Απόφαση Άρειου Πάγου: Ο εργοδότης μπορεί να αλλάξει μονομερώς τον τόπο,τον χρόνο και τον τρόπο εργασίας

Σύμ­φω­να με τον ερ­γα­το­λό­γο Γιάν­νη Κα­ρού­ζο κατά το άρθρο 7 εδ. α του ν. 2112/920 “Πάσα μο­νο­με­ρής με­τα­βο­λή των όρων της υπαλ­λη­λι­κής συμ­βά­σε­ως βλά­πτου­σα τον υπάλ­λη­λον, θε­ω­ρεί­ται ως κα­ταγ­γε­λία ταύ­της, δι’ ην ισχύ­ου­σιν αι δια­τά­ξεις του πα­ρό­ντος νόμου”. Κατά την έν­νοια της δια­τά­ξε­ως αυτής σε συν­δυα­σμό με εκεί­νες των άρ­θρων 648 και 652 Α.Κ. μο­νο­με­ρής με­τα­βο­λή θε­ω­ρεί­ται κάθε τρο­πο­ποί­η­ση των όρων ερ­γα­σί­ας από τον ερ­γο­δό­τη που γί­νε­ται χωρίς τη συ­γκα­τά­θε­ση του μι­σθω­τού και χωρίς ο ερ­γο­δό­της να έχει τέ­τοια ευ­χέ­ρεια από όρο της συμ­βά­σε­ως ή το νόμο ή τον τυχόν υπάρ­χο­ντα κα­νο­νι­σμό ερ­γα­σί­ας της επι­χει­ρή­σε­ως.

Για την εφαρ­μο­γή όμως της άνω δια­τά­ξε­ως του εδα­φί­ου α του άρ­θρου 7 του ν. 2112/920 δεν αρκεί μόνο η με­τα­βο­λή των όρων ερ­γα­σί­ας να είναι μο­νο­με­ρής αλλά απαι­τεί­ται επί πλέον να είναι και βλα­πτι­κή για τον ερ­γα­ζό­με­νο, δη­λα­δή να προ­κα­λεί σ’ αυτόν άμεση ή έμ­με­ση υλική ή ηθική ζημία.

 Σε πε­ρί­πτω­ση που η μο­νο­με­ρής αυτή με­τα­βο­λή των όρων ερ­γα­σί­ας,υπο­γραμ­μί­ζει ο κ.Κα­ρού­ζος δεν είναι αντί­θε­τη προς το νόμο και τους όρους της συμ­βά­σε­ως και γί­νε­ται κατ’ ενά­σκη­ση του διευ­θυ­ντι­κού δι­καιώ­μα­τος, ο ερ­γο­δό­της μπο­ρεί να με­τα­βά­λει τους όρους πα­ρο­χής της ερ­γα­σί­ας, έστω και σε βάρος του μι­σθω­τού, ο οποί­ος προ­στα­τεύ­ε­ται μόνο από τη διά­τα­ξη του άρ­θρου 281 Α.Κ. που απα­γο­ρεύ­ει την κα­τά­χρη­ση δι­καιώ­μα­τος. Ει­δι­κό­τε­ρα ο ερ­γο­δό­της ασκώ­ντας το εκ­πο­ρευό­με­νο από τη διά­τα­ξη του άρ­θρου 652 Α.Κ. διευ­θυ­ντι­κό του δι­καί­ω­μα έχει την εξου­σία να προσ­διο­ρί­σει το πε­ριε­χό­με­νο της υπο­χρέ­ω­σης του μι­σθω­τού για πα­ρο­χή ερ­γα­σί­ας κα­θο­ρί­ζο­ντας τους όρους της πα­ρο­χής της, τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο, εφό­σον οι όροι αυτοί δεν έχουν προσ­διο­ρι­σθεί από κα­νό­νες δι­καί­ου ή από την ερ­γα­σια­κή σύμ­βα­ση. Δη­λα­δή ο ερ­γο­δό­της, ως διευ­θυ­ντής της εκ­με­τάλ­λευ­σης, έχει την εξου­σία να ορ­γα­νώ­νει και να διευ­θύ­νει την επι­χεί­ρη­σή του με βάση τα κρι­νό­με­να απ’ αυτόν ως πλέον απο­τε­λε­σμα­τι­κά γι’ αυτήν κρι­τή­ρια.

Τούτο ιδίως επι­βάλ­λε­ται επί συμ­βά­σε­ως πα­ρο­χής εξαρ­τη­μέ­νης ερ­γα­σί­ας κα­θό­σον το διευ­θυ­ντι­κό δι­καί­ω­μα του ερ­γο­δό­τη για προσ­διο­ρι­σμό των όρων εκ­πλη­ρώ­σε­ως της πα­ρο­χής από το μι­σθω­τό απο­τε­λεί μο­νο­με­ρή εξου­σία αυτού, η άσκη­ση της οποί­ας υπό­κει­ται στους πε­ριο­ρι­σμούς που επι­βάλ­λουν η καλή πίστη, τα χρη­στά ήθη και ο κοι­νω­νι­κός ή οι­κο­νο­μι­κός σκο­πός του δι­καιώ­μα­τος, έστω και αν η εξου­σία του ερ­γο­δό­τη στη­ρί­ζε­ται στο νόμο ή στη συμ­φω­νία των μερών.

