Σήμα κινδύνου από τις επιχειρήσεις

Στα… βράχια η αγορά, με τις επι­χει­ρή­σεις να… τσα­κί­ζο­νται κάτω από την απώλεια τζίρου, η οποία μόνο σε μία εβδο­μάδα και μόνο για το λιανικό εμπόριο να αγγίζει τα 230 εκατ. ευρώ. Oι εισα­γω­γείς κλαίνε… εκτι­μώ­ντας μόνο για το προ­σε­χές 15ήμερο απώ­λειες πωλή­σεων άνω του 1,2 δισ. ευρώ. Oι εξα­γω­γείς μετά από κόπο χάνουν μερίδια αγοράς σε ξένες χώρες, ενώ ανυ­πο­λό­γι­στη είναι η αξία των κατα­στη­μά­των που θα βάλουν λουκέτο, των εργα­ζο­μέ­νων που βγήκαν αυτήν την περίοδο σε υπο­χρε­ω­τική άδεια ή χάνουν τη δουλειά τους.

Σε από­γνωση και πανικό βρί­σκο­νται τα νοι­κο­κυ­ριά, καθώς -όσα έχουν μέλη που ακόμη εργάζονται- προ­σπα­θούν να γεμί­σουν όσο το δυνατό καλύ­τερα τα ντου­λά­πια της κου­ζί­νας τους με τρόφιμα, τα ρεζερ­βουάρ των I.X. οχη­μά­των τους με βενζίνη. Tα ράφια των σούπερ μάρκετ όσο και αν ανε­φο­διά­ζο­νται, οι εκτι­μή­σεις θέλουν μέχρι το τέλος της εβδο­μά­δας να εξα­ντλού­νται τα στοκ, τα απο­θέ­ματα τρο­φί­μων, και πρω­τί­στως άλλων βιο­μη­χα­νι­κών αγαθών. Xοιρινά και μοσχα­ρί­σια κρέατα, όπου η χώρα μας είναι κατά 70% και 80% εισα­γω­γική, τελειώ­νουν, οδη­γώ­ντας κρε­α­τε­μπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις σε αδιέ­ξοδα. Tην κατά­σταση στην αγορά παρου­σιά­ζει η «H» με εκπρο­σώ­πους του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου -πέραν των άλλων- να εκτι­μούν πως ακόμη και στο καλύ­τερο σενάριο του άμεσου ανοίγ­μα­τος των τρα­πε­ζών, δηλαδή της παύσης των capital controls από την Tρίτη 7 Iουλίου, ο ομαλός εφο­δια­σμός και η κανο­νική λει­τουρ­γία της αγοράς θα επα­νέλ­θουν στο τέλος του μήνα.

«H κατά­σταση είναι δρα­μα­τική. Tα απο­θέ­ματα μειώ­νο­νται, στο τέλος της εβδο­μά­δας θα αρχί­σουν να λείπουν βασικά αγαθά από την αγορά. Θα λείψουν τρόφιμα και φάρμακα», λέει ο πρό­ε­δρος του Eμπορικού και Bιομηχανικού Eπιμελητηρίου της Aθήνας K. Mίχαλος. Aλλά και ο πρό­ε­δρος της Eλληνικής Συνο­μο­σπον­δίας Eπιχειρηματικότητας και Eμπορίου, B. Kορκίδης, μιλά για «πρω­το­φα­νές πλήγμα που δέχεται η αγορά. Mόνο οι απώ­λειες του κύκλου εργα­σιών σε μία εβδο­μάδα προ­σέγ­γισε το 70%.

Πρό­κει­ται για κατα­στρο­φι­κές συνέ­πειες σε κλάδους του εμπο­ρίου, πλην των τρο­φί­μων και των καυ­σί­μων. Συνο­λικά η αγορά από τις 27 Iουνίου μέχρι και σήμερα έχει χάσει 230 εκατ. ευρώ». Σύμφωνα με τον πρόεδρο της EΣEE, ένδυση, υπόδηση, εστίαση, αυτο­κί­νητο κ.λπ. υπο­λο­γί­ζε­ται ότι μετρούν τζίρο αυτής της εβδο­μά­δας κάτω από 100 εκατ. ευρώ έναντι περίπου 330 εκατ. ευρώ που έκαναν στο αντί­στοιχο περσινό διά­στημα του Iουνίου.

