«Μεταξωτοί άνθρωποι»

Πάντα έψαχνα να βρω μια λέξη που να χαρα­κτη­ρί­ζει αυτή τη συγκε­κρι­μένη κατη­γο­ρία ανθρώ­πων, που δυστυ­χώς όλο και πιο σπάνια βρί­σκουμε στο δρόμο μας. Την βρήκα σε ένα κείμενο στους “δρόμους” του δια­δι­κτύου. “Μετα­ξω­τοί άνθρω­ποι”

“Το είχε πει σε μια συνέ­ντευξή του ο αεί­μνη­στος Νίκος Καρού­ζος: «Μετα­ξω­τοί άνθρω­ποι». Μιλούσε για κάποιους χωρι­κούς που είχε συνα­ντή­σει στη Λέσβο. Αγράμ­μα­τοι ήταν, αλλά σοφοί. Και, προ­πά­ντων, τρυ­φε­ροί με τους άλλους. Απαλοί, χωρίς γωνίες που κόβουν, χωρίς καχυ­πο­ψία, δίχως έπαρση και επι­θε­τική ειρω­νεία που πλη­γώ­νει. Μετα­ξω­τοί άνθρω­ποι …;

Μου ‘μεινε αυτός ο χαρα­κτη­ρι­σμός. Χαρά­χτηκε μέσα μου. Κι από τότε ένα νέο κρι­τή­ριο λει­τουρ­γεί στις αξιο­λο­γή­σεις μου για τους ανθρώ­πους: η συμπε­ρι­φορά και η στάση τους σε «ασή­μα­ντα» πεδία της καθη­με­ρι­νό­τη­τας. Αυτά που συνήθως τα προ­σπερ­νάμε ή δεν τα παρα­τη­ρούμε, γιατί δεν μας απα­σχό­λη­σαν ποτέ οι εκφάν­σεις της «μετα­ξω­τής συμπε­ρι­φο­ράς» …; Βέβαια οι άνθρω­ποι δεν συγκρο­τούν ως χαρα­κτή­ρες ένα συμπα­γές όλον, αλλά ένα αντι­φα­τικό σύνθεμα, στο οποίο συνυ­πάρ­χουν «μετα­ξωτά» στοι­χεία και ακάν­θι­νες απο­λή­ξεις. Γι’ αυτό και είναι κάπως παρα­κιν­δυ­νευ­μένα τα άμεσα και ορι­στικά συμπε­ρά­σματα για το «είναι» των ανθρώ­πων …;

Παρ’ όλα αυτά, προ­σω­πικά, δια­κιν­δυ­νεύω την εξαγωγή συμπε­ρα­σμά­των παρα­τη­ρώ­ντας μικρές «ασή­μα­ντες» κινή­σεις στις παρέες, στον εργα­σιακό χώρο και στο «δάσος» του καθε­μέρα, όταν συγ­χρω­τί­ζο­μαι με αγνώ­στους. Και συνήθως δεν πέφτω έξω. Διότι τα γνω­ρί­σματα αυτά απο­κα­λύ­πτουν πει­στικά τον εσω­τε­ρικό κόσμο του άλλου. Του­λά­χι­στον σε μεγάλο βαθμό …;

Φερ’ ειπείν, «σκλα­βώ­νο­μαι» από εκεί­νους που δεν ορμάνε να πιάσουν την καλύ­τερη θέση στο τραπέζι μιας ταβέρ­νας. Θεωρώ την κίνηση αυτή απότοκο κατα­γω­γι­κής ευγέ­νειας και γεν­ναιο­δω­ρίας, η οποία αδια­φο­ρεί για το ιδιω­φε­λές και συμ­φέ­ρον. Αντί­θετα, οι άνθρω­ποι που σπεύ­δουν φου­ριό­ζοι για μια καλή θέση κατα­χω­ρί­ζο­νται μέσα μου σαν αρπα­κτικά. Και -το ‘χω παρατηρήσει- έτσι συμπε­ρι­φέ­ρο­νται, σαν αρπα­κτικά, και σε άλλα ζωτικά και κρίσιμα πεδία…

Η μετα­ξωτή συμπε­ρι­φορά δεν παρα­πέ­μπει απα­ραι­τή­τως -ή κυρίως- στο σαβουάρ βιβρ και στους «καλούς τρόπους» εν γένει. Τέμνε­ται σε κάποιες περι­πτώ­σεις, αλλά δεν απο­τε­λεί απο­τύ­πωμα διδα­χθεί­σης μεθόδου για το φέρε­σθαι.

