Ομιλεί προς την «δ» ένας από τους 10 καλύτερους φιλοσόφους του κόσμου

Συ­νέ­ντευ­ξη

στον Δημ. Γκαρ­τζώ­νη

Η Ρόδος θα φι­λο­ξε­νή­σει το 29ο Διε­θνές Συ­νέ­δριο Φι­λο­σο­φί­ας (7-12 Ιου­λί­ου) με θέμα «Η Ηθική και Πο­λι­τι­κή Φι­λο­σο­φία των Ελ­λή­νων-Από τους Προ­σω­κρα­τι­κούς μέχρι και τους Νε­ο­πλα­τω­νι­κούς». Στο Συ­νέ­δριο θα με­τά­σχουν σύ­νε­δροι από πολλά μέρη του κό­σμου (σχε­τι­κά έγρα­ψε χθες η «δη­μο­κρα­τι­κή»).

Πρό­κει­ται για το τρίτο διε­θνές συ­νέ­δριο φι­λο­σο­φί­ας που διορ­γα­νώ­νε­ται στη Ρόδο. Στο πα­ρελ­θόν η Διε­θνής Εται­ρεία Ελ­λη­νι­κής Φι­λο­σο­φί­ας πραγ­μα­το­ποί­η­σε στην πόλη της Ρόδου άλλα δύο Συ­νέ­δρια, το 1992 και το 2001.

Λίγο πριν την έναρ­ξη των ερ­γα­σιών του τρί­του Συ­νε­δρί­ου, ο Πρό­ε­δρος και Ιδρυ­τής της Διε­θνούς Εται­ρεί­ας Ελ­λη­νι­κής Φι­λο­σο­φί­ας, Κων­στα­ντί­νος Βου­δού­ρης μί­λη­σε απο­κλει­στι­κά στη «δη­μο­κρα­τι­κή». Ο Κων­στα­ντί­νος Βου­δού­ρης θε­ω­ρεί­ται ένας από τους 10 κα­λύ­τε­ρους φι­λο­σό­φους του κό­σμου. Ήταν δε ο πρώ­τος Έλ­λη­νας φι­λό­σο­φος που έγινε μέλος της πα­γκό­σμιας ομο­σπον­δί­ας φι­λο­σο­φι­κών εται­ρειών (FISP). Θε­ω­ρεί­ται ένας από τους κα­λύ­τε­ρους κα­θη­γη­τές φι­λο­σο­φί­ας, που πέ­ρα­σε ποτέ από το Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών. Έχει ανα­κη­ρυ­χθεί επί­τι­μος δη­μό­της του δήμου της Ρόδου και του Δήμου της Λίν­δου.

• Κύριε Κα­θη­γη­τά, ποια είναι η συμ­βο­λή της επι­στή­μης της φι­λο­σο­φί­ας στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του πο­λί­τη;

Αυτό είναι ένα ερώ­τη­μα που τί­θε­ται σε όλες τις πε­ρι­πτώ­σεις. Η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του πο­λί­τη, ορί­ζε­ται με πολ­λούς τρό­πους. Η Φι­λο­σο­φία κατά κύριο λόγο επη­ρε­ά­ζει την εκ­παί­δευ­ση. Αν οι εκ­παι­δευ­τι­κοί που δι­δά­σκουν στη Μέση εκ­παί­δευ­ση έχουν φι­λο­σο­φι­κή Παι­δεία, μπο­ρούν να κά­νουν κα­λύ­τε­ρα τη δου­λειά τους. Επη­ρε­ά­ζουν άμεσα και έμ­με­σα τη ζωή των αν­θρώ­πων. Γε­νι­κά, η φι­λο­σο­φία δεν έρ­χε­ται να επη­ρε­ά­σει άμεσα τον κάθε πο­λί­τη, παρά μόνο όταν έχει μόρ­φω­ση, η οποία είναι απα­ραί­τη­τη για τη ζωή του. Η φι­λο­σο­φία δεν είναι ένα μά­θη­μα των θε­τι­κών επι­στη­μών, όπως η φυ­σι­κή ή τα μα­θη­μα­τι­κά. Αφορά τον τρόπο ζωής του κάθε αν­θρώ­που. Το πώς θα ζή­σεις, έχει να κάνει με το τι αντι­λαμ­βά­νε­σαι ως σπου­δαίο, πε­ριτ­τό ή άχρη­στο. Αν δεν ακο­λου­θείς μία συ­νει­δη­τή φι­λο­σο­φία, επη­ρε­ά­ζε­σαι από ανορ­θό­δο­ξες και ανού­σιες κα­τα­στά­σεις. Επο­μέ­νως, η φι­λο­σο­φία, επη­ρε­ά­ζει τις ζωές των αν­θρώ­πων, ανά­λο­γα με την παι­δεία που έχει ο κα­θέ­νας.

