ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νέος «κάτοικος» από την Ασία στο Πάρκο Ροδινιού κινητοποιεί τους επιστήμονες

Μαίρη Φώτη 4 λεπτά ανάγνωση
ΡΟΔΙΝΙ

• Πρό­κει­ται για το τρίτο ξενικό είδος ερπετού που κατα­γρά­φε­ται στο νησί • Η λήψη γενε­τι­κών δειγ­μά­των DNA από τη χελώνα που εντο­πί­στηκε στο Ροδίνι απο­τε­λεί το πρώτο βήμα για τη δημιουρ­γία μιας βάσης δεδο­μέ­νων

Η Ρόδος, ένα νησί με ιδιαί­τερη οικο­λο­γική ταυ­τό­τητα και σπάνια ενδη­μικά είδη, βρί­σκε­ται τα τελευ­ταία χρόνια αντι­μέ­τωπη με το παγκό­σμιο φαι­νό­μενο των βιο­λο­γι­κών εισβο­λών. Μια νέα επι­στη­μο­νική μελέτη, η οποία δημο­σιεύ­θηκε στις 26 Φεβρουα­ρίου 2026 στο διεθνές περιο­δικό Herpetology Notes, έρχεται να επι­βε­βαιώ­σει την εμφά­νιση ενός νέου ξενικού είδους στο νησί, της Κινε­ζι­κής Γραμ­μω­τής Χελώνας (Mauremys sinensis).

Η έρευνα, την οποία συνυ­πο­γρά­φουν ο Κων­στα­ντί­νος Καλα­εν­τζής (Υδρο­βιο­λο­γι­κός Σταθμός Ρόδου & Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης) και η Παρα­σκευή Λου­ϊ­ζί­δου (Υδρο­βιο­λο­γι­κός Σταθμός Ρόδου / ΕΛΚΕΘΕ), είναι μια σε βάθος ανάλυση των πιθανών επι­πτώ­σεων που μπορεί να έχει η παρου­σία αυτού του ζώου στα ευαί­σθητα υδάτινα οικο­συ­στή­ματα της Ρόδου.

Η έρευνα πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τον Σεπτέμ­βριο του 2025 σε έναν από τους πλέον εμβλη­μα­τι­κούς χώρους του νησιού, το Πάρκο Ροδίνι. Το πάρκο, αν και απο­τε­λεί μέρος του αστικού ιστού, λει­τουρ­γεί ως ένα κρίσιμο κατα­φύ­γιο για την τοπική πανίδα, φιλο­ξε­νώ­ντας ρέματα και υδά­τι­νες επι­φά­νειες που δια­τη­ρούν τη ζωή ακόμη και σε περιό­δους ξηρα­σίας.

Κατά τη διάρ­κεια της αυτο­ψίας, οι ερευ­νη­τές εντό­πι­σαν τρία ενήλικα άτομα της ασια­τι­κής χελώνας. Η εικόνα που αντί­κρι­σαν ήταν ενδει­κτική της πίεσης που δέχεται το περι­βάλ­λον καθώς μαζί με τα νέα ευρή­ματα κατα­γρά­φη­καν έξι χελώνες του είδους Trachemys scripta (η γνωστή χελώνα-slider που προ­έρ­χε­ται από την Αμερική) και δύο άτομα της αυτό­χθο­νης βαλ­κα­νι­κής νερο­χε­λώ­νας (Mauremys rivulata).

Η επι­στη­μο­νική ομάδα προ­χώ­ρησε στην περι­συλ­λογή ενός θηλυκού ατόμου με τη χρήση τηλε­σκο­πι­κού διχτυού.

Το ζώο μετα­φέρ­θηκε στον Υδρο­βιο­λο­γικό Σταθμό Ρόδου, όπου συλ­λέ­χθη­καν βιο­λο­γικά δείγ­ματα για τη δημιουρ­γία βάσης δεδο­μέ­νων DNA. Κατά την κατα­γραφή του δείγ­μα­τος σημειώ­θη­καν επίσης μορ­φο­λο­γικά στοι­χεία του ζώου, όπως το βάρος του, που έφθανε περίπου τα 1.458 γραμ­μά­ρια, και το μήκος του κελύ­φους του, που άγγιζε τα 22,1 εκα­το­στά.