Εδώ, το «μετάξι» είναι αυτο­φυές ή προϊόν δου­λε­μέ­νου χαρα­κτήρα. Είναι ο τρόπος που ο άλλος βλέπει τους συναν­θρώ­πους του. Είναι η θέαση του κόσμου χωρίς τα εγω­ι­στικά γυαλιά του προ­σω­πι­κού ωφε­λι­μι­σμού. Είναι, ευρύ­τερα, η υποταγή του ατο­μι­κού συμ­φέ­ρο­ντος στη συλ­λο­γι­κό­τητα, χωρίς βέβαια η «μετα­ξωτή συμπε­ρι­φορά» να φτάνει σε σημείο υπο­νό­μευ­σης προ­σω­πι­κών δικαιω­μά­των και δικαίων. Κανένας δεν έχει δικαί­ωμα να αδικεί τον εαυτό του… Όμως, προ­σέξτε μια λεπτή από­χρωση: ποτέ ένας «μετα­ξω­τός άνθρω­πος» δεν νιώθει κορόιδο, όταν άλλοι τον προ­σπερ­νούν -στη σειρά μιας καντί­νας ή στην ιεραρχία- χρη­σι­μο­ποιώ­ντας αθέμιτα μέσα και μεθό­δους.

Το «άφες αυτοίς» είναι ριζω­μένο μέσα του. Απο­τε­λεί μέρος του αξιακού του κώδικα. Ξέρει τι γίνεται στην «αγορά». Αλλά συνει­δητά δεν συμ­με­τέ­χει στο εξο­ντω­τικό αυτό παι­χνίδι. Απέχει χωρίς να κλαυθ­μη­ρί­ζει.

Γιατί, εκτός από μετάξι, τέτοιοι άνθρω­ποι δια­θέ­τουν και ένα σκληρό κοί­τα­σμα, που τους επι­τρέ­πει να είναι ταυ­τό­χρονα στωικοί και γρα­νι­τέ­νιοι.

Οι «μετα­ξω­τοί άνθρω­ποι», λοιπόν. Που μιλούν ελά­χι­στα για τον εαυτό τους. Που χαί­ρο­νται με τις επι­τυ­χίες των άλλων. Που δεν σπεύ­δουν χαι­ρέ­κακα να «κάνουν πλάκα», δήθεν χαριε­ντι­ζό­με­νοι, με εξω­τε­ρικά γνω­ρί­σματα που πονάνε τους άλλους… Εκείνοι, που δεν σπερ­μο­λο­γούν δια­κι­νώ­ντας φήμες. Εκείνοι που υπε­ρα­σπί­ζο­νται σθεναρά κάποιον απόντα όταν λοι­δο­ρεί­ται σε μια παρέα, χωρίς να είναι φίλος τους, αλλά επειδή νιώθουν ότι αδι­κεί­ται…

Οι μετα­ξω­τοί άνθρω­ποι. Όσοι προ­σέ­χουν τι λες, και δεν είναι ωσεί παρό­ντες στην κου­βέ­ντα, με το μυαλό τους στο τι θα πουν οι ίδιοι για να εντυ­πω­σιά­σουν. Άνθρω­ποι με ανοι­χτούς πόρους και πλατιά καρδιά… Υπε­ράν­θρω­ποι; Όχι. Απλώς, μετα­ξω­τοί… Φαί­νο­νται από μακριά. Αρκεί να προ­σέ­ξεις «μικρές», «ασή­μα­ντες» κινή­σεις στο φέρε­σθαι των ανθρώ­πων…”

Απο­σπά­σματα από κείμενο του Γ. Τριάντη