Ο Νίκος Αρβανιτίδης ταξίδεψε στην αιωνιότητα αφήνοντας πίσω του έργο που μιλά με χρώμα και μνήμη

• Η κηδεία του θα γίνει τη Δευτέρα, ενώ η καλ­λι­τε­χνική και επι­χει­ρη­μα­τική του δια­δρομή παρα­μέ­νει ζωντανή σε έργα, χώρους και ανθρώ­πους που αγάπησε

Η Ρόδος απο­χαι­ρετά έναν άνθρωπο που ένωσε την τέχνη με την καθη­με­ρι­νό­τητα. Ο Νίκος Αρβα­νι­τί­δης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 82 ετών, νοση­λευό­με­νος στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου, έπειτα από μάχη με σοβαρή ασθέ­νεια. Ζωγρά­φος και γλύπτης, αλλά και ενεργός επι­χει­ρη­μα­τίας με το ομώνυμο κατά­στημα επίπλων στο νησί, αφήνει μια παρα­κα­τα­θήκη που ξεπερνά τα σύνορα. Η κηδεία του θα γίνει τη Δευτέρα με την οικο­γέ­νεια, τους φίλους, τους συνα­δέλ­φους και το κοινό να ετοι­μά­ζο­νται για έναν ύστατο χαι­ρε­τι­σμό που θα συν­δυά­ζει σεμνό­τητα και ευγνω­μο­σύνη.

Η αρχή ενός ανή­συ­χου βλέμ­μα­τος

Ο Νίκος Αρβα­νι­τί­δης γεν­νή­θηκε στην Αθήνα το 1943. Η σχέση του με την εικόνα δια­μορ­φώ­θηκε από νωρίς, όμως η ουσια­στική του πορεία άρχισε το 1963 όταν βρέθηκε στο Παρίσι για να συνε­χί­σει σπουδές που θα τον καθό­ρι­ζαν. Φοίτησε στην Ecole Boulle και στην Ecole Nationale Supérieure des Arts Décoratifs, όπου ολο­κλή­ρωσε κύκλους στη ζωγρα­φική, τη γλυ­πτική, την αρχι­τε­κτο­νική εσω­τε­ρι­κού χώρου και τα σκηνικά θεάτρου. Η περί­ο­δος 1965 έως 1968 τον βρήκε υπό­τροφο της Γαλλίας, γεγονός που επι­βε­βαί­ωσε την ανα­γνώ­ριση του ταλέ­ντου του σε ένα απαι­τη­τικό περι­βάλ­λον.

Δάσκα­λος, ερευ­νη­τής, ταξι­διώ­της της φόρμας

Με την επι­στροφή του στην Ελλάδα ανέλαβε καθή­κο­ντα διδά­σκο­ντος στη Σχολή Διπλα­ρείου την περίοδο 1968 έως 1970, μετα­φέ­ρο­ντας σε νεό­τε­ρους δημιουρ­γούς την εμπει­ρία και την πει­θαρ­χία μιας σχολής σκέψης που συν­δυά­ζει τεχνική και τόλμη. Ακο­λού­θησε μια γόνιμη δεκα­ε­τία διδα­σκα­λίας και σεμι­να­ρίων στη Γαλλία από το 1970 έως το 1978, σε πόλεις όπως η Νίκαια, το Καμπρε­τόν και η Μπαγιόν. Από τα τέλη της δεκα­ε­τίας του 1970 ζούσε και δημιουρ­γούσε ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Γαλλία, μοι­ρά­ζο­ντας τον χρόνο του σε εργα­στή­ρια, αίθου­σες τέχνης και τόπους που τον ενέ­πνεαν.

Μια γλώσσα αφη­ρη­μένη με παλμό και ένταση

Η δουλειά του Νίκου Αρβα­νι­τίδη κινή­θηκε συστη­μα­τικά στο πεδίο της αφη­ρη­μέ­νης ζωγρα­φι­κής. Δούλευε σε χαρ­τό­νια, επι­λεγ­μένα χαρτιά και τελάρα, με ακρυ­λικά και ινδική μελάνη, ανα­ζη­τώ­ντας αντι­θέ­σεις που ανα­σαί­νουν. Στο γλυ­πτικό του έργο προ­τι­μούσε βάσεις από ξύλο και σχήματα που έδιναν όγκο σε μια εσω­τε­ρική κίνηση. Στα έργα του επα­νέρ­χε­ται ως μοτίβο το γυναι­κείο σώμα, όχι ως ρεα­λι­στική απο­τύ­πωση αλλά ως σύμβολο ροής και μετα­μόρ­φω­σης μέσα από το χρώμα. Τα ζωντανά χρώματα υπήρξαν το χαρα­κτη­ρι­στικό του γνώ­ρι­σμα και ένας τρόπος να επι­βά­λει ρυθμό στον καμβά. Ο ίδιος είχε παρα­δε­χθεί ότι δεν θεω­ρούσε τον εαυτό του ανέ­κα­θεν ικανό, όμως μέσα από αδιά­λει­πτη άσκηση και καθη­με­ρινή εργασία έφτασε σε μια στάθμη που τον ικα­νο­ποιούσε και που το κοινό ανα­γνώ­ρισε. Η δημιουρ­γία ήταν για εκείνον τρόπος ζωής. Δούλευε κάθε ημέρα και αντλούσε από αυτή τη δια­δι­κα­σία την ενέρ­γεια που τον κρα­τούσε δρα­στή­ριο και παρών.

