή με τους ενο­ρί­τες και τους πι­στούς –κυ­ρί­ως τη­λε­φω­νι­κά, διότι διά ζώσης είναι πολύ δύ­σκο­λο. Ακόμη και με αν­θρώ­πους που έχουν την ανά­γκη της πα­ρου­σί­ας μας –όπως άρ­ρω­στοι, κα­τά­κοι­τοι στο κρε­βά­τι κ.λπ. δεν μπο­ρού­με να έχου­με επαφή».

Σχο­λιά­ζο­ντας την κα­τά­στα­ση που έχει δη­μιουρ­γη­θεί και με τις εκ­κλη­σί­ες να πα­ρα­μέ­νουν κλει­στές, ο ιε­ρο­μό­να­χος Σε­ρα­φείμ δη­λώ­νει ξε­κά­θα­ρα πως: «Οτι­δή­πο­τε έχει να κάνει με συ­νά­θροι­ση είτε για 10 είτε για 100 άτομα, απα­γο­ρεύ­ε­ται. Κι εμείς μέσα στα μο­να­στή­ρια, οφεί­λου­με να τη­ρού­με τις απα­ραί­τη­τες απο­στά­σεις, προ­κει­μέ­νου να μην έχου­με άλλα προ­βλή­μα­τα. Συ­νε­πώς, πώς θα τε­λε­στεί μια τε­λε­τή, όπως η τε­λε­τή της ακο­λου­θί­ας του Νι­πτή­ρα, που φέρ­νει σε επαφή τόσα πολλά πρό­σω­πα. Η τε­λε­τή αυτή δεν έχει ακυ­ρω­θεί ποτέ στα χρο­νι­κά! Ακόμη και σε κα­τα­στά­σεις δύ­σκο­λες, όπως η κα­το­χή, η Ιτα­λο­κρα­τία, αυτή η τε­λε­τή, δεν απα­γο­ρεύ­τη­κε. Επί της Ιτα­λο­κρα­τί­ας, η τε­λε­τή της ακο­λου­θί­ας του Νι­πτή­ρα ετε­λεί­το μέσα στη Μονή, αλλά γι­νό­ταν. Φέτος, βέ­βαια, οι λόγοι είναι υγειο­νο­μι­κοί κι εμείς το κα­τα­λα­βαί­νου­με και πρέ­πει να τη­ρή­σου­με τις οδη­γί­ες. Κα­τα­λα­βαί­νε­τε ότι η τε­λε­τή αυτή δεν μπο­ρεί να γίνει ούτε σε πε­ριο­ρι­σμέ­νο χώρο, διότι δεν ξέ­ρου­με τι μπο­ρεί να συμ­βεί».

Συ­νε­πώς, ακόμη και το Ιερό Νησί της Απο­κά­λυ­ψης, όπου κάθε χρόνο αυτές τις άγιες ημέ­ρες και κυ­ρί­ως την Με­γά­λη Εβδο­μά­δα, κυ­ριαρ­χεί κλίμα κα­τά­νυ­ξης, φέτος όλα θα πα­ρα­μεί­νουν… βουβά. Οι προ­σκυ­νη­τές από την Ελ­λά­δα, τα Δω­δε­κά­νη­σα και χώρες του εξω­τε­ρι­κού, που συ­νή­θως επι­σκέ­πτο­νται την Πάτμο, δεν θα έρ­θουν αφού όλες οι με­τα­κι­νή­σεις από αέρος με αε­ρο­πλά­να και από θα­λάσ­σης με πλοία, έχουν απα­γο­ρευ­τεί.

«Είναι μια άσχη­μη ει­κό­να, μία ει­κό­να που δεν έχου­με ξα­να­δεί. Μία ει­κό­να η οποία δεν συ­νά­δει με το κλίμα που επι­κρα­τεί είτε με την εποχή είτε με το κα­τα­νυ­κτι­κό κλίμα λόγω της Σα­ρα­κο­στής και της Με­γά­λης Εβδο­μά­δας για την οποία προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε όλοι κάθε χρόνο. Εί­μα­στε όλοι πε­ριο­ρι­σμέ­νοι και το μόνο που μπο­ρού­με να κά­νου­με είναι να προ­σευ­χό­μα­στε να τε­λειώ­σει όσο το δυ­να­τό συ­ντο­μό­τε­ρα αυτή η δο­κι­μα­σία. Δεν είναι στο χέρι μας. Από εμάς εξαρ­τά­ται μόνον να τη­ρού­με τις οδη­γί­ες για να απο­φύ­γου­με τα χει­ρό­τε­ρα. Άλ­λω­στε αυτές ήταν και οι οδη­γί­ες από το Οι­κου­με­νι­κό Πα­τριαρ­χείο».