• Σε ποιο επί­πε­δο έχουν φτά­σει τα συ­νέ­δρια της Διε­θνούς Εται­ρεί­ας Ελ­λη­νι­κής Φι­λο­σο­φί­ας; Γί­νε­ται μέσα από τα συ­νέ­δριά σας πιο προ­σι­τή η Φι­λο­σο­φία στο μέσο πο­λί­τη;

Τα συ­νέ­δριά μας είναι από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα πα­νε­πι­στη­μια­κά συ­νέ­δρια στο κόσμο. Οι άν­θρω­ποι που συμ­με­τέ­χουν πρέ­πει να έχουν ήδη βα­σι­κή πα­νε­πι­στη­μια­κή Παι­δεία και να εξε­λίσ­σο­νται. Δεν απευ­θυ­νό­μα­στε στο μέσο πο­λί­τη.

Έχου­με διορ­γα­νώ­σει μέχρι σή­με­ρα 28 συ­νέ­δρια κυ­ρί­ως στο Νο­τιο­α­να­το­λι­κό Αι­γαίο, μία πε­ριο­χή που έχει με­γά­λη ση­μα­σία από εθνι­κή και πο­λι­τι­στι­κή σκο­πιά. Η βάση του ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­σμού είναι η Ιωνία… Η σχέση της Ρόδου με τη φι­λο­σο­φία είναι με­τα­γε­νέ­στε­ρη… Βέ­βαια η Ρόδος κατά την Ελ­λη­νι­στι­κή και την πρώ­ι­μη Ρω­μαϊ­κή πε­ρί­ο­δο, υπήρ­ξε ένα από τα με­γά­λα κέ­ντρα Ελ­λη­νι­στι­κής φι­λο­σο­φί­ας και Ελ­λη­νι­κής πνευ­μα­τι­κής ζωής. Το Συ­νέ­δριο έχει ως στόχο να ανα­δεί­ξει διε­θνώς το με­γά­λο αυτό και σχε­τι­κά λίγο γνω­στό σή­με­ρα κε­φά­λαιο της Ελ­λη­νι­κής φι­λο­σο­φί­ας και της ιστο­ρί­ας της Ρόδου.

• Γιατί επι­λέ­ξα­τε να γίνει φέτος στη Ρόδο το συ­νέ­δριο; Η συμ­βο­λή της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου ποια ήταν;

Επι­λέ­ξα­με τη Ρόδο στο πλαί­σιο των εορ­τα­σμών του έτους Δω­δε­κα­νή­σου. Όσο για τη συ­νερ­γα­σία μας με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, ήταν άψογη. Αν δεν ήταν η Πε­ρι­φέ­ρεια, το συ­νέ­δριο δεν θα μπο­ρού­σε να γίνει. Δεν θα μπο­ρού­σα­με να κα­λύ­ψου­με δια­φο­ρε­τι­κά τα έξοδα της διε­θνούς διερ­μη­νεί­ας. Χωρίς τη διε­θνή διερ­μη­νεία, δεν θα κά­να­με καν το συ­νέ­δριο. Είναι ση­μα­ντι­κό να κα­τα­λα­βαί­νουν και οι Έλ­λη­νες τα αγ­γλι­κά φι­λο­σο­φι­κά κεί­με­να και να συμ­με­τέ­χουν στη συ­ζή­τη­ση. Επί­σης, τα ελ­λη­νι­κά κεί­με­να θα πρέ­πει να γί­νο­νται κα­τα­νοη­τά από το ξε­νό­γλωσ­σο κοινό.

