Φαινόμενα αισχροκέρδειας στην αγορά λόγω κοροναϊού

Ανα­τι­μή­σεις, οι οποί­ες τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες έφθα­σαν σε συ­γκε­κρι­μέ­νο προ­ϊ­όν το +7.900%, κα­τα­γρά­φο­νται στην αγορά σε συ­γκε­κρι­μέ­νους κω­δι­κούς προ­ϊ­ό­ντων όπως τα ια­τρι­κά ανα­λώ­σι­μα (πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και οι μά­σκες προ­στα­σί­ας προ­σώ­που), τα αντι­ση­πτι­κά κ.ά. Αν και πρό­κει­ται για με­μο­νω­μέ­να, μέχρι στιγ­μής, πε­ρι­στα­τι­κά, όπως ανα­φέ­ρουν πηγές από την πλευ­ρά του λια­νε­μπο­ρί­ου και των προ­μη­θευ­τών, και όπως μπο­ρεί να δια­πι­στώ­σει κα­νείς από μια δια­δι­κτυα­κή βόλτα στην ηλε­κτρο­νι­κή πλατ­φόρ­μα skroutz.gr, χρω­μα­τί­ζουν αρ­νη­τι­κά την αγορά και προ­κα­λούν ανη­συ­χία στους κα­τα­να­λω­τές.

Mε την ελ­λη­νι­κή πο­λι­τεία να πα­ρα­δέ­χε­ται διά μέσου της Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού ότι υπάρ­χει ζή­τη­μα, και την τε­λευ­ταία να ανα­φέ­ρει πως “η πα­ρού­σα συ­γκυ­ρία λόγω της ύπαρ­ξης κρου­σμά­των του ιού COVID-19 (γνω­στός και ως “κο­ρο­ναϊ­ός“) δεν θα απο­τε­λέ­σει λόγο στρέ­βλω­σης των συν­θη­κών του υγιούς αντα­γω­νι­σμού και εκ­με­τάλ­λευ­σης των κα­τα­να­λω­τών”. Σε ανα­κοί­νω­σή της, σή­με­ρα Σάβ­βα­το, η Ανε­ξάρ­τη­τη Αρχή επι­ση­μαί­νει πως: “Εν­δε­χό­με­νη επι­δί­ω­ξη αύ­ξη­σης ή δια­τή­ρη­σης των κερ­δών των επι­χει­ρή­σε­ων ή με­τα­κύ­λι­σης οι­κο­νο­μι­κών βαρών στον κα­τα­να­λω­τή μέσα από πα­ρά­νο­μες συ­μπρά­ξεις θέτει σε κίν­δυ­νο το δη­μό­σιο συμ­φέ­ρον και βλά­πτει τον κα­τα­να­λω­τή, χωρίς κα­νέ­να αντι­σταθ­μι­στι­κό όφε­λος για το κοι­νω­νι­κό σύ­νο­λο”.

Τι συμ­βαί­νει όμως στην αγορά τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες; Κά­ποιοι προ­μη­θευ­τές εκ­με­ταλ­λευό­με­νοι την αύ­ξη­ση της ζή­τη­σης για ια­τρι­κές μά­σκες, αντι­ση­πτι­κά ακόμη και για παι­δι­κές τρο­φές, προ­χώ­ρη­σαν σε  ανα­τι­μή­σεις. Φαι­νό­με­νο στο οποίο είχε ανα­φερ­θεί το Capital.gr σε προ­γε­νέ­στε­ρο δη­μο­σί­ευ­μά του, λίγες ώρες μετά τη γνω­στο­ποί­η­ση ότι υπάρ­χει επι­βε­βαιω­μέ­νο κρού­σμα από τον κο­ρο­ναϊό και στην Ελ­λά­δα.

