Αγωνιστική Συσπείρωση Εκπαιδευτικών: Τι θα φέρει η νέα εγκύκλιος του ΥΠΑΙΘΑ για την ειδική αγωγή

Από την Αγω­νι­στι­κή Συ­σπεί­ρω­ση Εκ­παι­δευ­τι­κών ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Την 1η του Οκτώ­βρη 2025, το Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας εξέ­δω­σε την εγκύ­κλιο με Αρ. πρωτ. 122194/ΓΔ4, με την οποία πα­ρέ­χει «Διευ­κρι­νι­στι­κές οδη­γί­ες του ν. 3699/2008 (Α΄199), όπως τρο­πο­ποι­ή­θη­κε και ισχύ­ει». Εγκύ­κλιος που προ­ω­θεί εντα­τι­κά την εφαρ­μο­γή του πρό­σφα­τα ψη­φι­σμέ­νου νόμου, που επί της ου­σί­ας υπο­βαθ­μί­ζει τα μορ­φω­τι­κά δι­καιώ­μα­τα των μα­θη­τών με ει­δι­κές εκ­παι­δευ­τι­κές ανά­γκες, ανοί­γο­ντας το δρόμο για δρα­μα­τι­κή μεί­ω­ση των προ­σλή­ψε­ων στην ει­δι­κή αγωγή και εκ­παί­δευ­ση στη λο­γι­κή του κό­στους-οφέ­λους.

Αμέ­σως μετά την κα­τά­θε­ση του νο­μο­σχε­δί­ου που έγινε νόμος από την κυ­βέρ­νη­ση της ΝΔ, ασκή­σα­με κρι­τι­κή στην ουσία του, καθώς προ­έ­βλε­πε την αντιε­πι­στη­μο­νι­κή «ισο­πέ­δω­ση» των δυο «εντα­ξια­κών» θε­σμών των γε­νι­κών σχο­λεί­ων, δη­λα­δή του Τμή­μα­τος Έντα­ξης, (ΤΕ) και της Πα­ράλ­λη­λης Στή­ρι­ξης (ΠΣ), με την υπο­κρι­τι­κή επί­κλη­ση της συ­μπε­ρί­λη­ψης. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, όπως ορί­ζε­ται, «Μα­θη­τές/τριες που δια­θέ­τουν αξιο­λο­γι­κή έκ­θε­ση από το ΚΕ­ΔΑ­ΣΥ για πα­ράλ­λη­λη στή­ρι­ξη-συ­νεκ­παί­δευ­ση δύ­να­νται κατά πε­ρί­πτω­ση να υπο­στη­ρί­ζο­νται από εκ­παι­δευ­τι­κό ΕΑΕ του τμή­μα­τος έντα­ξης. Ομοί­ως και μα­θη­τές/τριες που δια­θέ­τουν αξιο­λο­γι­κή έκ­θε­ση από το ΚΕ­ΔΑ­ΣΥ για τμήμα έντα­ξης, δύ­να­νται κατά πε­ρί­πτω­ση να υπο­στη­ρί­ζο­νται από εκ­παι­δευ­τι­κό ΕΑΕ πα­ράλ­λη­λης στή­ρι­ξης».

Μέχρι τώρα στα Τ.Ε. φοι­τού­σαν μα­θη­τές που –κυ­ρί­ως- αντι­με­τώ­πι­ζαν μα­θη­σια­κές δυ­σκο­λί­ες σε συ­γκε­κρι­μέ­να βα­σι­κά μα­θή­μα­τα (γλώσ­σα – μα­θη­μα­τι­κά), τα οποία τους δυ­σκό­λευαν στο να πα­ρα­κο­λου­θή­σουν το ανα­λυ­τι­κό πρό­γραμ­μα της τάξης. Οι μα­θη­τές αυτοί πα­ρα­κο­λου­θού­σαν κά­ποιες ώρες την εβδο­μά­δα εξα­το­μι­κευ­μέ­να μα­θή­μα­τα σε ξε­χω­ρι­στό χώρο, προ­κει­μέ­νου να ανα­πλη­ρώ­σουν τα μα­θη­σια­κά κενά. Ο δια­κρι­τός χώρος του Τμή­μα­τος Έντα­ξης επι­λε­γό­ταν επει­δή ήταν (και είναι) αδύ­να­το την ώρα της δι­δα­σκα­λί­ας, πχ ενός γλωσ­σι­κού αντι­κει­μέ­νου, να γί­νο­νται 2 δι­δα­σκα­λί­ες ταυ­τό­χρο­να μέσα σε μια τάξη, από 2 εκ­παι­δευ­τι­κούς ταυ­τό­χρο­να. Στο ΤΕ ο εκ­παι­δευ­τι­κός ανί­χνευε τις ελ­λεί­ψεις που είχε ο μα­θη­τής, συ­νέ­τασ­σε Εξα­το­μι­κευ­μέ­νο Πρό­γραμ­μα πα­ρέμ­βα­σης (ΕΠΕ), δη­μιουρ­γού­σε τμή­μα­τα μα­θη­τών με πα­ρό­μοιες μα­θη­σια­κές ελ­λεί­ψεις (συχνά με μα­θη­τές δια­φο­ρε­τι­κών τά­ξε­ων) και προ­σπα­θού­σε να κα­τα­στή­σει τους μα­θη­τές ικα­νούς να πα­ρα­κο­λου­θή­σουν ανε­μπό­δι­στα το ανα­λυ­τι­κό πρό­γραμ­μα της τάξης, χωρίς δη­λα­δή υπο­στή­ρι­ξη επι­πλέ­ον εκ­παι­δευ­τι­κού.