Εξ άλλου μόνο το γε­γο­νός της πα­ρο­χής επί σειρά ετών της ερ­γα­σί­ας σε ορι­σμέ­νο τόπο ή χρόνο, δεν ση­μαί­νει, χωρίς άλλο, και ότι δη­μιουρ­γή­θη­κε σιω­πη­ρά συμ­βα­τι­κός όρος για την απα­σχό­λη­ση του ερ­γα­ζο­μέ­νου μόνο στον τόπο αυτό ή στο συ­γκε­κρι­μέ­νο ωρά­ριο, ώστε η αλ­λα­γή τους, που γί­νε­ται από τον ερ­γο­δό­τη στα πλαί­σια του διευ­θυ­ντι­κού του δι­καιώ­μα­τος, να συ­νι­στά μο­νο­με­ρή βλα­πτι­κή με­τα­βο­λή.

ΤΑ ΔΙ­ΚΑΙΩ­ΜΑ­ΤΑ

Για να συμ­βεί τούτο,σύμ­φω­να με τον κ.Κα­ρού­ζο απαι­τεί­ται να συ­ντρέ­χουν και άλλα πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­στα­τι­κά από τα οποία να συ­νά­γε­ται σαφώς πρό­κλη­ση υλι­κής ή ηθι­κής ζη­μί­ας του μι­σθω­τού ή κα­τα­χρη­στι­κή άσκη­ση του εκ­πο­ρευό­με­νου από τη ρη­θεί­σα διά­τά­ξη διευ­θυ­ντι­κού δι­καιώ­μα­τος του ερ­γο­δό­τη.

|Πε­ραι­τέ­ρω από το συν­δυα­σμό των δια­τά­ξε­ων των άρ­θρων 648, 652, 656, 349-351, 288 Α.Κ., 7 εδ. α ν. 2112/1920 και παρ. 3 άρ­θρου 5του ν.3198.1955 προ­κύ­πτει ότι η βλα­πτι­κή για τον ερ­γα­ζό­με­νο με­τα­βο­λή των όρων της συμ­βά­σε­ώς του δεν επι­φέ­ρει τη λύση αυτής ούτε υπο­χρε­ώ­νει το μι­σθω­τό να απο­χω­ρή­σει από την ερ­γα­σία του αλλά εάν ο ερ­γο­δό­της προ­βεί σε μο­νο­με­ρή βλα­πτι­κή για το μι­σθω­τό με­τα­βο­λή των όρων ερ­γα­σί­ας ή κατά την άσκη­ση του διευ­θυ­ντι­κού δι­καιώ­μα­τός του προ­βεί κατά κα­τά­χρη­ση αυτού στον προσ­διο­ρι­σμό της πα­ρο­χής ερ­γα­σί­ας, ο μι­σθω­τός έχει δια­ζευ­κτι­κά τα δι­καιώ­μα­τα:

α) ν’ απο­δε­χθεί τη με­τα­βο­λή, οπότε συ­νά­πτε­ται νέα σύμ­βα­ση, τρο­πο­ποι­η­τι­κή της αρ­χι­κής, η οποία είναι έγκυ­ρη εφό­σον δεν αντί­κει­ται σε απα­γο­ρευ­τι­κή διά­τα­ξη του νόμου ή στα χρη­στά ήθη,

β) να θε­ω­ρή­σει την πράξη αυτή του ερ­γο­δό­τη ως άτα­κτη εκ μέ­ρους του κα­ταγ­γε­λία της ερ­γα­σια­κής σύμ­βα­σης και απο­χω­ρώ­ντας από την ερ­γα­σία του ν’ απαι­τή­σει την κα­τα­βο­λή της απο­ζη­μί­ω­σης που προ­βλέ­πε­ται από το ν. 2112/920 και γ) να εμ­μεί­νει στην τή­ρη­ση των συμ­βα­τι­κών όρων, προ­σφέ­ρο­ντας τις υπη­ρε­σί­ες του σύμ­φω­να με τους προ της με­τα­βο­λής όρους, οπότε, εάν ο ερ­γο­δό­της δεν απο­δε­χθεί αυτή, κα­θί­στα­ται υπε­ρή­με­ρος περί την απο­δο­χή της ερ­γα­σί­ας και οφεί­λει μι­σθούς υπε­ρη­με­ρί­ας ή, εκ­φρά­ζο­ντας την αντί­θε­σή του, να πα­ρά­σχει τη νέα ερ­γα­σία του και να προ­σφύ­γει στο δι­κα­στή­ριο, ζη­τώ­ντας να υπο­χρε­ω­θεί ο ερ­γο­δό­της του να τον απα­σχο­λεί σύμ­φω­να με τους προ της με­τα­βο­λής όρους (ΟλΑΠ 25/2003, , ΑΠ 130/2016, ΑΠ 132/2016, σχετ. ΑΠ 1212/2006).