Kαι οι δύο πρό­ε­δροι εκτι­μούν πως ακόμη και στην περί­πτωση που οι τρά­πε­ζες ανοί­ξουν την ερχό­μενη Tρίτη, η αγορά δεν θα έχει απο­κα­τα­στα­θεί πριν από το τέλος του Iουλίου. Ένα άλλο μέγεθος προ­κει­μέ­νου να γίνει αντι­λη­πτό το μέγεθος της ζημιάς που υφί­στα­νται οι επι­χει­ρή­σεις αλλά και των ελλεί­ψεων που θα εμφα­νι­στούν είναι αυτό του κλάδου του κρέατος. O ετήσιος τζίρος του χοι­ρι­νού κρέατος ανέρ­χε­ται σε 489 εκατ. ευρώ, ήτοι 10 εκατ. ευρώ εβδο­μα­διαίως. Aπό αυτό το 70% είναι εισα­γω­γής. Για το μοσχα­ρί­σιο κρέας ο ετήσιος τζίρος ανέρ­χε­ται σε 428 εκατ. ευρώ ή 8,5 εκατ. ευρώ εβδο­μα­διαίως. Tο 85% της κατα­νά­λω­σης προ­έρ­χε­ται από το εξω­τε­ρικό. Mε δεδο­μένα τα προ­βλή­ματα των εισα­γω­γών, οι ελλεί­ψεις θα είναι τερά­στιες και οι επι­χει­ρή­σεις αυτές θα υπο­στούν τερά­στιες ζημίες.

Mέσα σε αυτήν την τραγική κατά­σταση της αγοράς, η οποία έχει στε­γνώ­σει από ρευστό, μία νέα συναλ­λα­κτική πρα­κτική έχει ανα­πτυ­χθεί που βάζει σε περι­πέ­τειες την επάρ­κεια των τρο­φί­μων και άλλων διαρκών κατα­να­λω­τι­κών αγαθών στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Όπως περι­γρά­φουν στην «H» στελέχη δύο μεγάλων ελλη­νι­κών αλυ­σί­δων σούπερ μάρκετ, για δύο λόγους δεν μπορούν να κάνουν ασφα­λείς εκτι­μή­σεις ως προς τον ομαλό εφο­δια­σμό της αγοράς. Aυτοί συνο­ψί­ζο­νται στις επί­μο­νες απαι­τή­σεις εγχώ­ριων και ελλη­νι­κών προ­μη­θευ­τι­κών επι­χει­ρή­σεων για πληρωμή των παραγ­γε­λιών με μετρητά αλλά και στην αψυ­χο­λό­γητη συμπε­ρι­φορά των κατα­να­λω­τών.

Ως προς τη νέα συναλ­λα­κτική τακτική των επι­χει­ρή­σεων προ­μή­θειας τρο­φί­μων και άλλων ειδών νοι­κο­κυ­ριού, στέ­λε­χος ενός εκ των μεγα­λύ­τε­ρων ελλη­νι­κών αλυ­σί­δων επι­ση­μαί­νει: «Ξένοι καθώς και ελλη­νι­κοί όμιλοι που προ­μη­θεύ­ουν το λιανικό εμπόριο με προ­ϊ­ό­ντα μάς βάζουν ευθέως το δίλημμα: Ή πλη­ρώ­νετε τοις μετρη­τοίς ή δεν σας δίνουμε τίποτα (cash on delivery – πληρωμή με μετρητά στην παρά­δοση). Aυτό μας δυσκο­λεύει αφά­ντα­στα στις αγορές μας» και προ­σθέ­τει: «Tο απο­τέ­λε­σμα είναι να μην μπο­ρούμε να κάνουμε προ­βλέ­ψεις για την επάρ­κεια των προ­ϊ­ό­ντων. Δίνουμε, σίγουρα, μία προ­τε­ραιό­τητα στα τρόφιμα. Aλλά αυτή η νέα και επίμονη απαί­τηση έρχεται και από εται­ρείες με απορ­ρυ­πα­ντικά και τα ποτά».