Πλέον χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα κα­τη­γο­ρί­ας προ­ϊ­ό­ντων που οι τιμές έχουν εκτο­ξευ­θεί τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες είναι οι μά­σκες προ­στα­σί­ας ανα­πνο­ής από σω­μα­τί­δια-στα­γο­νί­δια, με βαλ­βί­δα εκ­πνο­ής. Στις 19 Φε­βρουα­ρί­ου, πριν εντο­πι­στεί το πρώτο κρού­σμα κο­ρο­ναϊ­ού στην Ελ­λά­δα, συ­γκε­κρι­μέ­νος κω­δι­κός προ­ϊ­ό­ντος πω­λού­νταν προς 3 ευρώ (η συ­σκευα­σία των 12 τε­μα­χί­ων), άγ­γι­ξε τα 70 ευρώ την επό­με­νη ημέρα γνω­στο­ποί­η­σης της ύπαρ­ξης κρού­σμα­τος και στην Ελ­λά­δα, την 1^η Μαρ­τί­ου, η τιμή εκτο­ξεύ­θη­κε στα 240 ευρώ (+7.900%) και σή­με­ρα πω­λεί­ται από 120-132 ευρώ. Δη­λα­δή πο­σο­στιαία αύ­ξη­ση της τά­ξε­ως 3.900-4.300%.

Άλλη μάσκα προ­στα­σί­ας με βαλ­βί­δα εκ­πνο­ής πω­λεί­ται από 10-47 ευρώ από 3 ευρώ που ήταν η τιμή της πριν από λίγες ημέ­ρες, ενώ στα 145 ευρώ από 12 ευρώ που ήταν τον Ια­νουά­ριο πω­λεί­ται άλλη μάρκα μά­σκας προ­στα­σί­ας (συ­σκευα­σία των 3 τε­μα­χί­ων).

Φαι­νό­με­να αι­σχρο­κέρ­δειας, αν και με­μο­νω­μέ­να μέχρι στιγ­μής, δεν εντο­πί­ζο­νται μόνο στις μά­σκες προ­στα­σί­ας. Αντι­ση­πτι­κό διά­λυ­μα 236 ml πω­λεί­ται πλέον προς 25 ευρώ από 19 ευρώ που πω­λεί­το στις 28 Φε­βρουα­ρί­ου και 14 ευρώ πριν γίνει γνω­στό ότι υπάρ­χει επι­βε­βαιω­μέ­νο κρού­σμα κο­ρο­ναϊ­ού στην Ελ­λά­δα. Δη­λα­δή αύ­ξη­ση 75,78%. Αύ­ξη­ση 80% κα­τα­γρά­φε­ται σε αντι­ση­πτι­κό χε­ριών 500 ml, και 42,85% σε αλ­κο­ο­λού­χο υγρό για τα­χεία απο­λύ­μαν­ση επι­φα­νειών 5.000 ml.

Τα φαι­νό­με­να αι­σχρο­κέρ­δειας δεν είναι μόνο ελ­λη­νι­κό φαι­νό­με­νο. Η Amazon έκανε πριν από λίγες ώρες γνω­στό ότι έχει αφαι­ρέ­σει από την πλατ­φόρ­μα της 530.000 προ­ϊ­ό­ντα των οποί­ων η τιμή έχει αυ­ξη­θεί ση­μα­ντι­κά και ανέ­στει­λε πε­ρισ­σό­τε­ρους από 2.500 λο­γα­ρια­σμούς προ­μη­θευ­τών. Μια εβδο­μά­δα πριν, η Amazon προ­χώ­ρη­σε στην απα­γό­ρευ­ση της πώ­λη­σης πε­ρισ­σό­τε­ρων από 1 εκατ. προ­ϊ­ό­ντων που υπο­στή­ρι­ζαν πως προ­στα­τεύ­ουν από τον νέο κο­ρο­ναϊό ή ακόμη και ότι τον θε­ρα­πεύ­ουν.

Στην Ελ­λά­δα η Skroutz.gr, η με­γα­λύ­τε­ρη μη­χα­νή ανα­ζή­τη­σης προ­ϊ­ό­ντων και τιμών στη χώρα, βρί­σκε­ται, όπως ανα­φέ­ρουν πηγές της στο Capital.gr, “σε ανοι­κτή επι­κοι­νω­νία με τους αρ­μό­διους φο­ρείς ώστε να μας κα­τευ­θύ­νουν ως προς τη βέλ­τι­στη δια­χεί­ρι­ση του θέ­μα­τος”. Οι ίδιες πηγές το­νί­ζουν πως θα κά­νουν ό,τι χρεια­στεί για να απο­τρέ­ψουν οποια­δή­πο­τε αθέ­μι­τη πρα­κτι­κή εντο­πί­ζουν. Σύμ­φω­να με άλλες πηγές, η Skroutz έχει “κα­τε­βά­σει” προ­ϊ­όν και προ­μη­θευ­τή ο οποί­ος εκ­με­ταλ­λευό­με­νος την αύ­ξη­ση της ζή­τη­σης πολ­λα­πλα­σί­α­σε την τιμή σε συ­γκε­κρι­μέ­νο προ­ϊ­όν που πω­λού­σε.