Αντί­στοι­χα, η Πα­ράλ­λη­λη Στή­ρι­ξη (ΠΣ) θε­σμο­θε­τή­θη­κε ου­σια­στι­κά με τον Νόμο 3699/2008, όπου οι μα­θη­τές με ανα­πη­ρία και ει­δι­κές εκ­παι­δευ­τι­κές ανά­γκες μπο­ρού­σαν «να φοι­τούν σε σχο­λι­κή τάξη του γε­νι­κού σχο­λεί­ου…. Η πα­ράλ­λη­λη στή­ρι­ξη πα­ρέ­χε­ται σε μα­θη­τές που μπο­ρούν με κα­τάλ­λη­λη ατο­μι­κή υπο­στή­ρι­ξη να πα­ρα­κο­λου­θή­σουν το ανα­λυ­τι­κό εκ­παι­δευ­τι­κό πρό­γραμ­μα της τάξης…».

Κι ενώ η υπο­στή­ρι­ξη από τον εκ­παι­δευ­τι­κό της Πα­ράλ­λη­λης Στή­ρι­ξης θα έπρε­πε να υλο­ποιεί­ται με ανα­βαθ­μι­σμέ­νους όρους, μό­νι­μο προ­σω­πι­κό, στα­θε­ρό εξα­το­μι­κευ­μέ­νο πρό­γραμ­μα, παι­δα­γω­γι­κό και επι­στη­μο­νι­κό πε­ριε­χό­με­νο πα­ρέμ­βα­σης, αντί να προ­χω­ρή­σουν σε στο­χευ­μέ­να μέτρα προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση, δρο­μο­λο­γούν τη δρα­μα­τι­κή μεί­ω­ση των προ­σλή­ψε­ων ει­δι­κών εκ­παι­δευ­τι­κών, αφή­νο­ντας πα­ντε­λώς ακά­λυ­πτους τους μα­θη­τές.

Η νέα εγκύ­κλιος του Υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας με έναν άκρως αντιε­πι­στη­μο­νι­κό τρόπο «ισο­πε­δώ­νει» τις ΠΣ και τα ΤΕ με προ­φα­νή σκοπό τη «διευ­θέ­τη­ση» του εκ­παι­δευ­τι­κού προ­σω­πι­κού, που, καθ’ ομο­λο­γία στε­λε­χών του, θα πε­ρι­κο­πεί τα επό­με­να χρό­νια, καθώς το τρέ­χον ΕΣΠΑ για την πρό­σλη­ψη προ­σω­πι­κού Ει­δι­κής Αγω­γής οδεύ­ει το 2027 στη λήξη του και οι ανά­γκες της πο­λε­μι­κής οι­κο­νο­μί­ας δεν επι­τρέ­πουν τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του θε­σμού της υπο­στή­ρι­ξης των παι­διών με Ει­δι­κές Μα­θη­σια­κές Ανά­γκες με ένα νέο πρό­γραμ­μα ΕΣΠΑ.

Σύμ­φω­να με τις νέες κα­τευ­θύν­σεις, οι μα­θη­τές που είχαν 24 ώρες εβδο­μα­διαία ΠΣ τώρα θα έχουν το ανώ­τε­ρο μέχρι 5 (πε­ρί­που 1 ώρα την ημέρα σε κάθε τάξη) από τον εκ­παι­δευ­τι­κό του ΤΕ, ο οποί­ος θα είναι «γυ­ρο­λό­γος» ανά­με­σα στις τά­ξεις του σχο­λεί­ου, προ­σπα­θώ­ντας απε­γνω­σμέ­να να υπο­στη­ρί­ξει μα­θη­τές με ΔΕΠΥ, αυ­τι­σμό και απλές μα­θη­σια­κές δυ­σκο­λί­ες. Τις υπό­λοι­πες ώρες η κα­τά­στα­ση μέσα στις τά­ξεις… δεν χρειά­ζε­ται και πολλή φα­ντα­σία για να πε­ρι­γρα­φεί. Το ίδιο θα ισχύ­ει και για τους εκ­παι­δευ­τι­κούς της ΠΣ (όπου και αν υπάρ­χουν στο μέλ­λον), οι οποί­οι δεν θα υπο­στη­ρί­ζουν μόνο έναν μα­θη­τή μιας τάξης, αλλά θα δια­μοι­ρά­ζο­νται στο σύ­νο­λο των μα­θη­τών ενός σχο­λεί­ου που χρή­ζουν ει­δι­κής εκ­παι­δευ­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης.