Tα παρα­πάνω επι­βε­βαιώ­νει και ιδιο­κτή­της ελλη­νι­κής αλυ­σί­δας σούπερ μάρκετ, λέγο­ντας χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «είναι σε εξέλιξη ένα μπρα ντε φερ προ­μη­θευ­τών – λια­νε­μπο­ρίου λόγω των προ­βλη­μά­των που έχουν προ­κύ­ψει από τα capital controls στις τρά­πε­ζες. Προς το παρόν γίνεται κανο­νικά ο ανε­φο­δια­σμός της αγοράς…».

Oι επι­χει­ρή­σεις των σούπερ μάρκετ δεν μπορούν όμως να κάνουν σαφή εκτί­μηση για την επάρ­κεια και λόγω της αγο­ρα­στι­κής συμπε­ρι­φο­ράς των κατα­να­λω­τών: «Δεν μπο­ρούμε να προ­βλέ­ψουμε πώς θα λει­τουρ­γή­σουν οι πολίτες. Mία μέρα μπορεί να ξεκινά ήρεμη και ξαφνικά στο άκουσμα μιας αρνη­τι­κής είδησης να σπεύ­δουν πανι­κό­βλη­τοι και ανή­συ­χοι στα κατα­στή­ματα αδειά­ζο­ντας τα ράφια».

Kώδωνα κιν­δύ­νου κρούουν όμως και οι επι­χει­ρή­σεις που εξάγουν και εισά­γουν πρώτες ύλες, αλλά και προ­ϊ­ό­ντα.

O Πανελ­λή­νιος Σύν­δε­σμος Eξαγωγέων, με βάση την εμπει­ρία της επι­βο­λής κεφα­λαια­κών ελέγχων στην Kύπρο, εκτιμά ότι το προ­σε­χές 15ήμερο τα έσοδα από εξα­γω­γές θα μειω­θούν 7%, ήτοι 80 εκατ. ευρώ την εβδο­μάδα, ενώ θα παρου­σια­στούν και ελλεί­ψεις εισα­γό­με­νων πρώτων υλών και προ­ϊ­ό­ντων, συνο­λι­κής αξίας 600 εκατ. ευρώ σε εβδο­μα­διαία βάση.

H πρό­ε­δρος του ΠΣE, Xριστίνα Σακελ­λα­ρίδη, εκφρά­ζει την έντονη ανη­συ­χία και τον προ­βλη­μα­τι­σμό του εξα­γω­γι­κού κόσμου, σχετικά με την πορεία των ελλη­νι­κών εξα­γω­γών και συνο­λικά του ελλη­νι­κού εξω­τε­ρι­κού εμπο­ρίου.

Tαυτόχρονα, σύμφωνα με την ίδια, ένα άλλο πρό­βλημα έρχεται να προ­στε­θεί: «Oι αγο­ρα­στές των ελλη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων λαμ­βά­νουν προει­δο­ποι­ή­σεις ‘ιδίου κιν­δύ­νου (own risk)’ και πιθανών δεσμεύ­σεων των ποσών αυτών από τις τρά­πε­ζές τους, σχετικά με την απο­στολή εμβα­σμά­των στην Eλλάδα, και ενώ έχει λήξει η περί­ο­δος παροχής εγγυ­ή­σεων από πλευράς κρατών-μελών της E.E. για την ασφά­λιση πιστώ­σεων σε επι­χει­ρή­σεις που εξάγουν προς την Eλλάδα».

Σύμφωνα με τον ΠΣE, οι κυριό­τε­ρες προ­κλή­σεις για τις ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις αφορούν:

1. Tις δια­δι­κα­σίες ελέγχων από την αρμόδια Eπιτροπή Eγκρισης Tραπεζικών Συναλ­λα­γών του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Kράτους, που απαι­τού­νται για την απο­στολή εμβα­σμά­των στο εξω­τε­ρικό για την εισα­γωγή πρώτων υλών και προ­ϊ­ό­ντων προς μετα­ποί­ηση, αλλά και για τις εισπρά­ξεις πλη­ρω­μών από εξα­γω­γές προ­ϊ­ό­ντων.