Σε ό,τι αφορά τη ζή­τη­ση και κατ’ επέ­κτα­ση την κα­τα­νά­λω­ση αυτή έχει αυ­ξη­θεί ση­μα­ντι­κά με βάση τα στοι­χεία και την ανά­λυ­ση από το Skroutz.gr (βλπ. σχε­τι­κά γρα­φή­μα­τα). Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στις 24 Φε­βρουα­ρί­ου, οπότε και έχουν γίνει γνω­στά τα πρώτα κρού­σμα­τα στην Ιτα­λία, τα clicks στην Skroutz.gr για τέσ­σε­ρις κα­τη­γο­ρί­ες προ­ϊ­ό­ντων και συ­γκε­κρι­μέ­να για τα αντι­ση­πτι­κά, τα ια­τρι­κά ανα­λώ­σι­μα, τις μά­σκες ερ­γα­σί­ας και τις παι­δι­κές τρο­φές αυ­ξή­θη­καν 109,9%. Τα έσοδα σε αυτές τις κα­τη­γο­ρί­ες κι­νή­θη­καν ανο­δι­κά από τις 26 έως τις 29 Φε­βρουα­ρί­ου με τη με­γα­λύ­τε­ρη άνοδο να κα­τα­γρά­φε­ται στις 27 Φε­βρουα­ρί­ου. Ανα­φο­ρι­κά με τα έσοδα στις 26 Φε­βρουα­ρί­ου, αυ­ξή­θη­καν κατά 169% ενώ η μέση τιμή πώ­λη­σης για τις συ­γκε­κρι­μέ­νες κα­τη­γο­ρί­ες εμ­φα­νί­ζει ισχυ­ρές αυ­ξη­τι­κές τά­σεις, αγ­γί­ζο­ντας το +355,9% στις 3 Μαρ­τί­ου.

Κάτι αντί­στοι­χο συμ­βαί­νει και στο εξω­τε­ρι­κό. Σύμ­φω­να με τη Nielsen, στη Μα­λαι­σία οι πω­λή­σεις απο­λυ­μα­ντι­κών χει­ρός άγ­γι­ξαν τα 237.176 δο­λά­ρια την εβδο­μά­δα που έληξε στις 26 Ια­νουα­ρί­ου του 2020, δη­λα­δή 800% πάνω από τον εβδο­μα­διαίο μέσο όρο. Στην Ιτα­λία, οι πω­λή­σεις σα­που­νιού χε­ριών αυ­ξή­θη­καν κατά 29% και θερ­μο­μέ­τρων κατά 24%, ενώ στις ΗΠΑ οι πω­λή­σεις κα­τε­ψυγ­μέ­νων φρού­των αυ­ξή­θη­καν κατά 7%, απο­λυ­μα­ντι­κών κατά 19%, και κα­θα­ρι­στι­κών 3% την εβδο­μά­δα που έληξε στις 22 Φε­βρουα­ρί­ου. Την ίδια στιγ­μή, οι πω­λή­σεις ια­τρι­κών μα­σκών μέσω των φαρ­μα­κεί­ων του Σαν Φραν­σί­σκο την εβδο­μά­δα που έληξε στις 22 Φε­βρουα­ρί­ου ξε­πέ­ρα­σαν τις πω­λή­σεις που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν καθ’ όλη τη διάρ­κεια του 2019. Βέ­βαια η υψηλή ζή­τη­ση για σειρά προ­ϊ­ό­ντων σε όλο τον κόσμο έχει θέσει σε επι­φυ­λα­κή τις βιο­μη­χα­νί­ες, τους προ­μη­θευ­τές και το λια­νε­μπό­ριο.

πηγή capital.gr

Της Αλε­ξάν­δρας Γκί­τση