Εμείς υπη­ρε­τού­με την Ελ­λά­δα και τον Ελ­λη­νι­κό Πο­λι­τι­σμό επι­μέ­νου­με να χρη­σι­μο­ποιού­με την ελ­λη­νι­κή γλώσ­σα. Είναι ντρο­πή σε ελ­λη­νι­κά συ­νέ­δρια, που διορ­γα­νώ­νο­νται και από ιδρύ­μα­τα, όπως αυτό του Σταύ­ρου Νιάρ­χου ή του Ωνάση, να είναι η αγ­γλι­κή η επί­ση­μη ομι­λού­με­νη γλώσ­σα. Εμείς δεν ακο­λου­θού­με ποτέ αυτή τη γραμ­μή.

Δεν έχω παρά να ευ­χα­ρι­στή­σω την Πε­ρι­φε­ρεια­κή Αρχή για τη ση­μα­ντι­κή ευ­και­ρία που μας προ­σέ­φε­ρε να λει­τουρ­γή­σει η διερ­μη­νεία του συ­νε­δρί­ου. Η ελ­λη­νι­κή είναι η γλώσ­σα των γλωσ­σών, όλες οι έν­νοιες οι φι­λο­σο­φι­κές ενυ­πάρ­χουν στην Ελ­λη­νι­κή γλώσ­σα. Πώς λοι­πόν θα μπο­ρού­σα­με να κα­ταρ­ρί­ψου­με τη γλώσ­σα μας;

• Πόσο συμ­βάλ­λουν τέ­τοιου εί­δους συ­νέ­δρια στον του­ρι­σμό του τόπου μας;

Αυτά τα συ­νέ­δρια συ­γκε­ντρώ­νουν πλή­θος κό­σμου. Οι συμ­με­τέ­χο­ντες έρ­χο­νται συχνά με τις οι­κο­γέ­νειες και τους φί­λους τους. Προ­φα­νώς τα συ­νέ­δρια βοη­θούν στην του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη του κάθε τόπου. Σκε­φτεί­τε ότι σε όλα τα συ­νέ­δρια που έχου­με διορ­γα­νώ­σει στα ελ­λη­νι­κά (το 1992 και το 2001 στη Ρόδο) συμ­με­τεί­χαν πε­ρισ­σό­τε­ροι από 50.000 επι­στή­μο­νες μαζί με τις οι­κο­γέ­νειές τους.

• Κλεί­νο­ντας, κύριε Κα­θη­γη­τά, ποιο είναι το επί­πε­δο του κλά­δου της Φι­λο­σο­φί­ας σε πα­νε­πι­στη­μια­κό επί­πε­δο στη χώρα μας και ποιο στο εξω­τε­ρι­κό; Έρ­χο­νται φοι­τη­τές για με­τα­πτυ­χια­κά προ­γράμ­μα­τα στην Ελ­λά­δα και από ποιες χώρες;

Όλο κλαι­γό­μα­στε στην Ελ­λά­δα, αλλά του­λά­χι­στον στον κλάδο της Φι­λο­σο­φί­ας δεν υστε­ρού­με σε τί­πο­τε σε σύ­γκρι­ση με το εξω­τε­ρι­κό. Όταν ήμουν φοι­τη­τής, υπήρ­χαν μόλις τρεις κα­θη­γη­τές και σή­με­ρα στην Ελ­λά­δα φτά­νουν τους 300. Γί­νο­νται μα­θή­μα­τα για όλους τους κλά­δους και όλες τις ει­δι­κό­τη­τες της φι­λο­σο­φί­ας. Οι νέοι, αν θέ­λουν, μπο­ρούν να μά­θουν. Υπάρ­χουν πολ­λές δυ­να­τό­τη­τες…

Βέ­βαια, λόγω της κρί­σης, υπάρ­χουν και κα­θη­γη­τές οι οποί­οι κοι­τούν μόνο πώς θα επι­βιώ­σουν και δεν συμ­με­τέ­χουν στις κοι­νές επι­διώ­ξεις οι οποί­ες μπο­ρούν να βοη­θή­σουν τον τόπο. Μόνος του ο κα­θέ­νας δεν μπο­ρεί να κα­τα­φέ­ρει κάθε ση­μα­ντι­κό… Αυτά τα συ­νέ­δρια που διορ­γα­νώ­νου­με λ.χ. δεν μπο­ρούν να γί­νο­νται από ένα άτομο μόνο. Πρέ­πει να εν­δια­φε­ρό­μα­στε για το συ­νάν­θρω­πο και να συ­νερ­γα­ζό­μα­στε.