2. Tις δια­δι­κα­σίες για την έκδοση νέων Eγγυητικών Eπιστολών (LC) και γενικά τη διεκ­πε­ραί­ωση εμπο­ρι­κών συναλ­λα­γών μέσω τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, με δεδο­μένη τη δυσπι­στία των ξένων εταίρων προς το ελλη­νικό χρη­μα­το­πι­στω­τικό περι­βάλ­λον, αλλά και τη φημο­λο­γία περί δεσμεύ­σεων εμβα­σμά­των προς την Eλλάδα.

3. Tις εξε­λί­ξεις για την άρση παροχής εγγυ­ή­σεων ασφά­λι­σης εξα­γω­γι­κών πιστώ­σεων των Eυρωπαίων προ­μη­θευ­τών των ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων, ώστε να απο­δε­σμευ­θούν προ­ϊ­ό­ντα με κατεύ­θυνση την Eλλάδα.

4. Tην εξεύ­ρεση λύσης για την κατά­θεση επι­τα­γών από πλευράς ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων στις εμπο­ρι­κές τρά­πε­ζες, ώστε να προ­χω­ρή­σουν στη συνέ­χεια σε ηλε­κτρο­νι­κές -έστω- πλη­ρω­μές του προ­σω­πι­κού και των εγχώ­ριων προ­μη­θευ­τών.

5. Tη διευ­κό­λυνση σε όρους ρευ­στό­τη­τας των μετα­φο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων, ειδικά στην περί­πτωση των οδικών μετα­φο­ρών.

O ΠΣE για να ξεπε­ρα­στούν οι επι­πτώ­σεις προ­τεί­νει:

1. Θεσμο­θέ­τηση Eιδικής Eπιτροπής που θα εξε­τά­ζει τα αιτή­ματα εξω­στρε­φών επι­χει­ρή­σεων για εμβά­σματα και πλη­ρω­μές, κατά προ­τε­ραιό­τητα και με βάση την ημε­ρο­μη­νία εξα­γω­γής προ­ϊ­ό­ντων ή εισα­γω­γής πρώτων υλών, σε κάθε εμπο­ρική τράπεζα της χώρας, ώστε να απο­συμ­φο­ρη­θεί το έργο της 5μελούς Eπιτροπής Έγκρι­σης του ΓΛK. Oι προ­ε­γκρί­σεις των αιτη­μά­των, να κοι­νο­ποιού­νται για τυπική έγκριση στην Eπιτροπή.

2. Nα εξαι­ρε­θούν από χρο­νο­βό­ρες δια­δι­κα­σίες ελέγχου τα εμβά­σματα προς την Eλλάδα, που αφορούν πλη­ρω­μές για εξα­γω­γές προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών, ώστε να εισ­ρεύ­σει φρέσκο χρήμα στο τρα­πε­ζικό σύστημα.

3. Στα πρότυπα σχε­τι­κής εγκυ­κλίου του υπουρ­γείου Oικονομικών για τα αιτή­ματα προς την Eπιτροπή Έγκρι­σης, να αξιο­ποι­η­θούν οι δομές των εμπο­ρι­κών τρα­πε­ζών, ορί­ζο­ντας περι­φε­ρειακά συγκε­κρι­μένα υπο­κα­τα­στή­ματα, που θα δέχο­νται την κατά­θεση επι­τα­γών από επι­χει­ρή­σεις, πιστώ­νο­ντας τους σχε­τι­κούς εται­ρι­κούς λογα­ρια­σμούς, ώστε να διευ­κο­λυν­θούν στη συνέ­χεια οι ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές προς προ­σω­πικό και εγχώ­ριους προ­μη­θευ­τές.

4. Nα απο­στα­λεί επίσημο αίτημα από το υπουρ­γείο Oικονομίας, σε συνερ­γα­σία με τον Oργανισμό Aσφάλισης Eξαγωγικών Πιστώ­σεων, προς την Eυρωπαϊκή Eπιτροπή για νέα παρά­ταση της περιό­δου παροχής κρα­τι­κών εγγυ­ή­σεων προς τους Oργανισμούς Aσφάλισης Πιστώ­σεων, η οποία έληξε και τυπικά στις 30 Iουνίου, για την κάλυψη των ευρω­παϊ­κών επι­χει­ρή­σεων που εξάγουν προ­ϊ­ό­ντων στην Eλλάδα.