Αν και το Υπουρ­γείο Παι­δεί­ας επα­να­λαμ­βά­νει στην εγκύ­κλιο πει­σμα­τι­κά ότι επι­διώ­κει την έντα­ξη και συ­μπε­ρί­λη­ψη, μια και μόνο πα­ρά­με­τρος μαρ­τυ­ρά το από­λυ­τα υπο­κρι­τι­κό «εν­δια­φέ­ρον» του: Που­θε­νά δεν ανα­φέ­ρε­ται η μεί­ω­ση του αριθ­μού των μα­θη­τών στις τά­ξεις, που απο­τε­λεί ίσως τον ση­μα­ντι­κό­τε­ρο πα­ρά­γο­ντα εφαρ­μο­γής προ­γραμ­μά­των εκ­παί­δευ­σης που μπο­ρούν επί της ου­σί­ας να στη­ρί­ξουν τους μα­θη­τές. Η γε­νί­κευ­ση, την τρέ­χου­σα σχο­λι­κή χρο­νιά, της ανα­λο­γί­ας 1/25 (χρό­νια απαί­τη­ση άλ­λω­στε του ΟΟΣΑ) σε όλες τις τά­ξεις των σχο­λεί­ων της χώρας, ανα­λο­γία που απο­τε­λεί τον βα­σι­κό­τε­ρο πα­ρά­γο­ντα «πα­ρα­γω­γής» μα­θη­τών με μα­θη­σια­κές δυ­σκο­λί­ες, δεί­χνει ότι η κα­τά­στα­ση στις σχο­λι­κές τά­ξεις θα επι­δει­νω­θεί τα επό­με­να χρό­νια.

Τέλος, με τα άρθρα που προ­βλέ­πουν ότι για «όλα απο­φα­σί­ζει ο Σύλ­λο­γος Δι­δα­σκό­ντων» (τώρα τον θυ­μή­θη­καν τον Σύλ­λο­γο), για την υπο­στή­ρι­ξη μα­θη­τών στο Ολο­ή­με­ρο (αλή­θεια, με τι προ­σω­πι­κό;) είναι φα­νε­ρό ότι επι­διώ­κε­ται να με­τα­τε­θούν ευ­θύ­νες στους εκ­παι­δευ­τι­κούς που δεν τους ανα­λο­γούν. Για πα­ρά­δειγ­μα, κάθε φορά που ένας γο­νέ­ας θα δια­μαρ­τύ­ρε­ται για την ελ­λι­πή (ή ανύ­παρ­κτη) υπο­στή­ρι­ξη του παι­διού του στο πρω­ι­νό ή στο ολο­ή­με­ρο πρό­γραμ­μα, η απά­ντη­ση θα είναι «δε φταί­ει το Υπουρ­γείο, οι εκ­παι­δευ­τι­κοί του σχο­λεί­ου φταί­νε, που δεν δια­χει­ρί­ζο­νται καλά τα πράγ­μα­τα.

Ως ΑΣΕ δεν θα κου­ρα­στού­με να επα­να­λαμ­βά­νου­με ότι το πρό­βλη­μα της πραγ­μα­τι­κής έντα­ξης των μα­θη­τών με Ει­δι­κές Μα­θη­σια­κές Ανά­γκες ή/και ανα­πη­ρί­ες δεν είναι «χω­ρο­τα­ξι­κό», όπως συχνά τί­θε­ται. Δη­λα­δή «έντα­ξη» είναι ό,τι γί­νε­ται μέσα στην τάξη ή στο Γε­νι­κό Σχο­λείο και ό,τι γί­νε­ται στα Τμή­μα­τα Έντα­ξης και Ει­δι­κά Σχο­λεία είναι «γκε­το­ποί­η­ση». Η σχο­λι­κή έντα­ξη – συ­μπε­ρί­λη­ψη είναι η επι­στη­μο­νι­κά τεκ­μη­ριω­μέ­νη παι­δα­γω­γι­κή δια­δι­κα­σία που πραγ­μα­το­ποιεί­ται στον κα­τάλ­λη­λο για το παιδί χώρο, με το κα­τάλ­λη­λα επι­στη­μο­νι­κά κα­ταρ­τι­σμέ­νο προ­σω­πι­κό, με το κα­τάλ­λη­λο επι­στη­μο­νι­κό πρό­γραμ­μα που αντα­πο­κρί­νε­ται στις μα­θη­σια­κές ανά­γκες του κάθε παι­διού, προ­ε­τοι­μά­ζο­ντάς το για την ΠΡΑΓ­ΜΑ­ΤΙ­ΚΗ ΕΝΤΑ­ΞΗ ΣΤΗ ΖΩΗ.

Γι’ αυτό τον σκοπό δί­νου­με όλες μας τις δυ­νά­μεις, διεκ­δι­κώ­ντας αυτό που είναι ανα­γκαίο και δι­καιού­ται το παιδί με ει­δι­κές εκ­παι­δευ­τι­κές ανά­γκες ή/και ανα­πη­ρία.