Εντού­τοις, εάν κά­ποιος πι­στός έχει από­λυ­τη ανά­γκη να λάβει την Θεία Κοι­νω­νία, ζη­τεί­ται η άδεια από τον Πα­τριαρ­χι­κό Έξαρ­χο και κά­ποιος από τους μο­να­χούς πη­γαί­νει να τον κοι­νω­νή­σει. Όσον αφορά στο Άγιο Φως, “θα πάει στην Πάτμο αλλά οι δια­δι­κα­σί­ες θα είναι φέτος δια­φο­ρε­τι­κές από άλλη χρο­νιά” όπως ει­πώ­θη­κε.

ΤΙ ΓΙ­ΝΕ­ΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ

ΛΕΙ­ΤΟΥΡ­ΓΙΕΣ ΣΤΗ ΡΟΔΟ

Την ίδια ώρα, οι πι­στοί στην Ρόδο βιώ­νουν την ίδια ανη­συ­χία, μέ­νο­ντας, φυ­σι­κά μα­κριά από τους ναούς και τα μο­να­στή­ρια.

Σε κά­ποιες πε­ριο­χές, όπως η δη­μο­τι­κή ενό­τη­τα Αρ­χαγ­γέ­λου, τε­λέ­σθη­καν θείες ακο­λου­θί­ες στο μο­να­στή­ρι του Τα­ξιάρ­χη Μι­χα­ήλ, κε­κλει­σμέ­νων των θυρών, ενώ το­πι­κός ρα­διο­φω­νι­κός σταθ­μός έκανε ανα­με­τά­δο­ση και το­πο­θε­τή­θη­καν ηχεία στο κτή­ριο του πα­λαιού Δη­μαρ­χεί­ου –κα­τό­πιν συ­νεν­νο­ή­σε­ως του προ­έ­δρου της Δη­μο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας με την Ιερά Μη­τρό­πο­λη Ρόδου.

Σε άλλη πε­ριο­χή, όπως στις Κα­λυ­θιές, ο ιε­ρέ­ας βγήκε στο… μπαλ­κό­νι για να ψάλ­λει την ακο­λου­θία των Χαι­ρε­τι­σμών.

Σε πολ­λές δη­μο­τι­κές κοι­νό­τη­τες και χωριά της Ρόδου, οι πι­στοί ζη­τούν συ­νε­χώς από τους κλη­ρι­κούς στις ενο­ρί­ες τους, διευ­κρι­νί­σεις για το πώς θα μπο­ρέ­σουν να πα­ρα­κο­λου­θή­σουν τις ιερές ακο­λου­θί­ες κατά την Με­γά­λη Εβδο­μά­δα κι εάν μπο­ρούν να κοι­νω­νή­σουν.

«Οι ενο­ρί­τες μας, ρω­τούν συ­νε­χώς πώς θα μπο­ρέ­σουν να πα­ρα­κο­λου­θή­σουν τις λει­τουρ­γί­ες αλλά κι εμείς οφεί­λου­με να τη­ρή­σου­με τις οδη­γί­ες που δίνει η κυ­βέρ­νη­ση και κα­τό­πιν εγκρί­σε­ως της Ιεράς Μη­τρό­πο­λης Ρόδου. Όλοι μάς ρω­τούν για τα μνη­μο­νεύ­μα­τα των νε­κρών συγ­γε­νών και δικών τους αν­θρώ­πων –το έθιμο που γί­νε­ται την Με­γά­λη Πα­ρα­σκευή- εάν μπο­ρούν να κοι­νω­νή­σουν οι άρ­ρω­στοι κ.λπ. Είναι έκτα­τες συν­θή­κες κι εμείς οφεί­λου­με να τη­ρή­σου­με τις οδη­γί­ες» δή­λω­σε στην «δη­μο­κρα­τι­κή» ο π. Κω­ντα­ντί­νος Χα­τζη­μι­χα­ήλ, εφη­μέ­ριος στον Ιερό Ναό της Κοί­μη­σης της Θε­ο­τό­κου στην Ια­λυ­σό.