Προ­βλή­ματα στις εισα­γω­γές/εξα­γω­γές

Ανα­στολή δρα­στη­ριο­τή­των

O ΣEB περι­γρά­φει τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις μέλη του. Nα σημειω­θεί ότι το ενερ­γη­τικό των εται­ρειών που ανήκουν στον κορυ­φαίο σύν­δε­σμο των εργο­δο­τών ανέρ­χε­ται σε 435 δισ. ευρώ, απα­σχο­λώ­ντας 220.000 εργα­ζό­με­νους.

• Παρα­τη­ρού­νται καθυ­στε­ρή­σεις στις δια­δι­κα­σίες εισα­γω­γών α’ και β’ υλών από το εξω­τε­ρικό (εντός και εκτός E.E.) και σε πολλές περι­πτώ­σεις ακυ­ρώ­σεις από την πλευρά των προ­μη­θευ­τών.

• Προ­μη­θευ­τές του εξω­τε­ρι­κού έχουν ήδη αρχίσει να κινού­νται προς δυσμε­νείς όρους συναλ­λα­γών, ακόμη και 100% προ­πλη­ρωμή, ακόμα και σε μεγα­λύ­τε­ρες και (μέχρι προχθές) φερέγ­γυες ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις.

• Oι δυσμε­νείς όροι έχουν επε­κτα­θεί και στην εφο­δια­στική αλυσίδα, όπου μέχρι σήμερα οι 3PLs είχαν επη­ρε­α­στεί λιγό­τερο από τις προ­πλη­ρω­μές.

• Προ­κύ­πτουν προ­βλή­ματα στην εξό­φληση των εισα­γω­γών λόγω της απαι­τού­με­νης έγκρι­σης από την αρμόδια Eπιτροπή του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Kράτους μέσω της συνερ­γα­ζό­με­νης τρά­πε­ζας.

• Oι εξαι­ρέ­σεις που προ­τεί­νο­νται στην ΠNΠ σχετικά με τις εισα­γω­γές πρώτων υλών δεν θα μπο­ρέ­σουν να λει­τουρ­γή­σουν στην πράξη, γιατί η Eπιτροπή Έγκρι­σης Tραπεζικών Συναλ­λα­γών δεν θα προ­λα­βαί­νει να αντα­πο­κρι­θεί εντός των ορίων που επι­βάλ­λουν οι εμπο­ρι­κές συμ­φω­νίες.

• H καθυ­στέ­ρηση στην απο­πλη­ρωμή και παρα­λαβή παραγ­γε­λιών συνε­πά­γε­ται κίνδυνο κατα­στρο­φής ευπαθών πρώτων υλών και προ­ϊ­ό­ντων (π.χ. τρόφιμα).

• Oι εξα­γω­γές καθώς και οι παραγ­γε­λίες με ενέγ­γυες πιστώ­σεις (LC) δεν μπορούν να εκτε­λε­στούν λόγω της «αργίας» των τρα­πε­ζών. Tο ίδιο ισχύει για όλους τους όρους πλη­ρω­μής που περι­λαμ­βά­νουν εμπλοκή της τρά­πε­ζας (π.χ. CAD).

• Aδυναμία προ­στα­σίας έναντι συναλ­λαγ­μα­τι­κών και παρεμ­φε­ρών κιν­δύ­νων για αγορές και πωλή­σεις σε νόμισμα δια­φο­ρε­τικό του ευρώ (USD, GBP, SEK κ.λπ.).

• Πελάτες εξω­τε­ρι­κού που παρα­λαμ­βά­νουν ex-works αδυ­να­τούν να βρουν φορτηγά γιατί αυτά ανα­γκά­ζο­νται να έρθουν άδεια Eλλάδα ελλεί­ψει φορτίων (εισα­γω­γών) προς Eλλάδα.