Η Κινε­ζική Γραμ­μωτή Χελώνα έχει ως φυσική εξά­πλωση τη Νοτιο­α­να­το­λική Ασία (Κίνα, Ταϊβάν, Λάος, Βιετνάμ).

Πρό­κει­ται για ένα από τα πλέον εμπο­ρεύ­σιμα είδη στο διεθνές εμπόριο εξω­τι­κών κατοι­κι­δίων, γεγονός που εξηγεί την παρου­σία της στη Ρόδο. Σύμφωνα με τη μελέτη, τέτοια είδη κατα­λή­γουν στο φυσικό περι­βάλ­λον όταν ιδιώτες που δεν μπορούν πλέον να τα φρο­ντί­σουν επι­λέ­γουν την απε­λευ­θέ­ρωσή τους, αγνο­ώ­ντας τις περι­βαλ­λο­ντι­κές συνέ­πειες.

Παρά την υπο­τρο­πική της κατα­γωγή, η Mauremys sinensis έχει κατα­γρα­φεί να επι­βιώ­νει σε διά­φο­ρες περιο­χές της Ευρώπης. Οι ερευ­νη­τές ανα­φέ­ρουν ότι το είδος έχει παρα­τη­ρη­θεί να περνά τον χειμώνα υπό φυσικές συν­θή­κες ακόμη και στη Σλο­βα­κία, όπου οι θερ­μο­κρα­σίες είναι πολύ χαμη­λό­τε­ρες από αυτές της Ρόδου.

Η παρα­τή­ρηση αυτή δείχνει ότι το είδος δια­θέ­τει σημα­ντική προ­σαρ­μο­στι­κό­τητα σε δια­φο­ρε­τικά περι­βάλ­λο­ντα.

Στην Ελλάδα, το είδος έχει ήδη εντο­πι­στεί σε Αθήνα, Πεντέλη, Χαλ­κι­δική, Ιωάν­νινα και Θεσ­σα­λο­νίκη, με τη Ρόδο να απο­τε­λεί τη δεύτερη νησιω­τική κατα­γραφή μετά τη Λέσβο.

Η επι­στη­μο­νική ανη­συ­χία των ερευ­νη­τών επι­κε­ντρώ­νε­ται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο και ίσως σημα­ντι­κό­τερο είναι ο κίν­δυ­νος του υβρι­δι­σμού. Η ασια­τική χελώνα ανήκει στο ίδιο γένος με τη δική μας βαλ­κα­νική νερο­χε­λώνα. Καθώς τα δύο είδη βρέ­θη­καν να συνυ­πάρ­χουν στο ίδιο ρέμα, η πιθα­νό­τητα δια­σταύ­ρω­σής τους είναι υπαρκτή.

Η μελέτη παρα­θέ­τει στοι­χεία από την Ιβηρική Χερ­σό­νησο, όπου η M. sinensis έχει ήδη υβρι­δί­σει με την ενδη­μική χελώνα Mauremys leprosa. Μια τέτοια εξέλιξη στη Ρόδο θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε αλλοί­ωση των γενε­τι­κών χαρα­κτη­ρι­στι­κών του τοπικού πλη­θυ­σμού.

Το δεύτερο επίπεδο αφορά στην πίεση που ασκεί­ται στους περιο­ρι­σμέ­νους υδά­τι­νους πόρους της Ρόδου. Το νησί δια­θέ­τει 35 μικρούς υγρο­τό­πους, οι οποίοι είναι συχνά απο­μο­νω­μέ­νοι. Κατά τους θερι­νούς μήνες, η μείωση της στάθμης του νερού ανα­γκά­ζει όλα τα είδη, ντόπια και ξενικά, να συγκε­ντρώ­νο­νται στα ίδια σημεία.