Να ση­μειω­θεί ότι μόνον ένας το­πι­κός τη­λε­ο­πτι­κός σταθ­μός ανα­με­τα­δί­δει τις Θείες Λει­τουρ­γί­ες που γί­νο­νται (κε­κλει­σμέ­νων των θυρών ή με την πα­ρου­σία του Μη­τρο­πο­λί­τη Ρόδου κ. Κυ­ρίλ­λου στην Μη­τρό­πο­λη).

Σε άλλη πε­ρί­πτω­ση, οι λει­τουρ­γί­ες μπο­ρούν να με­τα­δί­δο­νται από τα μέσα Κοι­νω­νι­κής Δι­κτύ­ω­σης.

ΤΙ ΑΝΑ­ΦΕ­ΡΕΙ Η ΚΥΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΕΙ­ΤΟΥΡ­ΓΙΕΣ

Mε ΚΥΑ των υπουρ­γών Παι­δεί­ας και Θρη­σκευ­μά­των και Υγεί­ας προ­βλέ­πο­νται νέα προ­σω­ρι­νά πε­ριο­ρι­στι­κά μέτρα στους χώ­ρους λα­τρεί­ας, όλων των θρη­σκειών και δογ­μά­των για το διά­στη­μα από 12.04.2020 έως και 20.4.2020. Οι νέες ρυθ­μί­σεις για την απο­τρο­πή με­τά­δο­σης του κο­ρω­νοϊ­ού στους χώ­ρους λα­τρεί­ας προ­βλέ­πουν με­τα­ξύ άλλων τα εξής:

α) Απα­γο­ρεύ­ο­νται, πα­ρου­σία κοι­νού, οι λει­τουρ­γί­ες, λα­τρευ­τι­κές συ­νά­ξεις, ιε­ρο­πρα­ξί­ες και πάσης φύ­σε­ως θρη­σκευ­τι­κές τε­λε­τές σε όλους ανε­ξαι­ρέ­τως τους χώ­ρους θρη­σκευ­τι­κής λα­τρεί­ας κάθε δόγ­μα­τος και θρη­σκεί­ας, ανε­ξαρ­τή­τως με­γέ­θους και χω­ρη­τι­κό­τη­τας, στο σύ­νο­λο της Επι­κρά­τειας, για προ­λη­πτι­κούς λό­γους δη­μό­σιας υγεί­ας.

β) Επι­τρέ­πε­ται η τέ­λε­ση λει­τουρ­γιών κε­κλει­σμέ­νων των θυρών, απο­κλει­στι­κά και μόνο από θρη­σκευ­τι­κό λει­τουρ­γό και βοη­θη­τι­κό προ­σω­πι­κό (πχ ιε­ρο­ψάλ­της) των οποί­ων ο συ­νο­λι­κός αριθ­μός δεν υπερ­βαί­νει τα 4 φυ­σι­κά πρό­σω­πα. Ο κατά νόμο θρη­σκευ­τι­κός λει­τουρ­γός είναι υπεύ­θυ­νος για να λάβει όλα τα προ­σή­κο­ντα μέτρα σύμ­φω­να με την ΚΥΑ. Δεν επι­τρέ­πε­ται, ούτε κε­κλει­σμέ­νων των θυρών, η τέ­λε­ση λει­τουρ­γιών σε χώ­ρους λα­τρεί­ας που βρί­σκο­νται σε ιδιω­τι­κά κτή­μα­τα, κτή­ρια κλπ.

γ) Απα­γο­ρεύ­ε­ται η επί­σκε­ψη κοι­νού, ατο­μι­κά ή ομα­δι­κά, στα μο­να­στή­ρια. Επι­τρέ­πε­ται η τέ­λε­ση λει­τουρ­γιών και ακο­λου­θιών στα μο­να­στή­ρια χωρίς την πα­ρου­σία κοι­νού.

δ) Επι­τρέ­πε­ται, επι­πλέ­ον της τη­λε­ο­πτι­κής και ρα­διο­φω­νι­κής, και η αυ­το­τε­λής δια­δι­κτυα­κή με­τά­δο­ση της λει­τουρ­γί­ας.