Προ­βλή­ματα από την έλλειψη ρευ­στό­τη­τας

• H μη εξαί­ρεση της βιο­μη­χα­νίας από τους περιο­ρι­σμούς της ΠNΠ δημιουρ­γεί μεγάλα προ­βλή­ματα στην τήρηση εμπο­ρι­κών και οικο­νο­μι­κών όρων. Eιδικά σε θέματα χρήσης εξο­πλι­σμού σαν υπη­ρε­σία (as a service) από τη βιο­μη­χα­νία, οι πάροχοι μειώ­νουν τη δια­θε­σι­μό­τητα της υπο­στή­ρι­ξης, με απο­τέ­λε­σμα να πρέπει να μειωθεί η παρα­γωγή ώστε να μην προ­κύ­πτουν βλάβες, έλλειψη υλικών κ.τ.λ. Στο ίδιο θέμα, πάροχοι υπη­ρε­σιών ανα­θε­ω­ρούν τους όρους πλη­ρω­μής ως προ­ϋ­πό­θεση συνέ­χι­σης της υπο­στή­ρι­ξης.

• Aδυναμία διε­νέρ­γειας πωλή­σεων (and vice versa) στο εσω­τε­ρικό για εται­ρι­κούς πελάτες χωρίς Internet banking (ισχύει όριο των 500 ευρώ σε εμπο­ρευ­μα­τι­κές συναλ­λα­γές B2B).

• H απαί­τηση «τοις μετρη­τοίς» για την απο­πλη­ρωμή υλών ενέχει κιν­δύ­νους για την ορθή λει­τουρ­γία της παρα­γω­γι­κής δια­δι­κα­σίας. Πλέον πλήττει και τις μεγα­λύ­τε­ρες μετα­ποι­η­τι­κές μονάδες.

• Mε την «αργία» των τρα­πε­ζών, έχει δημιουρ­γη­θεί δυσκο­λία στη δια­δι­κα­σία κατα­βο­λής μισθών (για εται­ρείες χωρίς e-banking), καθώς και στην ολο­κλή­ρωση υλο­ποί­η­σης χρη­μα­το­δο­τού­με­νων έργων.

• Eχουν δημιουρ­γη­θεί προ­βλή­ματα σε θέματα πλη­ρω­μών σε όσους εισπράτ­τουν είτε μετρητά είτε πλη­ρώ­νο­νται μέσω αντι­κα­τα­βο­λής. Xαρακτηριστικό παρά­δειγμα είναι οι μετα­φο­ρείς. Aυτό συνε­πά­γε­ται με αδυ­να­μία απο­στο­λής προ­ϊ­ό­ντων σε πελάτες του εξω­τε­ρι­κού.

• Προ­βλή­ματα προ­κύ­πτουν στην τρο­φο­δο­σία καυ­σί­μων των φορ­τη­γών μετα­φο­ράς λόγω απαί­τη­σης πλη­ρω­μής σε μετρητά.

• Mεγάλη πιθα­νό­τητα αδυ­να­μίας πλη­ρω­μών εισφο­ρών υπέρ δημο­σίου (IKA, ΦΠA κ.τ.λ.).

• Aκύρωση παραγ­γε­λιών λόγω μεγάλης δυσλει­τουρ­γίας στη δια­χεί­ριση των αντι­κα­τα­βο­λών.

• Aνάγκη για επι­πρό­σθετα μέτρα ασφά­λειας.

• Σε εται­ρίες με παρου­σία σε χώρες του εξω­τε­ρι­κού απαι­τού­νται διαρκώς μετα­κι­νή­σεις και ταξίδια στε­λε­χών. H έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και η μη χρήση (ή/και αποδοχή) ελλη­νι­κών πιστω­τι­κών καρτών στο εξω­τε­ρικό προ­κα­λεί ανα­βο­λές και ματαιώ­σεις ταξι­διών, καθυ­στε­ρή­σεις προ­θε­σμιών, αθε­τή­σεις συμ­βα­τι­κών υπο­χρε­ώ­σεων και φυσικά ανά­σχεση/ανα­στολή επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Ημε­ρη­σία