Εκθέ­σεις, δια­δρο­μές, κοι­νό­τη­τες

Ο Νίκος Αρβα­νι­τί­δης συμ­με­τείχε σε ατο­μι­κές και ομα­δι­κές εκθέ­σεις για περισ­σό­τερο από 50 χρόνια, με σταθερή παρου­σία στη Γαλλία και στην Ελλάδα. Η επαφή του με το γαλλικό κοινό λει­τούρ­γησε ως παρά­θυρο προς την ευρω­παϊκή σκηνή, ενώ η επι­στροφή του στα ελλη­νικά νησιά και στην πρω­τεύ­ουσα ανα­νέ­ωνε τον δεσμό του με τις αφε­τη­ρίες του. Παράλ­ληλα, η δρα­στη­ριό­τητά του στη Ρόδο μέσα από το κατά­στημα επίπλων σφρά­γισε την αισθη­τική πολλών σπιτιών και επαγ­γελ­μα­τι­κών χώρων. Δεν έβλεπε δια­χω­ρι­σμό ανάμεσα στο αντι­κεί­μενο καθη­με­ρι­νής χρήσης και στο έργο τέχνης. Η ποιό­τητα ήταν γλώσσα κοινή.

Ηθική της πρω­το­τυ­πίας και άσκηση ελευ­θε­ρίας

Για τον Νίκο Αρβα­νι­τίδη η μεγάλη πρό­κληση για κάθε δημιουργό ήταν η πρω­το­τυ­πία. Η έμπνευση από προ­γε­νέ­στε­ρους δασκά­λους είχε αξία μόνο όταν συνο­δευό­ταν από μια προ­σω­πική σφρα­γίδα. Η αφη­ρη­μένη ζωγρα­φική του έδινε αυτό που ο ίδιος ονόμαζε αίσθηση ελευ­θε­ρίας. Η επιλογή των υλικών, η κίνηση του χεριού, η παύση πάνω στο λευκό, όλα συνέ­κλι­ναν σε ένα απο­τέ­λε­σμα που έμοιαζε να πάλ­λε­ται. Η συνέ­πεια στη δουλειά του δεν ήταν άσκηση αυστη­ρό­τη­τας αλλά μέθοδος να βρίσκει κάθε ημέρα τη φωνή του από την αρχή.

Δημόσια παρου­σία και προ­σφορά

Πέρα από την τέχνη και την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα, ο Νίκος Αρβα­νι­τί­δης υπήρξε ενεργό μέλος της κοι­νό­τη­τας μέσα από τον Ροτα­ριανό Όμιλο Ρόδου. Εντά­χθηκε το 1990 και υπη­ρέ­τησε ως πρό­ε­δρος τη χρονιά 1999 έως 2000. Η συμ­με­τοχή του αυτή δεν ήταν τυπική. Υπο­στή­ριζε δράσεις που συν­δύ­α­ζαν πολι­τι­σμό και κοι­νω­νική ευαι­σθη­σία, επι­μέ­νο­ντας ότι η τέχνη οφείλει να επι­στρέ­φει κάτι απτό στην πόλη που τη φιλο­ξε­νεί.

Η παρου­σία του στις ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες

Στη διάρ­κεια των τελευ­ταίων ετών αξιο­ποί­ησε τα κοι­νω­νικά δίκτυα για να ενη­με­ρώ­νει για εκθέ­σεις και νέες δου­λειές. Η επαφή του με το κοινό μέσα από τις πλατ­φόρ­μες αυτές έγινε μια ακόμη πηγή ανα­τρο­φο­δό­τη­σης, με φωτο­γρα­φίες από εργα­σίες στο στού­ντιο και μικρά στιγ­μιό­τυπα της καθη­με­ρι­νής του πει­θαρ­χίας.

Το απο­τύ­πωμα και η μνήμη

Η είδηση του θανάτου του συγκί­νησε τη ροδί­τικη κοι­νω­νία και τον καλ­λι­τε­χνικό χώρο. Για τους ανθρώ­πους που συνερ­γά­στη­καν μαζί του θα μείνει ως ο δάσκα­λος που μοι­ρα­ζό­ταν γεν­ναιό­δωρα τεχνι­κές και ιδέες. Για τους φίλους και τους πελάτες του κατα­στή­μα­τος θα είναι πάντα ο άνθρω­πος που κατα­λά­βαινε τον χώρο και τον σεβόταν. Για όσους στέ­κο­νται μπροστά στα έργα του θα είναι ο δημιουρ­γός που μιλούσε με ένταση αλλά και μέτρο. Το έργο του δεν κλείνει με το πέρασμά του. Συνε­χί­ζει να ταξι­δεύει ανάμεσα σε τοίχους, αίθου­σες και συλ­λο­γές, ως ζωντανή υπό­μνηση ότι η ελευ­θε­ρία στην τέχνη κατα­κτά­ται με δουλειά, επιμονή και καθαρό βλέμμα.

Ο τελευ­ταίος απο­χαι­ρε­τι­σμός

Η κηδεία του Νίκου Αρβα­νι­τίδη θα γίνει τη Δευτέρα. Οι άνθρω­ποί του ζητούν αντί στε­φά­νων όσοι το επι­θυ­μούν να τιμή­σουν τη μνήμη του στη­ρί­ζο­ντας δράσεις πολι­τι­σμού και κοι­νω­νι­κής προ­σφο­ράς. Η Ρόδος, η Αθήνα και οι πόλεις της Γαλλίας όπου εξέθεσε και δίδαξε θα συνε­χί­σουν να κου­βα­λούν την υπο­γραφή του. Κάθε ζωηρό χρώμα πάνω σε καμβά, κάθε ογκο­πλα­σία σε ξύλινη βάση, κάθε έπιπλο που κάνει έναν χώρο φιλό­ξενο, είναι ένα μικρό κομμάτι από τη δια­δρομή του.