Η μελέτη υπο­γραμ­μί­ζει ότι η παρου­σία ξενικών ειδών μπορεί να επη­ρε­ά­σει τα τοπικά υδρόβια οικο­συ­στή­ματα. Στα οικο­συ­στή­ματα γλυκού νερού της Ρόδου ζουν είδη που απο­τε­λούν σημα­ντικό μέρος της φυσικής κλη­ρο­νο­μιάς του νησιού, όπως:

-το ενδη­μικό ψάρι Γκιζάνι (Squalius ghigii),

-η γαρίδα γλυκού νερού Palaemon colossus,

-το καβούρι της Ρόδου Potamon rhodium,

-και το γλυ­κό­νερο σαλι­γκάρι Melanopsis wagneri.

Με την κατα­γραφή της Mauremys sinensis, ο αριθμός των ειδών ερπε­το­πα­νί­δας στη Ρόδο φτάνει πλέον τα 26 είδη (3 είδη αμφι­βίων και 23 ερπετών). Πρό­κει­ται για το τρίτο ξενικό είδος ερπετού που κατα­γρά­φε­ται στο νησί, μετά τη χελώνα-slider και το σαμια­μίδι Tarentola mauritanica.

Στη μελέτη επι­ση­μαί­νε­ται ότι η παρου­σία της Mauremys sinensis στο Πάρκο Ροδίνι προ­κα­λεί ιδιαί­τερο επι­στη­μο­νικό προ­βλη­μα­τι­σμό, καθώς τα ντόπια είδη γλυκού νερού και ειδι­κό­τερα η βαλ­κα­νική νερο­χε­λώνα ενδέ­χε­ται να επη­ρε­α­στούν από την παρου­σία και την πιθανή εξά­πλωση του είδους.

Η λήψη γενε­τι­κών δειγ­μά­των DNA από τη χελώνα που εντο­πί­στηκε στο Ροδίνι απο­τε­λεί το πρώτο βήμα για τη δημιουρ­γία μιας βάσης δεδο­μέ­νων που θα επι­τρέ­ψει τη μελ­λο­ντική παρα­κο­λού­θηση και δια­χεί­ριση του φαι­νο­μέ­νου.

Στην ολο­κλή­ρωση της έρευνας συνέ­βα­λαν επίσης ο Γιώργος Μακρο­γιάν­νης στη συλλογή βιο­λο­γι­κών δειγ­μά­των, καθώς και ο Πανα­γιώ­της Μαργές και το Rhodes Petting Zoo, που παρεί­χαν τις απα­ραί­τη­τες εγκα­τα­στά­σεις για τη φιλο­ξε­νία και την παρα­τή­ρηση των ζώων.

Η πλήρης επι­στη­μο­νική δημο­σί­ευση είναι δια­θέ­σιμη στο αρχείο του διε­θνούς περιο­δι­κού Herpetology Notes.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου 2 σχόλια

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

  1. GEORGE SOULOUNIAS

    Η πληροφορία που λείπει είναι τι να κάνει κάποιος που έχει ένα ξενικό είδος πχ μια χελώνα και δεν τη θέλει πλέον…Αυτά τα ξενικά είδη υπάρχουν στο παρκο του Ροδινιού πάνω από 20 χρόνια …Όλοι οι ροδιτες άφηναν εκεί τα νεροχελωνάκια τους όταν τα βαριόντουσαν ή όταν μεγάλωναν πολύ…πήγαινες βόλτα και τις έβλεπες κατά δεκάδες να επιπλέουν με τους φιδισιους λαιμούς τους έξω από το νερό….Παρατηρώ οτι πληθυσμός τους από τότε μειώθηκε πολύ, δε γνωρίζω αν περισυνελέγησαν ή η φύση απλά ρύθμισε τον πληθυσμό τους…

  2. D.

    Γιατί δεν το επιστρέφουν στη χώρα του ή σε ένα ζωολογικό κήπο ώστε να είναι ναι μεν προστατευμένο αλλά και περιορισμένο;